07.06.2012 йилдаги 0305-12-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикасининг Санитария қоидалари ва меъёрлари, гигиена нормативлари, 07.06.2012 йилдаги 0305-12-сон
Кучга кириш санаси
07.06.2012
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ САНИТАРИЯ ҚОИДАЛАРИ ВА МЕЪЁРЛАРИ, ГИГИЕНА НОРМАТИВЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
СУЗИШ ҲАВЗАЛАРИНИ ЛОЙИҲАЛАШ, ҚУРИШ ВА УЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ БЎЙИЧА САНИТАРИЯ ҚОИДАЛАРИ ВА МЕЪЁРЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Умумий қоидалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.1. Мазкур давлат санитария қоидалари ва нормалари (бундан кейин матнда санитария қоидалари деб юритилади) Ўзбекистон Республикасининг «Давлат санитария назорати тўғрисида»ги Қонуни асосида ҳамда Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2011 йил 10 мартдаги ПҚ-1500-сонли қарорини ижро этиш мақсадида ишлаб чиқилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.2. Санитария қоидалари сузиш ҳавзаларини лойиҳалаш, қуриш, қайта қуриш ва улардан фойдаланишни амалга оширувчи юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар, шунингдек, давлат санитария-эпидемиология назоратини олиб борувчи санитария-эпидемиология хизмати органлари ва муассасалари учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария қоидалари даволаш муолажалари ўтказиладиган ёки махсус минерал таркибли сув талаб этиладиган тиббий мақсаддаги ҳавзаларга, шунингдек уй ҳавзаларига нисбатан қўлланилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.3. Ушбу санитария қоидалари сузиш ҳавзаларини лойиҳалаш, қуриш ва улардан фойдаланиш тартибига, уларга келадиган ва улардаги сувнинг сифатига ҳамда уни зарарсизлантиришга, ҳаво сифатига, шунингдек хоналарни тозалаш ва дезинфекция қилишга қўйиладиган санитария-эпидемиология талабларини белгилайди. Ҳавзаларни лойиҳалаш, қуриш, қайта қуриш ва улардан фойдаланишга оид давлат стандартлари, қурилиш меъёрлари ва қоидалари, лойиҳа ва техник ҳужжатларни ишлаб чиқишда ушбу санитария қоидалари талаблари инобатга олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Белгиланган талабларнинг бажарилиши сув орқали тарқаладиган замбуруғли, вирусли, бактериал ва паразитар касалликларга нисбатан эпидемик хавфсизликни таъминлайди; сувнинг кимёвий таркиби инсон организмига зарарли таъсир кўрсатишининг, жумладан шиллиқ пардалар ва терига таъсирланиш келтириши; нафас олиш, шикастланмаган тери орқали ва сув ютиш пайтида зарарли моддалар киришидан келиб чиқадиган заҳарланишларнинг олдини олади (1-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.4. Сузиш ҳавзасидан фойдаланиш жараёнида сув ва ҳаводаги (нафас олиш зонасидаги) кимёвий моддалар миқдори (концентрацияси) атмосфера ҳавоси учун белгиланган гигиеник меъёрлардан ошмаслиги ва сувдаги миқдори ҚМҚ 2.04.02-97 талабларига ҳамда гигиеник меъёрларга мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.5. Идоравий мансублиги ва мулкчилик шаклларидан қатъи назар, сузиш ҳавзаларидан фойдаланувчи ташкилотларнинг раҳбарлари ушбу санитария қоидаларига риоя этилиши ва ишлаб чиқариш назоратини ўтказиш учун масъулдирлар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Сузиш ҳавзаларини лойиҳалаш ва қуришга қўйиладиган гигиеник талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. Сузиш ҳавзаларини жойлаштириш учун ер участкасини танлашда, намунавий лойиҳаларни мослаштириш, ҳавзаларни лойиҳалаш, қуриш ва қайта қуриш жараёнларида ушбу санитария қоидалари талабларига риоя қилиниши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.2. Хизмат кўрсатиш учун ёрдамчи хоналари бўлган сузиш ҳавзалари алоҳида биноларда жойлаштирилиши, шунингдек амалдаги қурилиш меъёрлари ва қоидаларига мувофиқ фуқаролик биноларига туташтирилган (ёки уларнинг ичига қурилган) бўлиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.3. Очиқ ҳавзаларни қуришда ажратилган ҳудуднинг кўкаламзорлаштириш майдони 35 фоиздан кам бўлмаслиги ва буталар ёки паст бўйли дарахтлар экилиши лозим. Ҳудуд чегараси бўйлаб маҳаллий аҳамиятга эга йўллар томонидан кенглиги 5 метрдан кам бўлмаган, ҳаракат жадал бўлган магистрал йўллар томонидан эса кенглиги 20 метрдан кам бўлмаган дарахт ва буталардан иборат шамол ва чангдан ҳимояловчи тўсиқлар барпо этилиши керак. Очиқ ҳавза ҳовузлари қизил чизиқдан камида 15 метр, касалхоналар, мактаблар ва мактабгача таълим муассасалари, шунингдек турар-жой бинолари ҳудудидан камида 50 метр ҳамда автотураргоҳлардан камида 100 метр узоқликда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.4. Ҳовузларнинг вазифасига кўра қурилишига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари 1-жадвалда келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.5. Бассейннинг асосий хоналарини ички режалаштириш оқимлилик гигиеник тамойилига мувофиқ бўлиши лозим: ташриф буюрувчилар функционал схема бўйича — гардероб, ечиниш хонаси, душ хонаси, оёқ ваннаси, бассейн ваннаси тартибида ҳаракатланиши таъминланиши керак. Бунда «яланғоёқ» ва «пойабзалли» зоналарни ажратиш зарур. Бунинг учун ечиниш хонасида иккита кириш-чиқиш жойи бўлган ўтиш кабиналарини ташкил этиш тавсия этилади. Шунингдек, ташриф буюрувчи душ хонасини четлаб ўтиб, бассейн ваннасига бора олмаслиги таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6. Ёрдамчи хоналарга қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6.1. Ҳожатхоналар ечиниш хоналари ёнида жойлаштирилади: аёллар ҳожатхонасида ҳар 30 кишига 1 та унитаздан кўп бўлмаган, эркаклар ҳожатхонасида ҳар 45 кишига 1 та унитаз ва 1 та писсуардан кўп бўлмаган ҳолда бир сменада кўзда тутилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6.2. Душхоналар ўтиш йўлаклари билан таъминланиши ва ечиниш хонасидан айланма йўлаккача бўлган йўлда жойлаштирилиши лозим; душхоналар бир сменада ҳар 3 кишига 1 та душ сеткаси ҳисобидан ташкил этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6.3. Ечиниш хоналарида ёки уларга туташ хоналарда бир сменада аёллар учун ҳар 10 ўринга 1 та, эркаклар учун ҳар 20 ўринга 1 та ҳисобидан соч қуритгичлар (фенлар) ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.6.4. Коагуляцияловчи ва дезинфекцияловчи эритмаларни тайёрлаш ва сақлаш хоналари устида санитария узеллари ва душ хоналарини жойлаштириш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.7. Душдан бассейн ваннасигача бўлган йўлда оқар сувли оёқ ванналари жойлаштирилиши шарт, уларнинг ўлчамлари айланиб ўтиш ёки сакраб ўтиш имкониятини истисно қилади: эни бўйича
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
улар бутун ўтиш жойини эгаллаши, ҳаракат йўналиши бўйича узунлиги камида 1,8 м, чуқурлиги 0,1 — 0,15 м бўлиши, ванналарнинг туби сирпанчиқ бўлмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оёқ ванналарига бассейннинг сув тайёрлаш тизимидан ёки ичимлик суви таъминоти тизимидан тозаланган ва зарарсизлантирилган сув берилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ванналардаги сувни ҳар куни алмаштириш ва зарарсизлантирилгандан сўнг янги тоза сув билан тўлдириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Душхоналардан тўғридан-тўғри бассейнни айланиб ўтиш йўлагига чиқишда оёқ ванналарининг бўлмаслиги мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.8. Очиқ бассейнларнинг душхоналаридан ванналарга чиқишда сузиб чиқиш жойлари бўйлама деворнинг ён қисмида ваннанинг саёз томонида қурилади. Сузиб чиқиш жойининг кенглиги 1,8 — 2,2 м, сув чуқурлиги катталар учун 0,9-1,0 м ва болалар учун 0,6-0,7 м бўлиши керак. Сузиб чиқиш жойи устида хоналарни совуқ ҳаводан ҳимоялайдиган қопқоқ ўрнатилади. Қопқоқнинг пастки қирраси совуқ ҳаво киришига тўсқинлик қилувчи эластик материаллар билан қопланиши ва сувга 10 — 15 см тушиши лозим. Сузиб чиқиш жойлари тамбур шаклида жиҳозланиши ва душхоналардан сув кириши эҳтимоли бўлган жойлардан ҳимояланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болалар сузиш ҳавзаларида сузиб чиқиш жойларини назарда тутиш шарт эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.9. Барча бассейнларнинг айланма йўлаклари ва очиқ бассейнларнинг доимий ўриндиқлари иситилиши лозим. Айланма йўлакларнинг юзи сирпанчиқ бўлмаслиги ва траплар томонга 0,01-0,02° қияликка эга бўлиши керак (5° дан ошмаслиги лозим).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.10. Ванна деворларида сувнинг ифлосланган устки қатламини олиб ташлаш учун оқизиш новлари (тарновлар, кўпикли тоғоралар, скиммерлар — сув кўзгуси юзаси 100 м2 дан ошмаган ҳолда) ёки бошқа техник оқизиш қурилмалари кўзда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.11. Ванналарнинг айланма йўлаклари, деворлари ва тагини қоплаш учун қўлланиладиган реагентлар ва дезинфекцияловчи моддаларга чидамли ҳамда ушбу санитария қоидаларининг 1.4-бандини инобатга олган ҳолда сифатли механик тозалаш ва дезинфекция ўтказиш имконини берадиган материаллардан фойдаланиш керак. Қоплама плиталар орасидаги чоклар пухта қилиб тўлдирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Душ ва кийим алмаштириш хоналарида ёғоч тўшамалардан фойдаланиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.12. Спорт ва соғломлаштириш мақсадларига мўлжалланган сузиш ҳавзаси хоналари таркибида тиббий ходимлар учун айланма йўлакка чиқиш жойи бўлган хона ҳамда таҳлиллар ўтказиш учун камида 12 м2 майдонли ишлаб чиқариш лабораторияси хонаси кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.13. Сузиш ҳавзалари бассейн ванналарида сув алмашинувини таъминловчи тизимлар билан жиҳозланиши лозим. Сув алмашинуви хусусиятига кўра қуйидаги турдаги ҳавзалардан фойдаланишга рухсат этилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рециркуляцион турдаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқимли турдаги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувнинг даврий алмашинуви билан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.14. Рециркуляция типидаги бассейнларда сувни тозалаш ва зарарсизлантириш фильтрлаш (коагулянт билан ёки коагулятсиз) ва зарарсизлантирувчи моддани киритишни ўз ичига олган усуллар билан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувнинг талаб этилган сифатини таъминлайдиган бошқа тозалаш усулларини қўллашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.15. Сувни тозалаш, зарарсизлантириш ва тақсимлаш иншоотлари асосий бинода ёки алоҳида турган бинода жойлаштирилиши мумкин. Сув тайёрлашнинг ягона тизимига икки ва ундан ортиқ ванналарни кетма-кет улаш тақиқланади. Бассейннинг сувни тозалаш ва тайёрлаш тизими бассейн ваннасидаги сув сатҳини доимий ушлаб туриш ҳамда фильтрларни ювиш учун зарур бўлган сув миқдорини таъминлаш учун сувйиғгич (мувозанат резервуари)ни ўз ичига олиши керак,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув алмашинувининг керакли вақтини таъминлаш учун етарли унумдорликка эга бўлган айланма насос (ёки бир нечтаси), фильтрлашнинг талаб қилинадиган режимини таъминлайдиган фильтрларни ўз ичига олиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Озонатор қурилмаси атмосферага чиқарилаётган реакцияга киришмай қолган озонни зарарсизлантириш учун дегазаторга эга бўлиши ёки сорбцион қўшимча тозалашни назарда тутиши керак. Сорбцион қўшимча тозалаш фаоллаштирилган кўмирли кўп қатламли фильтрларда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.16. Бассейн ванналарида сув алмашинувини таъминловчи тизимлар сарф ўлчагичлар ёки ваннага берилаётган айланма сув миқдорини, шунингдек айланма ёки оқар турдаги бассейн ваннасига келаётган янги водопровод суви миқдорини аниқлаш имконини берувчи бошқа асбоблар билан жиҳозланган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.17. Ванналарга сув узатиш тизими сув ҳарорати ва дезинфекцияловчи моддалар концентрациясини доимий ушлаб туриш учун сувнинг бутун ҳажм бўйлаб бир текис тақсимланишини таъминлаши керак. Бундан ташқари, мазкур тизим сувни тайёрлаш босқичлари бўйича текшириш учун сув намуналарини олиш учун жўмраклар билан жиҳозланган бўлиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кирадиган сув — барча турдаги ҳовузларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фильтрдан олдинги ва кейинги сув — айланма турдаги ҳовузларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарарсизлантиришдан кейин, ваннага юборишдан олдин сув — барча турдаги ҳовузларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.18. Сузиш ҳовузлари ванналаридан сувни айланишга қайтариш ҳам тўкиш техник қурилмалари орқали, ҳам ванналарнинг чуқур ва саёз қисмларининг тубида жойлашган тешиклар орқали амалга оширилиши мумкин. Панжаралар билан ёпилган сув чиқариш тешикларидаги сувнинг ҳисобланган ҳаракат тезлиги 0,5 м/с дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.19. Сузиш ҳовузлари ванналаридан ва фильтрларни ювишдан, шунингдек, тошиб кетадиган новлардан, оёқ ванналаридан, айланма йўлаклардан ҳамда ҳовуз ванналари деворлари ва тубини ювишдан ҳосил бўлган ифлосланган сувни канализацияга оқизиш лозим. Марказлаштирилган канализация тизими мавжуд бўлмаган ҳолда мазкур сув «Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунга (73-модда) мувофиқ сув ҳавзасига оқизилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.20. Ҳовуз ванналарини канализация қувурларига улаш оқова ва ҳиднинг канализациядан ванналарга қайтиши имкониятини истисно қилиши керак. Бунинг учун қувурлар гидравлик тўсиқ олдида ҳаво бўшлиқлари билан таъминланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.21. Ҳовузларнинг ванна заллари, тайёргарлик машғулотлари заллари, насос-фильтрлаш, хлор ва озон ишлаб чиқариш хоналари учун алоҳида кирувчи ва чиқувчи вентиляция тизимларини кўзда тутиш зарур. Хлор ва озон ишлаб чиқариш хоналарига хизмат кўрсатувчи вентиляция тизимларини ишга тушириш бошқарув панеллари хонадан ташқарида жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.22. Деразалардан совуқ ҳаво оқимлари ҳосил бўлишининг олдини олиш учун иситиш мосламаларини уларнинг остида, ташқи деворларга яқин жойлаштириш лозим. Тайёргарлик машғулотлари залларида полдан 2 м гача баландликда жойлашган иситиш мосламалари ва қувурлари девор текислигидан чиқиб турмайдиган ҳамда нам усулда тозалаш имконини берадиган панжаралар ёки панеллар билан ҳимояланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Сузиш ҳавзаларидан фойдаланиш тартибига қўйиладиган гигиеник талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.1. Ҳавзалар сувининг сифати гигиеник талабларга жавоб беришини таъминлаш учун ванналардаги сувни мунтазам янгилаб туриш зарур. Ванна тошиб оқиш новларининг четигача тўлдирилиши керак, тўлиқ тўлдирилмаганда ундан фойдаланиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.2. Вақт бирлигида ҳавзага тушадиган рухсат этилган юклама (ўтказиш қобилияти — бир сменада одам сони) ҳавза турига мувофиқ 1 кишига тўғри келадиган сув юзаси майдонига қўйиладиган меъёрий талаблардан келиб чиққан ҳолда 1-жадвал асосида аниқланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.3. Ҳавза ишлаётган вақтда сувни айланма алмаштиришда тозалаш, зарарсизлантириш ва ҳар бир ташриф буюрувчига суткасига камида 50 литр тоза сув қувури сувини узлуксиз қўшиш амалга оширилади. Сувни озонлаштиришда ҳар бир ташриф буюрувчига бир кеча-кундузда камида 30 литр янги сув қўшишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.4. Рециркуляцион сув алмашинувида хлорлаш ва бромлашда ҳар бир ташриф буюрувчи учун рециркуляцион сарфи камида 2 м3/соатни, УБ-нурлантиришда 1,8 м3/соатни ва озонлашда камида 1,6 м3/соатни ташкил этиши лозим. Бунда тўлиқ сув алмашинуви вақти ва ташриф буюрувчилар сони 1-жадвалга мувофиқ ҳисобланиши керак. Бир кеча-кундузда қўшиладиган янги сув миқдори ҳовуз косаси ҳажмининг камида 10 — 15 фоизини ташкил этиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.5. Сув юзаси майдони 100 м2 дан катта бўлмаган кичик ҳавзаларда (мактаб, мактабгача таълим ва соғломлаштириш муассасалари ва бошқаларда) сув алмашинувини водопровод сувининг узлуксиз оқими билан амалга оширишга рухсат берилади. Бунда болалар ванналарида сувни тўлиқ алмаштириш (сув алмаштириш) вақти 8 соатдан, қолган ванналарда эса 12 соатдан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактаб ва мактабгача таълим муассасалари бассейнлари ванналарида ҳамда кичик бассейнларда водопровод сувининг узлуксиз оқиб туришини таъминлаш имконияти бўлмаган тақдирда сувни ҳар куни тўлиқ алмаштириш амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.6. Мавсумий турдаги болалар ёзги соғломлаштириш муассасаларида, етарли миқдорда ичимлик сифатидаги водопровод суви мавжуд бўлмаган ҳолларда, ЎзДСТ 950:2011 талабларига мувофиқ сифати таъминланган ҳолда, вақти-вақти билан ер усти ёки ер ости манбаларидан тўлдириладиган бассейнлар қуришга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.7. Сменалар орасидаги танаффусларни ташкил этиш, уларнинг зарурлиги ва давомийлиги бассейн ваннасидаги сув сифатига, ташриф буюрувчилар сонига, уларнинг шахсий гигиена (душ) қоидаларига риоя қилишига ҳамда хоналарнинг санитария ҳолатига, тозалаш ишлари мунтазамлиги ва сифатига ва бошқа омилларга қараб ҳал қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Танаффуслар бўлмаганда, бассейн ваннасидаги сув сифатининг ёмонлашуви қуйидагилар устидан назоратни кучайтириш бўйича шошилинч маъмурий чоралар кўришни талаб этади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хоналарни тозалаш ва дезинфекция қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувни зарарсизлантириш ва тозалаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ташриф буюрувчилар сонининг 1-жадвал талабларига мувофиқлиги ва уларнинг шахсий гигиена қоидаларига риоя қилиши ва ҳоказо.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Агар кўрсатилган чора-тадбирлар бассейн ваннасидаги сув сифатини яхшиламаса, оптимал давомийликдаги сменалар орасидаги танаффусларни жорий этиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-жадвал

Бассейн турлари ва уларнинг тузилишига қўйиладиган санитария-гигиена талаблари

 

 

Бассейн тури (вазифаси)

Сув юзаси майдони, м2

Сув ҳарорати, °С

Бир кишига тўғри келадиган сув юзаси майдони, м2 (камида)

Тўлиқ сув алмашинуви вақти, соат (кўпи билан)

қиш

ёз

Спорт бассейнлари

1000 гача

28 — 30

25 — 27

8,0

8,0

1000 дан ортиқ

10,0

Соғломлаштирувчи бассейнлар

400 гача

29-30

26-27

5,0

6,0

400 дан ортиқ

8,0

Болалар ўқув бассейнлари:

7 ёшгача

60 гача

30 — 32

28 — 30

3,0

0,5

7 ёшдан катта

100 гача

29-30

28 — 30

4,0

2,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 7 ёшгача бўлган болалар учун бассейнларнинг чуқурлиги 0,6 м дан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Кўрсатилган тўлиқ сув алмашиниш вақти чучук сувли оқар типдаги бассейнларга тегишли эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Очиқ ҳавзалардаги сув ҳарорати ёзда 25 — 27 °С, қишда 26 — 30 °С, ёпиқ ҳавза ванналарида 24 — 26 °С, сувга сакраш учун 28 °С даражасида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8. Сувни зарарсизлантириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.1. Сузиш ҳавзалари ванналарига кирувчи сувни зарарсизлантириш барча айланма турдаги ҳавзалар учун, шунингдек, дарё суви билан тўлдириладиган ва оқар ҳавзалар учун мажбурий бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.2. Спорт ва соғломлаштириш мақсадларидаги ҳавзалар учун сувни зарарсизлантиришнинг асосий усуллари сифатида озонлаш, хлорлаш, бромлаш, шунингдек, қурилма туридан қатъи назар, дозаси камида 16 мДж/см2 бўлган ультрабинафша нурланишдан фойдаланиш мумкин; зарарсизлантиришнинг ишончлилиги ва самарадорлигини ошириш учун кимёвий усулларни УБ-нурланиш билан бирлаштириш мақсадга мувофиқдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувни хлорлашда ва сувни тайёрлашнинг ҳар қандай усулида водород кўрсаткичи (пҲ) 7,2 — 7,6 оралиғида, аммо 7,8 дан ошмаслиги керак. пҲ кўрсаткичи ошганда, уни дезинфекцияловчи модда киритилгандан сўнг, ҳавзага сув узатиш қувурига пҲ пасайтирувчи (хлорид ёки сульфат кислота) дозалаш орқали тартибга солиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Хлорлашнинг қўшимча маҳсулотлари (галоген сақловчи бирикмалар) соғлиқ учун хавфли эканлигини инобатга олган ҳолда, зарарсизлантиришнинг муқобил усулларига афзаллик бериш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.3. 3.8.2-бандда кўрсатилмаган зарарсизлантириш усулларидан фойдаланишга, уларнинг ишончлилиги ва хавфсизлиги махсус технологик ва гигиеник тадқиқотлар билан асосланган ҳолларда рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.4. Сув оқими узлуксиз бўлган ҳовузлар учун зарарсизлантиришнинг физик усулларини (айниқса, ультрабинафша нурланишни) қўллаш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Марказлаштирилган ичимлик суви таъминоти тизимидан келадиган оқар сув типидаги ҳовузларни, шунингдек 3.5-бандда кўрсатилган ҳовузларни қўшимча зарарсизлантиришсиз ишлатишга, агар ҳовуздаги сувнинг микробиологик кўрсаткичлари ушбу санитария қоидаларининг 2-жадвалида келтирилган талабларга мос бўлса, рухсат берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.5. Сувни хлорлаш ва бромлашда дезинфектантнинг концентрланган эритмаси сувга қуйидагича қўшилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
оқимли тизимда — узатувчи қувурга;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
айланма тизимда — фильтрлардан олдин ёки кейин (қабул қилинган схема ва синовдан ўтказиш натижаларига қараб), озон ёки УБ-нурланиш билан зарарсизлантирилганда эса — фильтрлардан кейин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Зарарсизлантирувчи реагентнинг ишчи дозаси 2-жадвалга мувофиқ унинг қолдиқ концентрациясини доимий равишда сақлаш учун тажриба йўли билан аниқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.6. Бассейн ишидаги узоқ танаффус даврида (2 соатдан ортиқ) ванналардаги сувда зарарсизлантирувчи моддаларнинг миқдорини қуйидаги қолдиқ концентрацияларгача оширишга рухсат этилади: эркин хлор — 1,5 мг/л, боғланган хлор — 2,0 мг/л, бром — 2,0 мг/л ва озон — 0,5 мг/л. Ташриф буюрувчиларни қабул қилиш бошланишига қадар кўрсатилган зарарсизлантирувчи моддаларнинг қолдиқ миқдори 2-жадвалда келтирилган даражалардан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.8.7. Бассейнлар ишидаги узоқ танаффусларда (1 ойгача ва ундан ортиқ) фильтрлар, мувозанат резервуари ва қувурларни консервация қилиш ишларини бажариш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-жадвал

Бассейн ваннасидаги сув сифати кўрсаткичлари ва меъёрлари (фойдаланиш жараёнида)

 

 

 

Т/р

Кўрсаткичлар

Меъёрлар

1.

Органолептик ва кимёвий кўрсаткичлар

Лойқалик, мг/дмє

2 дан ортиқ эмас

Ранглилиги, градус

20 дан ортиқ эмас

Ҳиди, балл

2 дан ортиқ эмас

пҲ

6 — 9

Хлоридлар (ош тузини электролиз қилиш орқали олинган натрий гипохлорит билан сувни зарарсизлантиришда), мг/дмє

400 дан ортиқ эмас

Қолдиқ эркин хлор (хлорлашда), мг/л

0,2 дан кам эмас — 0,5 дан ортиқ эмас

Қолдиқ бром (бромлашда), мг/л

0,8 — 1,2

Қолдиқ озон (озонлашда), мг/л

0,1 дан кам эмас ва 0,3 дан ортиқ эмас (бассейн ваннасига тушишдан олдин)

Хлороформ (хлорлашда), мг/л

0,1 дан ортиқ эмас

Формалдегид (озонлашда), мг/л

0,1 дан ортиқ эмас

2.

Микробиологик кўрсаткичлар

2.1

Асосий кўрсаткичлар:

100 мл даги умумий колиформ бактериялар

1 дан ортиқ эмас

100 мл даги термотолерант колиформ бактериялар

йўқ бўлиши керак

100 мл даги колифаглар

йўқ бўлиши керак

олтин ранг стафилококк (Стапҳйлососсус ауреус) 100 мл да

йўқ бўлиши керак

2.2.

Қўшимча:

ичак инфекциялари қўзғатувчилари

йўқлиги

кўк йиринг таёқчаси (Псеудомонас аэругиноса) 100 мл да

йўқлиги

3.

Паразитологик кўрсаткичлар

Лямблия цисталари (Гиардиа интестиналис) 50 л да

йўқлиги

Гельминт тухумлари ва личинкалари 25 л да

йўқлиги

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. 7 ёшгача бўлган болалар учун бассейн ваннасида асосий микробиологик ва паразитологик кўрсаткичлар бўйича меъёрларга риоя қилинган ҳолда эркин қолдиқ хлор миқдорининг 0,1 — 0,3 мг/л даражасида бўлишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. УБ нурланиш ва хлорлаш ёки озонлаш ва хлорлаш биргаликда қўлланилганда эркин қолдиқ хлор миқдори 0,1-0,2 мг/л оралиғида бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Эпидемиологик кўрсатмаларга кўра алоҳида ҳолларда эркин қолдиқ хлорни 0,5 мг/л гача оширишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Кўрсаткичларни аниқлаш усуллари Ўзбекистон Республикасининг тегишли Давлат стандартлари ва услубий кўрсатмаларида келтирилган. Физик-кимёвий кўрсаткичларни назорат қилиш учун сезгирлиги кўрсатилган меъёрий қийматлардан паст бўлмаган таҳлилий тезкор усуллардан фойдаланишга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Сувдаги қолдиқ эркин хлор миқдори 0,3 мг/л дан ортиқ бўлса, бассейнга ташриф буюрувчиларнинг кўзларини сузиш кўзойнаклари билан ҳимоялаш тавсия этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9. Хона ва ванналарни тозалаш ва дезинфекциялаш талаблари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9.1. Кундалик тозалаш иш куни охирида ўтказилиши лозим. Сменалар орасидаги танаффусларда тозалаш зарурати ушбу санитария қоидаларининг 3.7-бандига мувофиқ белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳожатхона, чўмилиш ва кийиниш хоналари, айланма йўлаклар, ўриндиқлар, эшик тутқичлари ва тутқичлар ҳар куни дезинфекция қилиниши лозим. Тозалаш ва дезинфекциялаш жадвали ҳавза маъмурияти томонидан тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9.2. Профилактик таъмирлаш ва кейинги дезинфекция билан умумий тозалаш ойига камида бир марта ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳашаротларга қарши кураш ва кемирувчиларни йўқотиш тадбирлари буюртмалар ёки шартномалар асосида ихтисослаштирилган хизматлар томонидан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9.3. Ҳавза ванналарига санитария ишлови бериш, жумладан сувни тўлиқ тўкиш, механик тозалаш ва дезинфекция қилиш маъмурият томонидан белгиланган муддатларда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳавза ваннасини дезинфекциялаш сувни тўкиб ташлаш ва механик тозалашдан сўнг дезинфекцияловчи модда сарфи 0,6 — 0,8 л/м2 ва 100 мг/л фаол хлор эритмаси концентрацияси билан икки марта пуркаш усули орқали амалга оширилади. Дезинфекцияловчи эритма қўлланилгандан сўнг камида 1 соат ўтгач илиқ сув билан ювилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳавза ванналари (асосан очиқ) деворларининг ўсиб кетишига қарши курашиш ва уларни тозалашни осонлаштириш учун ванналар сувига вақти-вақти билан 1,0 — 5,0 мг/л концентрацияли мис купороси (мис сульфат) эритмаси ёки ушбу санитария қоидаларининг 1.4-бандига мувофиқ шу мақсад учун мўлжалланган реагентлар қўшиб турилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ванналарни дезинфекция қилиш махсус тайёрланган ҳавза ходимлари ёки маҳаллий дезинфекция станциялари, шунингдек санитария-эпидемиология хизмати муассасаларининг профилактик дезинфекция бўлимлари томонидан амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9.4. Суви ҳар куни тўлиқ алмаштириладиган бассейнлар учун ваннага санитар ишлов бериш жараёни механик тозалаш ва дезинфекцияловчи воситалар билан ишлов беришни ўз ичига олиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.9.5 Сузиш ҳавзалари сувини зарарсизлантириш учун тавсия этиладиган реагентлар ҳамда хоналар ва ванналарга ишлов бериш учун мўлжалланган дезинфекцияловчи воситалар 3-иловада келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10. Хоналарнинг иситиш, шамоллатиш, микроиқлим ва ҳаво муҳитига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10.1. Иситиш, шамоллатиш ва ҳавони кондициялаш тизимлари сузиш ҳавзалари хоналарининг микроиқлими ва ҳаво алмашинуви кўрсаткичларини 3-жадвалда кўрсатилганидек таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10.2. Қишда ташқаридаги ҳаво ҳарорати -15 °С дан паст бўлганда, сузиш бассейнларининг асосий кириш жойлари тамбурларида ҳаво-иссиқлик тўсиқларини ўрнатиш тавсия этилади. Ҳаво-иссиқлик тўсиғини кетма-кет жойлашган иккита эшикли тамбур билан алмаштириш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-жадвал

 

Ёпиқ сузиш ҳавзаларининг асосий хоналари учун микроиқлим кўрсаткичларига қўйиладиган гигиеник талаблар

 

 

 

 

 

 

Т/р

Хонанинг вазифаси

Ҳаво ҳарорати, 0С

Нисбий намлик, %

1 соатда ҳаво алмашинуви даражаси

Ҳаво ҳаракати тезлиги, м/с

1.

Бассейн ванна заллари

сув ҳароратидан 1-2 даража юқори

50 — 55 гача

ҳар бир шуғулланувчига камида 80 м3/соат ва ҳар бир томошабинга камида 20 м3/соат

0,2 дан ошмаган ҳолда

2.

Машғулотларга тайёргарлик заллари

18

60 гача

ҳар бир шуғулланувчига камида 80 м3/соат

0,5 дан ошмаган ҳолда

кирувчи ҳаво

чиқувчи ҳаво

3.

Кийиниш-ечиниш хоналари

25

60 гача

душ хоналарини ҳисобга олган ҳолда мувозанат бўйича

2 (душ хоналаридан)

меъёрланмаган

4.

Душ хоналари

25

60 гача

5

10

5.

Массаж хоналари

22

60 гача

4

5

6.

Сауна камераси

120 дан ошмаган ҳолда

қуруқ

4

5 (одамлар бўлмаган вақтда даврий равишда ишлайдиган)

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10.3. Сузувчиларнинг нафас олиш ҳудудидаги сув юзаси устидаги ҳавода эркин хлорнинг концентрацияси 0,1 мг/м3 дан, озонники эса 0,16 мг/м3 дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10.4. Сув юзасининг ёритилганлиги камида 100 лк, сувга сакраш ҳавзаларида 150 лк, сув полоси учун 200 лк бўлиши керак. Барча ҳавзаларда, асосий ёритишдан ташқари, сув юзасининг ёритилганлигини камида 5 лк таъминлайдиган мустақил фавқулодда ёритиш тизими талаб этилади. Сакраш ҳудудидаги вертикал ёритилганлик 75 лк бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.10.5. Заллардаги шовқин даражаси 60 дбА дан ошмаслиги, машғулотлар ва мусобақалар ўтказилаётганда эса мос равишда 82 ва 110 дбА гача рухсат этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11. Ташриф буюрувчилар ва хизмат кўрсатувчи ходимларнинг шахсий гигиенасига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11.1. Ҳавза ходимлари (тиббиёт ходимлари, мураббийлар, сузиш бўйича йўриқчилар) Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг буйруғига мувофиқ ишга киришда дастлабки ва кейинчалик даврий тиббий кўриклардан ўтишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11.2. Бассейнга ташриф буюришга рухсат берувчи даволаш-профилактика муассасасининг маълумотномаси ушбу аҳоли пунктида (шаҳар, туман) 1-иловада кўрсатилган касалликлар бўйича ноқулай санитария-эпидемиологик вазият юзага келганда талаб этилади. Бундай ҳолларда, юқумли касалликлар тарқалишининг олдини олиш мақсадида, Давлат санитария-эпидемиология назорати ҳудудий марказлари сузиш ҳавзалари маъмуриятига тегишли таҳлиллардан ўтмаган ташриф буюрувчиларни киритмаслик тўғрисида кўрсатма беради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Санитария-эпидемиологик вазиятдан қатъи назар, мактабгача ва бошланғич мактаб ёшидаги болалардан энтеробиоз ва лямблиозга паразитологик текширув натижалари тўғрисидаги маълумотнома албатта талаб қилинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бассейннинг сузиш гуруҳига (секциясига) қабул қилинишдан олдин, кейинчалик — ҳар уч ойда камида 1 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бир марталик ташрифларда — ҳар бир ташрифдан олдин, агар улар ўртасидаги танаффус икки ойдан ортиқ бўлса.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташриф буюрувчиларда тиббий маълумотнома мавжудлигини бассейн маъмурияти назорат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11.3. Бассейнга ташриф буюрувчилар душ қабул қилишлари ва пухта ювинишлари шарт. Қуйидагилар тақиқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кесилишнинг олдини олиш учун шиша идишлардан фойдаланиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бассейндан фойдаланишдан олдин терига турли крем ва малҳамларни суриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11.4. Ҳовуз ходимлари ташриф буюрувчиларнинг ҳовуздан фойдаланиш қоидаларига риоя қилишини назорат қилишлари лозим. Хизмат кўрсатувчи ходимларнинг душхоналарга, бассейн залига ва дастлабки таълим залига махсус пойабзалсиз кириши ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.11.5. Қўшимча хоналар мавжуд бўлганда, бир марталик шиппак ва қалпоқчалар, шунингдек чўмилиш кийимларини ижарага бериш ташкил этилиши мумкин, бунда уларнинг зарарсизлантирилиши таъминланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Сув сифатига қўйиладиган талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.1. Сузиш ҳавзаси ваннасига келиб тушадиган чучук сувнинг сифати, қабул қилинган сув таъминоти тизими ва сув алмашинуви хусусиятидан қатъи назар, марказлаштирилган ичимлик суви таъминоти тизимлари сувининг сифатига қўйиладиган гигиеник талабларга жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ичимлик суви етишмаган ва ЎзДСТ 950:2011 «Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифат назорати» стандарти (Ўзбекистон стандартлаштириш, метрология ва сертификатлаштириш агентлигининг 02.02.2011 йилдаги 05-273-сон қарори билан рўйхатдан ўтказилган) талабларидан фақат сувнинг органолептик хусусиятларига таъсир этувчи минерал таркиб кўрсаткичлари бўйича фарқ қилувчи сув мавжуд бўлган ҳолларда, агар рухсат этилган миқдордан ошиши 2 мартадан кўп бўлмаса, бундай сувдан фойдаланишга йўл қўйилади. Ошиб кетган тақдирда эса, сувнинг сифатини меъёрланган кўрсаткичларга етказиш учун қўшимча ишлов беришни кўзда тутиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.2. Сузиш ҳавзалари учун сув олиш жойларидаги дарё сувининг сифати аҳоли сувдан фойдаланиш жойларидаги қирғоқ сувларига қўйиладиган гигиеник талабларга физик-кимёвий ва бактериологик кўрсаткичлар бўйича мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.3. Бассейндан фойдаланиш жараёнида ваннадаги сув ушбу санитария қоидаларининг 2-жадвалида кўрсатилган талабларга мос келиши лозим. Бу талаблар физик-кимёвий, асосий ва қўшимча микробиологик ҳамда паразитологик кўрсаткичларни ўз ичига олади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.4. Мавсумий тўлдириладиган бассейнларда, водопровод суви мавжуд бўлмаган ҳолларда, рекреацион сувдан фойдаланишнинг гигиеник талабларига жавоб берадиган ер усти ёки ер ости манбалари сувидан фойдаланишга рухсат берилади, бунда сувни ҳар куни алмаштириш шарт ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4.5. Сузиш ҳавзаларининг қурилиши, улардан фойдаланиш ва сув сифати, шунингдек ишлаб чиқариш назоратини ташкил этиш ва ўтказиш устидан давлат санитария-эпидемиология назорати Давлат санитария-эпидемиология назорати марказлари томонидан 2-иловада келтирилган маълумотларга асосан амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Сузиш ҳавзалари суви орқали тарқалиши мумкин бўлган юқумли касалликлар

Т/р

Касалликлар

Сув омиллари билан боғлиқлик даражаси

1.

Аденовирусли фарингоконъюнктивал иситма

+++

2.

Эпидермофития ("сузувчилар қичимаси")

+++

3.

Вирусли гепатит А

++

4.

Коксаки инфекцияси

++

5.

Дизентерия

++

6.

Отитлар, синуситлар, тонзиллитлар, конъюнктивитлар

++

7.

Тери сили

++

8.

Терининг замбуруғли касалликлари

++

9.

Легионеллёз

++

10.

Энтеробиоз

++

11.

Лямблиоз

++

12.

Криптоспоридиоз

++

13.

Амёбали менингоэнцефалит

+

14.

Полиомиелит

+

15.

Трахома

+

16.

Юқумли вулвовагинит

+

17.

Гонорея вулвовагинити

+

18.

Аскаридоз

+

19.

Трихоцефалёз

+

20.

Ўткир салмонеллёз гастроэнтеритлари

+

21.

Стронгилоидоз

+

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Изоҳ:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сув омили билан алоқадорлиги: +++ — юқори;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
++ — сезиларли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
+ — эҳтимолий.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-ИЛОВА
(тавсия этилади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавзаларидан фойдаланиш устидан давлат санитария-эпидемиология назоратини дастурий тарзда амалга ошириш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Давлат санитария-эпидемиология назорати марказининг ишлаб чиқариш назорати дастурини (режасини) тайёрлашда иштироки қуйидагиларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорларга амалдаги санитария қоидалари, гигиена меъёрлари, назорат қилиш усуллари ва услублари, шунингдек, намуна олиш нуқталари ва унинг даврийлигини кўрсатган ҳолда лаборатория текширувлари зарур бўлган кимёвий моддалар, биологик ва физик омиллар рўйхати ҳақидаги маълумотларни етказиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишлаб чиқариш назорати дастури (режаси)ни келишиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ҳавзаларни текшириш режали тартибда ва санитария-эпидемиология кўрсаткичлари асосида, шунингдек, ҳавзалардан фойдаланишнинг санитария-эпидемияга қарши тартиби бузилганлиги муносабати билан ташриф буюрувчиларнинг шикоятлари мавжуд бўлганда ўтказилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2.1. Ҳавзани текширишда қуйидагилар аниқланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
далолатномада қайд этилган аввал аниқланган камчиликларни бартараф этиш чора-тадбирларининг бажарилиши ва ишлаб чиқариш лаборатория назорати натижаларини қайд этиш журналининг юритилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ушбу санитария қоидаларининг 2.5-бандига мувофиқ ташриф буюрувчилар оқимини ташкил этишга риоя қилиниши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ташриф буюрувчиларнинг ҳақиқий сонининг 1-жадвалда кўрсатилган санитария-гигиена талабларига мувофиқлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ташриф буюрувчилар учун ҳавзадан фойдаланиш қоидаларининг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳаво микроиқлими кўрсаткичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
душ сеткалари ва оёқ ванналарининг ишлаши, шунингдек, душ хоналари, ҳожатхоналар, айланма йўлаклардаги оқова сувларни чиқариш учун трапларнинг ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бассейн ваннасининг сув билан тўлиқ тўлдирилганлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ихтисослашган лаборатория томонидан тузилган вентиляция тизимининг самарадорлигини текшириш далолатномаларининг мавжудлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
рециркуляция тизимли ва дарё суви билан тўлдирилган бассейнларда фильтрларни ювиш ҳисобининг юритилиши;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ишга қабул қилинишда дастлабки ва кейинчалик даврий тиббий кўриклардан ўтганлик ҳақидаги тиббий дафтарчалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бассейнни текшириш жараёнида Давлат санитария-эпидемиология назорати марказига тақдим этилган ишлаб чиқариш лаборатория назорати натижаларини инобатга олган ҳолда тадқиқотлар учун сув, ҳаво намуналари ва юзалардан суртмалар танлаб олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Эпидемиологик вазият ноқулай бўлганда, сузиш бассейнлари ваннасидаги сувда ичак инфекциялари қўзғатувчилари мавжудлиги текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тавсия этиладиган зарарсизлантирувчи ва дезинфекцияловчи воситалар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Сузиш ҳавзалари сувини зарарсизлантириш учун:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
газсимон хлор;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хлорли оҳак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кальций гипохлоритнинг учдан икки асосли тузи (ДТСГК);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дихлоризоцианур кислотанинг натрий тузи (ДХСК);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А маркали нейтрал кальций гипохлорит;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А маркали техник натрий гипохлорит;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
литий гипохлорит;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дихлорантин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
дибромантин;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Акватабс».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Сув тўкилгандан сўнг бассейн ванналарини, шунингдек хоналар ва жиҳозларни профилактик дезинфекция қилиш учун (сувли эритмалар):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
тиндирилган хлорли оҳак 1% — ванналар учун ва 0,2-0,3% — хоналар ва жиҳозлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хлорамин 0,5% — хоналар ва жиҳозлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ниртан 3%;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
А ва Б маркали техник натрий гипохлорит (0,1 — 0,2%);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хлордезин 5,0% — ванналар ва композициялар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
хлордезин 0,5% ва сульфохлорантин 0,2% — хоналар ва жиҳозлар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
борат кислотаси 10% — ванналар учун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Дезеффект»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Ника-экстра М»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Рик-Д»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Септустин»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Самаровка»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Септодор»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Аламинол»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Велтолен»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Лайна»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Септабик»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Бромосепт-50»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«Полисепт»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«БИОПАГ-Д»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
«ФОСФОПАГ-Д»;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавзалари ва сувни зарарсизлантириш учун мўлжалланган бошқа дезинфекцияловчи воситалардан ҳам фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-ИЛОВА
(тавсия этилади)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавзаларидан фойдаланишда юқумли касалликларнинг келиб чиқиши ва тарқалишига йўл қўймаслик чора-тадбирлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Мазкур санитария қоидалари талабларига риоя этилишини таъминлаш ва санитария-эпидемияга қарши (профилактика) тадбирларни бажариш мақсадида сузиш ҳавзаларидан фойдаланиш бўйича қуйидагиларни ўз ичига олувчи ички назоратни амалга ошириш мақсадга мувофиқдир:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
лаборатория текширувларини ўтказиш (ташкил этиш);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сузиш ҳавзалари ходимларининг тиббий кўрикдан ўтказилишини (шахсий тиббий дафтарчалар), касбий гигиеник тайёргарлигини (санитария минимуми) ва аттестациядан ўтказилишини ташкил этиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ҳавзага ташриф буюрувчилар учун ноқулай санитария-эпидемиологик вазиятни келтириб чиқарадиган авариялар ва технологик жараёнларнинг бузилиши тўғрисида маҳаллий санитария-эпидемиология хизмати органлари ва муассасаларини ўз вақтида хабардор қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сувни тозалаш учун етарли миқдорда реагентларнинг мавжудлиги ва уларнинг захираларини ўз вақтида тўлдириб туриш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавзасидан фойдаланиш жараёнида қуйидагилар лаборатория назоратидан ўтказилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув сифати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
микроиқлим кўрсаткичлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сузувчилар нафас оладиган ҳудуддаги ҳаво ҳолати;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
техноген шовқин ва ёритилганлик даражаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Шунингдек, юзалардан олинган намуналарнинг бактериологик ва паразитологик таҳлиллари ҳам ўтказилади. Лаборатория текширувлари режаси намуна олиш жойларини ва уларнинг даврийлигини ўз ичига олиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган ишлаб чиқариш таҳлил лабораторияси мавжуд бўлмаса, сув сифати устидан назорат аккредитациядан ўтган ва микробиологик тадқиқотлар ўтказишга ваколатли лабораторияларни жалб этган ҳолда амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳовуз сувининг сифатини лаборатория назоратидан ўтказиш қуйидаги кўрсаткичларни аниқлашни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
а) органолептик (лойқалик, ранг, ҳид) — кунига 1 марта кундуз ёки кечқурун;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
б) зарарсизлантирувчи реагентларнинг қолдиқ миқдори (хлор, бром, озон), шунингдек, сув ва ҳаво ҳарорати — ҳавуз иши бошланишидан олдин ва кейин ҳар 2 соатда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
в) асосий микробиологик кўрсаткичлар (умумий колиформ бактериялар, термотолерант колиформ бактериялар, колифаглар ва олтин рангдаги стафилококк) — ойига 2 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
г) паразитологик — ҳар чоракда 1 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
д) хлороформ (хлорлаш пайтида) ёки формалдегид (озонлаш пайтида) миқдори — ойига 1 марта.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Таҳлил учун сув намуналари 3 нуқтада, камида 2 та сатҳда олинади: 0,5 — 1,0 см қалинликдаги юза қатлам ва сув сатҳи юзасидан 25 — 30 см чуқурликда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувни тайёрлаш босқичлари бўйича лаборатория назорати қуйидаги сув намуналарини олиш орқали амалга оширилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
кирувчи (водопровод) сув — рециркуляцион ва оқар турдаги, шунингдек, сувни даврий алмаштириладиган ҳавзаларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фильтрдан олдин ва кейин — рециркуляция типидаги ва дарё суви ишлатилган ҳавзаларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
зарарсизлантирилгандан сўнг, бассейн ваннасига сув юборишдан аввал.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Микроиқлим ва ёритилганлик параметрлари устидан лаборатория назорати ушбу санитария қоидаларининг 3-жадвали ва 3.10.4-бандига мувофиқ ўтказилади ҳамда қуйидаги такрорийликда (камида) тадқиқотларни ўз ичига олади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
микроиқлим параметрлари (ванна залларидаги ҳаво ҳароратидан ташқари) — йилига 2 марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёритилганлик — йилига 2 марта.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ташриф буюрувчиларнинг микроиқлим шароитлари бўйича шикоятлари мавжуд бўлса, сузувчиларнинг нафас олиш зонасидаги ҳавода эркин хлор ва озон миқдори текширилади, шунингдек, залларда ишлатилаётган ускуналардан чиқаётган техноген шовқин даражасининг гигиеник меъёрларга мувофиқлиги ўлчанади (3.10.3, 3.10.5-бандлар).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Хоналар ва инвентарларни жорий тозалаш ва дезинфекция қилиш самарадорлигини баҳолаш учун ҳар чоракда камида 1 марта.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Умумий колиформ бактериялар ва гельминт тухумлари мавжудлигини аниқлаш учун ювиндиларнинг бактериологик ва паразитологик таҳлиллари ўтказилади. Ювиндилар бассейн ваннасининг тутқичларидан, ечиниш хонасидаги ўриндиқлардан, душ хонасидаги полдан, ечиниш хонасидан душ хонасига ўтиш эшигининг тутқичларидан, болалар ўйинчоқларидан (коптоклар, доиралар ва бошқалар), спорт анжомларидан олинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Тадқиқотлар натижаси қониқарсиз бўлса, хоналар ва жиҳозларни асосли тозалаш ва дезинфекция қилиш, сўнгра ювиндиларни таҳлил учун қайта олиш лозим. Ходимлар ва ташриф буюрувчиларда патоген бактериялар, гельминт тухумлари ва содда жониворлар цисталари мавжудлигини аниқлаш учун текширув ўтказиш, шунингдек, мактаб ва мактабгача ёшдаги болаларда тиббий маълумотномалар мавжудлигини назорат қилишни кучайтириш зарур (3.11.2-банд).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Киритиш-сўриш вентиляцияси ишининг самарадорлиги ихтисослашган ташкилот томонидан мунтазам равишда (йилига камида бир марта) назорат қилиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Бассейн маъмуриятида Давлат санитария-эпидемиология хизмати томонидан ўтказилган текширувлар натижалари, аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича хулосалар ва таклифлар ёзилган журнал (далолатномалар), шунингдек лаборатория назорати натижаларини қайд этиш журнали бўлиши шарт. Бунда, айланма тизимли бассейнларда ва дарё суви ишлатиладиган бассейнларда фильтрларни ювиш санаси кўрсатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ваннадаги сувнинг сифати қониқарсиз эканлигини кўрсатувчи асосий микробиологик ва (ёки) паразитологик кўрсаткичлар бўйича тадқиқот натижалари олинганда, қуйидаги тадбирлар ўтказилади: фильтрлар, баланс резервуари ва қувурларни ювиш, бериладиган тоза сув ҳажмини кўпайтириш, зарарсизлантирувчи модда миқдорини ошириш, хоналарни тўлиқ тозалаш ва бошқалар. Шундан сўнг, нафақат асосий, балки қўшимча микробиологик ҳамда паразитологик кўрсаткичлар бўйича ҳам сув намуналари олиниб, текширув ўтказилади. Колифаглар аниқланганда, сувда вируслар мавжудлиги ҳам текширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Асосий микробиологик ва (ёки) паразитологик кўрсаткичлар бўйича сув намуналарини текшириш натижаси қониқарсиз бўлса, бу оқар сув алмашинуви тизимига эга бўлган бассейнлар, шу жумладан сув юзаси майдони 100 м2 дан ошмайдиган кичик бассейнлар, шунингдек дарё суви қўлланиладиган бассейнлардаги сувни тўлиқ алмаштириш учун асос бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Сув намуналарида ичак инфекциялари ва (ёки) паразитар касалликлар қўзғатувчилари ҳамда (ёки) кўк йиринг таёқчаси аниқланса, бу бассейн тури ва сув алмашинуви тизимидан қатъи назар, ваннадаги сувни тўлиқ алмаштириш учун асос ҳисобланади. Бундай ҳолда, ваннани механик тозалаш, туб чўкиндисини олиб ташлаш ва дезинфекция қилиш ҳам амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Атамалар ва таърифлар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Сузиш ҳавзаси
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавзаси — сув спорт турлари билан шуғулланиш, ўқув-машғулот ишлари олиб бориш, мусобақалар ўтказиш ва соғломлаштирувчи сузишни ташкил этиш учун мўлжалланган гидротехник иншоот.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳавзалар қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
очиқ (бир ёки бир нечта ванналар очиқ ҳавода жойлашган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ёпиқ (ванналар бино ичида жойлашган);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
мавсумий;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
йил бўйи ишлайдиган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ҳавзаларнинг тавсифи ва таснифи Ҳавзалар қуйидаги мезонларга кўра таснифланади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
вазифасига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ўлчамларига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
фойдаланиш хусусиятига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
жиҳозланишига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
қурилиш материалларига кўра;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
сув олиш ва узатиш усулига кўра.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Вазифасига кўра таснифлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Спорт ҳавзалари ўқув-машғулот ишлари, сузиш, сувга сакраш, сув ости сузиши, сув полоси, сув ости регбиси, бадиий сузиш каби мусобақаларни ўтказиш, шунингдек сузишни ўргатиш ва ташкиллаштирилган соғломлаштирувчи сузиш учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Чўмилиш ҳавзалари асосан ташкиллаштирилмаган бир марталик ташриф буюрувчиларга хизмат кўрсатиш билан боғлиқ соғломлаштириш мақсадларини кўзлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Мактабгача таълим муассасаларининг ўқув ҳавзалари болаларни сувга ўргатиш, сузишни ўргатиш, оммавий чўмилиш учун фойдаланилади, шунингдек спорт тўгараклари машғулотлари ва маҳаллий даражадаги мусобақаларни ўтказиш учун хизмат қилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Аралаш (комбинацияланган) ҳавузлар спорт ёки ўқув сузиш учун чўмилиш хоналари ва ванналарни битта мажмуада бирлаштириш ёки чўмилиш ҳавзаси акваториясига ўқув-машғулот ишлари ва таълим учун жойларни киритишдан иборат. Бундай ҳавузларда спорт фаолиятининг улуши унча катта эмас, асосий мақсад оммавий соғломлаштирувчи чўмилиш ва одамларнинг дам олишидир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ўлчамлари бўйича таснифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳавузларнинг узунлиги 25 метрдан 50 метргача, кенглиги 11,4 метрдан 25 метргача (йўлаклар сонига қараб), чуқурлиги 1,2 метрдан 6 метргача (ҳавузнинг вазифасига қараб), йўлак кенглиги эса 2,25 метрдан 2,5 метргача бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш ҳавузидаги ванналарнинг одатдаги ўлчами 25 ёки 50 метр. Йўлаклар сони одатда 5 тадан 10 тагача бўлади. Сузувчиларнинг тўғри чизиқли йўналишдан оғишмасдан сузишлари осон бўлиши учун ҳар бир йўлакнинг марказида, шунингдек, ваннанинг ён томонларида белгилар қўйилади. Ваннанинг боши ва охиридан 5 метр масофада кўндалангига байроқчали иккита арқон осилади, улар чалқанча сузувчиларга девор яқинлигини кўриш ва бурилишга тайёргарлик кўриш учун керак. Стартдан 15 метр масофада ҳавузнинг кўндалангига арқон осилади, у нотўғри старт пайтида сувга тушади ва иштирокчиларни тўхтатади. Ҳар бир йўлак олдида ҳавузнинг боши ва охирида старт тумбалари жойлашган бўлиб, улардан сузувчилар крол, брасс ва баттерфлай усулида сувга сакрайдилар. Тумбаларда дастаклар мавжуд бўлиб, чалқанча сузувчилар старт олдидан уларга қўлларини тирайдилар. Болалар ҳавузлари ҳар қандай шаклда бўлиши мумкин ва одатда саёз бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Фойдаланиш хусусиятига кўра таснифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бассейнлар табиий сув ҳавзаларида ва сунъий (тўлдириладиган) сув ҳавзаларида қурилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Табиий сув ҳавзаларидаги бассейнлар одатда оддий иншоотлар бўлиб, уларда қозиқлар ёки сузувчи платформалар устига ўрнатилган юриш кўприклари акваториянинг бир қисмини чегаралаб туради. Бундай турдаги ҳавзалар мавсумий фойдаланиш иншооти ҳисобланади ва асосан ёзги мавсумда ишлатилади. Об-ҳаво шароитларининг ўзгарувчанлиги туфайли улардан фойдаланиш имконияти жуда чекланган. Шу сабабли, улар асосан оммавий чўмилиш, жисмоний тарбия-спорт меъёрларини топшириш ва сузишни ўргатиш учун қўлланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сунъий (тўлдириладиган) ҳавзалар табиий сув ҳавзаларидаги бассейнларга нисбатан кўплаб афзалликларга эга. Биринчи навбатда, улар юқори санитария-гигиена маданияти ва фойдаланиш барқарорлигига эга бўлиб, сув сифати ва ҳароратини назорат қилиш имконини беради. Бундан ташқари, об-ҳавога боғлиқ бўлмаганлиги сабабли улардан йил давомида фойдаланиш мумкин. Бу айниқса спорт юкламаларининг ортиб бориши ва бутун йил давомида кўп соатли кундалик машғулотлар ўтказилиши билан боғлиқ ҳолда муҳим аҳамиятга эга.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Жиҳозлар бўйича таснифланиши
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сунъий бассейнлар қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Очиқ бассейн — асосий ванна очиқ ҳавода жойлашган иншоот. Фойдаланиш хусусиятига кўра, очиқ бассейнлар мавсумий ва йил бўйи ишлайдиганларга бўлинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ёпиқ бассейн — махсус залларда бир ёки бир нечта ванналар жойлашган бино. Бу турдаги бассейнлар табиий сув ҳавзаларидаги бассейнларга қараганда анча узоқ муддат хизмат қилади ва уларнинг нормал техник ҳолатини сақлаш арзонроқ. Бундан ташқари, улар сузувчилар учун хавфсизроқ ҳисобланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Комплекс бассейн — доимий очиқ ва ёпиқ ванналарни ўз ичига олади, бунда очиқ ванна спорт ва чўмилиш функцияларини бирлаштириши мумкин. Бу турдаги бассейн кўп функцияли имкониятлари ва йилнинг турли фаслларида фойдаланишга мослашувчанлиги билан ажралиб туради.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Трансформацияланадиган бассейн — бу шундай иншоотки, унда йил фаслига қараб, тўсиқ конструкцияларини ўзгартириш орқали ванна навбатма-навбат очиқ ва ёпиқ ҳолатга келтирилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кўчма бассейн — бу бир ҳудуддан бошқасига кўчириш мумкин бўлган иншоот: йиғма-ажратма комплекслар, йиғма-ажратма ва ташиш мумкин бўлган ванналардан иборат.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бассейнлар кенг қамровли ҳамда ихтисослаштирилган бўлиши мумкин, улар тор, мақсадли вазифага эга: болалар учун, сувга сакраш учун ва чўмилиш учун мўлжалланган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ванна материаллари бўйича таснифлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бассейн материаллари бўйича ванналар қуйидагиларга бўлинади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
шиша толали ёки композит;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
бетон;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
полипропиленли;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
пўлат (каркасли).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувни олиш ва узатиш усули бўйича таснифлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Оқма бассейн сув сатҳи борт билан бир хил даражада бўлиши ва бассейндан сув олиш унинг периметри бўйлаб жойлашган оқма панжара орқали амалга оширилиши билан тавсифланади. Кейин сув чиқиш жойлари орқали ўз оқими билан тўпловчи идишга тушади. Бу бассейннинг ертўласи ёки техник хонасида қўшимча оқма сиғим мавжудлигини тақозо этади. Жамоат фойдаланишига мўлжалланган сузиш ҳавзаларининг кўпчилиги айнан шу схема бўйича қурилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Скиммерли бассейн оқма бассейндан шуниси билан фарқланадики, унда сув сатҳи борт сатҳидан пастроқда жойлашган бўлади ва махсус насос сувни бассейн деворларидаги скиммер деб аталадиган махсус туйнуклар орқали сўриб олади. Сўнгра сув «насос-фильтрлаш тизими-сув иситгич-сувни кимёвий тозалаш станцияси» тизимига ўтади ва ундан кейин соплолар орқали бассейнга қайтарилади. Амалда бундай бассейнни барпо этиш коса ва жиҳозларни қуришга камроқ маблағ талаб қилади. Шунингдек, уни яратишнинг ўзига хос хусусияти шундаки, ҳар бир ҳавза учун сув етказиб бериш ва олишнинг алоҳида схемаси ишлаб чиқилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кичик ёшдаги ўқувчилар ва сузишни билмайдиганлар учун сузиш зонасининг чегаралари унча катта эмас: қирғоқ бўйлаб 12 — 20 метр, қирғоқдан 6 — 8 метр узоқликда. Бу ерда кийим-кечаклар учун махсус хоналар шарт эмас: болалар асосий хоналарда олдиндан кийимларини алмаштириб олишлари мумкин. Бир-биридан 150 — 180 сантиметр масофада жойлашган футбол камералари қалқовуч вазифасини бажаради. Камералар ёрқин рангга бўялган ёғоч цилиндрлар ўтказилган арқон ёки ип билан боғланган. Қурилма дарё оқими ёки болалар томонидан чўмилиш пайтида суриб кетилмаслиги учун бурчак маҳкамлагичларга юк (тош ёки металл бўлаги) бириктирилган. Қирғоқда конструкция қозиқлар ёки ходалар билан маҳкамланган. Сузувчи тўсиқ осонгина олинади ва тезда йиғиштирилади, бу жуда қулай.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сузиш зонасининг чуқурлиги 0,7 метрдан ошмаслиги керак. Чуқурлик каттароқ бўлган жойларда қалқовучлар нафақат чегараловчи чизиқ сифатида, балки қутқарув воситаси сифатида ҳам қўлланилади. Улар автомобиль камералари ва кичик кесимли ёғоч ғўлалардан ясалган бўлиб, яхши сузувчанликка эга. Қалқовучларга тўсиқ арқони боғланади. Ранг ёрқин бўлиши керак — масалан, қизил-оқ. Соддалаштирилган конструкциядаги кичик ҳовуз тўртта сузиш йўлакчаси билан жиҳозланган бўлиб, йўлакча узунлиги 25 метрни ташкил этади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Кенглиги 2,25 м. Уни қирғоқ яқинида, камида 1,5 м чуқурликда жойлаштириш мумкин. Йўлаклар атрофи арқон ёки юмшоқ сим билан боғланган 8 см қалинликдаги ёғоч ходалар билан ўралади. Старт кўпригининг кенглиги 3 м, узунлиги эса дарё оқими бўйлаб жойлашган йўлаклар сонига мос келадиган старт тумбочкалари сонига боғлиқ. Тумбочка ўлчами 50х50 см. Унинг олд қиррасининг баландлиги (сув сатҳидан) 75 см, сув томонга қиялиги 150. Старт кўприги қирғоқ билан тахта трап орқали туташган бўлиб, тупроққа қоқилган қозиқларга таянадиган ёғоч тўшамадан иборат. Супанинг олд томони тахталар билан қопланган. Қопламанинг вертикал тахталарида сузувчилар чалқанча стартга турганларида қўл билан ушлаш учун ўйиқлар кесилган (уларнинг ўлчамлари: узунлиги 50 см, баландлиги 12 — 15 см).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувдан чиқиш ва кўприкка кўтарилиш учун нарвондан фойдаланилади. Уни ясаш учун тахталар, рейкалар, симлар ва скобалардан фойдаланилади. Скобалар ёрдамида иккита вертикал юк кўтарувчи тахта супа йўлакларига маҳкамланади. Ҳовузнинг қарама-қарши томонида бурилиш қалқони ўрнатилган. У сув юзасидан 20 см кўтарилиб туради, сув остига камида 100 см чўккан. Юк кўтарувчи конструкциянинг устунлари сув тубига маҳкамланган. Сувга сакраш учун трамплин (кўприк) ёки минора қуриш унча қийин эмас.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Болаларнинг ёши ва тайёргарлигига қараб, сакраш жойидаги трамплин баландлиги ва дарё чуқурлиги ўзгартирилиши мумкин. Иншоотнинг мустаҳкамлиги ва барқарорлигини ошириш учун уни сим ёрдамида дарахт танасига маҳкамлаш мақсадга мувофиқ. Сувда ўйнаш ва ҳордиқ чиқариш учун қизиқарли қурилмалар ва мосламалар ясаш мумкин. Катамаран ясаш учун узунлиги 150 — 180 сантиметр бўлган иккита ходани учта кўндаланг хода билан бирлаштириб, уларнинг бирида ўтириш жойи ўйилади. Эшкаклар қалин тахталардан йўнилиб ясалади. Яна бир тури — сузувчи эшкак. Унинг дастаси 1,5 — 2 метр узунликда бўлиб, кураклари сув ўтказмайдиган таркиб шимдирилган юпқа тахта ёки фанерадан тайёрланади. Ўқувчи сувга шўнғийди ва ўнг қўлидаги эшкакни ушлаб, сузишни бошлайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Сувни тайёрлаш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Бассейнларда сувни тайёрлашнинг жисмоний усулларига иситиш, айлантириб туриш, фильтрлаш, шунингдек, зарарсизлантириш киради. Иситиш аввало ҳавза муҳитининг қулай ҳароратини таъминласа, айлантириб туриш сувнинг бир текис аралашишига ёрдам беради, фильтрлаш жараёнида эса сувнинг бевосита тозаланиши амалга оширилади. Ҳовуздаги сувни тозалашда иккита асосий тамойилдан фойдаланилади: механик тозалаш ҳамда кимёвий ёки биологик зарарсизлантириш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Механик тозалаш — бу сувни ноорганик ифлослантирувчилардан (чанг, ахлат, нобуд бўлган микроорганизмлар) мембрана, қум ёки бошқа фильтрловчи элемент ёрдамида тозалашдир. Фильтрлар самарадорлигини ошириш учун ифлослантирувчилар сувга махсус кимёвий реагентлар — коагулянт, флокулянт қўшиш ёки флокулация қурилмаси ёрдамида йириклаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувни зарарсизлантириш — бу биологик фаол ифлослантирувчилар ва ҳаёт фаолияти маҳсулотларини (бактериялар, сув ўтлари, тер-ёғ ажратмалари) йўқ қилишдир. Сувни зарарсизлантириш учун турли технологиялар қўлланилади: хлорлаш, озонлаш, УБ-нурлантириш, электролиз ва бошқа кам тарқалган усуллар. Сувни хлорлаш зарарсизлантиришнинг энг кенг тарқалган ва ишончли усули ҳисобланади, бошқа усуллардан фарқли ўлароқ, нафақат сувни, балки ҳавза юзасини ҳам зарарсизлантиради. Озонлаш, электролиз ва ультрабинафша нурланиши фақат зарарсизлантириш қурилмасидан ўтаётган сувни қайта ишлашга қодир ва бу ҳолда ҳавза юзалари хавф омили бўлиб қолаверади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳар қандай ҳавзадаги сув маълум даражада хлорланади, чунки қабул қилинган санитария меъёрлари шуни талаб қилади. Ҳаттоки «денгиз суви» деб аталадиган ҳовузларга ҳам жуда оз миқдорда бўлса-да, хлор қўшилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Илгари сув хлорлаш жараёни бевосита сувга хлор газини қўшиш орқали амалга оширилар эди. Хлор ўта заҳарли модда бўлгани сабабли, ҳозирда хавфсизроқ усул қўлланилмоқда. Сўнгги пайтларда хлор сувга кимёвий боғланган ҳолда қўшилади, кўпинча суюқ ҳолатдаги натрий гипохлорит ёки қаттиқ ҳолатдаги хлоризоциануратлар асосидаги кимёвий препаратлар ишлатилади. Сувда гипохлорит аста-секин парчаланиб, эркин хлор ажралиб чиқади ва бу бактерицид таъсир кўрсатади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Натрий гипохлорит сарфини камайтириш учун флокуляция қурилмасидан фойдаланиш усули мавжуд бўлиб, у эркин хлорнинг янада фаолроқ ажралиб чиқишига олиб келади. Сувдаги эркин хлор миқдорининг белгиланган қийматига эришиш учун камроқ реагентлар сарфланади, натижада хлороформ ва трихалометанлар (сўнгги тадқиқотларга кўра, оғир касалликларни, жумладан саратон касаллигини келтириб чиқариши мумкин бўлган хлор бирикмалари) даражаси пасаяди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Олимпия ўйинлари ва жаҳон чемпионатлари учун сузиш ҳавзалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Олимпия ўйинлари ва жаҳон чемпионатлари учун бассейн ваннасининг ўлчамлари. Бундай бассейнларнинг ванналари узунлиги 50 м («қисқа сувда» мусобақалар учун 25 м) ва кенглиги 25 м, чуқурлиги камида 2 м бўлиши керак. Ванна кенглиги бўйича 2,5 м дан саккизта йўлакка бўлинган, биринчи йўлакдан олдин ва саккизинчи йўлакдан кейин яна биттадан 2,5 метрли йўлак мавжуд. Бу 10 та йўлакнинг барчаси бир-биридан диаметри 5 — 15 см ли қалқима пўкаклардан тузилган тўққизта ажратувчи гирляндалар билан ажратилган. Уларнинг ҳар бирининг биринчи ва охирги 5 метри қизил рангли пўкаклардан иборат. Қолган қисми 1 ва 8-йўлаклар учун яшил рангли, 2, 3, 6 ва 7-йўлаклар учун кўк рангли ҳамда 4 ва 5-йўлаклар учун сариқ рангли пўкаклар билан тўлдирилган (расмга қаранг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Сувнинг ҳарорати 25 — 28 °С, ваннанинг бутун узунлиги бўйлаб ёритилганлик даражаси камида 1500 лк бўлиши керак.