Ўзбекистон Республикаси билан Болгария Республикаси, бундан кейин «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,

халқаро ҳуқуқнинг умумий эътироф этилган нормаларига амал қилиб,

иккала Аҳдлашувчи Томон фуқароларининг шахсий ва мулкий ҳуқуқларини тенг ҳуқуқий муҳофаза қилишни таъминлашга интилиб,

фуқаролик ишлари бўйича ҳуқуқий ҳамкорликни ривожлантиpишга муҳим аҳамият бериб,

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бирининг фуқаролари, шунингдек, унинг ҳудудида доимий яшовчи фуқаролиги йўқ бўлган шахслар (бундан кейин «фуқаролар» деб аталувчилар) бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида ўз шахсий ва мулкий ҳуқуқларига нисбатан ана шу Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролари сингари ҳуқуқий муҳофазадан фойдаланадилар.

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бирининг фуқаролари бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг фуқаролик ишлари ваколат доирасига кирадиган суд, прокуратура ва бошқа муассасаларга (бундан кейин «адлия муассасалари» деб аталувчи) эркин ва тўсиқларсиз мурожаат қилиши, ушбу Аҳдлашувчи Томон фуқаролари каби ана шу шартларда уларда қатнашишлари, илтимоснома беришлари, даъво қўзғатиш ва бошқа процессуал ҳаракатларни амалга оширишлари мумкин.

Ушбу Шартноманинг қоидалари тегишли тарзда Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудларида уларнинг қонунларига биноан таъсис этилган юридик шахсларга нисбатан ҳам қўлланади.

Ушбу Шартноманинг мақсадларида «фуқаролик ишлари» атамаси фуқаролик, оилавий ва савдо (хўжалик) ишларни, ҳамда фуқаро-ҳуқуқий муносабатларни англатади.

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бирининг фуқаролари бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида суд ва нотариал бож ва чиқимларни тўлаш, қоплаш ва гаровга қўйишдан озод қилинадилар, шунингдек, Аҳдлашувчи Томоннинг ўз фуқаролари сингари ўша шартлар ва ҳажмда бепул юридик ёрдамдан фойдаланадилар.

Ушбу модданинг 1-қисмида назарда тутилган имтиёзлар аниқ иш бўйича, шу жумладан, қарорни ижро этиш бўйича амалга оширилаётган барча процессуал ҳаракатларга татбиқ қилинади.

Ушбу Шартноманинг 2-моддасида кўзда тутилган имтиёзлар тўғрисида илтимоснома тақдим этган шахснинг оилавий ва мулкий ҳолати тўғрисидаги ҳужжат асосида тақдим этилади. Ушбу ҳужжат Аҳдлашувчи Томоннинг фуқароси ёки унинг ҳудудида доимий яшаб турган шахсга ваколатли муассасалари томонидан берилади.

Агар илтимоснома берувчи шахс Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудида турар жойига эга бўлмаса, у фуқаро бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг тегишли дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси томонидан берилган ҳужжатни тақдим этиши етарли.

Имтиёзлар бериш тўғрисидаги илтимоснома бўйича, қарор чиқарувчи адлия муассасаси зарурат туғилганда, ҳужжатни берган муассасадан қўшимча маълумотларни ёки зарур тушунтиришларни талаб қилиши мумкин.

Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари фуқаролик ишлари бўйича миллий қонунчилик ва ушбу Шартнома қоидаларига мувофиқ ўзаро ҳуқуқий ёрдам кўрсатадилар. Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ушбу Шартноманинг 8-моддасига мувофиқ тузилган илтимосномалар асосида амалга оширилади.

Адлия муассасалари фуқаролик ишлари бўйича бошқа муассасаларга ҳам ҳуқуқий ёрдам кўрсатишлари мумкин.

Ҳуқуқий ёрдам миллий қонунчиликда кўзда тутилган процессуал ва бошқа ҳаракатларни бажаришни ўзида мужассам этади, шу жумладан:

1) ҳужжатларни тузиш ва жўнатиш, тегишли ҳужжат ва материалларнинг асли ёки тасдиқланган нусхасини, шу жумладан, молиявий, ҳуқуқий ва бошқа ҳужжатларни тақдим этиш;

2) ёзма ва/ёки ашёвий далилларни тақдим этиш;

3) кўздан кечириш ва текширувни ўтказиш;

4) экспертиза ўтказиш;

5) томонларни, учинчи шахсларни, гувоҳларни, экспертларни ва процесснинг бошқа қатнашчиларини сўроқ қилиш;

6) суд ҳужжатларини тақдим этиш;

7) фуқаролик ишлари бўйича, суд ва бошқа адлия муассасаларининг қарорларини, фуқаровий даъво қисмидаги жиноий ишлар бўйича ҳукмларни тан олиш ва ижро этиш;

8) суд чақирув қоғози ва бошқа ҳужжатларни топшириш.

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимоснома, агар уни бажариш инсон ҳуқуқлари бузилишига, давлат суверенитетига ёки хавфсизлигига зарар келтирса ёхуд Аҳдлашувчи Томон қонунчилигига зид бўлса, тўла ёки қисман рад этилиши мумкин.

Илтимосномани қондириш рад этилгани тўғрисида қарор қабул қилинган ҳолларда, сўраётган Аҳдлашувчи Томон бу ҳақда, рад этиш сабаби кўрсатилган ҳолда ёзма равишда хабардор қилинади.

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатишда Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари бир-бирлари билан марказий адлия органлари орқали ёки ушбу Шартномада қайд этилган бошқа тартибда муносабатга киришадилар.

Ушбу Шартнома мақсадларида марказий адлия органлари бўлиб:

Ўзбекистон Республикаси учун — Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги,

Болгария Республикаси учун — Болгария Республикаси Адлия вазирлиги ҳисобланади.

Ушбу Шартнома кучга кирганидан сўнг бир ой муддат ичида Аҳдлашувчи Томонлар марказий адлия органлари тўғрисида маълумот, шунингдек манзил ва бошқа керакли ахборотни алмашадилар. Ушбу маълумотга киритилган барча ўзгаришлар тўғрисида Аҳдлашувчи Томонлар ўз вақтида бир-бирларини хабардор қиладилар.

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимоснома ёзма равишда жўнатилади ва қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:

1) сўраётган адлия муассасасининг номи ва сўралаётган адлия муассасасининг номи;

2) ҳуқуқий ёрдам сўралаётган ишнинг номи, илтимос мақсадининг баёни ва сўралаётган ёрдамнинг тавсифи;

3) томонлар, даъво қилувчилар, гувоҳларининг исм ва фамилиялари, доимий яшаш ёки турар жойлари, фуқаролиги, машғулоти, юридик шахслар учун уларнинг номи, юридик адрес ва/ёки жойлашган жойи тўғрисида маълумот;

4) 3-бандда кўрсатилган шахсларнинг вакиллари бўлган ҳолларда, уларнинг исмлари, фамилиялари ва манзиллари;

5) сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг тегишли қонун ва бошқа ҳуқуқий актларининг матн ёки мазмунлари;

6) ижро этиш учун сўралаётган аниқ ҳаракатларни қўллаш сабаблари ва уларнинг тўлиқ ёзма ифодаси;

7) сўралаётган ҳаракатлар ёки ўхшаш натижаларга олиб келувчи бошқа чора-тадбирлар Аҳдлашувчи Томон ҳудудида унинг қонунчилигига мувофиқ қабул қилиниши мумкинлиги тўғрисидаги баёнот;

8) зарур бўлган ҳолларда, қайси давр мобайнида илтимоснома бажарилиши кутилаётган муддатни кўрсатиш.

Зарур бўлган ҳолларда илтимосномага илтимосни бажарилишини енгиллаштирувчи ҳужжатлар ёки тегишли тартибда тасдиқланган ҳужжатларнинг нусхалари ё улардан кўчирмалар илова қилинади.

Ҳужжатларни топшириш тўғрисидаги илтимосномада олувчининг аниқ адреси ва ҳужжатларнинг номлари кўрсатилиши лозим.

Илтимоснома сўраётган адлия муассасасининг тегишли мансабдор шахси томонидан имзоланган ва расмий муҳр билан тасдиқланган бўлиши лозим.

Ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномани ижро этишда сўралаётган адлия муассасаси ўз давлатининг қонунчилигини қўллайди. Сўраётган адлия муассасасининг илтимосига кўра, у сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг процессуал нормаларини, агар сўралаётган Аҳдлашувчи Томон қонунчилигига зид бўлмаса, қўллаши мумкин.

Агар сўралаётган адлия муассасаси ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномани ижро этишга ваколатли бўлмаса, у илтимосномани ваколатли муассасага жўнатади ва бу ҳақда сўраётган адлия муассасасини хабардор қилади.

Сўраётган адлия муассасасининг илтимосномасига биноан сўралаётган адлия муассасаси унга ва манфаатдор томонларга, агар сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги билан бунга йўл қўйиладиган бўлса, илтимосни бажариш чоғида иштирок этишлари учун ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномани бажариш вақти ва жойи тўғрисида ўз вақтида хабардор этади.

Аҳдлашувчи Томонлар адлия муассасалари ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномани ўз вақтида ва тўлиқ бажариш учун зарур чора-тадбирлар кўрадилар. Илтимос бажарилгандан кейин, адлия муассасаси зарур ҳолларда, сўраётган адлия муассасасининг илтимосномасига кўра, ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномага илова қилинган ҳужжатларни қайтаради.

Ушбу Шартноманинг 6-моддасига мувофиқ ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш мумкин бўлмаган тақдирда, сўралаётган адлия муассасаси сўраётган адлия муассасасига ҳуқуқий ёрдам тўғрисидаги илтимосномани ва илова қилинган бошқа ҳужжатларни қайтариб беради.

Заpур бўлганда Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида иш судда кўрилаётганда қатнашиш учун зарурат туғилса, бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги гувоҳ ва экспертлар чақиртирилиши мумкин.

Сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг гувоҳ ва экспертга, йўлкира ва сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудида бўлиш билан боғлиқ харажатлар ҳамда ишдан чалғиган кунлари учун олинмаган иш ҳақи қопланади. Эксперт экспертиза ўтказганлиги учун ҳам ҳақ олиш ҳуқуқига эгадир. Чақирув қоғозида чақирилган шахслар қандай тўловларни олишга ҳақли эканлиги кўрсатилиши лозим. Бундай шахсларнинг илтимосларига кўра, сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг марказий адлия органи уларга тегишли харажатларни қоплаш учун аванс тўлайди. Аванс тўлаш сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг дипломатик ваколатхонаси орқали амалга оширилиши мумкин.

Гувоҳ ва экспертни чақириш тўғрисидаги ҳужжатда келмаганлиги учун мажбурловчи чораларни қўллаш ҳақида таҳдид бўлиши мумкин эмас.

Ушбу Шартноманинг 10-моддасига мувофиқ, чақирилган гувоҳ ва/ёки эксперт, ўзининг фуқаролигидан қатъи назар, сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида унинг давлат чегарасидан ўтгунгача содир этган қандайдир хатти-ҳаракат муносабати билан жиноий ёки маъмурий жавобгарликка тортилиши, қамоққа олиниши ёки жазоланиши мумкин эмас. Ушбу шахслар ўзларининг кўриб чиқилаётган иш бўйича кўрсатмалаpи ёки экспертлар сифатидаги хулосалари муносабати билан ҳам жиноий ёки маъмурий жавобгарликка тортилиши, қамоққа олиниши ёки жазоланиши мумкин эмас.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган шахслар, агар улар сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан, бунинг учун имкониятга эга бўлишса-да, уларга бундан буён уларнинг бу ерда бўлишларига зарурат йўқлигини хабар қилган кундан бошлаб ўн беш кун ўтгунгача кетишмаса, ушбу банд билан назарда тутилган кафолатларни йўқотадилар. Ушбу шахслар сўраётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан ўзига алоқадор бўлмаган айб билан жўнаб кета олмаган вақт ушбу муддат ҳисобига кирмайди.

Чақирув қоғозлар ва бошқа ҳужжатлар сўралаётган Аҳдлашувчи Томон илтимосига ва унинг ҳудудида амалда бўлган қоидаларга мувофиқ топширилади, агар топширилаётган ҳужжатлар ушбу Шартноманинг 17-моддасига мувофиқ тасдиқланган таржима билан илова қилинган бўлса. Акс ҳолда, олувчи уларни иҳтиёрий равишда қабул қилишга рози бўлса, ҳужжатлар олувчига берилади.

Агар ҳужжатларни илтимосномада кўрсатилган адрес бўйича топшириш мумкин бўлмаса, сўралаётган адлия муассасаси ўз давлати қонунчилигига мувофиқ манзилни аниқлаш учун зарур чора-тадбирлар кўради. Манзилни аниқлашнинг имкони бўлмаган ҳолларда, сўралаётган адлия муассасаси органи сўраётган адлия муассасасини бу ҳақда хабардор қилади ва топширилиши лозим бўлган ҳужжатларни унга қайтаради.

Ҳужжатларнинг топширилганлигини тасдиқлаш сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудида амалда бўлган қоидаларга мувофиқ расмийлаштирилади. Тасдиқномада топширилган вақти, жойи ва усули, шунингдек, ҳужжатлар топширилган шахс кўрсатилиши лозим. Ҳужжатларни топшириш тасдиқномаси сўраётган марказий органга жўнатилади.

Аҳдлашувчи Томонлар ўзларининг дипломатик ваколатхоналари ёки консуллик муассасалари орқали бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида бўлган ўз фуқароларига ҳужжатларни топшириш ҳуқуқига эга. Бунда мажбурий тусдаги чоралар қўллаш ёки қўллашга таҳдид қилиш мумкин эмас.

Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари ўз давлатлари фуқароларининг фуқаролик ҳолатлари ҳақидаги далолатномаларини рўйхатдан ўтказилганлиги ҳақидаги гувоҳномалар, маълумоти, меҳнат стажи ҳақида ҳужжатларни ҳамда давлат органлари томонидан бериладиган шахсий ёки мулкий манфаатларига тааллуқли бошқа ҳужжатларни бевосита бир-бирларига илтимос асосида таржимасиз ва бепул жўнатадилар.

Ушбу модданинг биринчи қисмида кўрсатилган ҳужжатлар ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасаси томонидан бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшовчи манфаатдор шахсларга таржимасиз бевосита жўнатилиши мумкин.

Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари ўз давлатлари қонунчилигига мувофиқ, агар фуқаролар ҳуқуқларини амалга ошириш учун талаб қилинса, Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудларида яшовчи шахсларнинг манзилини аниқлашда бир-бирига ўзаро ёрдам берадилар. Бунда сўраётган адлия муассасаси илтимосномада кўрсатилган шахснинг манзилини аниқлашда ёрдам бериши мумкин бўлган ўзидаги мавжуд маълумотлар тўғрисида хабардор қилади.

Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари сўралаётган Аҳдлашувчи Томон яшайдиган, сўраётган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасаларида фуқаролик ишлари бўйича мулкий муносабатлар талаблар қўйилган шахсларнинг фуқаролик ҳолати, иш жойи ёки машғулоти ва даромадлари тўғрисидаги маълумотларни аниқлашда бир-бирига ёрдам кўрсатади.

Ушбу моддага мувофиқ ҳуқуқий ёрдам кўрсатишда Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари бир-бири билан ушбу Шартноманинг 7-моддасида кўрсатилган марказий адлия органлари орқали ҳамда бевосита муносабатга киришадилар.

Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудидаги муассаса ёки бунга махсус ваколатланган шахс томонидан уларнинг ваколати доирасида белгиланган шаклда тайёрланган ёки тасдиқланган ва гербли муҳр билан тасдиқланган ҳужжатлар бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида ҳеч қандай бошқа махсус гувоҳномасиз қабул қилинади.

Бир Аҳдлашувчи Томон ҳудудида расмий ҳужжатлар сифатида қараладиган ҳужжатлар бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида ҳам расмий ҳужжатларнинг исботловчи кучи билан фойдаланади.

Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Шартномани бажариш доирасида бир-бири билан муносабатларда рус тилидан ёки бошқа Аҳдлашувчи Томон давлат тилидан фойдаланадилар.

Аҳдлашувчи Томонларнинг давлат тилларида ёки бошқа тилларда жўнатиладиган ҳужжатлари рус тилига таржимаси билан илова қилинишлари лозим. Шунингдек, Аҳдлашувчи Томонлар бошқа зарур бўлган ҳолларда, рус тилидаги ёзма ва оғзаки таржимани таъминлайдилар.

Ҳужжатларнинг ёзма таржимаси тўғрилигини тасдиқлаш Аҳдлашувчи Томонлар қонунчилиги ва ушбу Шартнома қоидаларига мувофиқ амалга оширилади.

Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш бўйича харажатларни қоплашни талаб қилмайди. Агар ушбу Шартнома бўйича бошқа ҳолат назарда тутилган бўлмаса, Аҳдлашувчи Томонлар ўз ҳудудларида ҳуқуқий ёрдам кўрсатишдан юзага келадиган барча харажатларни ўзлари қоплайдилар.

Аҳдлашувчи Томонларнинг марказий адлия органлари бир-бирларига илтимосномага биноан, ўз давлатларида амалдаги ва амалда бўлган қонунчилик ҳамда унинг қўлланилиши тажрибаси ҳақидаги маълумотларни, шунингдек ҳуқуқий масалалари бўйича бошқа ахборотларни тақдим этадилар.

Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳар бири, ушбу Шартномада кўзда тутилган шартлар асосида, қуйидаги қонуний кучга эга бўлган, бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида чиқарилган қонуний кучга кирган қуйидаги қарорларни эътироф қилади ва ижро этади:

1) суд ва бошқа адлия муассасаларининг фуқаролик ишлари бўйича қарорлари, шунингдек, шундай ишлар бўйича суд томонидан тасдиқланган ярашув битимлари (бундан кейин — «қарорлар»);

2) жиноий ишларни фуқаролик даъвосига тегишли қисми бўйича судларнинг ҳукмлари.

Қарорларни эътироф қилиш ва ижро этишга рухсат бериш тўғрисида илтимоснома қарор ижро этиш лозим бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли судига берилади. Илтимоснома биринчи поғонадаги иш бўйича қарор чиқарган судга топширилиши мумкин. Ушбу суд илтимосномани ушбу илтимоснома бўйича қарор чиқариш ваколатига эга бўлган судга жўнатади.

Илтимосномага қуйидагилар илова қилинади:

1) қарор ёки унинг тасдиқланган нусхаси, шунингдек, қарор қонуний кучга кирганлиги ва ижро этилиши кераклиги ҳақидаги расмий ҳужжат ёки у қонуний кучга киргунга қадар ижро этилиши керак бўлган, агар бу қарорнинг ўзидан келиб чиқмаса, ҳужжат;

2) жараёнда иштирок этмаган томонга қаpши қарор чиқарилганлигини, белгиланган тартибда ва ўз вақтида судга чақиртирилганлигини ва келмаганлиги натижалари тўғрисида хабардор бўлганлиги, унинг процессуал муомалага лаёқатли эмаслиги ҳоллари эса белгиланган равишда айтилганлигини билдирувчи ҳужжат;

3) ҳужжат жўнатилиш вақтида қарорни қисман бажарилганлигини тасдиқловчи ҳужжат;

4) келишилган судлов ишлари бўйича томонларнинг келишувини тасдиқловчи ҳужжат.

Ушбу Шартноманинг 20-моддасида кўзда тутилган қарорларни эътироф қилиш ва ижро этишга рухсат бериш тўғрисидаги илтимосномалар, ҳудудида ижро амалга оширилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг судлари томонидан кўриб чиқилади.

Қарорларни эътироф қилиш ва ижро этишга рухсат бериш тўғрисида илтимосномани кўриб чиқаётган суд ушбу Шартномада кўзда тутилган шартларга риоя қилинганлигини белгилаш билан чекланади. Шартларга риоя қилинган ҳолларда суд қарорни эътироф қилиш ва ижро этиш тўғрисида қарор чиқаради.

Қарорни эътироф қилиш ва ижро этиш тартиби ушбу Шартнома қоидаларига ҳамда ҳудудида у амалга оширилиши лозим бўлган Аҳдлашувчи Томон қонунчилигига мувофиқ белгиланади.

Ушбу Шартноманинг 20-моддасида кўзда тутилган қарорларни эътироф қилиш ёки ижро этишга рухсат беришни қуйидаги ҳолларда рад этиш мумкин:

1) ҳудудида чиқарилган қарор Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ қонуний кучга кирмаган ёки ижро этилмаган бўлса, қарор қонуний кучга киргунга қадар ижро этилиши лозим бўлган ҳоллар бундан мустаснодир;

2) жавобгар ўзига ёки унинг вакилига ўз вақтида ва тегишли равишда судга чақирув қоғози белгиланганлиги сабабли жараёнда иштирок этмаган бўлса;

3) ушбу Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги ушбу баҳс бўйича шу қарор эътироф қилиниши ва ижро этилиши лозим бўлган ва шу асосда Аҳдлашувчи Томон ҳудудида олдин ҳам қонуний кучга кирган қарор чиқарилган ёки учинчи давлат судининг эътироф қилган қарори бўлган ёхуд ушбу Аҳдлашувчи Томон муассасаси томонидан ушбу иш бўйича кўриб чиқиш қўзғатилганда;

4) ушбу Шартнома қоидаларига асосан, ушбу Шартномада кўзда тутилмаган вазиятларда эса ўз ҳудудида қарор тан олиниши ва ижро қилиши зарур бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига асосан, иш унинг муассасалари истисноли ваколатига тааллуқли бўлганда;

5) келишилган судлов иши бўйича томонларнинг келишувини тасдиқловчи ҳужжат бўлмаганда;

6) суд кўриб чиқаётган қарорлаpни эътироф қилиш ва ижро этиш тўғрисидаги илтимоснома Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилигида назарда тутилган ижро этиш муддати ўтиб кетганда.

Ушбу Шартномани талқин қилиш ёки қўллашда Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида баҳслар пайдо бўлган ҳолларда, Аҳдлашувчи Томонлар келишмовчиликларни маслаҳатлашувлар ва музокаралар орқали ҳал қилишга ҳаракат қиладилар. Зарур бўлган ҳолларда Аҳдлашувчи Томонлар Шартномани қўлланилишини кузатиш ва вужудга келиши мумкин бўлган келишмовчиликларни ҳал қилувчи қўшма комиссияни тузишлари мумкин.

Ушбу Шартнома қоидалари Аҳдлашувчи Томонлар иштирокчилар бўлган бошқа халқаро шартномалардан келиб чиқадиган уларнинг мажбурият ва ҳуқуқларига дахл қилмайди.

Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Шартномада тилга олинган масалалар бўйича, унинг қоидаларини тўлдириш ёки кучайтириш ё унда ўрнатилган тамойилларни қўлланишини енгиллаштириш мақсадида, ўзаро, шу жумладан, идоралараро битимлар тузишлари мумкин.

Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Шартномага баённомалар орқали расмийлаштириладиган қўшимча ва ўзгартиришларни киритиши мумкин. Улар ушбу Шартноманинг 27-моддасида кўзга тутилган тартибда кучга кирганидан сўнг унинг ажралмас қисми ҳисобланади.

Ушбу Шартнома ратификация қилиниши лозим ва ратификация ёрлиқлари алмашинувидан сўнг, ўттизинчи куни кучга киради.

Ушбу Шартнома ноаниқ муддатга тузилган.

Аҳдлашувчи Томонлардан ҳар бири бошқа Аҳдлашувчи Томонни ёзма равишда хабардор қилиб ушбу Шартномани денонсация қилиши мумкин. Бу ҳолда Шартнома мазкур Аҳдлашувчи Томоннинг хабарномасини олган кундан сўнг олти ой ўтгандан кейинги ойнинг биринчи куни ўз кучини йўқотади.

Ушбу Шартнома у кучга киргунга қадар вужудга келган ҳуқуқий муносабатларга нисбатан ҳам қўлланади.

София шаҳрида 2003 йил 24 ноябрда икки асл нусхада ҳар бири ўзбек, болгар ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эгадир.

Ушбу Шартнома қоидаларини талқин қилиш мақсадида рус тилидаги матндан фойдаланилади.