Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Қозоғистон Республикаси Ҳукумати ўртасида
Битим
МАХФИЙ АХБОРОТНИ ЎЗАРО ҲИМОЯ ҚИЛИШ ТЎҒРИСИДА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Қозоғистон Республикаси Ҳукумати, бундан кейин «Томонлар» деб аталувчилар,
Ўзбекистон Республикаси билан Қозоғистон Республикаси ўртасида сиёсий, ҳарбий, иқтисодий, фан ва техника ёки бошқа соҳадаги ҳамкорлик доирасида алмашинадиган махфий ахборотни, шунингдек бундай ҳамкорлик жараёнида пайдо бўлган ахборотни ҳимоя қилиш истагидан келиб чиқади,
Томонлар давлатлари миллий қонунларига мувофиқ махфий ахборотни ҳимоя қилишни таъминлашда ўз давлатлари ўзаро манфаатларини, шунингдек Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги иштирокчи давлатлари Ҳукуматлари ўртасида давлатлараро сирларни сақлашни ўзаро таъминлаш тўғрисида 1993 йил 22 январда тузилган Битимни амалга оширишда ўзаро манфаатдорликни ҳисобга олиб,
қуйидагилар тўғрисида келишиб олдилар;
1-модда
Атамаларни аниқлаш
Атамаларни аниқлаш
Ушбу Битимда фойдаланиладиган атамалар қуйидаги маънони англатади:
«махфий ахборот» — рухсатсиз тарқатилиши Ўзбекистон Республикаси ва Қозоғистон Республикаси хавфсизлигига ва/ёки манфаатларига зарар етказадиган, Томонлар давлатлари миллий қонунларига мувофиқ ҳимоя қилинадиган, ушбу Битимда ўрнатилган тартибда берилган ҳамда Томонларнинг ҳамкорлиги жараёнида ташкил топган барча турдаги маълумотлар;
«махфий ахборот тарқатувчи» — моддий объектлар, шу жумладан жисмоний майдонда белги, шакл, сигнал, техник ечим ва жараёнлар кўринишида акс этадиган махфий ахборот;
«махфийлик устхати» — тарқатувчидаги маълумотнинг махфийлик даражасидан далолат берувчи, махфий ахборот тарқатувчисида ёзиб қўйиладиган ва (ёки) унга илова қилинган ҳужжатларда кўрсатилган реквизитлар;
«махфий ахборотдан фойдаланиш» — жисмоний шахснинг махфий ахборотдан фойдаланиш ҳуқуқини расмийлаштириш тартиби, ваколатли органнинг эса бундай ахборотдан фойдаланган ҳолда ишларни олиб бориши;
«махфий ахборотга кириш» — махфий ахборот ва унинг қўлланишини ва ундан фойдаланишга ҳуқуқи бўлган жисмоний шахсга таништирув жараёни;
«шартнома» — Томонлар ваколатли органлари ўртасида тузиладиган, махфий ахборот берилиши ва/ёки ҳосил қилиниши назарда тутилишини ўз ичига олган шартнома ёки контракт;
«ваколатли орган» — Томонларнинг ҳамкорлиги жараёнида ҳосил бўлган ва/ёки юборилувчи махфий ахборотларни бериш, қабул қилиш, сақлаш, ҳимоя қилиш ва фойдаланишда Томонлар тарафидан ваколатланган давлат органи ёки ташкилот;
«мувофиқлаштирувчи орган» — Томонларнинг ушбу Битимни татбиқ этиш фаолиятини мувофиқлаштиришга жавобгар давлат органлари.
2-модда
Махфий ахборот
Махфий ахборот
Махфий ахборот бўлиб ҳисобланади:
Ўзбекистон Республикасида:
тарқатилиши ҳарбий, иқтисодий, фан ва техникавий, ташқи иқтисодий, ташқи сиёсий, разведка, контрразведка, тезкор қидирув фаолияти ва умум қабул қилинган халқаро ҳуқуқ нормаларига зид бўлмаган бошқа соҳалардаги фаолиятни самарали амалга ошириш мақсадида давлат томонидан чекланган, давлат, хизмат ва ҳарбий сирларни ўз ичига олувчи, давлат ҳимоясида бўлган маълумотлар.
Махфий ахборотнинг тегишли рухсатсиз тарқатилиши оқибатида Ўзбекистон Республикаси миллий хавфсизлигига ёки миллий манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарарга қараб қуйида ўрнатилган тартибда махфийлик устхати белгиланган:
«Ўта муҳим» — тарқатилиши туфайли Ўзбекистон Республикаси миллий хавфсизлигига бир ёки бир неча санаб ўтилган соҳаларда зарар етказиши мумкин бўлган ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ва тезкор қидирув фаолияти соҳаларига тааллуқли маълумотларга;
«Мутлақо махфий» — тарқатилиши туфайли Ўзбекистон Республикаси миллий хавфсизлигига, давлат органи манфаатларига ёки Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёти тармоғига бир ёки бир неча санаб ўтилган соҳаларда зарар етказиши мумкин бўлган ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ва тезкор қидирув фаолияти соҳаларига тааллуқли маълумотларга;
«Махфий» — тарқатилиши Ўзбекистон Республикаси давлат органларининг манфаатларига бир ёки бир неча санаб ўтилган соҳаларда зарар етказиши мумкин бўлган ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ёки тезкор қидирув фаолияти соҳаларига тааллуқли маълумотларга.
Ўзбекистон Республикасининг қонунларига мувофиқ «Ўта муҳим», «Мутлақо махфий» ва «Махфий» каби устхат билан белгиланган ахборот давлат махфий ҳужжатларига тааллуқлидир.
Қозоғистон Республикасида:
тарқатилиши ҳарбий, иқтисодий, фан ва техникавий, ташқи иқтисодий, ташқи сиёсий, разведка, контрразведка, тезкор қидирув фаолияти ва умум қабул қилинган халқаро ҳуқуқ нормаларига қарши чиқмайдиган бошқа соҳалардаги фаолиятни самарали амалга ошириш мақсадида давлат томонидан чекланади, давлат ва хизмат сирларини ўз ичига олувчи, давлат ҳимоясида бўлган маълумотлар.
Махфий ахборотнинг тегишли рухсатсиз тарқатилиши натижасида Қозоғистон Республикаси миллий хавфсизлигига ёки давлат органлари ва ташкилотлари манфаатига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зарарнинг даражасидан келиб чиққан ҳолда махфий ахборот тарқатувчиларига қуйида ўрнатилган тартибда махфийлик устхати белгиланган:
«Ўта муҳим» — тарқатилиши туфайли Қозоғистон Республикаси миллий хавфсизлигига бир ёки бир неча санаб ўтилган соҳаларда зарар етказиши мумкин бўлган ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ва тезкор қидирув фаолияти соҳаларидаги маълумотларга;
«Мутлақо махфий» — тарқатилиши туфайли Қозоғистон Республикаси миллий хавфсизлигига, давлат органи манфаатларига ёки мамлакат иқтисодиёти тармоғига бир ёки бир неча санаб ўтилган соҳаларда зарар етказиши мумкин бўлган ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ва тезкор қидирув фаолияти соҳаларидаги маълумотларга;
«Махфий» — эълон қилиниши ёки йўқолиши давлат органлари ва ташкилотларининг ҳарбий, ташқи сиёсий, иқтисодий, фан ва техникавий, разведка, контрразведка ёки тезкор қидирув соҳаларидаги манфаатларига зарар етказиши мумкин бўлган, давлат сири таркибига киритилган, алоҳида ахборот характерига эга бошқа маълумотларга.
«Ўта муҳим» ва «Мутлақо махфий» устхатига эга бўлган ахборот давлат сири, «Махфий» устхатига эга бўлган ахборот хизмат сири ҳисобланади. Қозоғистон Республикасининг қонунларига мувофиқ давлат ва хизмат сирини ташкил этувчи маълумотлар давлат махфий ҳужжатларига тааллуқлидир.
3-модда
Махфийлик даражаларининг таққосланиши
Махфийлик даражаларининг таққосланиши
1. Томонлар ўз давлатларининг миллий қонунчилигига мувофиқ махфийлик даражасини қуйидаги тартибда таққослайдилар:
|
Рус тилида |
Ўзбекистон Республикасида |
Қозоғизстон Республикасида |
|
«Особой важности» |
«Ўта муҳим» |
«Аса мацыгзды» |
|
«Совершенно секретно» |
«Ўта махфий» |
«Oте купия» |
|
«Секретно» |
«Махфий» |
«Купия» |
2. Томонлар ушбу моддада таъкидланган махфийлик устхатларининг, ишлаб чиқарилиши, айланма ҳаракати, экспорти ва импорти Томонлар давлатлари миллий қонунларига мувофиқ тартибга солинувчи, ашёлар, маҳсулотлар, Фан ва техникавий ечимлар ва бошқаларга ҳам татбиқ этилишига келишиб олишди.
4-модда
Махфий ахборотни ҳимоя қилиш бўйича чоралар
Махфий ахборотни ҳимоя қилиш бўйича чоралар
1. Томонлар қуйидаги мажбуриятларни зиммаларига оладилар:
1) иккинчи Томонга берилган ёки Томонларнинг ҳамкорлиги жараёнида ташкил топган махфий ахборотларни ҳимоя қилиш;
2) махфий ахборотни берган Томон тарафидан ўзлаштирилган махфийлик устхатини, ўша Томоннинг ёзма розилигисиз ўзгартирмаслик;
3) махфий ахборот билан муомалада бўлганда, ушбу Битимнинг 3-моддасига асосан махфийлик даражаси таққосланган ҳолда, Томоннинг ўз махфий ахборотларини ҳимоя қилишда қўлланиладиган чоралари билан бир хил ҳимоя қилиш чораларини татбиқ этиш;
4) бошқа Томоннинг ваколатли органидан олинган махфий ахборотдан фақат уни бериш доирасида белгиланган мақсадлар учун фойдаланиш;
5) берган Томоннинг дастлабки ёзма розилигисиз учинчи томонга махфий ахборотга кириш имкониятини бермаслик.
2. Махфий ахборотдан фойдаланиш фақат хизмат вазифаларини бажариш учун ушбу махфий ахборотни кўриб чиқиши зарур бўлган шахсларга, унинг берилиши вақтида белгиланган мақсадларда, рухсат берилади. Махфий ахборотга кириш учун рухсат, ундан фойдаланиш учун тегишли ҳуқуққа эга шахсларга берилади.
3. Махфий ахборотдан фойдаланиш мажбуриятларини батафсил кўрсатиб ва уни ҳимоя қилиш чораларини белгилаб берувчи махфий ахборотни ҳимоя қилиш бўйича қўшимча талаблар Томонларнинг ваколатли органлари тузган шартномаларга киритилган бўлиши мумкин.
5-модда
Махфий ахборотни бериш
Махфий ахборотни бериш
1. Бир Томоннинг мувофиқлаштирувчи органи бошқа Томоннинг мувофиқлаштирувчи органидан бошқа Томон ваколатли органининг махфий ахборотдан фойдаланиши учун тегишли рухсатга, ҳамда унинг етарли даражадаги ҳимоясини ташкил этишда керакли имкониятга эга эканлиги ҳақида ёзма тасдиқни сўрайди.
2. Махфий ахборотни бериш тўғрисидаги қарорни Томонлар, ҳар бир алоҳида ҳолатда, ҳар бир Томон миллий қонунларига мувофиқ қабул қиладилар.
3. Махфий ахборотнинг бир давлатдан бошқа давлатга берилиши дипломатик каналлар, фельдъегер хизмати ёки ҳарбий-курьерлик хизмати орқали, ҳамда Томонлар давлатлари миллий қонунлари ва Томонлар аъзо бўлган халқаро шартномалари асосида ишлатишга рухсат этилган, ахборотни криптографик ҳимоя қилувчи алоқа каналлари орқали амалга оширилади. Тегишли ваколатли орган махфий ахборот олинганлигини тасдиқлайди.
Ушбу Битимда таъкидлаб ўтилган махфий ахборот билан алмашишда криптографик ва техникавий воситалардан фойдаланишнинг аниқ шартлари ва тартиби ваколатли органлар томонидан ўзаро аниқланади.
4. Катта ҳажмга эга бўлган махфий ахборот тарқатувчиларини беришда тегишли ваколатли органлар ҳар бир алоҳида ҳолат юзасидан ушбу Битимга асосан ташиш йўли, йўналиши ва кузатиб бориш шаклини белгилайдилар.
Томонларнинг ваколатли органлари бундай ташиш амалга оширилиши ҳақидаги ҳар бир ҳолат тўғрисида ўзаро тегишли ахборотлар билан алмашадилар.
6-модда
Махфий ахборотдан фойдаланиш
Махфий ахборотдан фойдаланиш
1. Берилган махфий ахборот, уни қабул қилиб олишга жавобгар бўлган ваколатли орган томонидан қўшимча тарзда, ушбу Битимнинг 3-моддасига мувофиқ таққосланувчи махфийлик устхати билан белгиланади.
Махфийлик устхатини қўйиш мажбурияти, таржима, нусха кўчириш ва кўпайтириш натижасида, Томонлар ҳамкорлиги жараёнида ҳосил бўлган махфий ахборотга тарқалади.
Берилган махфий ахборот асосида ҳосил бўлган махфий ахборотга, берилган махфий ахборотнинг махфийлик устхатида белгиланган даражадан паст бўлмаган даражада махфийлик устхати қўйилади.
2. Томонларнинг ҳамкорлиги жараёнида ҳосил бўлган ва/ёки берилган махфий ахборот Томоннинг ўз махфий ахборотларига қўйилувчи талаблар асосида ҳисобга олинади ва сақланади.
3. Махфий ахборотнинг даражаси махфий ахборотнинг эгаси бўлган давлатнинг миллий қонунларида белгиланган тартибда ўзгартирилади ёки олиб ташланади.
Махфий ахборотнинг махфийлик устхати ўзгартирилганлиги ёки олиб ташланганлиги ҳақида, уни берган Томоннинг ваколатли органи бошқа Томоннинг тегишли ваколатли органига хабар беради.
Бир Томоннинг ваколатли органи бундай хабарни олганидан сўнг 30 кун ичида, бошқа Томоннинг ваколатли органидан олинган кўрсатмаларга мувофиқ, махфий ахборот тарқатувчисидаги махфийлик устхатига ўзгартиришларни киритиш бўйича чораларни кўради.
Томонларнинг ҳамкорлиги жараёнида ташкил топган махфий ахборотнинг махфийлик даражаси Томонлар ваколатли органларининг ўзаро аҳдлашувига мувофиқ белгиланади, ўзгартирилади ёки олиб ташланади.
4. Махфий ахборот тарқатувчилари уларни етказиб берган Томон ваколатли органининг ёзма равишдаги хабарномаси асосида қайтарилади ёки йўқ қилинади.
Махфий ахборот ва уни тарқатувчиларининг кўпайтирилиши ушбу махфий ахборотни берган Томон ваколатли органининг ёзма рухсати билан амалга оширилади.
Махфий ахборотнинг йўқ қилиниши расмийлаштирилади, йўқ қилиш жараёнининг ўзи эса уни қайта тикланмаслигига кафолат бериши керак.
Махфий ахборот тарқатувчиларининг қайтарилганлиги ёки йўқ қилинганлиги тўғрисида уларни етказиб берган Томон ваколатли органи ёзма хабардор қилинади.
7-модда
Шартномалар
Шартномалар
Томонлар ваколатли органлари тарафидан тузиладиган шартномаларга алоҳида қисм киритилади ва унда қуйидагилар белгиланади:
ҳосил бўлган ва берилаётган махфий ахборот рўйхати ва унинг махфийлик даражаси;
ҳосил бўлган ва берилаётган махфий ахборотни ҳимоя қилишнинг ўзига хос хусусияти;
низоли вазиятларни ҳал этиш ва ҳосил бўлган ва берилаётган махфий ахборотнинг рухсатсиз тарқатилишидан келиб чиққан зарарни қоплаш тартиби.
8-модда
Мувофиқлаштирувчи органлар
Мувофиқлаштирувчи органлар
1. Томонларнинг мувофиқлаштирувчи органи сифатида қуйидагилар ҳисобланади:
Ўзбекистон Республикасида — Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати;
Қозоғистон Республикасида — Қозоғистон Республикаси Бош Вазирининг Девонхонаси.
2. Томонлар ҳамкорлик руҳидан келиб чиқиб, ушбу Битимни амалга ошириш фаолиятини ўзаро мувофиқлаштириш учун масъул этиб бошқа давлат органларини тайинлашлари мумкин, мазкур ҳолат юзасидан дипломатик каналлар орқали Томонлар бир-бирларини хабардор қиладилар.
9-модда
Маслаҳатлашувлар
Маслаҳатлашувлар
1. Мувофиқлаштирувчи органлар, ушбу Битимни амалга оширишда, махфий ахборотни ҳимоя қилиш соҳасидаги ўз давлатларининг тегишли норматив ҳуқуқий актлари билан зарур бўлган даражада алмашадилар ва ушбу Битимга тегишли бўлган ва унга ўзгартиришлар киритишни талаб этувчи ўз давлатлари қонунларининг ўзгарганлиги ҳақида бир-бирларига ўз вақтида хабар берадилар.
2. Ушбу Битимни бажаришда ҳамкорликни таъминлаш мақсадида Томонлар мувофиқлаштирувчи органлари бирон бир тарафнинг таклифига биноан ўзаро маслаҳатлашувларни ўтказадилар.
10-модда
Ташрифлар
Ташрифлар
1. Бир Томон ваколатли органлари вакилларининг ташрифи, уларнинг бошқа Томоннинг махфий ахборотидан фойдаланиш ҳуқуқига эга эканлиги кўзда тутилган ҳолда, қабул қилувчи Томон давлатининг миллий қонунларида кўрсатилган тартибда амалга оширилади. Бундай ташрифларни амалга ошириш учун рухсат ушбу Битимнинг 4-модда 2-бандида кўрсатилган шахсларга берилади.
2. Бундай ташрифнинг амалга оширилиши мумкинлиги ҳақидаги мурожаатномани, юбораётган Томон ваколатли органи қабул қилаётган Томон ваколатли органига мўлжалланган ташрифдан камида 30 кун илгари юборади.
Бундай ташрифнинг амалга оширилиши мумкинлиги ҳақидаги мурожаатнома, қабул қилаётган Томон давлатида қабул қилинган тартибларга мувофиқ тузилади ва қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши керак:
ваколатли орган вакилининг фамилияси ва исми, унинг туғилган санаси ва жойи, фуқаролиги ва паспорт рақами;
ваколатли орган вакилининг касби ва лавозими, у хизмат қилаётган ваколатли органнинг номи;
тегишли махфийлик даражасидаги махфий ахборотдан фойдаланиш учун рухсатга эгалиги;
мўлжалланаётган ташриф санаси ва унинг давом этиши, келиб кўриш мўлжалланаётган ваколатли органлар номи, ташриф мақсади ва кўриб чиқилаётган масалага тегишли бўлган бошқа барча фойдали кўрсатмалар, ҳамда танишиб чиқилиши мўлжалланаётган махфий ахборотнинг махфийлик даражасини;
вакиллар учрашиши мўлжалланаётган шахсларнинг лавозими, исми ва фамилияси.
3. Ушбу Битимда кўрсатилган ҳолатлар бўйича бир Томон ваколатли органи вакиллари бошқа Томон давлати ҳудудига ташриф буюрганда, бундай ташриф буюрувчилар қабул қилувчи Томон давлати қонунлари асосида рўйхатдан ўтказилади.
4. Бир Томон ваколатли органи вакилларининг бошқа Томон махфий ахборотига бевосита кириши қабул қилувчи Томон давлати қонунлари талабларига мувофиқ амалга оширилади.
11-модда
Харажатлар
Харажатлар
Томонлар ушбу Битимни бажариш мобайнида келиб чиқадиган харажатларни, Томонлар миллий қонунчилигида кўрсатиб ўтилган чегаралар доирасида, агар ҳар бир алоҳида ҳолат учун бошқа тартиб ўрнатилмаган бўлса, мустақил равишда қоплайдилар.
12-модда
Тиллар
Тиллар
Томонлар ушбу Битим бўйича рус тилидан фойдаланадилар. Бошқа тилларда бажарилган ҳужжатларни бир-бирларига юбораётганларида, уларга миллий қонунлар асосида тасдиқланган рус тилидаги таржимасини қўшиб жўнатишлари шарт.
13-модда Махфий ахборотни ҳимоя қилиш қоидаларини бузиш
1. Ушбу Битим бўйича махфий ахборотни бериш ёки ишлатиш давомида, уни ҳимоялаш қоидалари бузилган тақдирда жиддий оқибатларга олиб келган бўлса, ёки олиб келиши мумкин бўлса барча ҳолатлар тўғрисида Томонлар бир-бирларини зудлик билан хабардор этадилар.
2. Томонлар ваколатли органлари ушбу модданинг 1-бандида таъкидланган ҳолатлар бўйича салбий асоратларни йўқ қилишда, Томонлар манфаатларига етказилган ёки етказилиши мумкин бўлган зиённи. минимал даражага келтиришда ўзаро келишилган, керакли чораларни қўллайдилар.
3. Ваколатли орган хизмат терговини олиб боради, ва айбдор шахслар бузғунчилик содир бўлган ҳудуд давлати қонунларига мувофиқ жавобгарликка тортилади.
4. Ушбу модданинг 1-бандида таъкидлаб ўтилган ҳолат юз берган давлат ҳудудидаги Томон ваколатли органи ўз Томонининг мувофиқлаштирувчи органини ва махфий ахборотни берган Томон ваколатли органини бузғунчилик, ҳамда бундай факт устидан олиб борилган тергов натижалари ва кўрилган чоралар ҳақида хабардор қилади.
5. Ушбу модда қоидалари шу Битимга мувофиқ олинган махфий ахборотнинг объектив сабабларга кўра рухсатсиз тарқалишига олиб келган фавқулодда ҳолатларда ҳам қўлланилади.
14-модда
Баҳсли масалаларни ҳал этиш
Баҳсли масалаларни ҳал этиш
Ушбу Битим қоидаларини қўллаш ёки татбиқ этишда баҳсли масалалар юзага келса, Томонлар бундай масалаларни маслаҳатлашув ва музокаралар орқали ҳал этадилар.
15-модда
Ўзгартириш ва тўлдиришлар киритиш
Ўзгартириш ва тўлдиришлар киритиш
Томонларнинг ўзаро келишувларига асосан ушбу Битимга унинг ажралмас қисми ҳисобланадиган, алоҳида баённомалар орқали расмийлаштириладиган ўзгартириш ҳамда тўлдиришлар киритилиши мумкин.
16-модда
Кучга кириш, амал қилиш муддати ва тўхтатилиши
Кучга кириш, амал қилиш муддати ва тўхтатилиши
1. Ушбу Битим Томонлар тарафидан кучга кириши учун барча ички процедуралар бажарилганлиги ҳақидаги охирги ёзма далолатнома қабул қилинганидан сўнг кучга киради.
2. Ушбу Битим чекланмаган муддатга тузилади ва бир Томон бошқа Томондан ушбу Битимнинг амал қилишини тўхтатиш нияти ҳақидаги ёзма далолатномани олган вақтдан олти ой ўтгунга қадар ўз кучида қолади.
3. Ушбу Битимнинг амал қилиши тўхтатилса, Томонлар ҳамкорлиги мобайнида берилган ёки ҳосил бўлган махфий ахборотга нисбатан, унинг махфийлик устхати олиб ташланмагунига қадар ҳимоялаш чоралари ушбу Битимнинг 4-моддасига биноан қўлланилади.
Остона шаҳрида 2006 йил 4 сентябрда икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, қозоқ ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга.
Ушбу Битим қоидаларини татбиқ этишда келишмовчиликлар юзага келса, Томонлар рус тилидаги матнга мурожаат этадилар.
(имзолар)
(Ўзбекистон Республикаси халқаро шартномалари тўплами, 2007 й., 1-сон)