Ўзбекистон Республикаси билан Болгария Республикаси, бундан кейин «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,

дўстона муносабатларни ривожлантириш ҳамда ўзаро манфаатли ҳамкорликни чуқурлаштиришга кўмак беришга интилиб,

ўз фуқаролари ва юридик шахсларининг ҳуқуқ ҳамда манфаатларини янада самарали ҳимоя қилиш мақсадида консуллик муносабатларини ривожлантириш истагига амал қилиб,

Аҳдлашувчи Томонлар қўшилган Консуллик алоқалари тўғрисида 1963 йил 24 апрелдаги Вена конвенцияси қоидаларини тўлдириш ва ривожлантириш истагини изҳор қилиб,

ушбу Конвенцияда аниқ кўрсатилмаган масалалар бўйича халқаро одатий ҳуқуқлари ва иккала Аҳдлашувчи Томон қатнашчи бўлган халқаро шартномалар нормаларини қўлланилишини тасдиқлаб,

Ушбу Конвенцияда мақсадларида:

а) «консуллик муассасаси» ҳар қандай бош консулхона, консулхона, вице-консулхона ёки консуллик агентлигини англатади;

б) «консуллик округи» консуллик вазифаларни бажариш учун консуллик муассасасига бириктирилган ноҳияни англатади;

в) «консуллик муассасаси раҳбари» шу сифатда хизмат қилиш топширилган шахсни англатади;

г) «консуллик мансабдор шахси» шу сифатда консуллик вазифаларини бажариш юклатилган ҳар қандай шахсни, жумладан консуллик муассасаси раҳбарини ҳам англатади;

д) «консуллик хизматчиси» консуллик муассасасида маъмурий ёки техник вазифаларни бажарувчи ҳар қандай шахсни англатади;

е) «хизмат қилувчи ходим» консуллик муассасасига хизмат кўрсатиш бўйича вазифаларни бажарувчи ҳар қандай шахсни англатади;

ж) «консуллик муассасаси ходимлари» консуллик муассасаси мансабдор шахслари, консуллик хизматчилари ва консуллик муассасасининг хизмат кўрсатувчи ходимларини англатади;

з) «консуллик хизмати ходимлари» консуллик муассасаси мансабдор шахслари, (консуллик муассасаси раҳбари бундан мустасно), шунингдек консуллик хизматчилари ва хизмат қилувчи ходимларини англатади;

и) «хусусий уй хизматчиси» консуллик муассасаси ходимининг фақатгина хусусий хизматида бўлган шахсни англатади;

к) «оила аъзоси» консулхона ходимининг хотини (эри), унинг фарзандлари ва ота-онаси, яъни у билан бирга яшаётган ва унинг қарамоғида бўлганларни англатади;

л) «консуллик бинолари» кимнинг мулки бўлишидан қатъи назар, фақатгина консуллик муассасаси учун фойдаланадиган бинолар ёки уларнинг қисмларини, жумладан консуллик муассасаси раҳбари қароргоҳи ҳамда ушбу бино ёхуд бино қисмларига хизмат қилувчи ер майдонларини англатади;

м) «консуллик архивлари» ўз ичига сақлаш ва сақланиши таъминланиши учун мўлжалланган барча қоғозлар, ҳужжатлар, хат-хабарлар, китоблар, фильмлар, маълумот тўплаш, сақлаш ва фойдаланиш техник воситалари, консуллик муассасасининг реестрларини, уларнинг махсус рақам ва хос рақамлари, картотекалар ва ҳар қандай жиҳозлар билан биргаликда англатади;

н) «юборувчи давлатнинг кемаси» юборувчи давлатда рўйхатга олинган ва унинг давлат байроғи остида сузиш ҳуқуқига эга бўлган ҳар қандай кемани англатади, ҳарбий кемалар бундан истисно;

о) «юборувчи давлатнинг ҳаво кемаси» юборувчи давлатда рўйхатга олинган ва ушбу давлатнинг таниш белгиларини ишлатиш ҳуқуқига эга бўлган ҳар қандай ҳаво кемани англатади, ҳарбий ҳаво кемалари бундан истисно.

1. Юборувчи давлатнинг консуллик муассасаси қабул қилувчи давлат ҳудудида фақат қабул қилувчи давлатнинг розилиги билан очилиши мумкин.

2. Консуллик муассасасининг манзилгоҳи, унинг даражаси, консуллик округи ва консуллик мансабдор шахсларининг сони юборучи давлат ва қабул қилувчи давлат ўртасидаги келишув асосида белгиланади.

3. Консуллик муассасасининг манзилгоҳи, унинг даражаси ва консуллик округи ёки консуллик мансабдор шахсларининг сонини ҳар қандай ўзгаришлар юборувчи давлат томонидан фақат қабул қилувчи давлатнинг розилиги асосида амалга оширилиши мумкин.

4. Агар бирон бир бош консулхона ёки консулхона ўзи жойлашган аҳоли пунктида ташқарида вице-консулхона ёки консуллик агентлиги ниятини билдирса, шунда ҳам қабул қилувчи давлатининг рухсати керак.

5. Амал қилаётган консуллик муассасасини ташкилий қисм ҳисобланадиган девонхонани консуллик муассасасини жойлашган ҳудудидан ташқари очиш учун ҳам қабул қилувчи давлатининг аниқ белгиланган розилиги ҳам керак.

1. Консуллик муассасаси раҳбарини тайинлашдан олдин юборувчи давлат дипломатик ёки бошқа тегишли каналлар орқали тавсия қилинган шахсга нисбатан қабул қилувчи давлатнинг розилигини олиши керак.

Агар қабул қилувчи давлат бирон бир шахсни консуллик муассасасини раҳбари тайинланишига розилик бермаса, у юборувчи давлатга бундай рад этишнинг сабабларини изоҳлаб бериши шарт эмас.

2. Қабул қилувчи давлатдан дастлабки розилиги олингандан сўнг, юборувчи давлат дипломатик каналлар орқали қабул қилувчи давлатнинг ташқи ишлар вазирига консуллик муассасаси раҳбарини тайинлаш тўғрисида консуллик патенти ёки бошқа айнан шундай ҳужжатни юборади. Ушбу ҳужжатда консуллик муассасаси раҳбарининг тўла исми ва фамилияси, унинг фуқаролиги, даражаси, у консуллик вазифаларни бажарадиган консуллик округи, шунингдек консуллик муассасасининг манзилгоҳи кўрсатилиши керак.

3. Қабул қилувчи давлат консуллик муассасаси раҳбари этиб тайинланиши ҳақида консуллик патенти ёки бошқа айнан шундай ҳужжат олгандан сўнг унга экзекватура деб номланадиган рухсатни беради.

Экзекватура беришга рад этаётган қабул қилувчи давлат юборувчи давлатга бундай рад этишнинг сабабларини изоҳлаб бериши шарт эмас.

4. Ушбу модданинг 5-бандида ва 4-моддада кўзда тутилган ҳолатлардан ташқари, консуллик муассасаси раҳбари экзекватурани олмасдан ўз вазифаларини бажариши мумкин эмас.

5. Қабул қилувчи давлат экзекватура бергунга қадар консуллик муассасаси раҳбарига ўз вазифаларини вақтинча бажаришига рухсат бериши мумкин. Мазкур ҳолда ушбу Конвенциянинг қоидалари қўлланилади.

6. Консуллик муассасаси раҳбарига ўз вазифаларини бажаришга рухсат берилиши биланоқ, бу вақтинчалик бўлса ҳам, қабул қилувчи давлат бу ҳақда консуллик округининг ваколатли органларини зудлик билан хабар беради. У консуллик муассасаси раҳбарига ўз вазифасини бажариши ва ушбу Конвенциядан келиб чиқувчи афзалликлардан фойдаланиш учун барча зарур чораларни кўради.

1. Агар консуллик муассасаси раҳбари ўз вазифасини бажара олмаса ёки консуллик муассасаси раҳбари ўрни бўш бўлса, юборучи давлат консуллик муассасаси раҳбарининг вазифасини вақтинчалик қабул қилувчи давлатдаги ўзини ушбу ёки бошқа консулхонасининг консуллик мансабдор шахсига ёки қабул қилувчи давлатдаги ўзни дипломатик ваколатхонасининг дипломатик ходимига вақтинча консуллик муассасаси раҳбари вазифасини бажаришни топшириши мумкин. Консуллик муассасаси раҳбари вазифасини вақтинча бажарувчининг тўлиқ исми ва фамилияси, қабул қилувчи давлатнинг ташқи ишлар вазирлигига ёки ушбу вазирлик томондан кўрсатилган органга дипломатик ваколатхона орқали ёзма равишда хабар қилинади. Агар қабул қилувчи давлатда бундай ваколатхона мавжуд бўлмаса, хабарни консуллик муассасаси раҳбари ёки у агар буни қила олмаса, юборувчи давлатнинг бошқа тегишли органи қилиши мумкин. Қоидага кўра, ушбу хабар олдиндан берилади.

2. Консуллик муассасаси раҳбари вазифасини бажарувчи ушбу Конвенцияда консуллик муассасаси раҳбарига бериладиган имтиёз ва иммунитетлардан фойдаланади.

3. Агар ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ юборувчи давлат консулхона муассасаси раҳбари вазифасини бажарувчи сифатида қабул қилувчи давлатда юборувчи давлатнинг дипломатик ваколатхонасининг дипломатик ходимлари аъзоси тайинланса, бу шахс ўзининг дипломатик мақомига мувофиқ дипломатик имтиёзлар ва иммунитетлардан фойдаланишни давом этади.

1. Юборувчи давлат консуллик хизмати ходимларини бемалол тайинлашга ҳақдир, ушбу Конвенциянинг 7- ва 8-моддаларида кўрсатилган ҳолатлар бундан мустасно.

2. Қабул қилувчи давлат хоҳлаган вақтда ушбу Конвенция 8-модда 3-бандида кўзда тутилган ҳуқуқларини амалга ошириши учун юборувчи давлат қабул қилувчи давлатга консуллик муассасаси раҳбаридан ташқари барча консуллик мансабдор шахсларнинг тўлиқ исми ва фамилияси, уларнинг даражаси ва тоифаси тўғрисида олдиндан хабар беради.

1. Юборувчи давлат қабул қилувчи давлатнинг Ташқи ишлар вазирлигини ёки ушбу вазирлик томондан кўрсатилган органини қуйидагилар тўғрисида ёзма равишда хабардор қилади:

а) консуллик муассасаси ходимларининг ишга тайинланиши, уларнинг тайинланганидан кейин консуллик муассасасига келиши, жўнаб кетиши ёки уларнинг вазифалари тугатилиши ҳамда консуллик муассасасида ишлаш мобайнида уларнинг мақомидаги дахлдор бўлган ҳар қандай ўзгаришлар тўғрисида;

б) консуллик муассасаси ходимининг оила аъзоси бўлган ва у билан доимо бирга яшаётган шахснинг келиши ёки жўнаб кетиши ва тегишли ҳолатларда, бирон бир шахс оила аъзолигига киргани ёки чиққанлиги тўғрисида;

в) хусусий уй хизматчиларнинг келиши ва жўнаб кетиши ҳамда тегишли ҳолатларда, уларнинг шу сифатида хизматларининг тугатилиши тўғрисида;

г) қабул қилувчи давлатда доимий яшаётган, имтиёз ва иммунитетлардан фойдаланиш ҳуқуқларига эга бўлган консуллик муассасаси ходимлари ёки хусусий уй хизматчиси сифатида ёлланган ёки бўшатилган шахслар тўғрисида.

2. Келиш ёки жўнаб кетиш тўғрисидаги хабар имкониятга қараб олдиндан берилиши лозим.

1. Умуман олганда, консуллик мансабдор шахслари юборувчи давлат фуқаролари бўлиши лозим.

2. Қабул қилувчи давлатнинг аниқ изҳор этилган розилиги ва бу розилик ҳар қандай вақтда бекор қилиниши мумкин бўлган холда, ушбу давлатнинг фуқароларидан консуллик мансабдор шахслар тайинланиши мумкин.

3. Қабул қилувчи давлат учинчи давлат ва бир вақтда юборувчи давлат фуқароси бўлмаган фуқароларга ҳам шунга ўхшаш ҳуқуқлардан фойдаланиш имкониятига эга бўлишини айтиб ўтиши мумкин.

1. Қабул қилувчи давлат исталган вақтда у ёки бу консуллик мансабдор шахснинг «persona non grata» ёки консуллик хизмати ходимларининг бирортасини номақбул шахс деб топганлиги тўғрисида юборувчи давлатни хабардор қилиши мумкин. Бундай ҳолда юборувчи давлат оқилона муддат ичида ушбу шахсни чақириб олиши ёки унинг консуллик муассасасидаги вазифаларини тўхтатиши лозим.

2. Агар юборувчи давлат ушбу модданинг 1-бандида кўзда тутилган мажбуриятларни оқилона муддат ичида бажаришдан воз кечса ёки бажара олмаса, қабул қилувчи давлат бу шахсни экзекватурасини бекор қилиши ёки консуллик хизмати ходими деб тан олишдан воз кечиши мумкин.

3. Консуллик муассасаси ходими сифатида тайинланган шахс қабул қилувчи давлат ҳудудига келишидан олдин ёки, агар ушбу давлатга келиб турган бўлса, у консуллик муассасасида ўз мажбуриятларини бажаришга киришгунга қадар, номақбул шахс деб эълон қилиниши мумкин. Ҳар қандай бундай вазиятларда юборувчи давлат уни тайинланишини бекор қилади.

4. Ушбу модданинг 1- ва 3-бандларида кўрсатилган ҳолатларни қабул қилувчи давлат юборувчи давлатга ўз қарорининг сабабларини изоҳлаб беришга мажбур эмас.

1. Қабул қилувчи давлатнинг қонунларига мувофиқ ва ушбу давлатнинг розилиги билан юборувчи давлат ўз номидан ёки у томонидан ваколатланган жисмоний ёхуд юридик шахс орқали қуйидагиларни сотиб олиш, ижарага олиш ва бошқа бирон бир шаклда эгалик қилиш ҳуқуқига эга:

а) консуллик муассасаси учун мўлжалланган, қабул қилувчи давлатнинг фуқароси бўлмаган ва ушбу давлатда доимий яшаш жойига эга бўлмаган ҳар қандай консуллик мансабдор шахс, консуллик хизматчи ёки хизмат қилувчи ходими учун турар жой биносини ёки бинонинг бир қисмини;

б) консуллик муассасаси ва турар жой биносини қуриш учун мўлжалланган ер майдонини.

2. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган шартларга мувофиқ, юборувчи давлат консуллик муассаси ёки турар жой биноси учун мўлжалланган бинони ёки бинонинг бир қисмини ёхуд уларни қуриш учун ажратилган ер майдонини яхшилаш ва мувофиқлаштириш мумкин.

3. Қабул қилувчи давлат, зарур бўлганда, ушбу модданинг 1- ва 2-бандларида кўрсатилган ҳуқуқларни амалга юборувчи давлатга тегишли ёрдам ва кўмак кўрсатади.

4. Ушбу моддадаги ҳеч қайси қоида, қабул қилувчи давлатнинг қурилиш, шаҳарни режалаштириш, туманларга бўлиш, ердан фойдаланиш, тегишли ер майдонлар, бинолар ва биноларнинг қисмлари жойлашган аҳоли пунктларида маданий ёдгорликларни ҳимоя қилишни тартибга солувчи қонунларга риоя этмагани учун юборувчи давлатни жавобгарликдан озод этади деб шарҳланмаслиги керак.

Агар иккала Аҳдлашувчи Томон фахрий консуллик мансабдор шахсларни тайинлашга келишиб олсалар, улар фахрий консуллик мансабдор шахсга нисбатан қўлланадиган режимни аниқлаш мақсадида ушбу Конвенция қоидалари ҳамда халқаро ҳуқуқ меъёрлари асосида тегишли келишувларни тузиш масаласи бўйича ўзаро маслаҳатлашувлар ўтказадилар.

Қабул қилувчи давлат консуллик муассасасига ўз вазифаларини бажариш учун барча шарт-шароитларни яратади. У консуллик муассасаси ходимларини ҳимоя қилади ва ушбу Конвенция қоидаларига асосан ходимларга консуллик ўз вазифаларини бажариш, имтиёз ва иммунитетлардан фойдаланиш учун зарур чораларни кўради.

1. Ушбу модданинг қоидаларига мувофиқ юборувчи давлат ўз давлат байроғи ва гербидан қабул қилувчи давлатда фойдаланиш ҳуқуқига эга.

2. Юборувчи давлат байроғи ва унинг герби консуллик муассасаси жойлашган биносига, унинг кириш эшиклари, шунингдек консуллик муассасаси раҳбари қароргоҳига ҳамда хизмат вазифаларни бажараётганда транспорт воситаларига ўрнатилиши мумкин.

3. Ушбу моддада кўзда тутилган ҳуқуқлардан фойдаланишда, юборувчи давлат қабул қилувчи давлат қонунларига ва урф-одатларига риоя қилади.

1. Ушбу модданинг қоидаларига мувофиқ консуллик бинолари ва консуллик мансабдор шахсларининг турар жойлари дахлсиздир.

2. Қабул қилувчи давлат ваколатли органларининг вакиллари фақат консуллик ишлари амалга оширилаётган биноларга консуллик муассасаси раҳбари ёки қабул қилувчи давлатдаги дипломатик ваколатхона раҳбарининг ёхуд уларнинг бирон-бир томондан тайинланган шахснинг рухсатисиз кира олмайди.

3. Қабул қилувчи давлатга консуллик бинолари ҳар қандай бостириб киришдан ёки зарар етказишдан ҳимоя қилиш ҳамда консуллик муассасаси тинчлигини ҳар қандай бузиш ёки унинг қадр-қимматини ерга уришнинг олдини олиш бўйича махсус мажбурият юклатилади.

4. Консуллик муассасаси биноси, унинг асбоб-анжомлари ва консуллик муассасасининг мулки, шунингдек унинг транспорт воситалари мажбурий равишда давлат мудофааси ёки жамоат эҳтиёжлари мақсадларида олиб қўйишнинг ҳар қандай турига қарши иммунитетга эгадир.

5. Ушбу модданинг 1-, 2-, 3- ва 4-бандларининг қоидалари консуллик мансабдор шахсларининг яшайдиган биноларига нисбатан ҳам қўлланилади.

Консуллик архивлар ва ҳужжатлари уларнинг жойлашган жойидан қатъи назар, ҳамиша дахлсиздир.

1. Юборувчи давлат эгалик қилган ёки ижарага олган, ёки унинг номидан фаолиятни юритадиган ҳар қандай шахс барча давлат, туман ва маҳаллий солиқ ва йиғимлардан озод қилинади, бунда алоҳида турдаги хизматлар учун тўланадиган тўловлар бундан мустасно.

2. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган солиқ истиснолар юборувчи давлат ёки унинг номидан фаолият юритадиган шахслар билан шартнома тузган шахсдан қабул қилувчи давлат қонунларига мувофиқ олинадиган солиқ ва йиғимларга нисбатан қўлланилмайди.

Кириш тақиқланган ёки кириш давлат хавфсизлиги нуқтаи назаридан тартибга солинган ҳудудлар тўғрисидаги қонунларига зид бўлмагани учун қабул қилувчи давлат консуллик муассасасининг барча ходимлари ва уларнинг оила аъзоларига унинг ҳудудида ҳаракатланиш эркинлигини таъминлайди.

1. Қабул қилувчи давлат консуллик муассасасининг барча расмий мақсадлар учун алоқалар эркинлигига рухсат этади ва ҳимоя қилади. Консуллик муассасаси юборувчи давлат ҳукумати, дипломатик ваколатхоналари ва бошқа консуллик муассасалари билан алоқа қилишда, улар қаерда жойлашган бўлишларидан қатъи назар, барча мос келадиган воситалардан, жумладан: дипломатик ва консуллик курьерларидан, дипломатик ва консуллик вализаларидан, кодланган ёки шифрланган депешалардан фойдаланиши мумкин. Бироқ, консуллик муассасаси фақат қабул қилувчи давлат розилиги билан радиоузатгич ўрнатиши ва ундан фойдаланиши мумкин.

2. Консуллик муассасасининг расмий хат-хабарлари дахлсиздир. Расмий хат-хабарлар тушунчаси остида консулхона консуллик ва унинг вазифаларига тааллуқли барча хат-хабарлар тушунилади.

3. Консуллик вализаси унинг харакатерини кўрсатувчи кўзга ташланадиган ташқи белгиларга эга бўлиши ва фақатгина расмий хат-хабарлар ва ҳужжатлар ёки фақат расмий фойдаланиш учун мўлжалланган ашёлардан иборат бўлиши лозим.

4. Консуллик вализаси очилиши ҳам, ушланиши ҳам мумкин эмас. Бироқ, қабул қилувчи давлатнинг ваколатли идораларида консулхона вализаси ичида ушбу модданинг 3-бандида кўрсатилган ҳужжат ва ашёлардан ташқари бошқа бирор нарсанинг борлигига жиддий асослар бўлса, улар вализани уларнинг ҳузурида юборувчи давлат вакили томонидан очилишини талаб қилишлари мумкин. Агар юборувчи давлат вакиллари бу талабни бажаришдан бош тортсалар, вализа жўнатилган жойига қайтарилади.

5. Консуллик курьери, унинг мақомини ва консуллик вализасини ташкил қилувчи пакетлар сонини кўрсатувчи расмий ҳужжат билан таъминланиши лозим. Қабул қилувчи давлат розилиги мавжуд бўлган ҳолатдан ташқари, у на қабул қилувчи давлат фуқароси, на, агар юборувчи давлат фуқароси бўлмаса, қабул қилувчи давлатда доимий яшаётган шахс бўла олмайди. Ўз вазифаларини бажариш жараёнида у қабул қилувчи давлатнинг ҳимоясида бўлади. У шахсий дахлсизликдан фойдаланади ва қандай шаклда бўлишидан қатъи назар, уни ушлаш ҳамда ҳибсга олиш мумкин эмас.

6. Юборувчи давлат, унинг дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси консуллик курьерларни ad hос тарзида тайинлаши мумкин. Бундай ҳолларда, шунингдек ушбу модданинг 5-банди қоидалари қўлланилади, бироқ бундай курьернинг иммунитетлари унга топширилган консуллик вализасини манзилга етказиб топшириши билан тугайди.

7. Консуллик вализаси келишига рухсат берилган манзилга бораётган ҳаво кемаси командирига ёки денгиз кемаси капитанига топширилиши мумкин. Бу командир ёки капитан вализани ташкил этган жойларнинг сони кўрсатилган расмий ҳужжатга эга бўлиши керак, аммо у консуллик курьери бўлиб ҳисобланмайди. Консуллик муассасаси ўз ходимларидан бирини ҳаво кемаси командири ёки денгиз кемаси капитанига консулхона вализасини бевосита ва бемалол топшириш ва улардан консулхона вализасини қабул қилиб олиш учун юбориши мумкин. Консулхона вализасини олиш-бериш тартиби қабул қилувчи давлатнинг ваколатли органлари билан келишилади.

1. Консуллик мансабдор шахслари ва уларнинг оила аъзолари шахсий дахлсизликдан фойдаланадилар. Ушбу Конвенциянинг 32-моддасида кўрсатилган ҳоллардан ташқари, уларни ушлаш ҳамда ҳибсга олиш мумкин эмас.

2. Қабул қилувчи давлат консуллик мансабдор шахслари ва уларнинг оила аъзоларига ҳурмат билан қараши ва уларнинг шахсияти, эркинлиги ва қадр-қимматига қилинадиган тажовузларга қарши зарур чораларни кўриши лозим.

1. Консуллик мансабдор шахслари ва уларнинг оила аъзолари қуйида келтирилган фуқаролик даъволаридан ташқари ҳолатларда қабул қилувчи давлатда жиноий, фуқаролик ва маъмурий юрисдикцияга қарши иммунитетга эгадирлар:

а) юборувчи давлат агенти сифатида мажбуриятни тўғридан-тўғри ёки қисман олмасдан консуллик мансабдор шахслари томонидан тузилган шартномалардан келиб чиқадиган ҳолатларда;

б) қабул қилувчи давлатда йўл транспорт воситаси, кема ёки ҳаво кемаси томонидан учинчи томонга зарар етказилган ҳолатларда;

в) қабул қилувчи давлатдаги шахсий кўчмас мулкка нисбатан мол-мулк даъвоси кўрилаётган ҳолатларда, агар консуллик мансабдор шахси юборувчи давлат номидан унинг устидан эгалик қилмаётган бўлса;

г) меросга нисбатан консуллик мансабдор шахси васият ижрочиси, мерос мулки устидан васийлик қилувчи, меросхўр ёки рад қилинган меросни олувчи сифатида юборувчи давлат номидан эмас, балки хусусий шахс бўлиб даъво қилса;

д) алимент тўлаш мажбуриятидан келиб чиқадиган даъво ҳолларида.

2. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган фуқаролик даъволаридан ташқари ҳолатларда, консуллик хизматчилари хизмат доирасида амалга ошираётган фаолиятларига нисбатан қабул қилувчи давлатда жиноий, фуқаролик ва маъмурий юрисдикцияга қарши иммунитетга эгадирлар.

Қабул қилувчи давлат фуқароси бўлган ёки унда доимий яшаётган консуллик муассасаси хизматчиси ва хизмат қилувчи ходими, шунингдек консуллик мансабдор шахси ушланган, ҳибсга олинган тақдирда ёки унга нисбатан жиноий иши қўзғатилган ҳолатда, қабул қилувчи давлат ушбу ҳақда консуллик муассасаси раҳбарини зудлик билан хабардор қилади.

1. Консуллик муассасаси ходимлари қабул қилувчи давлатда суд ёки маъмурий ишлар юргизилаётганда гувоҳлик кўрсатмаларини бериш учун чақирилиши мумкин. Консуллик хизматчиси ёки хизмат кўрсатувчи ходим гувоҳлик кўрсатмаларни беришдан бош тортишлари мумкин эмас, ушбу модданинг 3-бандида кўрсатилган ҳолатлар бундан мустасно. Агар консулхона муассасаси ходими гувоҳлик кўрсатмалари беришдан бош тортса, унга нисбатан ҳеч қандай мажбурий ёки жазо чоралари кўрилиши мумкин эмас.

2. Консуллик муассасаси ходимининг кўрсатмаси керак бўлган орган, бу шахснинг ўз хизмат мажбуриятларини бажаришига халақит бермасликлари лозим. У ўша шахснинг кўрсатмаларини имконият бўлганида унинг яшаш жойида ёки консуллик муассасаси биносида эшитишлари ёхуд ундан ёзма равишда кўрсатмаларни қабул қилишлари мумкин.

3. Консуллик муассасаси ходимлари ўзларининг вазифаларига оид масалалар бўйича кўрсатма беришга ёки уларнинг вазифаларига оид ҳужжат ва хат-хабарларини кўрсатишга мажбур эмас. Улар юборувчи давлат қонунларини талқин қилувчи кўрсатмаларни ҳам беришлари мажбурий эмас.

1. Юборувчи давлат ушбу Конвенциянинг 18-, 19- ва 21-моддаларида кўрсатилган, консуллик муассасаси ходимлари ва уларнинг оила аъзолари фойдаланадиган имтиёз ва иммунитетлардан воз кечиши мумкин.

2. Ушбу модданинг 3-бандида кўрсатилган ҳолатдан ташқари, бундай воз кечиш аниқ ифодаланган бўлиши ва бу тўғрида қабул қилувчи давлатга ёзма равишда билдирилиши лозим.

3. Консуллик муассасаси ходими томонидан ушбу Конвенциянинг 19-моддасига мувофиқ юрисдикцияга қарши иммунитетдан фойдаланиши мумкин бўлган ҳолларда фуқаролик ёки маъмурий иш қўзғатса, асосий даъво билан боғлиқ қарши даъво нисбатан юрисдикцияга қарши иммунитет ҳавола қилиш ҳуқуқидан маҳрум қилади.

4. Фуқаролик ёки маъмурий ишларга нисбатан юрисдикцияга қарши иммунитетдан воз кечиш суд қарорларининг ижроси бўйича иммунитетдан воз кечишни англатмайди. Бунга нисбатан ёзма равишда алоҳида воз кечиш лозим.

1. Консуллик мансабдор шахслари, консуллик хизматчилари ва уларнинг оила аъзолари қабул қилувчи давлатнинг чет элликларни рўйхатдан ўтиши ва яшаши учун рухсат олинишига оид қонунларида кўрсатилган барча мажбуриятлардан ҳамда озод қилинадилар.

2. Қабул қилувчи давлат консуллик муассасаси ходимлари ва уларнинг оила аъзоларига консуллик муассасасининг ходимлари ва оила аъзоларининг мақомларини тасдиқловчи шахсий гувоҳномалар билан таъминлайди.

3. Ушбу модданинг 1-бандининг қоидалари юборувчи давлатнинг доимий хизматчиси бўлмаган, қабул қилинувчи давлатда даромад олиш мақсадида хусусий фаолият кўрсатаётган консуллик хизматчилари, шунингдек уларнинг оила аъзоларига нисбатан қўлланилмайди.

1. Консуллик муассасаси ходимлари юборувчи давлат учун ишларни бажариш жараёнида қабул қилувчи давлат чет элликларни ишга ёллашга оид қонунлари билан ўрнатилган ишга олиш билан боғлиқ бўлган ҳар қандай мажбуриятлардан озод қилинадилар.

2. Консуллик мансабдор шахслари ва консуллик хизматчиларининг хусусий уй хизматчилари, агар улар қабул қилувчи давлатда даромад олиш мақсадида ҳеч қандай бошқа фаолият билан шуғулланмасалар, ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган мажбуриятлардан озод қилинадилар.

1. Қабул қилувчи давлатда амалда бўлган ижтимоий таъминотга тааллуқли қоидалар консуллик муассасаси ходимларига ва уларнинг оила аъзоларига улар юборувчи давлат учун бажарадиган иш борасида тааллуқли бўлмайди, ушбу модданинг 3-бандида кўзда тутилган ҳоллар бундан истисно.

2. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган истиснолар, жумладан фақатгина консулхона муассасаси ходимларининг хизматида бўлган хусусий уй хизматчиларига тааллуқли ҳам бўлади агар қуйидаги шартлар бажарилса:

а) улар қабул қилувчи давлат фуқаролари бўлмасалар ва унда доимий равишда истиқомат қилмасалар;

б) уларга юборувчи давлатда ёки учинчи давлатда амал қилувчи ижтимоий таъминот тўғрисидаги қоидалар тегишли бўлмаса.

3. Ушбу модданинг 2-бандида кўрсатилган қоидалар тааллуқли бўлмайдиган шахсларни ёлловчи консулхона муассасаси ходимлари қабул қилувчи давлат қонунларига мувофиқ ёлловчиларга юклатиладиган мажбуриятларни бажаришлари лозим.

4. Ушбу модданинг 1- ва 2-бандларида кўзда тутилган истиснолар қабул қилувчи давлатда ижтимоий таъминот тизимида кўнгилли иштирок этишга, бундай иштирок этишга бу давлат рухсат бериши шарти билан тўсқинлик қилмайди.

1. Консуллик мансабдор шахслари ва консулхона хизматчилари, шунингдек уларнинг оила аъзолари барча шахсий ва мулкий, давлат, туман ва муниципал солиқ ва божлардан озод этилади, бундан қуйидагилар мустасно:

а) товар ва хизмат баҳосига одатда киритиладиган билвосита солиқлар;

б) қабул қилувчи давлат ҳудудида жойлашган хусусий кўчмас мулкдан ундириладиган йиғим ва солиқлар, 15-модданинг қоидаларида кўрсатилган ҳоллар бундан мустасно;

в) қабул қилувчи давлат томонидан мерос мулкидан ундириладиган солиқлар ёки мерос олиш билан боғлиқ божлар ёки мулкнинг ўтишига солиқлар, 28-модда б-бандининг қоидаларида кўрсатилган ҳоллар бундан мустасно;

г) қабул қилувчи давлатда манбага эга бўлган сармоянинг фоизини ўз ичига олган хусусий даромадлардан ундириладиган солиқ ва йиғимлар, шунингдек қабул қилувчи давлатда жойлашган савдо ёки молиявий корхоналардаги сарфланган сармоялардан келиб тушган киримдан ундириладиган солиқлар;

д) аниқ хизмат турлари учун олинадиган йиғимлар;

е) рўйхатга олиш, суд ва реестрлар божлари, ипотека ва герб йиғимлари, 15-модданинг қоидаларида кўрсатилган ҳоллар бундан мустасно.

2. Хизмат кўрсатувчи ходимлар ўз ишлари учун оладиган иш ҳақидан ундириладиган солиқ, йиғим ва божлардан озод қилинадилар.

3. Қабул қилувчи давлатда иш ҳақи даромад солиғидан озод қилинмаган шахсларни ёллаган консуллик муассасаси ходимлари бу давлатнинг даромад солиғи солинишини белгилаган қонунлардаги ёлловчиларга юклайдиган мажбуриятларни бажарадилар.

1. Қабул қилувчи давлат ўз қонунларига мувофиқ қуйидагиларни олиб киришга рухсат беради ҳамда сақлаш, ташиш ва шунга ўхшаш хизматлар учун йиғимлардан ташқари барча божхона божлари, солиқлари ва бу билан боғлиқ йиғимлардан озод қилади:

а) консуллик муассасасининг расмий фойдаланиши учун мўлжалланган буюмлар;

б) консуллик мансабдор шахси ёки у билан бирга истиқомат қилувчи оила аъзоларининг шахсий фойдаланиши жумладан уйларни жиҳозлаш учун мўлжалланган буюмларни. Истеъмол товарларининг миқдори тегишли шахсларнинг бевосита фойдаланиши учун зарур миқдордан ошмаслиги керак.

2. Консуллик хизматчилари дастлабки жойлашишлари вақтида олиб кирилган буюмларга нисбатан ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган имтиёз ва озод қилишлардан фойдаланадилар.

3. Консуллик мансабдор шахслари ва улар билан бирга яшовчи уларнинг оила аъзоларининг бу шахслар билан бирга келтирилаётган шахсий юклари кўригидан озод этилади. Ушбу модданинг 1-банди б-кичик бандида кўрсатилган буюмлардан бошқа ёки олиб келиш ва олиб чиқиш қабул қилувчи давлат қонунларида ёхуд унинг карантин қоидаларида тақиқланган нарсалар бор деб ҳисоблашга жиддий асослар мавжуд бўлганида у текширилиши мумкин. Бундай текшириш фақатгина тегишли консуллик мансабдор шахси ёки унинг оила аъзолари иштирокида ўтказилиши лозим.

Консуллик муассасаси ходими ёки унинг оила аъзоси вафот этган ҳолда, қабул қилувчи давлат:

а) вафот этган шахснинг қабул қилувчи давлатда сотиб олган ва у вафот этган вақтда олиб кетилиши ман қилинган мулкдан ташқари кўчар мулкини олиб кетишга рухсат беради;

б) вафот этган шахс қабул қилувчи давлатда консуллик муассасаси ходими ёки унинг оила аъзоси бўлганлиги сабабли, бу давлатда жойлашган меросидан ундириладиган давлат ёки муниципал солиқларини ва кўчар мулкига меросхўрлик қилиш учун олинадиган ундирмайди.

Қабул қилувчи давлат консуллик муассасаси ходимлари ва уларнинг оила аъзоларини, ҳар қандай шахсий мажбурийликдан ва ижтимоий мажбуриятлардан, уларнинг қандай мазмунга эга бўлишдан қатъи назар, реквизиция, контрибуция ва ҳарбий қўноқ каби ҳарбий мажбурийликдан озод этиши лозим.

1. Консуллик муассасасининг ҳар бир ходими ушбу Конвенцияда кўрсатилган имтиёз ва иммунитетлардан қабул қилувчи давлат ҳудудига кириб ўз иш жойига кетаётган вақтдан бошлаб, ёки у шу давлат ҳудудида бўлса, ўз вазифасини бажаришга киришган пайтдан бошлаб фойдаланади.

2. Консуллик муассасаси ходимининг оила аъзолари ва унинг шахсий уй хизматчилари ушбу Конвенцияда кўрсатилган имтиёз ва иммунитетлардан ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ консуллик муассасаси ходимига имтиёз ва иммунитетлар берилган муддатдан бошлаб ёки уларнинг қабул қилувчи давлат ҳудудига кириб келиш вақтидан бошлаб улар унинг оила аъзолари ёки хусусий уй хизматчилари ҳисоблана бошлаган пайтдан, бундан нима аввалроқ бўлганлигига қараб, фойдаланадилар.

3. Консуллик муассасаси ходимининг вазифаси тугаганда, унинг имтиёз ва иммунитетлари, ҳамда унинг оила аъзолари ёки шахсий уй хизматчиларининг имтиёз ва иммунитетлари ҳам одатда мазкур шахснинг қабул қилувчи давлатни тарк этиши биланоқ тўхтайди ёки бунинг учун ажратилган оқилона муддат тугагунга қадар қайси фурсат аввалроқ келишига қараб, ҳатто қуролли тўқнашув ҳолатида ҳам уларнинг имтиёз ва иммунитетлари сақланиб қолинади. Ушбу модданинг 2-бандида кўрсатилган шахсларнинг имтиёз ва иммунитетлари улар консуллик муассасаси ходимининг оила аъзоси бўлишдан тўхтаганларида ёки шахсий хизматлари бўшашлари билан тўхтатилади, аммо бундай шахслар қабул қилувчи давлатни оқилона муддат ичида тарк этишни кўзлаган бўлсалар, уларнинг имтиёз ва иммунитетлари жўнаб кетгунларига қадар сақланиб қолади.

4. Бироқ консуллик мансабдор шахси ёки консуллик хизматчиси томонидан ўзининг вазифаларини бажариш жараёнида амалга ошираётган ҳаракатларига нисбатан юрисдикциядан иммунитет маълум бир муддат билан чекланмаган ҳолда амал қилади.

5. Консуллик муассасаси ходими вафот этган ҳолда, унинг оила аъзолари берилган имтиёз ва иммунитетлардан қабул қилувчи давлатдан чиқиб кетгунга қадар ёки қабул қилувчи давлатдан чиқиб кетиш учун оқилона муддат ўтгунга қадар, бундан нима аввалроқ бўлганлигига қараб, фойдаланишда давом этадилар.

1. Имтиёз ва иммунитетлардан фойдаланувчи ҳар бир шахс ўзининг имтиёз ва иммунитетларига зиён етказмасдан қабул қилувчи давлат қонунларини ҳурмат қилиши шарт. Шунингдек, у бу давлатнинг ички ишларига аралашмаслиги лозим.

2. Консуллик биноларидан консуллик вазифаларини бажаришга тўғри келмайдиган мақсадларда фойдаланиш мумкин эмас.

3. Ушбу модданинг 2-бандидаги қоидалар бинонинг консулхона жойлашган қисмида консуллик муассасаси фойдаланаётган хоналардан бўлак равишда ажратилган девонхона ва бошқа идора ёки ташкилотни жойлаштириш эҳтимолини инкор қилмайди. Бу ҳолда бундай девонхоналар ушбу Конвенцияга мувофиқ консуллик муассасасининг қисми бўлиб ҳисобланмайди.

4. Консуллик муассасаси ходимлари йўл транспорт воситалари, кема ва ҳаво кемасидан фойдаланиш туфайли учинчи шахсга етказилиши мумкин бўлган зарардан суғурта қилиш борасидаги қабул қилувчи давлатнинг қонунларидан келиб чиқадиган барча талабларга риоя қилишлари шарт.

5. Консуллик мансабдор шахслари шахсий даромад олиш мақсадида қабул қилувчи давлатда тижорат ва касбий фаолият билан шуғулланмаслиги лозим.

6. Ушбу Конвенцияда кўрсатилган имтиёз ва иммунитетлар:

а) қабул қилувчи давлатда даромад олиш мақсадида хусусий фаолият билан шуғулланувчи консуллик хизматчиси ёки хизмат қилувчи ходимга нисбатан;

б) ушбу банднинг а-кичик бандида кўрсатилган шахснинг оила аъзолари ёки шахсий уй хизматчиларига нисбатан;

в) консуллик муассасаси ходимининг даромад олиш мақсадида қабул қилувчи давлатда хусусий фаолият билан шуғулланувчи оила аъзоларига нисбатан берилмайди.

1. Агар қабул қилувчи давлат фуқароси ёки унда доимий яшовчи бўлган консуллик мансабдор шахсга қабул қилувчи давлат қўшимча афзаллик, имтиёз ва иммунитетларни тақдим этмаса, улар 21-модданинг 3-бандида назарда тутилган ўзининг фаолиятини амалга ошириш чоғида расмий ҳаракатларга ва имтиёзларга нисбатан юрисдикциядан иммунитети ва шахсий дахлсизлигидан фойдаланади.

Агар ушбу консуллик мансабдор шахсга нисбатан жиноий иш, суд иши қўзғатилган бўлса, консуллик ҳаракатларини амалга оширишда имкон даражасида таъсир этмаслиги лозим, ҳибсга олиш ёки ушлаш ҳоллари бундан мустасно.

2. Агар қабул қилувчи давлат фуқаролари ёки унда доимий яшовчи бўлган консуллик муассасасининг бошқа ходимлари, уларнинг оила аъзолари ва ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган консуллик мансабдор шахснинг оила аъзолари фақат қабул қилувчи давлат томонидан тақдим этилган даражасидаги афзаллик, имтиёз ва имунитетлардан фойдаланадилар. Қабул қилувчи давлат фуқаролари ёки унда доимий яшовчи бўлган консуллик муассасаси ходимларининг оила аъзолари ҳам қабул қилувчи давлат томонидан тақдим этилган даражасидаги афзаллик, имтиёз ва иммунитетлардан фойдаланадилар.

Лекин қабул қилувчи давлат ушбу шахсларга нисбатан ўз юрисдикцияни амалга оширишда консуллик муассасаси вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилмаслиги лозим.

Консуллик вазифалари консуллик муассасаси томонидан амалга оширилади. Ушбу Конвенциянинг қоидаларига мувофиқ консуллик вазифалари дипломатик ваколатхоналар томонидан ҳам бажарилади.

1. Ушбу Конвенция қоидалари дипломатик ваколатхоналар томонидан консуллик вазифалари бажарилган ҳолларда, вазиятдан келиб чиқиб татбиқ қилинади.

2. Консуллик вазифаларни бажариш топширилган дипломатик ваколатхона ходимларининг исми ва фамилиялари қабул қилувчи давлат Ташқи ишлар вазирлигига ёки ушбу вазирлик томонидан кўрсатилган органга хабар қилинади.

3. Консуллик вазифаларни бажариш доирасида дипломатик ваколатхона, қабул қилувчи давлатнинг ҳам маҳаллий, ҳам марказий маъмуриятларига қабул қилувчи давлат қонунлари ва анъаналари рухсат берган даражада мурожаат қилиши мумкин.

4. Ушбу модданинг 2-бандида назарда тутилган дипломатик ваколатхона ходимларининг имтиёз ва иммунитетлари дипломатик алоқаларга тегишли халқаро ҳуқуқ нормалар билан белгиланади.

1. Консуллик мансабдор шахс ўз консуллик округида ушбу Конвенцияда кўрсатилган консуллик вазифаларини бажариш ҳуқуқига эга. Консуллик мансабдор шахс юборувчи давлат томонидан топширилган, қабул қилувчи давлат қонунларига зид бўлмаган ёки қабул қилувчи давлатнинг ҳеч қандай эътирози бўлмаган ёки ушбу ҳаракатлар юборувчи давлат ва қабул қилувчи давлат ўртасида ҳаракатдаги халқаро шартномаларда назарда тутилган бошқа функцияларни ҳам бажариши мумкин.

2. Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлат розилигига биноан консуллик вазифаларини ўзининг консуллик округидан ташқарида ҳам бажариши мумкин.

3. Агар қабул қилувчи давлатнинг қатъий қаршилиги бўлмаса, юборувчи давлат манфаатдор давлатларни хабардор қилганидан сўнг қабул қилувчи давлатда очилган консуллик муассасасига учинчи давлатда консуллик функцияларини бажаришни топшириши мумкин.

4. Агар қабул қилувчи давлатнинг эътирози бўлмаса, юборувчи давлат консуллик муассасаси қабул қилувчи давлатни хабардор қилганидан сўнг ушбу давлатда учинчи давлат номидан консуллик вазифаларни бажариши мумкин.

Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлатда халқаро нормалар доирасида юборувчи давлат, унинг фуқаролари ва юридик шахслари манфаатларини ҳимоя қилади.

Консуллик мансабдор шахс юборувчи давлат ва қабул қилувчи давлат ўртасидаги савдо, иқтисодий, молиявий, ҳуқуқий, туристик, экологик, илмий-техникавий, ахборот, маданий, инсонпарварлик, спорт ва бошқа алоқаларини ривожлантиришга ҳамда улар ўртасидаги дўстона муносабатларни бошқа йўллар билан ривожлантиришга кўмаклашади.

Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлатдаги савдо, иқтисодий, маданий ва фан соҳасидаги ривожланиш ва унинг шароитларини барча қонуний йўллар билан аниқлаши, булар тўғрисида юборувчи давлат ҳукуматини хабардор қилиши ҳамда манфаатдор шахсларга маълумот тақдим этиши мумкин.

Консуллик мансабдор шахс юборувчи давлат фуқароларига паспортини ёки бошқа чет эл сафар ҳужжатларни бериш, бекор қилиш, унга ўзгартириш киритиш, амал қилиш муддатини узайтириш, олиб қўйиш ёки ушлаб туриши, шунингдек юборувчи давлат ҳудудига бориш учун визаларни бериш, амал қилиш муддатини узайтириш ёки уни бекор қилиши ҳамда юборувчи давлат қонунларига мувофиқ уларга керакли ўзгартиришлар киритиши мумкин.

Консуллик мансабдор шахс:

а) ўзининг консуллик округида юборувчи давлат фуқаролари билан эркин муносабатда бўлиш, уларга маслаҳатлар бериш ва ҳар қандай ёрдам кўрсатиш ва кўмаклашиш, шу билан бирга уларга ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш ёки ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш учун чоралар кўриши.

Қабул қилувчи давлат юборувчи давлат фуқароларининг консуллик мансабдор шахс билан алоқаларини ҳеч қандай йўл билан чегараламайди ва уларнинг консуллик муассасасига киришларига тўсқинлик қилмайди;

б) қабул қилувчи давлатда амалда бўлган амалиёт ва тартибни инобатга олган ҳолда, юборувчи давлат фуқаролари ўз ҳуқуқ ва манфаатларини ўз вақтида ҳимоя қила олмаганлиги ва бошқа сабабларга кўра қабул қилувчи давлат қонунларига биноан ушбу фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини чегаралашда олдиндан кўриладиган чора-тадбирлар тўғрисидаги кўрсатмаларни олиш мақсадида юборувчи давлат фуқароларининг суд ёки бошқа органлар олдидаги вакиллигини таъминлаш чора-тадбирларини кўриши.

Шахс олдидаги вакиллик ушбу шахс ўзининг вакилини тайинлаганидан ёки ўз ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишни ўз қўлига олганидан сўнг тугатилади;

в) юборувчи давлат фуқароларининг яшаш шароитини ёки уларга инсонпарварлик ёрдамини кўрсатиш мақсадида уларнинг яшаш жойларини аниқлашда ҳамда бедарак йўқолган шахсларни қидириб топишда ваколатли органларга мурожаат қилиши мумкин.

1. Агар юборувчи давлатнинг бирон-бир фуқароси консуллик округи ҳудудида ҳибсга олинган бўлса, у ҳолда қабул қилувчи давлат ваколатли органлари бу ҳақда кечиктирмасдан юборувчи давлат консуллик муассасасини хабардор қилади.

2. Юборувчи давлатнинг ҳибсга олинган фуқаросини ушбу консуллик муассасаси номига йўллаётган ҳар қандай мурожаати қабул қилувчи давлат ваколатли органлари томонидан кечиктирилмасдан билан етказилади.

3. Консуллик мансабдор шахс юборувчи давлатнинг ҳибсдаги фуқароси билан суҳбат ўтказиш, унга хабарларни ва бошқа почта жўнатмаларини топшириш ёки уларни олиш ҳамда унинг юридик вакиллигини таъминлаш чораларини амалга ошириш ҳуқуқига эга. Қабул қилувчи давлат ушбу учрашувларнинг биринчисига рухсатни имкон қадар қисқа муддат ичида беради.

Кейинга учрашувларга рухсат қабул қилувчи давлат қонунчилиги доирасида берилади.

4. Консуллик мансабдор шахслари юборувчи давлатнинг фуқароси номидан ҳар қандай чоралар кўришдан, агар мазкур фуқаро консуллик консулхона мансабдор шахсининг иштирокида очиқдан-очиқ бундай ҳаракатларга эътироз билдирса, бетараф қолади.

5. Қабул қилувчи давлат юборувчи давлатнинг ҳибсдаги ёки судга ҳавола қилинган ёки бошқа иш кўришга тааллуқли бўлган фуқароларини ушбу модданинг қоидалари тўғрисида хабардор қилади.

6. Ушбу моддада ҳибсдаги шахс ўз ичига қабул қилувчи давлат ҳудудида қўриқда сақланаётган, ҳибсга олинган ёки озодликдан маҳрум қилиш жойларида сақланаётган, шахс эркинлигини чегараловчи шу каби бошқа ҳолатларни назарда тутади.

7. Ушбу моддада баён қилинган ҳуқуқлар, назарда тутилган мўлжалланган мақсадларга тўлиқ эришиш имконини берган тақдирда, қабул қилувчи давлат қонунларига мувофиқ амалга оширилади.

Агар ушбу ҳаракатлар қабул қилувчи давлат қонунларига зид бўлмаса, консуллик мансабдор шахс юборувчи давлат қонунларига таянган ҳолда нотариус вазифаларини бажаради.

1. Қабул қилувчи давлат ваколатли органлари мавжуд мерос мулки, агар вафот этган шахс юборувчи давлат фуқароси бўлса, ҳамда вафот этган шахс фуқаролигидан қатъи назар, қолдирилган мулк меросхўри юборувчи давлат фуқароси бўлса, мерос мулки, меросхўрлар ва васиятнома тўғрисидаги тўлиқ маълумотни консуллик мансабдор шахсга зудлик билан хабар қилинади.

2. Консуллик мансабдор шахснинг қабул қилувчи давлат ҳудудида меросга дахлдор вазифалари қабул қилувчи давлат қонунлари ва халқаро ҳуқуқ нормаларига мувофиқ белгиланади.

1. Консуллик мансабдор шахс:

а) юборувчи давлат фуқароларининг туғилиш ва ўлимини қайд этиш;

б) шахсларнинг никоҳларини қайд этиш, агар никоҳ аҳдини расмийлаштираётган ҳар иккаласи юборувчи давлат фуқароси бўлса ва бу унинг қонунларига зид бўлмаса;

в) туғилиш, ўлим ва никоҳ тузиш борасидаги ҳамда юборувчи давлат фуқароларининг оилавий аҳволини ўзгартириш билан боғлиқ бўлган маълумот ва ҳужжатларни олиш ҳуқуқига эга.

2. Агар қабул қилувчи давлат қонунлари талаб қилса, консуллик мансабдор шахс у томонидан амалга оширилган, ушбу модданинг 1-банди а-, б- ва в-кичик бандларида кўрсатилган ҳаракатлар тўғрисида қабул қилувчи давлат ваколатли органларига хабар қилади.

3. Ушбу модданинг 1-банди а- ва б-кичик бандларида кўрсатилган ҳолатлар манфаатдор шахсларнинг қабул қилувчи давлат қонунларига риоя қилиш мажбуриятидан озод қилмайди.

1. Қабул қилувчи давлатнинг ваколатли органлари тасарруфида тегишли ахборот бор бўлган тақдирда улар ваколатли консулхона муассасасини кечиктирмасдан васий ёки ҳомийни тайинлаганда юборувчи давлат фуқароси бўлган вояга етмаган ёки лаёқати чекланган шахс манфаатларига жавоб берувчи ҳар қандай ҳол ҳақида хабар қилишлари лозим.

2. Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлат ваколатли органларига васийлик ёки ҳомийлик тайинлаш учун мос келувчи шахс таклифини киритиш ҳуқуқига эга.

Консуллик мансабдор шахс консуллик округи ҳудудида бўлган юборувчи давлат фуқароларига нисбатан суд чақирув қоғозлари ва судга тааллуқли бошқа ҳужжатларни етказиш билан боғлиқ суд топшириқларини бажаради.

Топшириқлар қабул қилувчи давлат қонунлари ва халқаро ҳуқуқ нормаларига зид бўлмаган усул билан амалга оширилади.

1. Консуллик мансабдор шахс консуллик округи доирасида қабул қилувчи давлатнинг аэропортларида бўлган юборувчи давлат ҳаво кемаларига тегишли ёрдам ва кўмак кўрсатиш ҳуқуқига эга.

2. Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлат қонунларига риоя қилган ҳолда ҳаво кемаси бортига чиқиши, унинг командири ва экипаж аъзолари билан алоқа ўрнатиш ҳуқуқига эга.

3. Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлатнинг ваколатли органларига юборувчи давлат ҳаво кемаси ҳамда унинг командири, экипаж аъзолари ва йўловчилар билан боғлиқ барча масалалар юзасидан ўз вазифаларини бажаришда мурожаат қилиши ва улардан кўмак сўраши мумкин.

1. Консуллик мансабдор шахс консуллик округи доирасида қабул қилувчи давлат қонунларига зид бўлмаган даражадаги қуйидаги ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқига эга:

а) юборувчи давлат ҳаво кемаси бортида содир бўлган ҳар қандай тўқнашувларни ҳар томонлама текшириб кўриш, ушбу тўқнашувлар муносабати билан командир ва экипажнинг ҳар қандай аъзосини сўроқ қилиш, парвоз ҳужжатларини текшириш, илтимосларни қабул қилиш, ҳаво кемасининг рейслари ва унинг етиб бориш пунктлари тўғрисидаги маълумотларни олиш, ҳамда унинг парвози, қўниши ва тўхтаб туришини ташкиллаштириш билан боғлиқ бўлган ёрдамлар бериш;

б) командир ва экипаж аъзолари ўртасидаги баҳсларни ҳал қилиш;

в) юборувчи давлат фуқаролари бўлган командир, экипаж аъзолари ва йўловчиларга имкон қадар тиббий хизмат кўрсатишни таъминлаш ва уларни юборувчи давлатга қайтиш чораларини таъминлаш;

г) юборувчи давлат ҳаво кемаси, унинг экипаж аъзолари, йўловчилари ёки унинг юки хусусидаги юборувчи давлат қонунларига мувофиқ турли хил аризаларни ёки бошқа ҳужжатларни қабул қилиш, тузиш, тасдиқлаш ёки уларнинг амал қилиш муддатини узайтириш;

д) юборувчи давлат парвоз билан боғлиқ қонунларига риоя қилишни таъминлаш мақсадида бошқа чораларни кўриш.

2. Консуллик мансабдор шахс қабул қилувчи давлат қонунларига риоя қилган ҳолда, командир ёки экипажнинг ҳар қандай аъзоларига ёрдам кўрсатиш мақсадида қабул қилувчи давлат судлари ёки бошқа ваколатли органларида ҳамроҳлик қилиш ҳуқуқига эга.

1. Агар қабул қилувчи давлат судлари ёки бошқа ваколатли органлари юборувчи давлат ҳаво кемасида мажбурий чоралар кўриш ёки тергов олиб бориш истаги мавжуд бўлса, у ҳолда, қабул қилувчи давлат ваколатли органлари бу ҳақда консуллик мансабдор шахсни кўрилаётган ушбу чораларда иштирок этиш имконини бериш мақсадида олдиндан хабардор қилади. Агар консуллик мансабдор шахс ушбу чораларни кўришда иштирок этмаса, қабул қилувчи давлат ваколатли органлари унинг илтимосига биноан бу ҳақда унга ёзма равишда хабардор қиладилар. Агар зудлик билан чора кўрилиши лозим бўлган ҳолат консуллик мансабдор шахсга бу тўғрисида олдиндан хабар қилиш имкони бермаса, у ҳолда қабул қилувчи давлат ваколатли органлари консуллик мансабдор шахсга унинг илтимоси бўлмаган тақдирда ҳам қисқа фурсатда ушбу факт ва кўрилган чоралар тўғрисидаги тўлиқ маълумотни ёзма равишда хабар қилади.

2. Ушбу модданинг 1-банди қоидалари, шунингдек қабул қилувчи давлатнинг ваколатли органлари юборувчи давлат ҳаво кема командири ёки экипажнинг бирон-бир аъзосини ҳаво кемага тааллуқли масалалари юзасидан соҳилга чақирган ҳолда ҳам амал қиладилар.

3. Консуллик мансабдор шахс ёки ҳаво кемаси командири илтимоси билан ёки рухсати бўлган ҳоллардан ташқари, қабул қилувчи давлат судлари ёки бошқа ваколатли органлари ҳаво кемасининг экипаж аъзолари ўртасидаги ўзаро муносабатлари, меҳнат муносабатлари, ҳаво кемаси бортидаги интизом ва ички мазмундаги бошқа тартибларга тааллуқли бўлган масалаларга ҳаво кемаси бортидаги ички ишларига аралашмайди. Ушбу ҳаракатларни амалга оширишда қабул қилувчи давлатнинг тинчлиги ва хавфсизлиги тўғрисидаги қонунлар бузилмаслиги лозим.

4. Аммо ушбу модданинг қоидалари божхона кўриги, чегара ва санитар назорати билан боғлиқ оддий чораларга ёки қабул қилувчи давлатнинг ваколатли органларининг ҳаво кеманинг командири илтимоси ё розилиги билан кўриладиган бошқа чораларига нисбатан қўлланмайди.

Ушбу модда Ахдлашувчи Томонларнинг улар ўртасида амалдаги кўп томонлама ва икки томонлама шартномалардан келиб чиқувчи ҳуқуқ ва мажбуриятларига дахл қилмайди.

1. Агар қабул қилувчи давлат ҳудудида юборувчи давлат ҳаво кемаси ҳалокатга учраганида ёки бошқа фалокат юз берганида ёки қабул қилувчи давлат ҳудудида топилган учинчи давлат ҳаво кемаси юкининг таркибий қисми талофат кўрган ва бу юк эгаси юборувчи давлат фуқароси бўлса ёки қабул қилувчи давлат ҳукуматига берилган бўлса, қабул қилувчи давлат ваколатли органлари консуллик мансабдор шахсга ушбу ҳақида маълум қиладилар ва ҳаво кемаси йўловчиларини, экипажини ва унинг юкини қутқариш борасида қилинган чоралар тўғрисида қисқа вақт ичида хабар берадилар.

2. Консуллик мансабдор шахс фалокатга учраган юборувчи давлат ҳаво кемасига, унинг экипаж аъзоларига ва юборувчи давлат фуқаролари бўлган йўловчиларга ҳар қандай ёрдам кўрсатиши мумкин. Ушбу мақсадларда у қабул қилувчи давлат ваколатли органларига ёрдам сўраб мурожаат қилиши мумкин.

3. Агар юборувчи давлатга тегишли бўлган ҳаво кемаси ёки бошқа нарса ҳалокатга учраб қабул қилувчи давлат ҳудудида топилган бўлса ва унинг командири ҳам, эгаси ҳам ва агенти ҳам мулкни қўриқлаш ёки уни тасарруф қилиш учун зарур чора кўриш ҳолатида бўлмаса, юборувчи давлат консуллик мансабдор шахси унинг эгаси кўриши мумкин бўлган чораларни эгаси номидан бажаришга ваколатли ҳисобланади.

Ушбу Конвенциянинг 47-50-моддалари Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги савдо учун кемада сузиш ҳақидаги ҳар қандай халқаро битимларга зид бўлмаган даражада юборувчи давлат кемаларига нисбатан ҳам қўлланилади.

Консуллик мансабдор шахс ўз вазифаларини бажариш жараёнида қуйидагиларга мурожаат қилиши мумкин:

а) консуллик округида жойлашган қабул қилувчи ваколатли маҳаллий органларига;

б) қабул қилувчи давлат қонунлари ва одатлари ёки тегишли халқаро шартномалар рухсат берган даражада қабул қилувчи марказий органларига.

1. Консуллик муассасаси қабул қилувчи давлат ҳудудида юборувчи давлат қонунларида назарда тутилган консуллик йиғимларини ундириши мумкин.

2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган тўпланган пуллар ва ушбу йиғимлар олинганлиги тўғрисидаги квитанциялар қабул қилувчи давлатда барча солиқ ва йиғимлардан озод қилинади.

3. Қабул қилувчи давлат консуллик муассасасига шу йўсинда тўпланган пулларни унинг расмий банк ҳисоб рақамига ўтказишга рухсат беради.

Консуллик муассасаси ходими вазифаси қуйидаги ҳолларда тўхтатилади, хусусан:

а) юборувчи давлат қабул қилувчи давлатга унинг вазифалари тўхтаганлигини хабар қилиш билан;

б) ушбу Конвенциянинг 3-моддасига мувофиқ қабул қилувчи давлат томонидан берилган экзекватуранинг бекор қилиниши билан;

в) қабул қилувчи давлат юборувчи давлатга унинг консуллик ходими сифатида қабул қилувчи давлат ҳисоблашни тўхтатгани ҳақида хабар қилиниши билан.

Қабул қилувчи давлат қуролли можаро бўлган вазиятда ҳам консуллик муассасаси ходимларига ва қабул қилувчи давлат фуқароси бўлмаган уй ходимларига ҳамда фуқаролигидан қатъи назар, у билан бирга яшаётган оила аъзоларига жўнаб кетишга тайёргарлик кўришлари ва тегишли ходимларнинг вазифалари тугагандан сўнг иложи борича тезроқ чиқиб кетишлари учун зарур бўлган вақт ва шароитни яратиб бериши лозим. Хусусан, у лозим бўлган тақдирда, уларнинг ихтиёрига ўзлари учун ва қабул қилувчи давлатда сотиб олган, жўнаб кетиши вақтида олиб кетиш тақиқланмаган, мулклари учун транспорт воситалари бериши лозим.

1. Ахдлашувчи Томонлар ўртасидаги консуллик муносабатлари узилган тақдирда:

а) қабул қилувчи давлат, ҳатто қуролли ихтилоф рўй берган тақдирда ҳам консуллик биноси, шунингдек консуллик муассасаси ва консуллик архивини ҳурмат қилиш ва қўриқлаши шарт;

б) юборувчи давлат консуллик биноларини, шунингдек уларда жойлашган мулкни ва консуллик архивини қўриқлашни қабул қилувчи давлатга маъқул бўлган учинчи давлатга ишониб топшириши мумкин;

в) юборувчи давлат ўзининг манфаатларини ва ўзини фуқароларининг манфаатларини ҳимоя қилишни қабул қилувчи давлатга маъқул бўлган учинчи давлатга ишониб топшириши мумкин.

2. Консуллик муассасаси вақтинчалик ёки бутунлай ёпилган ҳолларда ушбу модданинг 1-банди а-кичик банди қоидалари қўлланилади. Бундан ташқари:

а) агар юборувчи давлат қабул қилувчи давлатда дипломатик ваколатхонасига эга бўлмаса, лекин бу давлат ҳудудида бошқа консуллик муассасасига эга бўлса ушбу консуллик муассасасига ёпилган консуллик муассасасини ундаги мулки ва консуллик архиви билан биргаликда қўриқлаш ва қабул қилувчи давлат розилиги билан, бу консуллик муассасаси округида консуллик вазифаларини бажаришини ишониб топширилиши мумкин; ёки

б) агар юборувчи давлат қабул қилувчи давлатда дипломатик ваколатхонасига ёки бошқа консуллик муассасасига эга бўлмаса, у ҳолда ушбу модданинг 1-банди б- ва в-кичик бандларининг қоидалари қўлланилади.

1. Ушбу Конвенция ратификация қилиниши лозим ва ратификация ёрлиқларини алмашинганидан сўнг ўттизинчи куни кучга киради.

2. Ушбу Конвенция белгиланмаган муддатга тузилган ва Аҳдлашувчи Томонлардан бири иккинчи Ахдлашувчи Томонга дипломатик каналлар орқали ушбу Конвенциянинг амал қилишини тўхтатиш тўғрисидаги ўз қарорини ёзма равишда хабар берган санадан олти ой ўтгач, бекор қилинади.

Несебр шаҳрида 2003 йил 25 ноябрда икки асл нусхада, ҳар бири ўзбек, болгар ва рус тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эга.

Ўзбек ва болгар тилларидаги матнларини талқин қилишда тафовут юзага келса, рус тилидаги матн асос қилиб олинади.