Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Болгария Республикаси Ҳукумати, бундан кейин «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,

юкларни халқаро ташишни енгиллаштириш истагида амал қилиб,

самарали халқаро юк транспорти савдо алоқалари ривожланишнинг муҳим шарти эканлигини эътиборга олиб,

иқтисодий, ижтимоий ва экологик соҳада автомобилда юк ташишнинг қулай муқобилини барпо этиш мақсадида, шунингдек атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳамда автомобиль транспорти имкониятларининг чекланганлигини инобатга олиб, темир йўл ва сув транспортининг замонавий аралаш тизимини ривожлантириш зарурлигини эътироф этиб,

юкларни аралаш ташиш системаси халқаро юк ташишни енгиллаштириш бўйича улкан салоҳиятга эга эканлигига амин бўлиб,

юкларни халқаро ташишни тартибга солувчи халқаро битимларга таяниб,

Ушбу Битим Аҳдлашувчи Томонлар давлатларининг ҳудудида халқаро аралаш юкларни ташишда, шунингдек улар ҳудудидан транзит олиб ўтиш соҳасида, қисман Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида рўйхатдан ўтган темир йўл, сув ва автомобиль юк ташувчилари транспортларида юк ташишда қўлланилади.

Ушбу Битимда қуйидаги таърифлар қўлланади:

1) юкларни интермодал ташиш — юкларни бир транспорт бирлигининг ўзида ёки бир неча транспорт турларидан кетма-кет фойдаланилган ҳолда бир транспорт воситасида, улар алмаштирилган пайтда юкка ишлов берилмасдан ҳаракатланиш;

2) юкларни халқаро аралаш ташиш — асосан автомобилда ташишнинг энг қисқа йўналишлари орқали автомобиль, темир йўл ва сув транспорти воситаларидан фойдаланиб, юкларни интермодал ташиш;

3) йўл транспорт воситаси — Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида рўйхатга олинган юк ташиш учун лойиҳалаштирилган ва қўлланиладиган транспорт воситаси. Йўл транспорт воситаси деб юк автомобили ёки шатакчиси Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида рўйхатга олинган тиркамали юк автомобили, яримтиркамали шатакчи, яъни «таркибли йўл транспорти воситаси»;

4) интермодал транспортда юк бирлиги — контейнер ёки алмаштириладиган кузов;

5) интермодал транспорт бирлиги — интермодал транспортига мос тушувчи исталган турдаги контейнер (узунлиги 20 футдан кам бўлмаган), алмашинувчи кузов, яримтиркама ёки тиркама, юк автомобили ёхуд вагон;

6) интермодал терминал — ташиш усулининг ўзгариши юз берадиган темир йўл тармоғи ёки ички сув йўли/денгиз порти участкаси;

7) интермодал терминал гача/дан транспорт — чегара пункт ёки юклаш пунктдан юк ташиш йўналишига энг яқин бўлган темир йўл терминали ёки портгача ва темир йўл терминали ё портдан юк ташиш йўналишига энг яқин бўлган чегара пункти ёхуд етиб бориш пунктигача интермодал услуби билан юкни транспорт воситалар орқали жўнатиш;

8) кузатиб бориладиган транспорт — автомобилдан фарқ қилувчи бошқа йўл транспорт воситалари таркибида ҳайдовчи томонидан кузатиладиган йўл транспорт воситаларида ташиш;

9) кузатиб борилмайдиган транспорт — автомобилдан фарқ қилувчи бошқа йўл транспорт воситалари таркибида ҳайдовчи томонидан кузатилмайдиган йўл транспорт воситаларида ташиш;

10) имтиёзли контингент — аралаш транспортдан фойдаланиш чоғида тақдим этиладиган юкларни йўл йиғимлари/солиқларини тўламасдан ташиш учун бериладиган рухсатномалар миқдори;

11) Аралаш комиссия — ушбу Битимнинг 7-моддасига мувофиқ таъсис этилган халқаро аралаш транспорт бўйича аралаш комиссия;

12) Аҳдлашувчи Томон ҳудуди ва Аҳдлашувчи Томон қонунлари — тегишлича Аҳдлашувчи Томон давлатининг ҳудуди ва Аҳдлашувчи Томон давлатининг қонунлари;

13) Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари — Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати учун:

«Ўзбекистон темир йўллари» Давлат-ҳиссадорлик темир йўллари компанияси, Ўзбекистон автомобиль ва дарё транспорти агентлиги;

Болгария Республикаси Ҳукумати учун:

Болгария Республикаси Транспорт ва коммуникация вазирлиги.

1. Исталган Аҳдлашувчи Томон давлатидан бирининг ҳудудида рўйхатга олинган йўл транспорт воситаларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон давлати ҳудудининг чегара пункти ёки ортилган пунктдан юк белгиланган йўналиш бўйлаб интермодал терминалгача ҳаракатланиши бу ҳудудда юкларни ташиш рухсатсиз амалга оширилади, транспорт воситалари эса Аҳдлашувчи Томонлар ваколатли органларининг келишувига мувофиқ, масофага юк ташишда солиқлардан озод қилинади. Чегара назорати органлари йўл транспорт воситаларини уларнинг аралаш юк ташишга ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат кўрсатилганидан кейин юкларни рухсатномасиз ўтказиб юборадилар.

2. Юқорида кўрсатилган масофа оширилган ҳолда, жўнатиш тартиби юкларга белгиланган махсус рухсатнома асосида амалга оширилади. Махсус рухсатнома Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари тарафидан берилади. Унда мазкур рухсатноманинг аралаш юкларни, албатта йўл йиғимлари/солиқларни тўлов ёки тўловсиз ва у транспортнинг фақат шу турига тегишли эканлиги белгиланади.

3. Ушбу модданинг 2-бандида кўрсатилган кузатилувчи юкларни ташишга бериладиган рухсатномалар контингенти (тури ва миқдори) Аралаш комиссиянинг йиғилишида аниқланади.

4. Аралаш комиссия йиғилишида келишиб олинган, юкларни ташишга бериладиган рухсатномалар контингенти ҳар йил чоракда бир марта аниқланади. Мазкур контингентнинг ҳар қандай ўзгариши Аҳдлашувчи Томонларнинг транспортга бўлган талабини инобатга олган ҳолда амалга оширилади.

5. Темир йўл транспортининг ҳаракати, агар юкланган кузатиладиган темир йўл транспорти чегара пунктида Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунларида белгиланган оралиқ вақтидан кўп туриб қолмаса, халқаро меъёрларга жавоб беради.

6. Йўл транспорти воситалари темир йўл составларига юклангандан кейин юклаш станцияларида ваколатли органлар томонидан муҳрланади. Транспорт воситаларини кузатиб борувчи ҳайдовчилар, составнинг йўловчи вагонларига жойлашадилар.

1. Интермодал транспорт бирлиги Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида жойлашган интермодал терминал гача/дан ташишни фақат йўл транспорт воситалари орқалигина амалга ошириш мумкин бўлса, ушбу транспорт бирлигини ташиш тегишли Аҳдлашувчи Томон давлатининг ҳудудида рўйхатга олинган йўл транспорт воситаларида амалга оширилади.

2. Бундай транспортга нисбатан қўлланилиши лозим бўлган интермодал терминаллар Аралаш комиссия йиғилишида аниқланади.

1. Аралаш транспорт қўлланган халқаро юк ташишда, йўл транспорт воситаси темир йўл состави ёки кемага ортилаётганда амалдаги халқаро кўрсатмаларга мувофиқ талаб этилувчи бошқа ҳужжатлар билан бирга, аралаш транспорт юкларини ташишга рухсатнома ҳам кўрсатилиши лозим.

Юкларни аралаш ташишни амалга оширишга ҳуқуқ берувчи ҳужжатлар, ҳар рейсда транспорт воситасида сақланиши ва Аҳдлашувчи Томонларнинг тегишли ваколатли органлари талаб этган вақтда кўрсатилиши лозим.

Бундай ҳужжатнинг йўқлиги юкларни ташишга бўлган ҳужжатнинг йўқлиги демакдир, бинобарин, бу ҳол Аҳдлашувчи Томонлар ваколатли органларининг бундай ташувчиларга нисбатан тегишли чоралар кўришига асос беради.

Юкларни ташиш учун берилган рухсатга киритилган ҳар қандай ўзгартиш ёки хабардор этилмаган тузатиш уни йўққа чиқаришга олиб келади. Бундай рухсатномалар мусодара этилади.

2. Аралаш транспортда юкларни кузатиб бориб ташишда ваколатли чегара органлари ташувчи ёки хизмат операторига исталган Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудига киришда 3-модданинг 1-банди қоидаларига риоя этган ҳолда аралаш ташишни амалга ошириш ҳуқуқини тасдиқловчи транспорт ҳужжатини берадилар. Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудидан чиқаётганда юкларни аралаш ташиш амалга оширилганлиги тўғрисида, ҳар бир транспорт турига биттадан CIM-UIRR транспорт ҳужжатини, юкхат ёки Аҳдлашувчи Томонлар қўллаб-қувватлаган бошқа ҳужжатни кўрсатган ҳолда исбот қилиниши лозим.

3. Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудига кираётганда ёки ундан чиқаётганда аралаш юк ташишни амалга оширувчи шахслар ва транспорт воситалари, шунингдек ташилувчи юклар Аҳдлашувчи Томонларнинг миллий қонунларидаги кўрсатмаларга мувофиқ назорат қилиниши лозим.

4. Ташувчи ёки хизмат оператори, шунингдек унинг хизматчилари Аҳдлашувчи Томонларнинг амалдаги қонунларига ва ушбу Битим қоидаларига амал қилишлари шарт.

1. Аҳдлашувчи Томонлар уларнинг темир йўл ва порт маъмуриятлари, кема эгалари компаниялари, автотранспорт фирмалари ва аралаш транспорт операторлари айни транспорт турининг афзаллигини ҳисобга олиб, аралаш юк ташишни қўллаб-қувватлаш тўғрисида зарур чоралар кўриш тўғрисида аҳдлашиб олишлари учун барча лозим чораларни кўрадилар.

2. Аҳдлашувчи Томонлар транспорт муассасалари тарафидан темир йўл, автомобиль ва сув транспорти соҳасида амалга оширилувчи аралаш ташиш фаолиятини рағбатлантириш ва яхшилаш ҳамда рақобатбардошлигини оширишга, шунингдек кузатувсиз аралаш транспорт қўлланиши ва имтиёзли тарифлар киритилишини рағбатлантиришга кўмаклашадилар.

3. Аҳдлашувчи Томонлар ўз темир йўл ва порт маъмуриятларига аралаш транспорт инфратузилмасини ривожлантиришда уларни сўзсиз қўллаб-қувватлайдилар ва кўмаклашадилар.

4. Аҳдлашувчи Томонлар икки томонлама аралаш юк ташишда тегишли давлатлар ҳудудида интермодал терминал гача/дан шанба, якшанба ва Аҳдлашувчи Томонлар учун расмий байрам кунлари транспорт чекланишларини бартараф этиш учун барча зарур чораларни кўрадилар.

5. Аҳдлашувчи Томонлар аралаш ташишнинг бошланғич ва сўнгги босқичида умумий оғирлиги 40 тоннани ташкил этувчи юк автомобилларнинг ўтиши учун зарур шароитларни яратиб бериш мажбуриятини оладилар.

Белгиланган оғирлик параметри оширилган ҳолда Аҳдлашувчи Томон бошқа ҳудудидан юк ташиш амалга оширилаётган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органидан рухсат олиши лозим.

6. Аҳдлашувчи Томонлар чегараларда аралаш ташиш билан боғлиқ текширувларни тезлаштириш учун барча зарур чораларни қўллайдилар, шунингдек божхона расмийлаштиришни чегара пунктларидан интермодал терминалларга (темир йўл ва порт) ўтказишда кўмаклашадилар.

7. Аҳдлашувчи Томонлар аралаш ташишни рағбатлантиришга қулай халқаро шароитлар яратишда зарур ҳамкорлик ва кўмак билан таъминлайдилар, шунингдек умумий фойдаланиш йўналишларининг ривожланишини рағбатлантирувчи чораларни кўрадилар.

1. Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари ушбу Битимнинг бажарилиши ва қўлланишига, шунингдек ўзаро ахборот алмашуви, айниқса аралаш ташиш билан боғлиқ ички қонунлар ва тегишли ваколатли органлар вазифаларига оид ўзгаришлар тўғрисида ўзаро ахборот алмашишга кўмаклашадилар.

2. Аҳдлашувчи Томонлар ушбу Битимни амалга ошириш мақсадида, бир йилда камида бир марта йиғиладиган ёки Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг талабига биноан чақириладиган Ўзбекистон—Болгария аралаш комиссиясини тузадилар.

3. Аралаш комиссия тенг миқдордаги Аҳдлашувчи Томонлар ваколатли органлари вакилларидан тузилади ва ушбу Битимни амалга ошириш йўлларини белгилайди.

1. Ташувчи, хизмат оператори ва унинг хизматчилари томонидан бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида амал қилувчи кўрсатмалар, шунингдек ушбу Битимдаги аҳдлашувлар бузилса, тегишли ҳудудда қоидабузарлик содир этилган Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органлари талабига кўра, бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органлари қуйидаги чоралардан бирини қўллашга ҳақли:

1.1. Қоидабузарликка йўл қўйган ташувчини амалдаги кўрсатмаларни бузишга йўл қўймаслик тўғрисида огоҳлантириш;

1.2. Бу ташувчига юк ташишда имтиёзли рухсатномалар беришни тўхтатиш ва/ёки бошқа Аҳдлашувчи Томон ваколатли органи мазкур ташувчига юк ташишни амалга оширишини тақиқлаб қўйган муддатгача унда шу вақтгача бўлган имтиёзли рухсатномаларни тўхтатиш;

1.3. Ташувчи ва хизмат оператори содир этган ўзига хос оғир қоидабузарлик содир этилган ҳолларда транспорт лицензиясидан маҳрум қилиш ёки кўрсатилган тартибда ушбу фаолиятни тақиқлаш мумкин.

2. Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли органлари бу йўналишда қўлланган чоралар тўғрисида ўзаро ахборот алмашадилар.

3. 1- ва 2-банд қоидалари, тегишли қоидабузарлик содир этилган ҳудудда Аҳдлашувчи Томоннинг қонунларида кўрсатилган санкциялар қўлланишидан истисно.

1. Аҳдлашувчи Томонлар номенклатура ва юк ҳажми, транспорт воситалари, шунингдек ташиш йўналишлари тўғрисида ва бошқа маълумотлар ва ахборотларни учинчи давлатларда ҳуқуққа зид равишда тарқалишдан ҳимоя қилиш мажбуриятини оладилар, расмий статистика маълумотлари ва ҳисоботлар бундан мустасно.

2. Зарур ҳолда жиноят қидирув ишлари муносабати билан бу турдаги маълумот ва ахборотлар давлат ҳокимияти органлари, прокуратура ва судга топширилиши мумкин. Бошқа исталган маълумотларни, Аҳдлашувчи Томонларнинг тегишли ваколатли органлари берган ёзма рухсатнома олинганидан кейин тарқатиш мумкин.

Фавқулодда вазиятларда ёки аралаш юк ташиш 12 соатдан ортиқ узилиб қолган ҳолларда Аҳдлашувчи Томонлар қандай кечиктириб бўлмас чоралар кўриш зарурлигини биргаликда ҳал этадилар.

Ушбу Битимга Аҳдлашувчи Томонларнинг ўзаро розилигига кўра ўзгартиш ва тўлдиришлар киритилиши мумкин. Улар ушбу Битимнинг ажралмас қисми ҳисобланадиган алоҳида қўшимча баённома билан расмийлаштирилади.

Ушбу Битим беш йилга тузилади. Аҳдлашувчи Томонлардан бири ушбу Битимнинг амал қилишини тўхтатиш нияти тўғрисида, унинг амал қилиш тегишли муддати тугашидан камида олти ой илгари бошқа Аҳдлашувчи Томонни дипломатик каналлар орқали ёзма равишда хабар қилмаса, у ўз-ўзидан кейинги беш йиллик муддатларга узаяверади.

Ушбу Битим унинг кучга кириши учун Аҳдлашувчи Томонларнинг миллий қонунларида талаб этиладиган зарур процедураларнинг бажарилгани тўғрисида дипломатик каналлар орқали бир-бирларига юборган охирги хабарнома олинган кундан бошлаб ўттиз кун ўтгач кучга киради.

София шаҳрида 2003 йил 24 ноябрда икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, болгар ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга.

Ушбу Битим қоидаларини талқин қилишда келишмовчиликлар юзага келган ҳолда рус тилидаги матндан фойдаланилади.