16.05.1997 йилдаги 0072-97-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш «Ўзстандарт» агентлигининг меъёрлари, 16.05.1997 йилдаги 0072-97-сон
Кучга кириш санаси
16.05.1997
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш «Ўзстандарт» агентлигининг меъёрлари нормативлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар санаторийларини ташкил этиш, сақлаш ва фаолиятини юритишнинг санитария қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Болаларни санаторийга қабул қилиш Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 580-сонли «Беморларни (катталар, ўсмирлар ва болаларни) санаторий-курорт ва амбулатория-курорт даволанишига тиббий саралаш ва йўллаш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида»ги буйруғи ҳамда амалдаги «Сил касаллиги бўлмаган болалар санаторийларида беморларни даволаш учун тиббий кўрсатмалар ва қарши кўрсатмалар» услубий қўлланмасига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санаторийга 1 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар; курорт ҳудудида жойлашган санаторийга 5 ёшдан 14 ёшгача бўлган болалар; таянч-ҳаракат тизими бузилган, жумладан, серебрал фалажликдан азият чекаётган болалар учун санаторийга 3 ёшдан бошлаб болалар юборилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Остеомиелит ва полиартрит асоратлари бўлган болаларни даволаш учун мўлжалланган санаторияларда ўрин-жойларнинг ярми ётиб даволанувчи беморлар учун ажратилиши лозим; таянч-ҳаракат тизими касалликлари билан оғриган болалар учун эса ётиб даволанувчи ва ҳаракати чекланган болаларга 20% гача ўрин-жой ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Ушбу «Қоидалар»нинг 2, 3, 4-бўлимлари талаблари лойиҳаланаётган ва қайта қурилаётган муассасаларга, қолган бўлимлар талаблари эса барча фаолият юритаётган санаторияларга татбиқ этилади. Фаолият юритаётган санаторийлар қайта қуриш жараёнида СанҚваН талабларига мувофиқлаштирилиб борилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. ЕР УЧАСТКАЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. Санаторийлар ҳудудининг майдони, тиббий йўналишидан қатъи назар, хўжалик зонаси майдонини ҳисобга олмаганда, ҳар бир ўрин учун камида 200 кв.м бўлиши шарт. Алоҳида қимматли курорт омилларига эга бўлган муҳим аҳамиятга молик курортларда санаторийлар жойлаштирилганда, санитария-эпидемиология хизмати органлари билан келишилган ҳолда, ҳар бир ўрин учун майдонни 20 фоиздан оширмаган ҳолда камайтириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2. Санаторийлар ҳудудида ходимлар учун турар жой бинолари қурилиши тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Санаторий ҳудудида қуйидаги функционал зоналар ажратилиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қабул қилиш зонаси (қабул қилиш бўлими);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яшаш зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
парк зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жисмоний тарбия ва соғломлаштириш иншоотлари зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
изолятор зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хўжалик зонаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Яшаш зонасида ётоқхона корпуслари, ўқиш, овқатланиш, даволаниш, маданий-оммавий ва маъмурий-маиший мақсадларга мўлжалланган хоналарни ўз ичига олган бинолар ва иншоотлар жойлаштирилади. Яшаш зонаси кўчадан ва ер участкасидан қулай кириш йўлларига эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Ётоқхона ва ўқув корпуслари билан яшаш зонаси участкаси чегараси ўртасидаги санитария масофаси камида 50 метр; санаторийнинг асосий биноларидан автомагистралларгача камида 150 метр; ётоқхона корпусларидан хўжалик зонасигача камида 100 метр, маҳаллий аҳамиятга эга йўлларгача эса камида 30 метр бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6. Парк зонаси қуйидагиларни ўз ичига олади: ўйин майдончалари, кўкаламзорлаштириш ҳудудлари ва ўқув-тажриба участкалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2. Санаторийлар ҳудудида ходимлар учун турар жой биноларини жойлаштириш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Санаторий ҳудудида қуйидаги функционал зоналар ажратилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қабул қилиш зонаси (қабул қилиш бўлими);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
яшаш зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
парк зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жисмоний тарбия-соғломлаштириш иншоотлари зонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
изолятор ҳудуди; хўжалик ҳудуди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Яшаш зонасида ётоқ корпуслари, ўқиш, овқатланиш, даволаниш, маданий-оммавий ва маъмурий-маиший мақсадларга мўлжалланган хоналарни ўз ичига олган бинолар ва иншоотлар жойлаштирилади. Яшаш зонаси кўчадан ва ер участкасидан қулай ёндашувларга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Ётоқ ва ўқув корпуслари билан яшаш зонаси участкаси чегараси ўртасидаги санитария оралиқлари камида 50 м; санаторийнинг асосий биноларидан автомагистралларгача камида 150 м; ётоқ корпусларидан хўжалик зонасигача камида 100 м, маҳаллий аҳамиятга эга йўллар учун камида 30 м бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6. Парк зонаси қуйидагиларни ўз ичига олади: ўйин майдончалари, кўкаламзорлаштириш, ўқув-тажриба участкалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўйин майдончалари ҳар бир болага 5 м2 ҳисобидан ташкил этилади. Мактабгача ва кичик мактаб ёшидаги болалар учун соябонли қумдонлар, арғимчоқлар, сирпанчиқлар, нарвончалар ва бошқалар билан жиҳозланади. Катта мактаб ёшидаги болалар учун эса шийпонлар, ўриндиқлар, стол ўйинлари ва ўқиш учун столлар ҳамда бошқа жиҳозлар ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Майдончалар ўт-қумли қопламага эга бўлиши лозим; плитка қопламага рухсат этилади, шағалли қоплама тақиқланади. Кўкаламзорлаштириш ўйин майдончалари билан бирга санаторий ҳудудининг камида 60 фоизини ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.7. Ёзда кундузги уйқуни ташкил этиш учун ётоқхона бинолари ёнида парк ҳудудига чиқадиган ёпиқ террасалар (ҳар бир бўлим учун алоҳида) жиҳозланиши ёки парк ҳудудида ёғоч полли ва уч томондан шамолдан ҳимояловчи деворли (ҳар бир бўлим учун алоҳида) ёпиқ майдончалар қурилиши зарур. Болаларнинг ҳаддан ташқари исиб кетиши ёки совқотишининг олдини олиш учун деворлар иссиқликни кам ўтказадиган материаллардан тайёрланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Совуқ мавсумда очиқ ҳавода ухлашни ташкил этиш учун иситиладиган айвонлар, шунингдек, ётоқ анжомларини сақлаш учун махсус жой бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.8. Жисмоний тарбия-соғломлаштириш иншоотларида спорт майдончалари (ҳар бир ўринга 20 м2 ҳисобидан) ва даволаш жисмоний тарбияси машғулотлари учун майдончалар бўлиши керак. Улар болаларнинг ёш гуруҳлари ва санаторийнинг тиббий йўналишини ҳисобга олган ҳолда жиҳозланиши ҳамда даволовчи пляжлар ташкил этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхона ва ўқув хоналаридан майдончаларгача бўлган масофа камида 50 метр бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Спорт майдончалари тўплами соғломлаштириш оромгоҳлариникига ўхшаш бўлиши мумкин. Улардан фойдаланиш қатъий дозада ва санаторий тиббиёт ходимлари назорати остида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар пляжларининг тузилиши ва сақлаш тартиби «Даволаш пляжларининг тузилиши, жиҳозланиши ва улардан фойдаланишнинг санитария қоидалари ва меъёрлари»га мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.9. Изолятор зонаси қолган ҳудуддан яшил ўсимликлар билан ажратилган бўлиши, қулай кириш йўлларига эга бўлиши ва соғайиб келаётган болалар учун жиҳозланган ўйин майдончаларига эга бўлиши керак (2.6-бандга қаранг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.10. Хўжалик зонасининг ўлчамлари санаторийнинг жойлашувига боғлиқ. Санаторий курортда жойлашган бўлса, умумкурорт қозонхонаси, кир ювиш хонаси, гараждан фойдаланиш мумкин; муассасалар мажмуаси таркибида жойлашган бўлса — умумий хўжалик зонаси (қозонхона, гараж, кир ювиш хонаси, омборхоналар) лойиҳалаштирилади; алоҳида қурилганда эса хўжалик зонаси ҳудудида қозонхона, гараж, кир ювиш хонаси, омборхоналар ва санаторийга хизмат кўрсатиш учун зарур бўлган бошқа бинолар назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. БИНО ВА ИНШООТЛАРНИНГ МЕЪМОРИЙ-РЕЖАВИЙ ЕЧИМЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Барча санаторийлар йил давомида фаолият юритиш учун мўлжалланган; асосий иншоотлар капитал бўлиши шарт; қаватлар сони — 2 қаватдан ошмаслиги лозим; курорт зонасида 3 қаватли биноларга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санаторийларнинг мақбул сиғими — 250 ўрин; максимал сиғими — 500 ўрин (ҳар бири 250 ўринли 2 та).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхона, даволаш-ташхис, ўқув хоналарининг баландлиги камида 3,3 метр бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Қабул бўлими болаларни камида икки йўналиш бўйича қабул қилишни таъминлаши лозим. Даволаниш муддати индивидуал бўлган санаторияларда қабул бўлими карантин бўлими билан бирлаштирилади. Карантин бўлими санаторий умумий сиғимининг камида 8% миқдорида бўлиб, ҳар бири 9 м2 дан кам бўлмаган майдонли боксли палаталардан иборат бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.3. Ётоқ хоналари, даволаш-ташхис, ўқув хоналари, ошхона ва маданий-оммавий мақсадларга мўлжалланган хоналарни бир бинода ёки иситилган ўтиш йўлаклари билан боғланган алоҳида блокларда жойлаштириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4. Ётоқ хоналари, даволаш-ташхис, ўқув, маданий-оммавий ва маъмурий хоналар, шунингдек қабул бўлимлари фақат ер усти қаватларида жойлаштирилиши шарт; ходимлар ва болалар учун кийим илгичлар, қуритгичлар, кир ювиш хоналари, маҳсулотларга дастлабки ишлов бериш учун тайёрлов хоналари, аравачаларни ювиш хоналари, хўжалик устахоналарини тсокол қаватларида жойлаштириш мумкин, бунда тсокол қаватининг пол сатҳи ёндош тротуардан 0,7 м дан ортиқ пастда бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ертўла хоналарида совутиш камералари ва уларнинг машина қурилмалари, омборхона ва ёрдамчи хоналар, вентиляция камералари, лифтлар ва жиҳозлари шовқин чиқарадиган бошқа ёрдамчи хоналарни жойлаштириш мумкин, фақат уларнинг тепасида (тўғридан-тўғри ёки ёнма-ён) яшаш (ётоқ), ўқув, тўгарак ва даволаш-ташхис хоналари жойлашмаган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5. Остеомиелит, полиартрит, шунингдек, таянч-ҳаракат тизими касалликлари оқибатларини даволаш учун мўлжалланган санаторийларнинг асосий хоналари йўлакларининг кенглиги камида 2,4 метр бўлиши лозим. Бошқа йўналишдаги санаторийлар учун бу кўрсаткич камида 2,2 метр, ёрдамчи хоналар учун эса узунлиги 10 метргача бўлган ҳолларда камида 1,25 метр, 10 метрдан ортиқ бўлса камида 1,5 метр бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6. Палаталар, синфхоналар ва ўйин хоналари деразаларининг энг мақбул йўналиши Жануб ва Жануби-Шарқ, қабул қилиниши мумкин бўлган йўналиш эса Шарқ ҳисобланади. Шимолий йўналишларга палата бўлимидаги ўринларнинг фақат 10 фоизигача жойлаштирилишига рухсат этилади. III-IV иқлим минтақаларидаги санаторийлар қурилишида жанубий йўналишларга қаратилган хоналар учун қуёшдан ҳимояловчи доимий мосламалар: жалюзийлар (шу жумладан дераза ромлари орасида ўрнатиладиган), соябонлар, пардалар ва бошқаларни назарда тутиш зарур. Пардалар иккита суриладиган қисмдан иборат бўлиши, етарли даражада ёруғлик ўтказувчи ва яхши тарқатувчи хусусиятларга эга бўлган пахта матоларидан: поплин, штапел матоси ёки репсдан тайёрланиши керак. Кундузи пардалар деразанинг ёруғлик ўтказувчи қисмини тўсиб қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.7. Санаторийларда пандуслар ҳамда кроватли (остеомиелит, полиартрит ва таянч-ҳаракат аппарати асоратларини даволашга мўлжалланган санаторийларда) ва хўжалик лифтлари ўрнатилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8. Санаторийларнинг ётоқхоналари алоҳидаланган палата бўлимларидан иборат бўлиши лозим. Ҳар қаватда кўпи билан 2 та бўлим жойлаштирилиши керак. Бўлимларнинг сиғими 30 ўринли бўлиши лозим. Бўлим таркибида майдони камида 15 м2 бўлган ўйин хонаси, ҳар бир ўринга 0,6 м2 ҳисобидан қуритиш шкафларига эга кийим илгич хонаси бўлиши шарт. Икки бўлим учун қуйидагилар кўзда тутилиши керак: ҳар бир ўринга камида 0,1 м2 ҳисобидан дазмоллаш ва кийим тозалаш хонаси; ҳар бир ўринга 0,2 м2 ҳисобидан болалар буюмларини сақлаш хонаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9. Мактабгача ёшдаги болалар учун палата бўлимлари қуйидагиларни ўз ичига олиши керак: ётоқхона, овқатланиш хонаси, ўйин хонаси, ҳожатхона, кийим алмаштириш хонаси ва буфет. Бир гуруҳ 15 ўринга, бўлим эса 30 ўринга мўлжалланган бўлиб, алоҳида кириш жойига эга бўлиши лозим; ётоқ-палаталар майдони ҳар бир ўринга 4,0 м2 ҳисобидан белгиланади. Кийим алмаштириш хоналарида кийим ва пойабзалларни қуритиш учун махсус шкафлар ўрнатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10. Остеомиелит ва полиартрит асоратларини даволаш учун мўлжалланган санаторийлардаги мактаб ўқувчилари палаталарининг сиғими 10 ўриндан ошмаслиги керак; бошқа санаторийларда эса 5 ўриндан кўп бўлмаслиги лозим. Палаталар майдони ҳар бир ўринга 6 м2 ҳисобидан белгиланади. Ҳар бир бўлимда 3 ўринли 2-3 та палата бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 ёшгача бўлган болалар учун ҳар 15 ўринга, 3 ёшдан катта болалар учун эса ҳар 30 ўринга битта кеча-кундуз ишлайдиган тиббий пост ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11. Мактабгача ёшдаги болалар бўлимларида санитария узеллари ҳар бир гуруҳ учун алоҳида қурилади. Санитария узелларининг жиҳозлари қуйидагилардан иборат: болалар ваннаси 1; душ 1; оёқ ювгич 2; унитаз 2; тувак ювиш учун ювгич — 1; тувакларни сақлаш учун жавон-токча, сочиқ ва ювиниш анжомларини сақлаш учун очиқ шкафчалар. 5 ёшдан ошган мактабгача ёшдаги болалар учун ўғил ва қиз болаларга алоҳида ҳожатхоналар кўзда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.12. Мактаб ўқувчилари учун санитария узеллари (ўғил ва қиз болаларга алоҳида) ҳар бир бўлим учун жиҳозланади ва қуйидагиларни ўз ичига олади: ҳар 5 кишига 1 та ювингич ҳисобидан ювиниш хоналари, ҳар 15 кишига 2 та оёқ ювгич, ҳар 15 кишига 2 та унитаз ва ҳар 15 ўғил болага 1 та унитаз ва 1 та писсуар ҳисобидан ҳожатхоналар; ҳар 15 кишига 1 та душ сопи ҳисобидан душ кабиналари; қизлар гигиенаси кабиналари эгилувчан шлангали таглик, ҳар 15 кишига 2 та ювингич билан жиҳозланган, кабинанинг минимал майдони — 4 кв.м.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Остеомиелит, полиартрит ва таянч-ҳаракат тизими касалликлари оқибатларини даволаш учун мўлжалланган санаторийларда унитазлардан бири баланд, ўтириш учун мослаб қурилган бўлиши лозим; душхоналардан ташқари ваннахоналар ҳар 15 кишига 1 та ванна ҳисобидан (ҳар бир ванна учун 6 м2 майдон) бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.13. Ҳар бир палата бўлимида ходимлар учун шлюзда қўл ювгичли санитария тугуни ва санитария хонаси кўзда тутилади. Санитария хонасининг майдони остеомиелит, полиартрит ва таянч-ҳаракат тизими касалликлари оқибатларини даволаш санаторийларида камида 6 кв.м, бошқа йўналишдаги санаторийларда эса камида 4 кв.м бўлиши лозим. Санитария хонаси оқава сув қувури ва қўл ювгич билан жиҳозланади, ётиб даволанувчи болалар мавжуд санаторийларда эса тувакни тозалаш мосламаси ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.14. Остеомиелит, полиартрит ва таянч-ҳаракат тизими касалликлари оқибатларини даволаш санаторийларининг палата бўлимлари таркибига 22 кв.м майдонли гипс-боғлов хонаси (кўпи билан 2 та бўлим учун) ва даволаш жисмоний тарбияси билан якка тартибда шуғулланиш хонаси кириши керак. Бунда ҳар 10 нафар болага битта стол ҳисобидан, ҳар бир стол учун 6 кв.м майдон ажратилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.15. Ошхона ва ошпазхона хоналари болалар ва ходимларни овқатлантириш учун мўлжалланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ходимларнинг овқатланиши учун алоҳида кириш жойи бўлган махсус зал ажратилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача ёшдаги болаларнинг овқатланишини ташкил этиш учун ошхона-ўйин хоналари (ҳар бир болага камида 2 м2 ҳисобидан) кўзда тутилади. Бундан ташқари, 3 та бўлмали ювиш ванналари, қуритиш токчалар ва идиш-товоқларни сақлаш учун жавонлар билан жиҳозланган буфет хоналари ҳам назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таянч-ҳаракат тизимида нуқсони бўлган болалар учун мўлжалланган санаторияларда, овқатланиш бевосита бўлимларда амалга ошириладиган жойларда, тарқатиш хонаси билан жиҳозланган ошхона, 3 уяли ювиш ванналари, қуритиш жавонлари ва идиш-товоқларни сақлаш учун шкафлар ўрнатилган идиш-товоқ ювиш хонаси, шунингдек, зарур ҳолларда овқатни узатиш учун кўтаргич назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юришга қодир мактаб ёшидаги беморлар учун овқатланиш блоклари ёнида бир ўринга 1,5 м3 ҳисобидан овқатланиш заллари режалаштирилади. Овқатланиш залларининг сиғими 60 ўриндан ошмаслиги керак. Овқатланиш залида ҳар 25 болага 1 та ювингич, ҳар 40 болага 1 та ҳожатхона назарда тутилиши лозим. Овқатланиш блоки ходимлари учун душ ва ҳожатхона кўзда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изолятор учун тарқатиш хонаси, изоляторда эса идиш-товоқларни ювиш ва сақлаш учун хона режалаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Палата бўлимларида ота-оналардан келган егуликларни сақлаш учун махсус жойлар ва совутгичлар назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.16. Барча санаторияларда мактаб ёшидаги барча болаларнинг таълим олиши таъминланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таянч-ҳаракат тизимида нуқсони бўлган ётиб даволанайдиган болаларнинг ўқитилиши палаталарда олиб борилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бошқа болаларни ўқитиш учун ётоқхона бинолари ёнида махсус ажратилган қисмларда ёки алоҳида биноларда ўқув хоналари назарда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Синфлардаги ўқувчилар сони 25 нафардан ошмаслиги керак. Синф хонаси майдони ҳар бир ўқувчи ўрнига 2,5 м2, дам олиш майдони эса ҳар бир ўринга 0,6 м2 ҳисобидан белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқув хоналари таркибига кимё, физика ва биология билан шуғулланиш учун учта лаборант хонаси бўлган, майдони 60 м2 бўлган лаборатория кириши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.17. Даволаш-диагностика, маданий-оммавий, маъмурий-хўжалик ва ёрдамчи хоналарнинг тўплами ва майдонлари санаторийларнинг тиббий йўналиши ва сиғимига боғлиқ бўлиб, санитария-эпидемиология хизмати органлари билан келишилган махсус лойиҳалар асосида лойиҳаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.18. Изолятор санаторий сиғимининг 5 фоизи ҳисобидан лойиҳаланади. Изоляторга юқумли касалликлар шифохонаси бўлимларига қўйиладиган талабларга ўхшаш талаблар қўйилади. Изолятор хоналарида юқиш механизми турлича бўлган (ошқозон-ичак, ҳаво-томчи, аралаш) камида 3 та юқумли касаллик билан оғриган беморларни ажратиб қўйиш имконияти кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изолятор хоналари таркибига касалхоналар қурилишига қўйиладиган талабларга мувофиқ лойиҳалаштириладиган Мелтсер бокслари киритилади. Бокслардаги ўринлар сони изолятор сиғимининг 25 — 30 фоизини ташкил этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.19. Барча санаторийларда чуқурлиги 0,7 метрдан 1,0 метргача бўлган, ўлчами 4х9 метр бўлган ваннали даволаш ҳавзасини кўзда тутиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. САНИТАРИЯ-ТЕХНИК ОБОДОНЛАШТИРИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Санаторийлар амалдаги қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ иситиш, шамоллатиш, электр таъминоти, кучсиз ток қурилмалари, хўжалик-ичимлик, ёнғинга қарши ва иссиқ сув таъминоти тизимлари, канализация ва сув оқизиш тармоқлари билан жиҳозланган бўлиши шарт. Барча асосий хоналар радиофикация қилиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Санаторийнинг барча хоналарида иссиқ ва совуқ сув таъминоти ҳамда канализация тизими ўрнатилиши кўзда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичимлик суви амалдаги «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сув сифатини назорат қилиш» давлат стандартига мувофиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув ювингичларга аралаштиргич орқали узатилиши ва чиқиш жойидаги ҳарорати 37 °С дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёзги душ хоналарини ташкил этишда сувни иситиш учун қуёш иссиқлик энергиясидан фойдаланиш мақсадга мувофиқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3. Денгиз ва минерал сув қувурлари учун Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан хўжалик-ичимлик сув таъминоти амалиётида фойдаланишга рухсат этилган пластмасса қувурлар ёки коррозияга чидамли материаллардан ясалган қувурларни қўллаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.4. Балчиқ муолажалари хоналари, балчиқ тайёрлаш ошхонаси, брезент ювиш хонаси, балчиқни сақлаш ва қайта ишлаш хоналаридан оқава сувларни чиқариб ташлашни гидравлик тўсиқлар ва олинадиган панжаралар билан жиҳозланган йиғма балчиқ чўктириш ҳовузига новлар ёки қувурлар орқали йўналтириш кўзда тутилиши керак амалдаги «Канализация, ташқи тармоқлар ва иншоотлар» қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.5. Марказлаштирилган қишлоқ ёки шаҳар сув таъминоти ва канализация тармоқлари мавжуд бўлмаган ҳолларда, маҳаллий сув таъминоти ва канализация тизимларини танлаш ва ўрнатиш масаласи санитария-эпидемиология хизмати муассасалари билан келишилган ҳолда ҳал этилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.6. Санаторийнинг барча хоналарида иситиш тизими кўзда тутилиши шарт. Печ ва газ билан иситиш қатъиян ман этилади. Иситиш асбоблари ёғочдан ясалган олиб-қўйиладиган панжаралар билан тўсилиши лозим. Ёғоч қириндили плиталардан тўсиқлар ўрнатиш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.7. 500 ўринли санаторий биноларида турли томонларга қараган хоналар мавжуд бўлганда, хоналарнинг жойлашувини ҳисобга олган ҳолда бошқариладиган иссиқлик узатиш тизимини ўрнатиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.8. Ванна ва балчиқ муолажа залларида (ванна ёки балчиқ кушеткалар сони 6 та ва ундан ортиқ бўлганда) ички ҳароратни +18 °С да сақлаб турувчи доимий сув иситиш тизимини ўрнатиш лозим. Заллар ишлаётганда ички ҳароратни ҳаво оқими ёрдамида +25 °С гача кўтариш керак. Бунда ҳаво оқимининг ҳарорати ҳисоб-китоб асосида аниқланади ва +35 °С дан ошмаслиги шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.9. Ўқув ва ётоқ хоналарининг ҳаво ҳарорати йил фаслига қараб +20 °С дан +24 °С гача бўлиши керак. Мактабгача таълим бўлимларининг 1-қаватидаги пол ҳарорати йилнинг совуқ даврида камида +22 °С бўлиши лозим (пол иситиш тизими орқали).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хоналардаги ҳавонинг нисбий намлиги йил давомида 30 — 60% оралиғида бўлиши керак. Ҳавонинг ҳаракат тезлиги совуқ мавсумда 0,07 — 0,1 м/сек, иссиқ мавсумда эса 0,1-0,2 м/сек оралиғида бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.10. Ётоқхона ва ўқув хоналарида, сабзавот ва меваларни сақлаш учун совутиладиган камераларда механик келтирилган ҳаво оқими ва табиий сўрилишли шамоллатиш тизими, ошхона блокида эса механик келтирилган ва сўрилишли шамоллатиш тизими ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Душ ва ҳожатхоналар алоҳида механик сўрилишли шамоллатиш тизими билан жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув ва балчиқ билан даволаш бўлимлари, парафин ва балчиқ муолажалари хоналари, ингаляторийлар, электр ва ёруғлик терапияси хоналари, лабораториялар механик келтирилган ва сўрилишли шамоллатиш тизими билан таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.11. Санаторийларнинг барча асосий хоналари табиий ёруғлик билан таъминланиши лозим. Табиий ёруғлик коэффициенти ўқув хоналарида 1,5% дан, ётоқхоналарда 0,5% дан, қолган барча хоналарда (ошхона, спорт, маданий-оммавий) 1,0% дан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.12. Санаторийларнинг асосий хоналари, шу жумладан ётиб даволанувчи беморлар ётоқхоналари асосан люминесцент чироқлар билан сунъий ёритилиши керак; ётоқхоналар эса чўғланма лампалар билан ёритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар узоқ вақт қоладиган палаталарда албатта маҳаллий ёритгичлар ва телевизорлар (имкон бўлса, масофадан бошқариладиган) ўрнатилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. ХОНАЛАР ВА ҲУДУДНИНГ САНИТАРИЯ ҲОЛАТИ ВА УЛАРНИ САҚЛАШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.1. Асосий хоналарнинг мебеллари ва бошқа жиҳозлари даволаш ва соғломлаштириш тадбирлари ҳамда ўқув-педагогик жараённинг ўзига хос хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда танланиши лозим. Шунингдек, улар болаларнинг бўйи ва ёш хусусиятларига мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхона ва изолятор хоналари қаттиқ тўшакли каравотлар билан жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхоналарга икки қаватли каравотлар ўрнатиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.2. Асосий хоналарнинг девор, пол ва шифтлари силлиқ, ювиш ва дезинфекциялаш учун қулай бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Асосий хоналарнинг девор ва шифтлари оч рангларда бўялиши керак. Поллар тахтали (паркет) бўлиши шарт; Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан қурилишда фойдаланишга рухсат этилган «Полимер материаллар ва конструкциялар рўйхати»га мувофиқ бошқа қопламалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.3. Санаторийларнинг ҳудуди ва хоналари намунали тартиб ва тозаликда сақланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳудудни тозалаш ҳар куни: эрталаб болалар ташқарига чиқишидан 1-2 соат олдин ва майдонча ифлосланишига қараб амалга оширилади. Ахлатни дарҳол ахлат йиғгичларга ташлаш лозим. Ҳудудда маиший чиқиндилар ва баргларни ёқиш қатъиян ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йилнинг иссиқ фаслида, қуруқ ва иссиқ об-ҳавода тозалашни олдиндан суғорилгандан сўнг ва хоналарнинг деразалари ёпиқ ҳолда ўтказиш зарур. Ҳар бир қуруқ об-ҳавода суғоришни кунига 2 марта амалга ошириш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.4. Ҳудуд жиҳозлари (столлар, ўриндиқлар, спорт анжомлари ва бошқалар) соз ҳолатда сақланиши ва ҳар куни артиб турилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қум солинган қутилардаги қум ойига камида бир марта алмаштирилади; кечаси қум қутилари қопқоқ билан ёпиб қўйилиши лозим. Ўйиндан олдин қум озгина намлантирилади, вақти-вақти билан ағдариб турилади; ифлосланган қум янги қум билан алмаштирилади. Йилнинг иссиқ фаслида ҳар ойда қумни гижжа тухумларига текширувдан ўтказиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.5. Чиқинди чуқурлари ва ахлат тўплагичлар ҳажмининг 2/3 қисми тўлганда тозаланиши ва ишлов берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.6. Йилнинг иссиқ фаслида пашшаларнинг хоналарга киришини олдини олиш учун ошхонадаги дераза ва эшиклар, кир ювиш хонаси, ҳожатхоналар ва бошқа хоналарнинг деразалари металл тўр билан ўралган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.7. Санаторийнинг барча хоналари ҳар куни дераза ва форточкалар очиқ ҳолда нам усулда тозаланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхоналарни ётиб даволанаётган беморлар палаталаридан ташқари, болалар йўқлигида кунига 2 марта (тунги ва кундузги уйқудан сўнг) йиғиштириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ётоқхоналарни кварцҳлаш фақат болалар йўқлигида ўтказилиши керак. Кварцлаш тартиби лампаларнинг қувватига ва ишлаб чиқарувчи корхонанинг уларга берган тавсияларига боғлиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.8. Гиламлар ва гилам йўлакларини ҳар куни чангютгич билан тозалаш, вақти-вақти билан қоқиб, нам чўтка билан артиш, йилига 1 марта қуруқ кимёвий тозалашдан ўтказиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.9. Ётоқ жиҳозлари: тўшаклар, ёстиқлар, адёллар — иш бошланишидан олдин шамоллатиш ва қуритиш учун ташқарига олиб чиқилиши шарт. Йилига бир марта ётоқ жиҳозлари кимёвий тозаланиши лозим. Томчи ёки ичак инфекцияси мавжуд бўлса, ётоқ жиҳозлари 0,5% ли хлорамин, 0,5% ли хлордезин ёки 0,05% ли полисепт эритмасига ҳўлланган чўтка билан икки марта тозаланади. Вирусли гепатит касаллиги юзага келганда, уларга махсус камерали ишлов берилади. Ётоқ жиҳозларига ишлов берилгандан 1 соат ўтгач, хона пухта шамоллатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.10. Янги харид қилинган ўйинчоқларни (юмшоқ тўлдирилган ва металл ўйинчоқлар бундан мустасно) болаларга беришдан олдин ва ҳар кун охирида 15 дақиқа давомида оқар сувда (ҳарорати 37 °С) совун билан ювиш ва сўнгра ҳавода қуритиш зарур. Резина, пенополиуретан, пенолатекс, пластизол ва шунга ўхшаш ўйинчоқлар бу жараёнда яхшилаб сиқилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қўғирчоқ кийимларини ифлосланишига қараб ювиш ва дазмоллаш керак. Ташқарига олиб чиқиладиган ўйинчоқлар ва кичик спорт анжомлари албатта механик тозаланиши, зарур ҳолларда кун охирида ювилиши ва бошқа ўйинчоқлардан алоҳида сақланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юмшоқ тўлдирилган ва пенолатекс тукли ўйинчоқларни фақат ўқув қўлланмалари сифатида сотиб олиш мумкин. Бу ўйинчоқлардан изоляторларда фойдаланиш, шунингдек, ҳар қандай ўйинчоқни бир бўлимдан (камерадан) бошқасига ўтказиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юмшоқ тўлдирилган ўйинчоқлар ҳар куни куннинг охирида ўйинчоқлардан 25 см масофада ўрнатилган бактерицид лампалар ёрдамида 30 дақиқа давомида дезинфекция қилиниши шарт. Пенолатексли тукли ўйинчоқларга ишлаб чиқарувчи корхонанинг кўрсатмаларига мувофиқ ишлов берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.11. Ёритиш жиҳозлари, дераза ромларини ювиш ҳамда ойналарнинг ташқи ва ички томонларини, вентиляция панжараларини тозалаш ифлосланишига қараб, аммо йилига камида икки марта амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.12. Муассаса фаолият кўрсатаётган пайтда капитал таъмирлаш ўтказиш қатъиян ман этилади, жорий таъмирлаш эса фақат болалар йўқлигида амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.13. Ювингич хоналари, душ (ҳаммом), хоналар ва ҳожатхоналарнинг деворлари, эшик тутқичлари ҳар куни иссиқ сув ва ювиш воситаларидан фойдаланиб ювилиши шарт (2-иловага қаранг), поллар эса ифлосланишига қараб кунига бир неча марта (камида 3 марта) артилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Унитазлар кунига 2 марта сув ва ювиш воситалари билан квач ва чўткалар ёрдамида ювилиши керак; сийдик кислотали тузларни йўқотиш учун «Санитарий» препаратидан фойдаланиш лозим. Кўрсатилган ишловдан сўнг унитазлар мўл-кўл сув билан чайилади; бу жараён ойига камида икки марта ўтказилиши керак. Ҳар бир ҳожатхона учун камида 6 та квач бўлиши шарт. Тоза ва ишлатилган квачлар алоҳида-алоҳида белгиланган идишларда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.14. Тозалаш анжомлари (тоғоралар, челаклар, чўткалар ва бошқалар) белгиланган бўлиши, алоҳида хоналарга (ётоқхона, ошхона, овқатланиш зали, изолятор, ҳожатхона ва ҳоказо) бириктирилиши ва пухта ювиб тозалангандан сўнг махсус ажратилган хоналар, жавонлар ёки девор токчаларида алоҳида-алоҳида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Полларни ювиш ва ҳожатхоналарни тозалаш учун мўлжалланган тозалаш анжомлари огоҳлантирувчи рангда (қизил ёки тўқ сариқ) бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тозалаш учун ишлатиладиган латта ва латтапутталар ишлатилгандан сўнг иссиқ сувда ювиш воситалари билан ювилади, чайилади, қуритилади ва махсус идишда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.15. Ошхона хоналари тоза тутилиши керак. Ҳар куни қуйидагилар бажарилиши лозим: барча ишлаб чиқариш хоналарини ювиш воситалари ёрдамида нам тозалаш; жиҳозлар ва анжомлари ювиш, шунингдек, ҳар бир овқатланишдан сўнг овқатланиш залларини тозалаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланиш столлари пластмасса ва бошқа материаллардан тайёрланган, осон ювиладиган, юқори ҳарорат ва дезинфекцияловчи воситалар таъсирига чидамли гигиеник қопламага эга бўлиши керак. Ҳар бир овқатланишдан сўнг столлар нам тоза латталар билан артилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Губкалар ва латталар идиш-товоқ, ошхона анжомлари ва столларни ювиб бўлгач, яна ювилади, 15 дақиқа давомида қайнатилади, қуритилади ва махсус ажратилган жойда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.16. Очиқ ва ёпиқ бассейнларни сақлаш ва улардан фойдаланиш Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган «Сувни зарарсизлантириш, ёрдамчи хоналарни дезинфекция қилиш ва чўмилиш-сузиш бассейнларидан фойдаланишнинг санитария режими бўйича тавсиялар» ҳамда «Спорт сузиш бассейнларида профилактик дезинфекция ўтказиш бўйича услубий кўрсатмалар» талабларига мос бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.17. Бинога кираверишда қирғичлар, панжаралар, гиламчалар, чўткалар бўлиши, кириш эшигидан кейинги хонада эса нам гиламча ётқизилган бўлиши керак. Болалар сайрдан қайтгач, гиламча ва панжарани тозалаб ювиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.18. Ҳар куни умумий тозалаш ўтказилиши керак, бу ўргимчак уяларини супуриб ташлаш, деворларни, эшикларни, полларни, барча хоналардаги жиҳозларни ювиш воситаларидан фойдаланган ҳолда ювишни ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Смена тугагач, санитария куни ўтказилади: хоналарни умумий тозалаш, деразаларни, ёритиш мосламаларини ювиш, вентиляция панжараларини тозалаш амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.19. Эпидемиологик кўрсатмаларга кўра барча хоналар ҳар куни дезинфекцияловчи воситалар ёрдамида нам усулда тозаланади. Бу воситалар қоронғи идишларда, болалар қўли етмайдиган жойларда сақланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хоналарни, мебелларни, иситиш асбобларини ва бошқаларни тозалаш учун дезинфекцияловчи восита сифатида кам заҳарли препаратлардан фойдаланиш тавсия этилади: 0,5 — 1% ли хлорли оҳак ёки хлорамин эритмаси, 0,5% ли кальций гипохлорит эритмаси, 3% ли ниртан эритмаси, хлордезин (0,5%) ва сульфохлорантиндан (0,2%) иборат дезинфекцияловчи аралашма, 0,01% ли полисепт эритмаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вирусли гепатит бўлганда хоналарни тозалашда хлорли оҳакнинг 3% ли тиндирилган эритмаси, кальций гипохлоритнинг 3% ли эритмаси ёки хлораминнинг 3% ли эритмаси қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ювиниш хоналари ва ҳожатхоналарни 3% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмаси ёки 3% ли хлорамин эритмаси (камида 30 дақиқа давомида), 1% ли хлордезин эритмаси (камида 60 дақиқа давомида) ёхуд 0,01% ли полисепт эритмаси билан тозалаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тозалаш анжомларини ювиш воситалари билан иссиқ сувда ювгандан сўнг 3% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмасига ёки 3% ли хлорамин эритмасига (30 дақиқа давомида), ёхуд 1% ли хлордезин эритмасига, ёки 1% ли хлорсин эритмасига (60 дақиқа давомида) ботирилади. Тозалаш латта-латталарини тозалагандан (ювиб чайқагандан) сўнг 0,5% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмасида ёки бошқа дезинфекцияловчи эритмаларда сақланади: вирусли гепатит ҳолатида — 3% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмасида ёки 3% ли хлорамин эритмасида сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичак инфекцияси пайдо бўлганда беморнинг ажралмалари канализацияга тўкилишидан олдин қуруқ хлорли оҳак билан (1 литрга 200 грамм хлорли оҳак) ёки кальций гипохлорит билан (1 литрга 100 грамм кальций гипохлорит) аралаштирилади, 1 соат давомида ушлаб турилади. Ажралмалар тўкиб ташланганидан сўнг туваклар 0,5% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмаси, 0,5% ли кальций гипохлорит эритмаси, 0,5% ли хлорамин эритмаси ёки 0,01% ли полисепт эритмаси билан квачлар ёрдамида ишлов берилади; вирусли гепатит ҳолатида эса — 3% ли тиндирилган хлорли оҳак эритмаси, 3% ли кальций гипохлорит эритмаси ёки 3% ли хлорамин эритмаси билан ишлов берилади. Ишлов берилгандан сўнг туваклар сув билан чайилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.20. Ҳаммом кунлари ҳар 7 кунда бир марта ўтказилиши лозим. Кўрпа-тўшак ва сочиқлар ифлосланишига қараб, аммо ҳафтада камида бир марта алмаштирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.21. Муассасада камида 3 та тўплам кўрпа-тўшак ва 2 та тўплам матрас ғилофи, шунингдек, гигиеник муолажалар учун етарли миқдорда бир марталик шахсий салфеткалар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.22. Тоза кийимлар қопларда келтирилиши ва жавонларда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кир кийимлар қопқоқли махсус идишларга ёки клеёнка қопларга солиниб, махсус хона ёки кирхонага етказилиши керак. Матодан тикилган қоплар ювишга топширилиши, клеёнкали қоплар эса иссиқ совунли ёки содали эритма билан тозаланиши лозим. Энурез касаллигига чалинган болаларнинг кийимлари алоҳида йиғилиб, алоҳида ишлов берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5.23. Болаларнинг ички кийимлари (тунги кўйлаклар, ички кийимлар, пижамалар) ва чойшабларини фақат совун-содали эритма ёки совун асосидаги «Малиш» воситаси билан ювиш зарур (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан маъқулланган кир ювиш фабрикаларида болалар муассасалари кийимларига ишлов бериш бўйича йўриқномага мувофиқ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. ОВҚАТЛАНИШНИ ТАШКИЛ ЭТИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.1. Беморлар таркиби ва санаторий турига қараб овқатланиш ҳозирда амалда бўлган даволаш парҳезлари номенклатурасига мувофиқ тузилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Йил фаслларига кўра (куз-қиш, баҳор-ёз) истиқболли 10 кунлик ҳафталик таомномалар тузиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.2. Санаторияларда овқатланиш 5 маҳал бўлиши керак (беморларнинг хусусиятлари ва маҳаллий шароитларга қараб қўшимча 2-нонушта ёки 2-кечки овқат).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кун давомида овқатнинг калория тақсимоти бир хил бўлиши керак, фақат тушликда калория бироз кўпроқ бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
И вариант
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нонушта — 20%, иккинчи нонушта — 5 — 10%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тушлик — 35%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тушдан кейинги енгил овқат — 10 — 15%, кечки овқат — 20%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II вариант
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
нонушта — 20%, тушлик — 35%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тушдан кейинги енгил овқат — 10 — 15%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кечки овқат — 20%, иккинчи кечки овқат — 5 — 10%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланиш оралиғида болаларга ширинликлар, мевалар, сут бериш мумкин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланиш тартиби санаторийнинг иш режимига мос келиши ва ҳар куни бир хил вақтда амалга оширилиши керак. Овқатланиш оралиғи 4 соатдан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.3. Маҳсулотларни ўлчаш тиббиёт ходими иштирокида меню-тақсимотга биноан оғирлиги бўйича амалга оширилиши керак. Донали таомлар (котлетлар, творогниклар, булочкалар, пирожкилар ва ҳ.к.) тайёрлашда уларни иссиқлик ишловидан олдин ошпаз тарозида тортиши лозим. Запеканка, рулет, омлет меню-тақсимотда кўрсатилган оғирликда тайёр ҳолда кесилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Суюқ таомлар ҳажми бўйича (шўрва, бўтқа, қаҳва, кисел, сут), гарнир эса оғирлиги бўйича тарқатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.4. Овқатнинг таъм ва витаминли қийматини сақлаб қолиш учун ҳар бир овқатланишга алоҳида тайёрланади ва тайёрланган вақтдан бошлаб бир соат ичида тарқатилади. Картошка ва сабзавотлар қайнатишдан олдин тўғралади, қайнаётган сувга солинади ва қопқоғи ёпилган идишда пиширилади. Кўкатларни тарқатиш вақтида тайёр таомларга қўшиш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.5. Учинчи таомларни С витамини билан бойитиш ҳар куни, бевосита уларни тарқатишдан олдин тиббиёт ходимлари томонидан амалга оширилиши ва махсус журналда қайд этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.6. Тайёр овқатни тарқатиш фақат тиббиёт ходими томонидан намуна олингандан сўнг амалга оширилади. Таомлар сифати органолептик кўрсаткичлар бўйича баҳоланади (намуна бевосита таом тайёрланадиган идишлардан олинади). Бракераж журналида асосий маҳсулотларнинг қўшилиши, намуналар олиниши ва тарқатишга рухсат берилганлиги қайд этилиши шарт. Таом тайёрлаш технологияси бузилганда ёки тайёр бўлмаган ҳолларда, аниқланган пазандалик камчиликлари бартараф этилмагунча таомни тарқатишга рухсат берилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.7. Ҳар куни тайёр маҳсулотнинг суткалик намунаси олиниши лозим. Суткалик намуналарни олиш ва сақлаш тиббиёт ходимлари назорати остида амалга оширилади. Намуна қопқоқли стерил шиша идишга солинади (гарнирлар алоҳида идишга олинади) ва совутгичда +2 °С дан +6 °С гача бўлган ҳароратда махсус ажратилган жойда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.8. Тез бузиладиган маҳсулотларни сақлашда амалдаги «Ўта тез бузиладиган маҳсулотларни сақлаш шартлари ва муддатлари» санитария қоидалари ва меъёрлари талабларига риоя қилиш зарур. Тез бузиладиган маҳсулотлар корхонада ишлаб чиқарилган сана ва соат ҳамда сотишнинг охирги муддати кўрсатилган сифат гувоҳномасига (сертификатига) эга бўлиши керак. Овқатланишда фақат ветеринария назоратидан ўтган гўшт ишлатилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.9. Қайнатилган гўштдан иккинчи таом тайёрланганда ёки қайнатилган гўшт биринчи таом билан бирга берилганда, у албатта булонда 10 дақиқа давомида қайта қайнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Гўшт ва балиқ қиймаларидан тайёрланган котлетлар ва биточкалар, тўғралган шницеллар, шунингдек, бўлакларга бўлинган балиқ, гўшт ва творогли блинчиклар плитада қиздирилган ёғда 10 дақиқа давомида икки томонлама қовурилиши, сўнгра духовка ёки қовуриш шкафида 220 — 250 °С ҳароратда 8 — 10 дақиқа давомида пишириб тайёрланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.10. Қуйидагиларни тайёрлаш ман этилади: простокваша (ўз-ўзидан ачиган сут), пишлоқли масса, творог, флотча макарон, кремли қандолат маҳсулотлари, кремлар, ичимликлар, морслар, квас, студъен, зелц, қуйма таомлар (гўштли ва балиқли), паштетлар, сельд балиғидан тайёрланган форшмак, фритюрда қовурилган маҳсулотлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуйидагиларни истеъмол қилиш тақиқланади: уй шароитида консерваланган маҳсулотлар, сметана, творог, иссиқлик ишловисиз сут ва кўк нўхат, қўзиқоринлар, қон ва жигар колбасалари, ўрдак ва ғоз тухумлари (хамир учун фойдаланиш бундан мустасно); бир кун олдин тайёрланган таомлар ва олдинги овқатланишдан қолган қолдиқлар; ветеринария назоратидан ўтмаган гўшт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Касал болалар овқатига аччиқ соуслар, зираворлар, хантал, хрен, қалампир, сирка, табиий қаҳва қўшилмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.11. Санаторийга келтирилаётган барча озиқ-овқат маҳсулотлари давлат стандартлари талабларига мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сочилувчан маҳсулотлар захираси 30 кундан, сабзавотлар захираси эса 20 кундан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сочилувчан маҳсулотларни қуруқ, яхши шамоллатиладиган хонада, зич ёпиладиган тоза қутиларда ёки қоп идишларда, полдан камида 15 см баландликдаги токчалар устида сақлаш керак. Бунда девор билан маҳсулотлар орасидаги масофа 20 см бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сабзавот ва мевалар қуруқ, яхши шамоллатиладиган хонада, ҳаво ҳарорати -2 +6 °С бўлган сандиқ ёки жавонларда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нон алоҳида-алоҳида сақланиши керак: қора ва оқ нон токчаларда ёки шкафларда; пастки токчанинг полдан баландлиги камида 35 см бўлиши шарт. Шкаф эшикларида шамоллатиш учун тешиклар бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Нон сақланадиган жойларни тозалашда ушоқларни махсус чўткалар билан супуриб, 1% ли ошхона сиркаси эритмасига ҳўлланган оқ латта билан яхшилаб артиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳсулотлар (айниқса сут, балиқ ва бошқалар) ёпиқ идишларда сақланиши шарт; ўткир ҳидли маҳсулотлар — герметик ўрамда, тухумлар эса идишда ёки лотокларга жойлаштирилган ҳолда сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сариёғ токчаларда идишларда ёки пергамент қоғозга ўралган бўлаклар шаклида сақланиши лозим. Пишлоқлар совутиладиган камераларда сақланади: катта бўлакли пишлоқлар идишсиз тоза ёғоч жавонларда; доираларни бир-бирининг устига қўйишда улар орасига картон ёки фанер қистирмалар қўйилиши керак; майда бўлакли пишлоқлар — идишлардаги токчаларда ёки тоза ёғоч тўшамаларда сақланади. Пишлоқ юзасида пайдо бўлган моғор (шилимшиқ) 3% ли ош тузи эритмасига ҳўлланган тоза сочиқ билан тозаланади. Қаймоқ ва творог металл флягаларда (бочкаларда) ёки кичик қадоқларда сақланади. Сут қайнатилгунга қадар совитиш камерасида қайси идишда келтирилган бўлса, ўша идишда сақланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.12. Озиқ-овқат маҳсулотларини ташишни уларнинг сақланишини таъминлайдиган ва ифлосланишдан ҳимоя қиладиган шароитларда олиб бориш зарур. Тез бузиладиган маҳсулотларни ташиш ёпиқ, белгиланган идишларда амалга оширилиши лозим; йилнинг иссиқ фаслида ташиш изотермик транспортда муз мавжуд бўлганда 3 соатдан, музсиз эса 1 соатдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқ-овқат маҳсулотларини ташиш учун мўлжалланган транспорт воситаларидан бошқа товарларни ташишда фойдаланилмаслиги ва улар доимо тоза ҳолда сақланиши шарт. Маҳсулотларни ташиш учун махсус транспорт ёки ички қисми гигиеник қоплама билан қопланган (албатта устки қисми мавжуд) транспорт воситаси ишлатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Маҳсулотларни ташиш учун мўлжалланган транспортда санитария-эпидемиология хизмати органлари томонидан бир йилдан ошмайдиган муддатга берилган санитария паспорти бўлиши керак. Паспортда қуйидагилар қайд этилади: автомашина рақами, транспортнинг санитария ҳолати учун масъул шахснинг Ф.И.Ш.; транспорт жиҳозлари; санитария кийимининг мавжудлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқ-овқат маҳсулотларини ташиш учун мўлжалланган транспортни ювиш автобазаларда, машиналарнинг тегишлилигига кўра амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Базадан олиб келинадиган озиқ-овқат маҳсулотлари учун идишлар белгиланган бўлиши ва фақат белгиланган мақсадда ишлатилиши шарт. Клеёнкали ва бошқа қоплар, металл ва ёғоч қутилари, бочкалар, бидонлар, флягалар ва бошқалар ишлатилгандан сўнг тозаланиши, 2% ли кальцинирланган сода эритмаси қўшилган сув билан ювилиши, қайноқ сув билан чайилиши, қуритилиши ва ифлосланишдан ҳимояланган жойларда сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.13. Овқат тайёрлаш ва унга ишлов бериш учун электр жиҳозлари ўрнатилиши лозим. Газлаштирилган ҳудудларда газ плиталарини ўрнатишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик ускуналарни жойлаштириш уларга эркин киришни, ишлаб чиқариш жараёнларининг тўғри кетма-кетлигини, шунингдек, ходимлар томонидан хавфсизлик техникаси қоидаларига риоя қилиш шароитларини таъминлаши керак. Овқатланиш блокларı миксерлар, майдалаш машиналари, буғпиширгичлар, хом ва пишган маҳсулотларни алоҳида майдалаш учун гўшт қиймалагичлар, духовка печлар ва бошқа жиҳозлар билан таъминланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Технологик ускуналар озиқ-овқат маҳсулотлари билан алоқада бўлишга рухсат этилган занглашга чидамли материаллардан тайёрланиши, ўткир бурчаклар ва дағал чокларга эга бўлмаслиги керак. Ускуналар тузилиши осон қисмларга ажратиш ва тегишли санитария ишловини ўтказиш имкониятини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сабзавотларни, гўшт ва балиқни ювиш учун ванналар, идиш-товоқлар, ишлаб чиқариш анжомлари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан умумий овқатланиш корхоналарида фойдаланишга рухсат этилган материаллардан тайёрланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озиқ-овқат маҳсулотларига ишлов бериш учун мўлжалланган столлар зангламайдиган пўлат ёки дуралюминийдан тайёрланган яхлит металл бўлиши керак. Фақат хом гўшт ва балиққа ишлов бериш учун рухланган темир билан қопланган (бурчаклари юмалоқланган) столларга рухсат этилади. Хамир ёйиш учун силлиқ рандаланган ва зич бириктирилган, ёриқсиз ёғоч қопқоқли столлар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хом ва тайёр маҳсулотларни бўлаклаш учун алоҳида бўлаклаш столлари, пичоқлар ва қаттиқ дарахт турларидан (эман, бук, шумтол, қайин) ясалган, ёриқсиз ва тирқишсиз, силлиқ рандаланган тахталар ажратилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тахта ва пичоқлар қуйидагича белгиланиши керак: «ХГ — хом гўшт», «ҚГ — қайнатилган гўшт», «ХБ — хом балиқ», «ҚБ — қайнатилган балиқ», «ҚС — қайнатилган сабзавотлар», «ХС — хом сабзавотлар», «гастрономия», «С — сельд», «Н — нон». «ВМ — қайнатилган гўшт», «СР — хом балиқ», «ВР — қайнатилган балиқ», «Пиширилган сабзавотлар».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тахта ва пичоқларни бевосита иш жойларида сақлаш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар бир парҳез учун алоҳида биринчи ва иккинчи таомларни тайёрлаш учун қозонлар тўплами бўлиши шарт (парҳезлар сони камида 3 та). Ошхона идишлари зангламайдиган пўлат, чўян (товалар), алюминий, қалайланмаган темир (протвенлар)дан бўлиши мумкин. Сочилувчан маҳсулотлар (ёрма, ун) сақланиши ва ташилиши учун баклар ва челаклар рухланган темирдан бўлишига рухсат этилади. Ошхонадаги барча қозонлар белгиланган ва тайёрланган овқат ҳажмини назорат қилиш учун махсус белгиларга эга бўлиши керак. Гуруҳлар ва изолятор учун овқат бериладиган идишлар белгиланган бўлиши лозим. Ошхонадаги барча идиш-товоқлар махсус токча ва жавонларда, майда жиҳозлар эса шкафларда сақланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланишни ташкил этиш учун етарли миқдорда чинни ёки фаянсдан ясалган ошхона ва чой идишлари ҳамда зангламайдиган пўлатдан ясалган ошхона анжомлари бўлиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Четлари синган ва ёрилган ошхона ва чой идишлари, пластмасса ва алюминийдан ясалган анжомларни ишлатиш қатъиян ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.14. Ошхона идиш-товоқларини ювиш учун ВМ-1, ВМ-2, ВМ-1А, ВМ-2А туридаги икки уяли ювиш ванналари ўрнатилиши лозим. Ваннанинг оқава сув тизимига уланиш жойида ҳаво оралиғи бўлиши таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ошхона идиш-товоқлари рухсат этилган ювиш воситалари қўшилган иссиқ сувда (45 — 50 °С) ювилиши, сўнгра ҳарорати 65 °С дан паст бўлмаган сув билан чайилиши ва панжарали токчаларда қуритилиши лозим. Металл жиҳозлар ювишдан сўнг духовка печида қиздирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Майда ёғоч жиҳозлар — тўғраш тахтаси, капгир, қошиқчалар ва бошқалар рухсат этилган ювиш воситалари қўшилган иссиқ сув (50 °С) билан ювилгандан сўнг, 65 °С дан паст бўлмаган иссиқ сув билан ишлов берилиши, кейин эса панжарали металл токчаларда қуритилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.15. Ошхона идишларини ювиш учун механик ювиш машиналари; қўлда ювиш учун эса ювиш ванналари ўрнатилган бўлиши керак. Ошхона идишларини ювиш учун уч уяли ванналар; 3-уяда ювилган идишларни чайиш учун махсус панжаралар ва душ насадкали эгилувчан шланг бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қошиқ ва санчқилар рухсат этилган ювиш воситалари қўшиб ювилиши, сўнгра ҳарорати 65 °С дан паст бўлмаган иссиқ оқар сув билан чайилиши лозим. Ювилган анжомлар қовуриш ёки духовка печларида 2-3 дақиқа давомида албатта қиздирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чой идишлари алоҳида икки уяли ювгичда ҳарорати 50 — 60 °С бўлган сув билан, биринчи уяга рухсат этилган ювиш воситалари қўшилган ҳолда ювилиши лозим. Чайиш оқар сувда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.16. Ишлаб чиқариш цехларида чиқиндиларни йиғиш учун махсус педалли бакчалар ёки қопқоқли металл челаклар ажратилиши шарт. Улар иш тугагандан сўнг 2% ли кальцинацияланган сода эритмаси билан яхшилаб ювилади, иссиқ сув билан чайилади ва қуритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6.17. Санаторийда овқатланишни ташкил этиш ва унинг сифати учун бош шифокор, парҳез ҳамшираси, шифокор-диетолог (агар тасдиқланган лавозим мавжуд бўлса) ёки санаториянинг бош шифокори томонидан тайинланадиган овқатлантириш учун масъул шифокор жавобгар ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шифокор-диетолог ёки санаторийда овқатлантириш учун масъул бўлган шифокор ва парҳез ҳамширасининг мажбуриятлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқилона, мувозанатли парҳез овқатланишни таъминлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бош ошпаз билан ҳамкорликда истиқболли ва кундалик таомномаларни тузиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
таом ва хом маҳсулотлар сифатини текшириш, тегишли журналларни юритиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болаларга тайёр таомлар фақат намуна олиниб, тайёр таомлар бракераж журналига ёзилгандан сўнг тарқатилади. Журналда бутун рацион эмас, балки ҳар бир таомнинг таъм сифатлари белгиланиши ва тарқатиладиган таомларнинг оғирлиги ҳамда ҳажми таомномада келтирилган миқдорга мослиги кўрсатилиши лозим. Таомлар чиқишини текшириш учун камида 10 порция тортилиши шарт. Хом маҳсулотлар бракераж журналига маҳсулотларни келтирилган санаси ва сотишнинг охирги муддати албатта ёзилади. Суткалик намунани олиш ва сақлашнинг тўғрилиги назорат қилинади. Ошхонанинг ишлаши, санитария ҳолати, маҳсулотларни ташиш, сақлаш шартлари ва сотиш муддатлари, таомларнинг витаминлаштирилиши, ошхона ходимларининг ўз вақтида тиббий кўрикдан ўтиши устидан доимий назорат олиб борилади. Ота-оналардан келган озиқ-овқат маҳсулотлари назорат қилинади. Ҳар 10 кунда бир марта озиқ-овқат маҳсулотлари меъёрларининг бажарилиши таҳлил қилинади ва бир болага тўғри келадиган суткалик рационнинг кимёвий таркиби ҳамда калорияси ҳисоблаб чиқилади (10 кунлик жамғарилган бухгалтерия ведомостлари асосида).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. САНАТОРИЙЛАРДА БОЛАЛАР КУН ТАРТИБИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.1. Кун тартиби санаторийнинг даволаш-соғломлаштириш ишининг муҳим қисми ҳисобланади. У турли ёш гуруҳларидаги болалар учун табақалаштирилган бўлиши, касаллик турини ҳисобга олиши ва йил фаслларига қараб мослаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санаторийда уч хил режим ташкил этилиши лозим: эҳтиёткор, тетиклаштирувчи (эҳтиёткор-машқ қилдирувчи) ва машқ қилдирувчи (умумий).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санаторий шароитларига мослашишнинг дастлабки 5 — 7 — 10 кунида (боланинг саломатлиги ва ёшига қараб), интеркуррент касаллик ёки хуруж пайтида барча болаларга вақтинча эҳтиёткор режим тайинланади. Бу режим жисмоний фаолликни чеклаш, иқлим билан юмшоқ усулда даволаш, тинч ўйинлар, ўқув юкламасини камайтириш, инфекция ўчоқларини бартараф этиш, ҳамда ташхисни аниқлаштириш учун зарур текширувларни ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мослашув даври муваффақиятли ўтганда, бола фаоллаштирувчи режимга ўтказилади. Бу режим иқлим муолажаларининг интенсивлигини аста-секин ошириш, жисмоний юкламани кўпайтириш, балчиқ билан даволаш, физиотерапия ва бошқа даволаш усулларини ёш хусусиятларига мос дозаларда қўллашни назарда тутади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Организмнинг реактивлиги тикланишига қараб машқ қилдирувчи (умумий) режим тайинланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.2. Санаторийда ўқув машғулотлари ва асосий даволаш муолажалари мажмуасини ўтказиш вақти ўсаётган организмнинг физиологик функцияларининг биологик ритмларига мос келиши лозим. Санаторий мактабидаги ўқув машғулотлари эрталабки соатларда ўтказилиши керак, чунки мактаб ёшидаги болаларда ақлий меҳнат қобилиятининг энг юқори даражаси соат 10 дан 12 гача бўлган вақтга тўғри келади. Санаторийда даволаш муолажаларининг асосий мажмуасини ўқув машғулотларидан кейин, кўпчилик вегетатив функцияларнинг фаоллиги ошган пайтда ўтказиш мақсадга мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Куннинг биринчи ярмида тўлиқ даволаш муолажаларини олишга улгурмаган ўқувчиларнинг бир қисми учун кундузги уйқудан кейин қўшимча вақт ажратилиши лозим. Бундай болалар таркиби санаторийда даволаниш даврида доимий бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.3. Кун тартибини тузишда санаторий ўқувчиларининг ёзги давр учун мўлжалланган тахминий кун тартибига (9-илова) ва ўқув йили даври учун мўлжалланган (10-илова) кун тартибига эътибор қаратиш лозим. Бу тартиб умумий ўрта таълим тўлиқсиз ўрта мактаб санаторийси намунавий ўқув режасини ҳисобга олган ҳолда тузилиши керак (11-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болаларни санаторийда даволаниш даврида ўқитишда ўқув юкламаси кунига 4 та дарс бўлиши, ҳар бир дарснинг давомийлиги эса 35 дақиқани ташкил этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санатория мактабида ўқув ишларининг асосий шакли дарсдир. Дарслар орасидаги танаффуснинг давомийлиги 10 дақиқа бўлиши лозим. Иккинчи дарсдан сўнг 35 дақиқа давом этадиган катта танаффус ўтказилиши ва бу вақтда болалар очиқ ҳавода бўлишлари керак. Катта танаффусни ташкил этиш ўқув машғулотлари ўртасида ўқувчиларнинг ихтиёрий жисмоний фаоллигини таъминлаш учун шароит яратиши лозим. Катта танаффусдан ҳар бир синф жамоаси учун навбатма-навбат жисмоний тарбия дарси сифатида фойдаланиш мақсадга мувофиқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7.4. Маданий-оммавий ва тўгарак ишлари боланинг санаторийда бўлган бутун даври мобайнида бир текис тақсимланиши ва кундалик машғулотлар 1,5 соатдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёзги мавсумда болалар билан олиб бориладиган барча тарбиявий, маданий-оммавий ва жисмоний тарбия-спорт тадбирлари очиқ ҳавода ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. САНАТОРИЙ ХОДИМЛАРИНИНГ АСОСИЙ ВАЗИФАЛАРИ ВА ИШНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ТАМОЙИЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.1. Санаторийларнинг тиббиёт ходимлари штатлари Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган амалдаги меъёрларга мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2. Санаторийнинг тиббиёт ходимлари қуйидагиларни бажаришлари шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.1. Санаторийга келган барча болаларни тиббий кўрикдан ўтказиш. Бу кўрик уларнинг соғлиғи ҳолатини, санаторий ва курорт шароитида даволаниш учун кўрсатмаларни аниқлаш, шунингдек ўткир касалликлар, бошланғич даврдаги юқумли касалликлар, тери, кўз ва бошнинг сочли қисмидаги юқумли ҳамда паразитар касалликларни аниқлаш мақсадида ўтказилади. Интеркуррент касалликлар билан оғриган беморларни ҳар куни кўрикдан ўтказиш, асосий ёки йўлдош касалликлар қўзғалганида, болада шикоятлар ва иситма пайдо бўлганида текширувлар ўтказиш. Бемор болаларга жисмоний даволаш усулларидан кенг фойдаланган ҳолда малакали тиббий ёрдам кўрсатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.2. Бемор болаларнинг комплекс санаторий-курорт даволаш муолажаларига бўлган реакцияларини, уларнинг санаторий тартиби ва кундалик режимнинг барча қоидаларига риоя этишини назорат қилиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.3. Санаторийга юқумли касалликларнинг кириб келиши ва тарқалишининг, бахтсиз ҳодисалар ва болалар жароҳатланишининг олдини олиш чораларини кўриш. Болада юқумли касаллик гумон қилинганда, уни касалхонага ётқизилгунга қадар алоҳида боксга жойлаштириш лозим. Юқумли касалликларга чалинган болаларни изоляторда даволаш қатъиян ман этилади. Касал ходимлар ва касалликка шубҳа қилинган ходимлар ишга қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Юқумли касаллик ташхиси тасдиқланганда, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг амалдаги буйруқлари ва йўриқномаларига мувофиқ чора-тадбирлар кўрилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.4. Ошхона ходимларининг барчасини йирингли касалликлар мавжудлигига текшириш, улардан ичак бузилишлари бор-йўқлигини сўраб-суриштириш ва натижаларни махсус журналга (фамилияси бўйича) қайд этиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.5. Санаторий фаолиятига касал болаларнинг олдини олиш, ташхис қўйиш ва даволашнинг замонавий усуллари ҳамда воситаларини ўз вақтида жорий этиш. Санаторийлар ишида бошқа даволаш-профилактика муассасалари (касалхоналар, поликлиникалар, диспансерлар ва бошқалар) билан узвийликни таъминлаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.2.6. Педагогик ва техник ходимлар, ошхона ходимлари ўртасида санитария-маърифий ишларни олиб бориш: санаторийнинг барча тиббий ҳужжатларини тўғри расмийлаштириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.3. Санаторийнинг барча ходимлари амалдаги йўриқномаларга мувофиқ тиббий кўрикдан ўтишлари, мажбурий профилактик тиббий текширувлардан ўтишлари, шунингдек санитария-эпидемиология хизмати органлари ва муассасалари кўрсатмасига биноан тиббий кўрик ва текширувлардан ўтишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санатория ходимларининг тиббий дафтарчалари муассаса бош шифокорида; овқатланиш блоки ходимларининг тиббий дафтарчалари эса парҳез ҳамшираси ёки парҳез шифокорида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8.4. Санаториянинг болаларга хизмат кўрсатиш ва овқатлантириш билан шуғулланадиган барча ходимлари гигиеник тайёргарлик курсидан ўтишлари (ҳар 2 йилда 1 марта), ходимларнинг 2 нафардан кўпи алмашганда (муассасанинг 3 нафар ходими — муддатидан олдин) имтиҳон топширишлари ва иш пайтида шахсий гигиена қоидаларига қатъий амал қилишлари шарт; овқатланиш блоки ходимлари эса овқат тайёрлаш технологиясига оид санитария талабларига ҳам риоя қилишлари керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланиш блоки ходимлари санитария кийимини ўз вақтида — ифлосланишига қараб, аммо 2 кунда камида 1 марта алмаштиришлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Овқатланиш блокида шифокор келгунча биринчи ёрдам кўрсатиш учун дори воситалари тўплами билан жиҳозланган дори қутиси бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ушбу санитария меъёрлари ва қоидаларига риоя қилиш масъулияти санатория бош шифокорига юклатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария меъёрлари ва қоидаларига риоя этилишини кундалик назорат қилишни санатория тиббиёт ходимлари; даврий назоратни эса санитария-эпидемиология станциялари, соғлиқни сақлаш бошқармалари ва касаба уюшмалари ташкилотларининг ходимлари амалга оширадилар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-илова
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Даволаш пляжлари» СанҚваМдан кўчирма
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Қуриш ва фойдаланишнинг санитария қоидалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Даволаш пляжини ташкил этиш учун жой танлашда қуйидаги кўрсаткичлар мажмуини ҳисобга олиш лозим: санитария шароитлари:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
саёз сув ҳудудидаги қирғоқ ва туб тупроқларнинг механик ҳамда минерал таркиби;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қуёш нури тушиши, шамоллар йўналиши ва пляжни тез-тез эсадиган кучли шамоллардан ҳимоялаш имконияти;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пляжнинг вақт ўтиши билан тўлқин таъсирига чидамлилиги; ҳудуднинг қоялар қулаб тушиши, тупроқ кўчиши, ер силжиши ва шунга ўхшаш ҳодисаларга нисбатан хавфсизлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Даволаш пляжларини хўжалик-ичимлик сув таъминоти манбаларининг санитария муҳофазаси зонасининг 1-минтақаси чегараларида жойлаштириш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Даволаш пляжлари ва уларга туташ қирғоқ чизиғи (сув сатҳигача 100 метр масофада) курортнинг 1-санитария-муҳофаза зонасига киради ва бу ҳудудларда пляжлардан фойдаланиш ва беморларни парвариш қилиш билан боғлиқ бўлмаган объектлар (умумий овқатланиш, савдо, маиший хизмат кўрсатиш корхоналари ва бошқалар) қурилиши тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Даволаш пляжлари учун сув ҳавзасини танлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
гидрологик режим (сув уюрмаларининг йўқлиги, секундига 0,5 метрдан ортиқ оқим тезлиги, сув сатҳининг кескин ўзгармаслиги);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув тубининг рельефи ва таркиби (чуқурлар, ўткир нарсалар, сунъий иншоотлар ва шу кабиларнинг йўқлиги).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Даволаш пляжини ташкил этишда бир кишига рухсат этилган минимал майдондан келиб чиқиш лозим: болалар пляжлари учун бу кўрсаткич 5 квадрат метрни ташкил этади. Бунда пляж кенглиги 25 метр ва ундан ортиқ бўлганда, бир кишига тўғри келадиган қирғоқ чизиғининг узунлиги 0,2 метрдан кам бўлмаслиги керак. Денгиз ва дарёдаги сув юзасининг майдони бир киши учун 5 квадрат метрдан кам бўлмаслиги лозим; чучук, оқмайдиган ва кам оқадиган сув ҳавзаларида (кўллар, сув омборлари) эса 10 квадрат метрдан кам бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Даволаш пляжлари ётоқхона биноларидан пиёда юриш масофасида (1,2 километргача) жойлашиши, уларга қулай кириш йўллари, етиб бориш ва тушиш имкониятлари (йўлаклар, зинапоялар, лифтлар, фуникулёрлар ва бошқалар) бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Даволовчи пляжни ташкил этиш ва зоналаштириш табиий омиллардан даволаш мақсадларида фойдаланиш учун энг қулай шароитларни таъминлаши лозим. Амалдаги тиббий усулларга мувофиқ, даволаш жараёнини ташкил этиш, иқлим муолажаларини ўтказиш, беморларни хизмат кўрсатишда маълум бир тартибни яратиш учун пляжда қуйидаги функционал зоналар ажратилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
даволаш: хизмат кўрсатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Пляжнинг даволаш зонасида қуйидагилар бўлиши шарт: солярийлар, аэрарийлар, даволаш жисмоний тарбияси ва сузишни ўргатиш майдончалари; белгиланган чегараларда чўмилиш учун ажратилган сув ҳавзаси қисми ва бошқалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Болалар санаторийлари, ўсмирлар санаторийлари, санаторий-пионер оромгоҳларидаги пляжнинг даволаш зонаси ётоқхона бўлимлари ёки гуруҳлар ва пионер оромгоҳлари сонига қараб алоҳида секторларга бўлинади. Болалар пляжларининг ҳар бир секторида аэрарийлар жиҳозланади, уларда 2 та иқлимий-терапевтик ҳудуд яратилади: тўлиқ соя, тарқоқ ва фаол қуёш нури тушадиган жойлар. Болалар пляжларининг даволаш зонасида сафланиш ва даволаш жисмоний тарбиясини ўтказиш учун майдонча бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Чўмилиш учун мўлжалланган сув ҳавзаси қисмининг максимал чуқурлиги болалар учун 1,5 метрдан ошмаслиги лозим; сув қирғоғидан қалқимларгача бўлган масофа 30 метрдан ортиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар пляжларидаги чўмилиш жойининг туби қумли, майда тошли ёки шағалли бўлиб, нишаблиги кам (0,02° дан ошмайдиган) бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Хизмат кўрсатиш зонаси даволаш зонасининг давоми ҳисобланади. Бу зонада пляжнинг ишлашини таъминлайдиган хизматлар жойлашган пляж павильони бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар пляжларидаги пляж павильонлари қуйидаги хоналар мажмуасига эга бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
радиоузелли тиббиёт пункти; дозиметрик пункт;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қутқарувчилар хонаси; ходимлар хонаси;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
чучук сувли душхоналар; ҳожатхоналар;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
техник хоналар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Пляж павильонларидан ташқари, хизмат кўрсатиш ҳудудида кийим алмаштириш кабиналари, ичимлик суви фавворачалари, оёқ ювиш жойлари ва бошқа иншоотлар жойлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Пляжларда фойдаланиладиган оёқли ётиш креслолари ва бошқа жиҳозлар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан рухсат этилган материаллардан тайёрланиши, уларнинг ўлчамлари эса «Оммавий қурилиш жамоат бинолари мебели ва жиҳозларининг ягона номенклатураси»га мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Болалар пляжларининг бинолари, иншоотлари ва жиҳозланиши болалар хавфсизлигини тўлиқ таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Пляжлар ҳудуди ободонлаштирилган ва кўкаламзорлаштирилган (ҳудуднинг камида 20 фоизи) бўлиши, шунингдек бинолар, иншоотлар, секторлар ва майдончаларни қулай боғлайдиган пиёдалар йўлаклари тизимига эга бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Шифобахш пляжга эгалик қилувчи курорт (санаторий) маъмурияти мавсум бошланишидан олдин санитария-эпидемиология хизматининг қирғоқбўйи ҳудуди ва сувнинг санитария-эпидемиологик ҳолати тўғрисидаги хулосасини ҳамда улардан даволаш-соғломлаштириш мақсадларида фойдаланишга рухсатномани олиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Туберкулёздан бошқа касалликлар бўйича ихтисослашган болалар санаторийларидаги беморлар учун тавсия этиладиган озиқ-овқат маҳсулотлари меъёрлари (бир болага кунига грамм ҳисобида)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳсулот номи

Болаларнинг ёш гуруҳлари

1 — 3 ёш

3 — 7 ёш

7 — 14 ёш

Буғдой нони

100

100

150

Жавдар нони

50

100

100

Буғдой уни

40

50

80

Картошка уни

2

5

5

Ёрма, макарон маҳсулотлари, дуккаклилар

30

60

75

Картошка

180

300

400

Сабзавотлар, кўкатлар

200

300

300

Янги мевалар

100

100

100

Қуритилган мевалар

5

10

10

Шакар ва қандолат маҳсулотлари •

100

100

100

Гўшт, парранда

100

150

200

Балиқ

20

50

60

Колбаса маҳсулотлари

5

10

20

Сут

500

500

500

Сметана

20

20

30

Ёғли творог

50

50

60

Сариёғ

40

50

60

Сельд ва икра

3

6

10

Маҳсулотлар номи

Болаларнинг ёш гуруҳлари

1 — 3 ёш

3 — 7 ёш

7 — 14 ёш

Тухум (дона)

1

1

1

Пишлоқ (40% ёғли)

5

10

10

Чой

0,5

0,5

0,5

Дон қаҳваси

2

2

4

Какао

0,5

0,5

1

Ўсимлик ёғи

-

5

10

Туз ва зираворлар

1

1

1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болаларда турли касалликларда тавсия этиладиган даволовчи парҳез турлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Касаллик турлари

Даволовчи парҳез рақами

Юқори кислотали гастрит, ошқозон ва ўн икки бармоқли ичак яра касаллиги

1

Юқори кислотали гастрит

2

Жигар ва ўт йўллари касалликлари

5

Психоневрологик касалликлар

5

Бронхиал астма, астматик бронхит

5

Пиелонефрит, цистит

5

Гломерулонефрит

7

Семизлик

8

Қандли диабет

9

Ревматизм, ревматоид артрит

10

Тери касалликлари (экзема, нейродермит)

10

Зотилжам, бронхит, бурун-ҳалқум касалликлари

15

Вегетатив-томир дистонияси

15

Сурункали деструктив зотилжам

15Б

Таянч-ҳаракат тизими функцияларининг бузилиши

15

Остеомиелит

15

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15Б — оқсил миқдори юқори (физиологик меъёрга нисбатан 15 — 20% кўп).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: у ёки бу даволовчи парҳез қўллаш муддати шифокор томонидан ҳар бир бемор учун алоҳида белгиланади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўқув йили давомида санаторийда ўқувчиларнинг тахминий кун тартиби
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Фаолият турлари

Болаларнинг ёш гуруҳлари ўқувчилар ёшига қараб ўтказилади

6 — 10 ёш

11 — 14 ёш

Уйғониш, тана ҳароратини ўлчаш, дори-дармон тарқатиш, ўрин-кўрпаларни йиғиштириш

7.00-7.30

7.00-7.30

Эрталабки бадантарбия, тозаланиш, чиниқтириш тадбирлари

7.30-8.00

7.30-8.00

Нонушта

8.00-8.30

8.00-8.30

Ўқув машғулотлари

8.30-9.50

8.30-9.50

Катта танаффус (ҳаракатли-фаол очиқ ҳавода)

9.50-10.25

9.50-10.25

Ўқув машғулотлари

10.25-11.00

10.25-11.45

Даволаш муолажалари (сув-балчиқ билан даволаш)

11.00-12.30

12.00-13.00

Тушлик

12.30-13.00

13.00-13.30

Кундузги уйқу

13.00-15.00

13.30-15.00

Ҳароратни ўлчаш, дори-дармонларни тарқатиш, ўрин-кўрпаларни йиғиштириш

15.00-15.30

15.00-15.30

Тушдан кейинги овқат

15.30-16.00

15.30-16.00

Даволаш муолажалари

16.00-17.00

16.00-17.30

Сайр, тўгарак машғулотлари, меҳнат

17.00-18.30

17.30-18.30

Кечки овқат

18.30-19.00

18.30-19.00

Фаолият турлари

Ўқувчиларнинг ёшига қараб ўтказиладиган вақт

6 — 10 ёш

11 — 14 ёш

Уйқу олдидан сайр, тинч ўйинлар, эркин вақт

19.00-20.00

19.00-20.30

Иккинчи кечки овқат

20.00-21.30

20.30-21.00

Уйқуга тайёргарлик, дори-дармонларни тарқатиш, сув муолажалари

20.30-21.00

21.00-21.30

Уйқуга ётиш

21.00

21.30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сил касаллигига ихтисослашмаган болалар санаторийси умумий ўрта таълим тўлиқсиз ўрта мактабининг намунавий ўқув режаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ўқув фанлари

Синфлар бўйича ҳафтадаги соатлар сони

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

Она тили ва адабиёт

7

8

10

10

10

8

5

4

4

Математика

4

6

6

6

6

6

6

6

6

Тарих

-

-

-

-

2

2

2

2

3

Давлат ва ҳуқуқ асослари

 

 

 

 

 

 

 

 

1

Оилавий ҳаёт этикаси ва психологияси

 

 

 

 

 

 

 

 

1

Атроф-муҳит билан танишиш

1

1

 

 

 

 

 

 

 

Табиатшунослик

-

-

1

1

1

-

-

-

-

География

-

-

-

-

-

2

3

2

2

Биология

-

-

-

-

-

2

2

2

2

Физика

 

 

 

 

 

 

2

2

1

Кимё

 

 

 

 

 

 

 

3

2

Хорижий тил

-

-

-

-

3

2

2

2

1

Тасвирий санъат

1

1

1

1

-

-

-

-

-

Мусиқа ва қўшиқ

1

1

1

1

1

1

1

-

-

Ўқув фанлари

Синфлар бўйича ҳафтадаги соатлар сони

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

Жисмоний тарбия

2

2

2

2

2

2

2

2

2

Меҳнат ва касб таълими

1

1

1

1

1

1

1

1

1

ЖАМИ:

17

20

22

22

26

26

26

26

27,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ: 1. Мусиқа, меҳнат таълими ва жисмоний тарбия машғулотлари санаторийнинг кун тартибини инобатга олган ҳолда дарсдан ташқари вақтда ўтказилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Чет тили машғулотлари учун V — VIII (IX) синфлар ўрганилаётган тиллар бўйича гуруҳларга бўлинади, бироқ ҳар бир гуруҳда камида 8 нафар ўқувчи бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Жисмоний тарбия дарслари соатлари даволаш хореографияси машғулотлари учун ишлатилиши мумкин. Бу машғулотлар тегишли тайёргарликка эга бўлган жисмоний тарбия ўқитувчиси томонидан тиббий кўрсатмаларга асосан мактаб дарслари жадвалидан ташқари ўтказилади. Машғулотлар учун гуруҳларни шифокор хулосасига кўра 15 — 20 кишидан иборат қилиб тузиш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Иттифоқдош республикаларнинг миллий мактабларида рус тилини ўрганиш учун II — IX синфларда ҳафтасига қўшимча 2-3 соат ажратилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тез бузиладиган маҳсулотларни сақлаш ва сотиш муддатлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳсулот номи

+2 +6 °С ҳароратда сақлаш ва сотиш муддатлари, кўпи билан, соат

Йирик бўлакли гўштли ярим тайёр маҳсулотлар

48

Музлатилган жигар

48

Совутилган жигар

24

Парранда гўшти, совутилган қуён гўшти

48

- / — музлатилган

72

Қайнатилган колбасалар

олий навли

72

биринчи навли

48

Сосискалар, гўштли сарделкалар

биринчи ва иккинчи навли

48

Пастеризацияланган сут, қаймоқ, ацидофилин

24

Кефир, қатиқ

24

Ёғли, ёғсиз творог

36

Парҳез творог

24

Сметана

72

Пишлоқли-творогли маҳсулотлар

36 (0+2 °С ҳароратда)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Маҳсулот номи

+2 +6 °С ҳароратда сақлаш ва сотиш муддатлари, кўпи билан, соат

Болалар озиқ-овқат маҳсулотлари

шишали идишдаги болалар кефири

24

пакетлардаги болалар кефири

36

болалар твороги

24

Шишали идишдаги «Малютка»

24

пакетлардаги

36

Болалар сут ошхоналари маҳсулотлари

24

Қутилардаги қаймоқли пишлоқлар:

полистирол ва бошқа полимер материаллардан тайёрланган

ширин ва мевали

48

ўткир, совет

72

Бўлак-бўлак қаймоқли ёғ

48

Совутилган

0 — 20 °С ҳароратда

Музлатилган балиқ ва барча номдаги балиқ маҳсулотлари

0 — 20 °С ҳароратда