Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмеъёрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишОлтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналари учун санитария қоидалари ва нормалари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР, ҚЎЛЛАНИШ СОҲАСИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналари учун санитария қоидалари ва нормалари ходимларнинг соғлиғини муҳофаза қилиш мақсадида белгиланади ҳамда олтинни очиқ усулда қазиб олиш ва бойитишда тоғ-кон саноатида меҳнат гигиенаси ва ишлаб чиқариш санитарияси бўйича асосий талабларни тартибга солади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. Ушбу қоидаларнинг қоидалари технологик жараёнларни ташкил этишда ва соғломлаштириш тадбирларини ишлаб чиқишда ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. Ушбу қоидалар умумреспублика меъёри ҳисобланиб, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган ва очиқ усулда олтин таркибли рудаларни қазиб олиш, қайта ишлаш ҳамда соф олтин олиш конларини лойиҳалаштириш, қуриш, қайта қуриш ва улардан фойдаланишни амалга оширувчи барча корхоналар (идоравий мансублигидан, мулкчилик шаклидан ва мансабдор шахслардан қатъи назар) учун мажбурийдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.4. Ер ости кон лаҳимлари ва ёрдамчи ер ости иншоотларини жиҳозлаш ва сақлаш ишлари «Мис, рудали, норудали ва сочма фойдали қазилмаларни қазиб олувчи корхоналар учун санитария қоидалари», «Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидалари», «Рангли, нодир ва қимматбаҳо металлар конларини ишловчи конлар, приисклар ва шахталардан техник фойдаланиш қоидалари» талабларига мос бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.5. Давлат стандартлари ва тармоқ меъёрий-техник ҳужжатлари санитария қоидалари талабларига жавоб бериши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.6. Санитария қоидаларининг бузилиши Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ интизомий, маъмурий ва жиноий жавобгарликка сабаб бўлади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.7. Ушбу қоидаларга риоя этилиши устидан давлат назоратини Ўзбекистон Республикаси Давлат санитария-эпидемиология назорати органлари огоҳлантирувчи ва жорий назорат ўтказиш орқали амалга оширади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. НОРМАТИВ ҲАВОЛАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Амалдаги меъёрий ҳужжатлар рўйхати 1-иловага мувофиқ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. АСОСИЙ АТАМАЛАР ВА ТАЪРИФЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Меҳнат гигиенаси — ходимлар саломатлигини сақлаш, хавфли ва (ёки) зарарли ишлаб чиқариш омилларининг салбий таъсирини олдини олиш бўйича чора-тадбирлар ва воситалар мажмуаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Зарар — инсонлар саломатлигига жисмоний ёки бошқа турдаги шикаст етказилиши.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. Хавфли (ишлаб чиқариш) омили — муайян шароитларда ишловчи кишининг жароҳатланишига, соғлиғининг тўсатдан кескин ёмонлашишига ёки ўлимига олиб келадиган ишлаб чиқариш омили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4. Зарарли (ишлаб чиқариш) омили — муайян шароитларда ишловчи кишининг касалланишига ёки иш қобилиятининг пасайишига ва (ёки) авлоднинг саломатлигига салбий таъсир кўрсатишига олиб келиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш омили.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ. Миқдорий тавсифи (даражаси, концентрацияси ва бошқалар) ва таъсир давомийлигига қараб, зарарли ишлаб чиқариш омили хавфли омилга айланиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.5. Ишлаб чиқариш санитарияси — ишловчиларга йўл қўйиб бўлмайдиган хавфнинг таъсирини олдини олувчи ёки камайтирувчи ташкилий, санитария-гигиена тадбирлари ҳамда техник воситалар ва усуллар тизими.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.6. Хавф — зарар етказиш эҳтимоли ва зарар оқибатларининг оғирлик даражаси уйғунлиги.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.7. Йўл қўйиб бўлмайдиган хавф — даражаси рухсат этилган даражадан юқори бўлган хавф.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.8. Зарарли ишлаб чиқариш омилининг рухсат этилган чегаравий қиймати — зарарли ишлаб чиқариш омилининг шундай чегаравий қийматики, унинг бутун меҳнат фаолияти давомида ҳар кунги белгиланган муддатда таъсир этиши меҳнат фаолияти даврида ҳам, ундан кейинги даврда ҳам жароҳатланиш, иш қобилиятининг пасайиши ва касалланишга олиб келмайди, шунингдек, авлодлар соғлиғига ҳам салбий таъсир кўрсатмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.9. Иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддаларнинг рухсат этилган чегаравий концентрациялари (РЕЧК) — шундай концентрацияларки, улар ҳар куни (дам олиш кунларидан ташқари) 8 соат давомида ёки бошқа муддатда, лекин ҳафтасига 40 соатдан ошмайдиган вақт мобайнида бутун иш стажи давомида таъсир этганда, иш жараёнида ёки ҳозирги ва кейинги авлодлар ҳаётининг кейинги даврларида замонавий тадқиқот усуллари билан аниқланадиган касалликлар ёки соғлиқда оғишларни келтириб чиқармайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.10. Ҳимоя воситаси (ишловчи учун) — инсон танасига ёки унинг қисмларига кийиладиган ва фойдаланиладиган ҳимоя воситаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.11. Жамоавий ҳимоя воситаси (ишловчилар учун) — ишлаб чиқариш ускунаси, ишлаб чиқариш жараёни, ишлаб чиқариш хонаси (биноси) ёки ишлаб чиқариш майдони билан конструктив ва (ёки) функционал жиҳатдан боғлиқ бўлган ҳимоя воситаси.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. ОЧИҚ УСУЛДА ОЛТИН ҚАЗИБ ОЛИШ БЎЙИЧА КАРЬЕРЛАР, КЕСИМЛАР, ОЧИҚ КОН ИШЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. Умумий талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.1. Карьерларда очиқ кон ишларини олиб бориш ва ускуналардан фойдаланиш «Фойдали қазилма конларини очиқ усулда қазиб олишда хавфсизлик қоидалари» талабларига тўлиқ мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.2. Юқори радиация фонига эга бўлган олтин конларини карьерларда қазиб олишда, амалдаги «Радиациявий хавфсизлик меъёрлари» ва «Радиоактив моддалар ҳамда ионлаштирувчи нурланишнинг бошқа манбалари билан ишлашнинг асосий санитария қоидалари» талабларини таъминловчи ташкилий-техник тадбирлар мажмуаси амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.3. Карьерларда портлатиш ишлари «Портлатиш ишларида ягона хавфсизлик қоидалари» ва «Автомобиль транспортида портловчи материалларни ташиш қоидалари» талабларига қатъий риоя қилган ҳолда бажарилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.4. Карьерларни лойиҳалаш ва фойдаланишда технологик жараён очиш ва қазиб олиш ишларини механизациялаштириш, кон техникасини жойлаштириш масалаларини қамраб олиши лозим. Асосий иш жойларининг жойлашуви карьердаги ҳаво оқимларининг аэродинамикасини инобатга олган ҳолда режалаштирилиши шарт. Транспорт турини танлашда техник-иқтисодий шароитлар билан бир қаторда уларнинг гигиеник афзалликларини ҳам ҳисобга олиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.5. Фойдали қазилмаларни узлуксиз қазиб олиш тизимларини қўллашда юкланиш сонини иложи борича камайтириб, ағдарма кўпригидан ағдарма чўққисигача бўлган масофани (кўпи билан 0,5 м) автоматик ростлаш таъминланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. Бурғилаш-портлатиш ишлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.1. Шпурлар ва қудуқларни ишчилар томонидан шахсий ҳимоя воситаларини қўлламасдан портловчи моддалар билан зарядлашга қатъиян йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.2. Қудуқ ва шпурларни бурғулаш сув билан ювиш орқали амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.3. Зарбали-айланма, шарошкали ва оловли бурғулаш станоклар ишлаганда, ҳўл бурғулаш имконсиз бўлган ҳолларда, чанг чиқишининг олдини олиш мақсадида қуруқ чанг йиғгичлар қўлланилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.4. Портлатиш ишларида ҳавонинг чангланиш даражасини камайтириш учун суғориш машиналарига ўрнатилган гидромониторлар ёрдамида блокларни сув билан суғоришга асосланган чанг бостириш усули қўлланилиши керак. Газдан тозалаш зарур бўлганда, сувга нейтраллаш моддаларини қўшиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.5. Оммавий портлатишлар ўтказилгандан сўнг, одамларнинг карьерга кириши фақат ВГСШ томонидан портлашнинг заҳарли маҳсулотлари концентрацияси белгиланган гигиеник меъёрларгача пасайганлиги ҳақида хабар олингандан сўнг рухсат этилади. Бироқ бу портлашдан, чанг булутининг тарқалишидан ва карьерда кўринишнинг тўлиқ тикланишидан камида 30 дақиқа ўтгандан кейин амалга оширилиши мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.6. Иш зонасининг ҳавоси асосий таркибий қисмлар (ҳажм бўйича камида 20% кислород ва 0,5% дан ортиқ бўлмаган карбонат ангидрид гази) ва зарарли аралашмалар миқдори бўйича 3-жадвалга мувофиқ белгиланган меъёрларга мос келиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.7. Иш жойларидаги ҳавода кислород миқдори белгиланган меъёрларга мос келмаган ҳолларда, ходимлар хавфсизлиги ишларни тўхтатиш ёки ишловчиларни меъёрий таркибдаги ҳаво билан таъминлаш орқали таъминланиши лозим. Зарарли аралашмалар миқдори бўйича эса, ишловчиларни тозаланган ҳаво билан таъминлаш, аралашмаларни меъёрий даражагача суюлтириш ва чўктириш, ифлосланган муҳитда ишлаш вақтини чеклаш ёки ишларни тўхтатиш орқали таъминланиши керак. Ишчиларни тозаланган ҳаво билан таъминлаш стасионар ёки автоном индивидуал фильтр-вентиляция қурилмалари ёрдамида амалга оширилиши лозим. Бу қурилмаларнинг фильтр-ютувчи элементлари иш зонаси ҳавосидаги зарарли аралашмаларнинг аниқ таркибига қараб танланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.8. Ишчиларни тозаланган ҳаво билан таъминлаш стасионар ёки автоном индивидуал фильтр-вентиляция қурилмалари ёрдамида амалга оширилиши лозим. Бу қурилмаларнинг фильтр-ютувчи элементлари аниқ шароитга мос равишда танланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.9. Заҳарли моддаларни, шу жумладан радиоактив моддаларни суюлтириш ва чўктириш вентилятор-суғоргичлар ёрдамида амалга оширилиши мумкин. Уларнинг сони ва иш режими чанг-газ ажралишининг жадаллиги, об-ҳаво шароитлари ва кон-техник омилларга қараб белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3. Кон массасини қазиб олиш, юклаш ва ташиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.1. Портлатилган массани қазиб олиш ва юклаш уни олдиндан намлангандан сўнг амалга оширилиши шарт:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмусбат ҳароратларда сув ёки сирт фаол моддалар эритмалари билан;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишманфий ҳароратларда сувли-тузли эритмалар билан.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.2. Намланишга йўл қўймайдиган физик-кимёвий хусусиятларга эга бўлган фойдали қазилмаларни юклаш самарали қуруқ чанг тутиш ва шамоллатиш усулларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.3. Хом ашёни турли усулларда ташиш пайтидаги суғориш частотаси ва жадаллиги кон массасининг тури ва хусусиятига, карьер жойлашган иқлим-географик минтақага, йил фасли ва вақтига қараб белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.4. Нураган, сочилувчан ёки куйган жинсларни қазиб олишда узлуксиз суғориш қўлланилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.5. Карьер сув қувури мавжуд бўлмаганда, забойларни олдиндан суғориш гидромониторлар ёки суғоргичлар билан жиҳозланган махсус суғориш машиналари ёрдамида амалга оширилади. Суғориш пайтида пуркаладиган сув оқими чанг ҳосил қилувчи манбаларнинг чанг булутини тўлиқ қоплаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.6. Карерларда чиқинди газларни зарарсизлантириш ва тозалашнинг самарали воситалари ўрнатилмаган ички ёнув двигателли автомашиналарни қўллашга йўл қўйилмайди. Нейтрализаторлар ва тозалаш воситалари иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддалар миқдори рухсат этилган меъёрдан ошмайдиган даражада бўлишини таъминлаши лозим. Транспорт воситалари учун этилланган бензинни қўллаш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.7. Йилнинг иссиқ даврида автосамосвал кузовига юкланган кон массаси карьер ҳудудидан чиқиб кетишдан олдин суғорилиши шарт. Суғориш оқими автосамосвал кузови ўлчамларига мос келиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.8. Автомашиналарда сочилувчан хом ашё материалларини ташиш йўлда материалларнинг тўкилиши ва чанг ҳосил бўлишига олиб келмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.9. Кон массасини ташиш йўлларининг юзи мунтазам равишда тоғ жинслари, кон майдалари ва чанглардан тозаланиб турилиши шарт. Шағал ва чақиқ тош қопламаларига боғловчи материал билан ишлов берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.10. Доимий ҳаракатланиш кучли бўлган йўлларда йўл қопламаси узлуксиз суғориб турилиши керак. Йилнинг иссиқ, қуруқ кунларида чангни бостириш самарадорлигини ошириш мақсадида йўлларга Давлат санитария назорати органлари томонидан рухсат этилган намловчи моддалар билан ишлов берилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.11. Карерлар темир йўл транспортининг ҳаракатланувчи таркиби, рельс йўллари ва сигнализациясига «Саноат корхоналари темир йўл транспортида хавфсизлик техникаси қоидалари» ҳамда «Саноат корхоналари темир йўл транспортидан техник фойдаланиш қоидалари» татбиқ этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.12. Темир йўл транспорти йўлларини ўрнатиш, қуриш ва таъмирлаш ишлари механизациялаштирилган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.13. Думпкар ва ўзи ағдарувчи юк машиналари (самосваллар)ни ёпишиб қолган тоғ массасидан тозалаш махсус жиҳозланган жойларда механизациялаштирилган тарзда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.14. Ротор комплекслари ва гидромониторларнинг тасмали конвейерларини бошқариш кабиналари асосий технологик ускуналардан алоҳида ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.15. Ағдармаларда чанг ажралишининг олдини олиш учун қуйидаги ишлар бажарилиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқазиш жойларидаги кон массасини намлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқияликлар ва ағдармалар юзасини боғловчи эритмалар ёрдамида мустаҳкамлаш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишағдарма юзаларини рекультивация қилиш (улар тўкилгандан сўнг).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.16. Карьерларда тасма конвейерлардан, шунингдек стационар ва кўчма ускуналардан (элак, майдалагич ва бошқалар) фойдаланиш жойларида чанг чиқишини камайтириш учун қуйидагиларни қўллаш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчангланувчи қисмларни суғоргичлар ёки ҳаво пардалари ёрдамида гидрочангсизлантириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишчангланувчи қисмлардан ҳавони сўриб олиш ва бир вақтнинг ўзида тозалаш тизимини ўз ичига олган қуруқ чанг тутиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4. Карьерлар ва иш жойларини шамоллатиш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.1. Табиий шамоллатишдан максимал даражада фойдаланиш ва турғун зоналар ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида карьерда кон ишларини поғоналарни бир-бирига нисбатан тенг равишда илгарилатган ҳолда олиб бориш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.2. Карьерларда табиий ҳаво алмашинувини яхшилаш учун шамол йўналтирувчи ва шамолдан ҳимояловчи қурилмалар назарда тутилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.3. Зарарли газларнинг РЕМ дан юқори тўпланишида, автотранспорт қўлланилган ва узоқ муддатли шамолсиз ҳолатлар бўлиши мумкин бўлган турғун зоналарда ҳамда чуқурлиги 100 м дан ортиқ бўлган карьерларда махсус карьер вентиляторлари ёки қурилмаларидан фойдаланган ҳолда механик шамоллатиш кўзда тутилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШамоллатиш қурилмаларининг турини танлаш ва уларни жойлаштириш схемаси карьернинг шакли ва ўлчамларига, кон ишларининг йўналишига, шамоллар тақсимотига боғлиқ бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. БОЙИТИШ КОРХОНАЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1. Ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотларига қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.1. Корхоналарнинг ишлаб чиқариш бинолари ва иншоотларининг ҳажмий-режавий ва конструктив ечимлари қуйидаги талабларга жавоб бериши керак: «Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари» ҚМҚ «Саноат корхоналари ишлаб чиқариш биноларини лойиҳалаш».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.2. Зарарли моддаларнинг тарқалишини олдини олиш мақсадида сочилувчан материаллар омборлари, майдалаш-ташиш бўлимлари, реагент эритмаларини тайёрлаш, қуюлтириш, фильтрлаш, сорбциялаш, регенерациялаш, қуритиш ва куйдириш ҳамда бойитиш жараёнлари бўлимлари алоҳида хоналарда жойлаштирилиши шарт. Реагентлар эритмаларини сақлаш ва тайёрлаш хонасидан ташқарига чиқиш йўли тамбур-шлюзга эга бўлиши лозим. Унда оёқ билан бошқариладиган совуқ ва иссиқ сув жўмраклари, махсус кийимлар учун шкафлар ва шахсий ҳимоя воситалари ўрнатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.3. Ишлаб чиқариш биноларининг шамоллатиш ва иситиш тизимлари «Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари», ҚМҚнинг «Иситиш, шамоллатиш ва ҳавони кондициялаш» бўлимлари, СН «Корхоналар чиқиндиларининг атмосферада тарқалишини ҳисоблаш бўйича кўрсатмалар» ҳамда ушбу Қоидалар талабларига мувофиқ лойиҳаланиши лозим. Бойитиш заводларининг одамлар доимий ёки узоқ вақт (2 соатдан ортиқ) бўладиган барча ишлаб чиқариш хоналаридаги ҳаво муҳити параметрлари «ССБТ. Иш зонасининг ҳавоси. Умумий санитария-гигиена талаблари» ГОСТ ва «Иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддаларнинг рухсат этилган миқдорининг гигиеник меъёрлари» ҚМҚ талабларига мос бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.4. Ускуналарни бошқариш постлари, диспетчерлик пунктлари ва цех маъмурияти хоналари алоҳида хоналар ёки кабиналарда (оператор хоналарида) жойлаштирилиши лозим. Майдалагич ва ғалвирларни бошқариш постлари тебраниш ва шовқиндан изоляция қилинган бўлиши керак. Бошқарув постлари ва диспетчерлик пунктларида иш ўрнини ташкил этиш «ССБТ. Ўтириб бажариладиган ишлар учун иш жойи. Умумий эргономик талаблар» ГОСТ талабларига мос бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.5. Ишлаб чиқаришни бошқариш хоналарида барча вентиляция ва чангни йўқотиш тизимларининг ишлаши ҳақида автоматик ахборот тизими ўрнатилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.6. Шовқин манбаи бўлган ускуналар жойлашган оралиқлар бошқа қисмлардан шовқиндан ҳимоялашни лойиҳалаш бўйича ҚМҚга мувофиқ товуш ўтказмайдиган тўсиқлар билан ажратилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.7. Катта очиқ сув юзасига эга бўлган ускуналар (классификаторлар, баклар, чўктириш ҳовузлари, қуюқлаштирувчилар, концентрация столлари ва бошқалар) жойлашган хоналарда конденсатни ташкил этилган ҳолда эркин оқизиб юборишни таъминловчи қурилмалар кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.8. Биноларнинг деворлари, шифтлари ва ички конструкциялари осон тозаланишни таъминлайдиган, цианидлар ва бошқа моддаларнинг юзада тўпланиши ва сўрилишини олдини оладиган юза ва қопламаларга эга бўлиши шарт. Кислотали муҳитда технологик жараёнлар амалга ошириладиган хоналарнинг деворлари, поллари, панеллари ва қаватлараро ёпмаларининг қопламалари «Қурилиш конструкцияларини коррозиядан ҳимоя қилиш» ва «Поллар. Лойиҳалаш меъёрлари» ҚМҚ талабларига мос келиши керак. Заводларнинг барча хоналаридаги чангни тозалаш механизациялаштирилган усулда ёки сўрувчи пневматик қурилмалар ёхуд гидравлик ювиш ёрдамида бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.9. Сезиларли даражада иссиқлик ажралиб чиқадиган хоналарда том ёпиш қурилмаси ифлосланган ҳавонинг тескари оқимлари ҳосил бўлишига йўл қўймаслиги керак. Ортиқча иссиқлик ажралиши (20 ккал/м3соатдан ортиқ) бўлганда, корпусларда шамолдан ҳимояловчи панелли ёруғлик аэрация фонарлари лойиҳаланиши зарур. Очиладиган тешикларнинг майдони ва жойлашуви «Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари» талабларига тўлиқ жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1.10. Ишлаб чиқариш хоналарида саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш биноларини лойиҳалаш бўйича ҚМҚ бобининг талабларига мувофиқ йўлаклар, майдончалар, шунингдек ойналарни таъмирлаш, ойналаш ва икки томонлама тозалаш ишларини қулай ва хавфсиз бажариш, аэрация фонарлари ва ёритиш арматурасига хизмат кўрсатиш учун махсус қурилмалар ҳамда мосламалар назарда тутилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2. Технологик жараёнлар ва жиҳозларга қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.1. Технологик жараёнларни ташкил этиш ва ишлаб чиқариш ускуналари «Технологик жараёнларни ташкил этиш ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиеник талаблар», «Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари» бўйича санитария қоидалари, меҳнат хавфсизлиги тизимининг давлат ва тармоқ стандартлари, шунингдек тармоқ меъёрий-техник ҳужжатлари талабларига мувофиқ бўлиши шарт. Радиоактив моддалар ва бошқа ионлаштирувчи нурланиш манбалари билан ишлашни ташкил этиш ва олиб боришда «Санитария меъёрлари ва радиация хавфсизлиги қоидалари»га қатъий риоя қилиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.2. Барча янги технологик жараёнлар ишлаб чиқаришга жорий этилишидан олдин тажриба-саноат синовлари босқичида гигиеник баҳоланиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.3. Ишлаб чиқариш жараёнини жадаллаштириш фақат меҳнатнинг нормал санитария-гигиена шароитларини ва атроф-муҳит муҳофазасини таъминловчи чора-тадбирлар амалга оширилгандан сўнггина рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.4. Олтин таркибли рудаларни бойитиш технологияси зарарли омилларни бартараф этиш ёки уларнинг таъсир даражасини ва улар билан алоқа вақтини камайтириш мақсадида қуйидагиларни таъминлайдиган илғор технологик схема ва ускуналардан фойдаланишни кўзда тутиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқаришнинг узлуксизлиги ва узлуксиз оқими;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштехнологик жараён бориши ва ускуналарни масофадан назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқариш жараёнларини механизациялаш ва автоматлаштириш ҳамда хомашё ва тайёр маҳсулот сифатини назорат қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишхомашёни ташиш йўллари узунлигини, ортиб-тушириш жойлари сонини ва сочилувчан материалларнинг тушиш баландлигини камайтириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишускуналарга эркин хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлайдиган мақбул жойлашув зичлиги;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишқуруқ моддалар билан боғлиқ жараёнларни пулпа билан боғлиқ операцияларга алмаштириш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишишлаб чиқариш хоналарининг ҳаво муҳитида чанг ва газсимон маҳсулотларнинг ҳосил бўлиши ҳамда тарқалиши билан боғлиқ ускуналарни изоляциялаш ва герметизация қилиш;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиштаркибида хавфлилик даражаси паст бўлган кимёвий моддалардан иборат реагентларни қўллаш ва бошқалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.5. Сезиларли иссиқлик ажратадиган ишлаб чиқариш ускуналари юзаси (қуритиш, куйдиришга мўлжалланган печлар ва бошқалар) «Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари» ҳамда «Технологик жараёнларни ташкил этиш ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиеник талаблар» СанҚваМга мувофиқ юза ҳароратини таъминлайдиган термоизоляцияга эга бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.6. Руда қабул қилиш бункерлари руданинг қотиб қолиши, осилиб қолиши ва ёпишиб қолишининг олдини олувчи қурилмалар билан жиҳозланиши лозим. Бункерларни юклаш ва бўшатиш пайтида иш зонасига чанг тушишининг олдини олиш мақсадида материалнинг нотекис тушишини бартараф этадиган дозалаш қурилмаларини қўллаш зарур. Бункер-тўплагичлар ва қуруқ руда учун сиғимлар уларнинг тўлиб кетиши ва тўлиқ бўшатилишини олдини оладиган автоматик қурилмалар билан жиҳозланиши керак. Бункердаги материалнинг қолдиқ қатлами камида 1 метр баландликда бўлиши лозим. Бункерларнинг қабул қилиш майдончалари самарали чанг бостириш воситалари билан таъминланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.7. Майдалагичлар, руда ва оралиқ маҳсулотларни узатиш учун транспорт тасмалари, уларни қайта тўкиш ва ускуналарга юклаш жойлари (таъминлагичлар, конвейер тасмалари, қуритиш агрегатлари, электростатик ва электромагнит сепараторлар, реагент эритмалари солинган идишлар ва бошқалар) аспирацияланган қопламалар ёки гидрочангсизлантириш тизимлари билан жиҳозланиши лозим. Бу тизимларнинг ишлаши ишлаб чиқариш ускуналари билан блокировка қилинган бўлиши шарт. Тизим қурилмаларининг блокировкаси уларни иш бошланишидан 3-5 дақиқа олдин ёқилишини ва ускуна тўхтатилгандан ёки юкламасиз ишлагандан сўнг камида 5 дақиқа ўтгач ўчирилишини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.8. Қайта ишланадиган хомашёнинг ҳар бир тури учун барча чанг ҳосил қилувчи операцияларда чангни самарали бостириш учун сувнинг оптимал сарфи тажриба йўли билан аниқланиши лозим. Бунда технологик жараёнда рухсат этилган намланиш даражаси ҳисобга олиниши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.9. Реагент, регенерация, сорбция, қуюлтириш, қуритиш ва чиқиндиларни зарарсизлантириш бўлимлари хоналарида «ССБТ. Иш зонаси ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиена талаблари» стандартига мувофиқ, рухсат этилган чегаравий миқдордан ортиқ концентрацияларда И ва ИИ хавф синфига мансуб токсик моддаларнинг ҳавода мавжудлиги ҳақида хабар берувчи газ анализаторлари ўрнатилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.10. Титраш ҳосил қилувчи ускуналар (майдалагичлар, тегирмонлар, ғалвирлар ва бошқалар) учун ГОСТ «ССБТ. Тебраниш. Хавфсизликнинг умумий талаблари» ва иш жойларида умумий ва маҳаллий тебранишнинг санитария меъёрлари талабларига мувофиқ титрашни камайтириш учун қурилиш, технологик ва санитария-техник чора-тадбирлар мажмуаси қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.11. Юқори шовқин даражасини ҳосил қилувчи асосий технологик ускуналар (майдалагичлар, тегирмонлар, ғалвирлар ва бошқалар) шовқиндан ҳимояни лойиҳалаш бўйича ҚМҚ талабларига, ГОСТ «ССБТ. Шовқин. Хавфсизликнинг умумий талаблари» ва «Иш жойларида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария меъёрлари»га мос келадиган товуш изоляцияловчи тўсиқлар билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.12. Реагентларни сарфлаш сиғимларидан агрегатларга узатиш ёпиқ коммуникациялар бўйича автоматик герметизацияланган дозаторлар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.13. Цианли эритмаларни (пулпани) фильтрлаш учун автоматик бошқариладиган вакуум-фильтрлар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.14. Концентратлар ва «чиқиндилар»ни фильтрлаш учун ёпиқ турдаги ускуналардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.15. Олтинни ажратиб олишда металл симобни қўллаш фақат технологик жиҳатдан уни заҳарли бўлмаган бирикмалар билан алмаштириш имкони бўлмаган ҳоллардагина рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.16. Олтинни ажратиб олиш технологиясини танлашда сув айланишининг ёпиқ цикли билан сорбцион-фильтратсиз технологияга афзаллик бериш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.17. Бош намуналар таҳлили герметик элакларда ўтказилиши шарт. Элаш жараёни механизациялаштирилган бўлиши ва сўрувчи шкафда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.18. Технологик схеманинг барча қурилмаларида цианли эритмаларнинг ҳимояловчи ишқорийлиги концентрацияси технология бўйича максимал даражада белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.19. Майдалаш цехларида рудани намлаш учун таркибида цианли бирикмалар бўлган олтинсизлантирилган эритмаларни қўллаш ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.20. Корхоналарни лойиҳалаш ва қайта қуриш чоғида цианли пулпани фильтрлаш учун автоматик бошқариладиган вакуум-фильтрлар кўзда тутилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.21. Цианплавни эритиш учун идишлар, активаторлар, ишчи, олтинсизлантирилган ва айланма эритмаларни тўплаш идишлари (фильтрли рамкалар билан жиҳозланган тиндиргич идишлардан ташқари), цианплавларнинг дискли (чўмичли) таъминлагичлари қопқоқлар билан ёпилган ва механик сўрувчи вентиляцияга уланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.22. Олтин таркибли маҳсулотларни қуритиш ва қайта ишлаш печлари механик сўрувчи ва иссиқлик изоляцияли сўрувчи шкафлар туридаги қопламаларга эга бўлиши, электр ёйли печлар эса шовқин ва электр ёйининг кучли ёруғлигидан ишончли ҳимояга эга бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.23. Пачуклар ва устунларнинг дренаж тўрларини тозалаш жараёнлари механизациялаштирилган бўлиши ва ишчиларнинг қўл териси ҳамда кийимларининг технологик эритмалар билан ифлосланишига йўл қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.24. Цианлаш жараёнлари ва кислотали муҳитда кечадиган технологик жараёнларни бир хонада жойлаштиришга йўл қўйилмайди. Смолани пулпадан ювиш устунлари сорбция бўлимларида жойлаштирилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.25. Сорбентни сорбциялаш, ювиш ва регенерация қилиш, товар регенератини электролиз қилиш жараёнлари автоматлаштирилган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.26. Ювиш ва регенерация колонкаларининг тузилиши ҳамда уларга хизмат кўрсатишни ташкил этиш уларда кўрув ойналари ўрнатиш заруриятини истисно қилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.27. Чўктириш (қайта чўктириш) электролизерлари газ сўрувчи кабель туридаги қоплама билан жиҳозланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.28. Қатронни бошқа таркибли муҳитли колонкага (ишқорий муҳитдан кислотали муҳитга ва аксинча) ўтказиш жараёнида қатрон эритмадан тўлиқ ажратилиши шарт. Эритмаларни қатрон билан бирга ташиш қатъиян ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.29. Технологик шароитларга кўра йўл қўйиладиган чангланувчи материалларни тўкиш жойларида гидрочангсизлантириш кўзда тутилиши зарур. Сирт-фаол чанг намловчи моддалар ва намлик адсорбентларини қўллаш Давлат санитария-эпидемиология назорати марказлари билан келишилган ҳолда амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.30. Тозалаш қурилмаларидан чангни тушириш ва уни ташиш механизациялаштирилган бўлиши ва чанг ҳосил бўлишига йўл қўймаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.31. Қопламалар ва сўргичлар тузилиши ускунанинг ажралмас қисми бўлиши ва унга хизмат кўрсатиш ҳамда таъмирлаш қулайлигини таъминлаши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.32. Таркибида 1-3-хавфлилик синфига мансуб зарарли моддалар бўлган эритмаларни тайёрлаш жараёнлари механизациялаштирилган ёки автоматлаштирилган бўлиши ва аспирация қилинган шароитда бажарилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.33. Реагентларни тайёрлаш ва қўллаш участкаларида саноат оқимларини зарарсизлантириш бўлимида реагент идишларини очиш ва бўшатиш камералари, реагент таъминлагичлари, реакторлар ва зарарсизлантириш ускуналаридан маҳаллий сўргичларни ўрнатиш кўзда тутилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.34. Таркибида циан бўлган саноат оқова сувларини хлор маҳсулотлари ва бошқа реагентлар ёрдамида зарарсизлантириш фақат аспирация, назорат асбоблари ва масофадан бошқарув тизимлари билан жиҳозланган герметик ускуналарда амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.35. Ходимлар цианидлар билан алоқада бўлиши мумкин бўлган бўлимларда совуқ ва иссиқ сув таъминоти мавжуд ювингичлар ўрнатилиши, терига тушган моддаларни сув оқими билан тезда ювиб ташлаш учун мосламалар, шунингдек кўзларни чайиш учун фавворалар бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.36. Бойитиш маҳсулотлари (тайёр ва оралиқ маҳсулотлар ҳамда концентратлар) билан ишлашда, уларда хомашё руда материаллари таркибидаги табиий радиоактив моддаларнинг тўпланиш эҳтимоли туфайли, «Радиациявий хавфсизликнинг санитария меъёрлари ва қоидалари»га мувофиқ белгиланган иш турига кўра радиациявий хавфсизликни таъминлаш чоралари кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.37. Магнит ва электростатик ажратиш учун аспирацияланувчи қопламали сепараторлар қўлланилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.38. Ишлаб чиқариш бинолари ичида қуруқ материалларни ташиш учун ёпиқ ташиш усуллари (ғилдираксиз ва қирғичли конвейерлар, бигармоник тебранишли конвейерлар ва бошқалар) ёки пневмотранспорт ишлатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.39. Сочилувчан материалларни тешиклар орқали ортиқча юклашнинг барча жойларида рухсат этилган қияликлар таъминланиши, материалнинг ҳаракат тезлигини пасайтирувчи мосламалар қўлланилиши лозим. Материалнинг тушиш баландлиги 0,5 метрдан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.40. Конвейерларнинг конструкцияси, уларни ўрнатиш ва ишлатиш «Конвейерлар. Умумий хавфсизлик талаблари» ГОСТ талабларига жавоб бериши керак. Кукунсимон материалларни ташишда конвейер тасмаси ҳаракатининг тезлиги 1 м/с дан ошмаслиги лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.41. Чанг чиқишини олдини олиш учун пневматик транспорт ҳаво босимини бошқарувчи мосламалар билан жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.42. Қайта юклаш тугунларининг новлари ва қуйиш қурилмалари икки қаватли деворга эга бўлиши ва ейилишга чидамли материалдан тайёрланиши керак. Новларнинг ташқи юзаси тебранишни ютувчи материаллар билан қопланиши, ички юзаси эса ейилишга чидамли резина билан қопланиши лозим. Новларнинг деворлари билан алмаштирилувчи футеровка плиталари орасига қалинлиги камида 15 мм бўлган юмшоқ резинали қистирмалар қўйишга рухсат этилади. Қуйиш қурилмалари ва новларни механизациялашган ҳолда тозалаш кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.43. Циклонлар ва газ ўтказгичлардан чангни тозалаш механизациялаштирилган бўлиши ва гидро ёки пневмотранспорт ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.44. Цианли тузлар сақланадиган хоналарда цианли тузлардан бўшатилган идишларни зарарсизлантириш қурилмалари ўрнатилиши керак. Реагентлар эритмаларини тайёрлаш хоналари совуқ ва иссиқ сув узатиш педаллари билан бошқариладиган ювгичлар, ҳаво сочиқлар, шахсий ҳимоя воситалари, махсус кийимлар ва противогазларни сақлаш учун шкафлар, шунингдек вентиляция қурилмаларини ёқиш ва сунъий ёритиш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.45. Хлорли оҳак, сўндирилмаган оҳак ва цианли тузлар алоҳида хоналарда сақланиши шарт. Мазкур реагентларни омборхонадан ташқарида сақлаш ман этилади. Бир хонада қуруқ ва суюқ реагентларни сақлаш тақиқланади. Заҳарли бўлмаган сочилувчан реагентларни тўкма ҳолда сақлаш хоналарида бўлимлар жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.46. Реагентлар эритмаларини тайёрлаш хоналари ҳаво тортиш-чиқариш вентиляцияси билан жиҳозланган бўлиши керак. Киритилаётган ҳаво юқори қисмга берилиши лозим. Цианли эритмалар тайёрлаш бўлимларида киритилаётган ҳаво ҳажмининг 70 фоизи хонанинг юқори қисмига, 30 фоизи эса шлюзга берилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.47. Цианли тузлар солинган идишларни қўл асбоблари ёрдамида очиш ва цианли тузларни қўлда кўчириш қатъиян ман этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.48. Ускуналар сиғимларидан намуналар, эритмалар ва реагентларни олиш жараёни автоматлаштирилган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2.49. Реагентлар учун металл идишлар билан технологик циклга тегишли бўлмаган барча амаллар (метални вараққа кесиш ва бошқалар) реагентлар бўлимидан ташқарида бажарилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. ТАЪМИРЛАШ ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ВА БАЖАРИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Ускуналар ва кон машиналарини режали-огоҳлантирувчи ва капитал таъмирлаш корхона раҳбарияти томонидан тасдиқланган жадвалга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Ускуналарни капитал таъмирлаш кундузги юзада таъмирлаш-механика устахоналари, цехлар ёки заводларда амалга оширилиши лозим. Бунда технологик жараёнларни ташкил этиш «Технологик жараёнларни ташкил этишнинг санитария қоидалари ва технологик жиҳозларга қўйиладиган гигиеник талаблар»га мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Таъмирланиши керак бўлган ускуналар иш бошланишидан олдин таркибидаги материаллар ифлослигидан тозаланиши ва заҳарли моддалар қолдиқлари мавжуд бўлса, зарарсизлантирилиши лозим. Ускуналарни тозалаш усули зарарли моддаларнинг ишловчиларга таъсир этиш эҳтимолини истисно қилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. Фаолият юритаётган корхоналарда ускуналарни таъмирлашда кон машиналари кабиналарини иситиш, шовқин ва тебраниш даражасини пасайтириш ҳамда ишчиларнинг меҳнат шароитларини яхшилашга қаратилган бошқа чора-тадбирлар амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Таркибида заҳарли реагентлар ва агрессив моддалар бўлган катта сиғимли ускуналар таъмирланаётганда, ишларни бажаришга рухсат берилади
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишфақат тегишли махсус кийим ва шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланилган тақдирда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. Радиоактив изотопли технологик назорат асбоблари ва қурилмаларини таъмирлаш 44-сонли «Санитария қоидалари ва радиация хавфсизлиги нормалари» ҳамда «Радиоизотопли асбоблар билан ишлаш санитария қоидалари» талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Жиҳозларни таъмирлашда пайвандлаш ишлари «Металларни пайвандлаш, эритиб қоплаш ва кесишда санитария қоидалари» талабларига биноан амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. ЁРИТИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.1. Олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналарида сунъий ва табиий ёритиш «Табиий ва сунъий ёритиш» қурилиш меъёрлари ва қоидалари ҳамда соҳага оид норматив-техник ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.2. Бурғулаш, юклаш, юклаш-ташиш ва бошқа техникаларнинг иш жойлари, ишчиларнинг темир йўл ва автомобиль йўлларини кесиб ўтиш жойлари, зинапоялар ва доимий ҳаракатланиш йўллари стационар электр ёритгичлар билан таъминланиши ва 1-жадвалда келтирилган меъёрларга мувофиқ ёритилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.3. Умумий ёритиш тарқоқ бўлиши лозим. Қўлланиладиган ёритиш тизимидан қатъи назар, умумий ёритиш чироқларини маҳаллий жойлаштириш иш жойларини ёритиш учун кўзда тутилиши керак. Бу ялтироқликни камайтириш ва юқори ёрқинликдаги акслантирувчи юзалардан (бошқарув пультлари, алоҳида асбобларнинг шкалалари, КИП шчитлари ва йўналтирилган ҳамда йўналтирилган-тарқоқ акс эттирувчи юзалар мавжуд бўлган бошқа жойлар) келадиган нурланишни йўқотиш мақсадида амалга оширилади. Шунингдек, иш юзаларини соялайдиган ёки чироқларни жойлаштиришни қийинлаштирадиган катта ҳажмли ускуналар ва вентиляция қутилари ўрнатилган хоналарда ҳам шундай қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.4. Умумий ёритиш чироқларини шундай ўрнатиш ман этиладики, уларнинг чиқиш тешиклари вертикал ёки қия текисликда жойлашиб, ишчининг кўриш майдонига тушиб қолиши мумкин бўлсин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. Табиий ёруғлик бўлмаган шароитда ишлашда, агар бу технологик жараён талаблари туфайли бўлса, «Ишлаб чиқариш шароитида ультрабинафша нурланишнинг санитария қоидалари ва меъёрлари»га мувофиқ ультрабинафша нурланиш етишмовчилигини қоплаш чоралари кўрилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.6. Ёритиш, ёритиш қурилмаларининг ҳолати, уларни тозалаш, таъмирлаш ва ишлатилган лампаларни алмаштириш муддатларини назорат қилиш «Саноат корхоналарида сунъий ёритишни огоҳлантирувчи ва жорий санитария назоратидан ўтказиш бўйича услубий кўрсатмалар» талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.7. Корхоналарда ишлатилган газ разрядли лампаларни сақлаш учун махсус жиҳозланган жойлар ва хоналар, шунингдек, ёритгичларни таъмирлаш ва тозалаш учун устахоналар ажратилган бўлиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
1-жадвал |
|||
|
|
|||
|
Карьерлардаги иш жойларини ёритиш меъёрлари |
|||
|
|
|
|
|
|
Карьер объектлари |
Энг кам ёритилганлик, лк |
Ёритилганлик меъёрланадиган текислик |
Изоҳ |
|
Ишлар олиб борилаётган ҳудуд |
0,2 |
Ёритилувчи сатҳ даражасида |
Ёритилиши лозим бўлган иш ҳудуди бош муҳандис томонидан белгиланади |
|
Машиналарнинг карьерда, жинс уюмларида ва бошқа участкалардаги иш жойи |
5 8 |
Горизонтал. Вертикал |
Ёритилганлик машиналар иш жиҳозларининг бутун чуқурлиги ва баландлиги бўйлаб таъминланиши керак |
|
Қўл меҳнати жойлари |
5 10 |
Горизонтал, Вертикал |
|
|
Уюмлардаги темир йўл таркиблари, автомобиллар ва автопоэздларни тушириш жойлари, қабул қилиш ва қайта юклаш пунктлари |
3 |
Горизонтал |
Ёритилганлик ёритилаётган юза даражасида таъминланади |
|
Бульдозер ёки бошқа трактор машинаси ишлаётган ҳудуд |
10 |
Трактор занжирли ғилдираклари сатҳи даражасида |
|
|
Гидромонитор қурилмасининг иш жойи |
5 10 |
Горизонтал, Вертикал |
Ёритилганлик гидромонитор оқимининг таъсир доирасида қазиб олинаётган поғонанинг бутун баландлиги бўйлаб таъминланади |
|
Жинсни сув уюмига жойлаштириш жойи |
5 |
Горизонтал |
|
|
Янгидан ювиб тўкилган гидроагрегатлар ҳудуди |
0,2 |
Горизонтал |
|
|
Бурғулаш ишлари бажариладиган жой |
10 |
Вертикал |
Ёритилганлик станок баландлигигача таъминланади |
|
Машина ва механизмлар кабиналари |
30 |
Горизонтал |
Полдан 0,8 м баландликда |
|
Ер сўриш қурилмаси хонаси ва ер сўриш зумпфлари ҳудуди |
10 |
Горизонтал |
Қурилма хоналарида полдан 0,8 м баландликда |
|
Ағдарма ҳосил қилувчи роторли экскаваторнинг манёвр қилиш зонаси |
10 15 |
Горизонтал, Вертикал |
Ёритилиши керак бўлган ҳудуд кон ишлари паспортига мувофиқ белгиланади |
|
Ротор ишларининг таъмирлаш майдончалари |
20 25 |
Горизонтал, Вертикал |
|
|
Узлуксиз конвейер тасмалари |
5 |
Конвейер юзасида |
|
|
Конвейер барабанларига хизмат кўрсатиш зонаси |
10 |
Горизонтал |
|
|
Тоғ жинсларини қўлда саралаш конвейер тасмалари |
50 |
Конвейер тасмаси юзасида |
Конвейер тасмаси ҳаракатига қарши жинс тозалагичдан камида 1,5 м масофада |
|
Ишчиларни иситиш учун мўлжалланган хоналар |
10 |
Горизонтал |
|
|
Карьердаги зинапоялар, поғонадан поғонага ўтиш |
3 |
|
|
|
Карьердаги ишчиларнинг доимий ҳаракат йўллари |
1 |
Горизонтал |
|
|
Карьер ичидаги автомобиль йўллари (ҳаракат жадаллигига қараб) |
0,5-3 |
Горизонтал |
Ёритилганлик машиналар ҳаракати даражасида таъминланади |
|
Карьер ичидаги темир йўл излари |
0,5 |
Горизонтал |
Ёритилганлик йўлнинг юқори қисми даражасида таъминланади |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. САНИТАРИЯ-МАИШИЙ ВА ЁРДАМЧИ БИНО ҲАМДА ХОНАЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.1. Ишчиларнинг санитария-маиший таъминоти амалдаги «Маъмурий ва маиший бинолар» КМК ҳамда ушбу санитария қоидалари талабларига жавоб бериши лозим. Маиший хоналардан бошқа мақсадларда фойдаланиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.2. Санитария-маиший хоналар шамол йўналишига қараб, чангли участкалардан камида 50 метр, бироқ асосий ишлаб чиқариш биноларидан 500 метрдан ортиқ бўлмаган масофада жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.3. Санитария-маиший хоналар таркибини технологик жараёнларнинг санитария-гигиеник хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда 2-жадвалга мувофиқ белгилаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-жадвал | |
Олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналаридаги санитария-маиший хоналар таркибини белгиловчи асосий ишлаб чиқариш жараёнлари гуруҳлари | |
Ишлаб чиқариш жараёнлари гуруҳи | Касбий гуруҳ |
Очиқ конлар | |
II г | Кон ва транспорт машиналарида банд бўлган асосий касб ишчилари |
IIIа, IIд | Портлатувчилар |
IIд | Ёрдамчи касб ишчилари |
Бойитиш корхоналари | |
IIг, IIд | Майдалаш-саралаш ва транспорт цехлари ишчилари |
IIг, IIIа | Бойитиш цехлари ишчилари |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.4. Кийим-кечакларни сақлаш учун кийимхоналардаги ўринлар сони рўйхатдаги ходимлар сонига мос келиши керак. Кийим-кечакларни кийимхонада сақлаш усули ёпиқ бўлиши, кўча ва иш кийимлари алоҳида сақланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.5. Махсус кийим ва пойабзалларни қуритиш хоналарининг тузилиши, уларнинг ўтказувчанлик қобилияти ва қўлланиладиган қуритиш усуллари иш сменаси бошланишига қадар махсус кийим ва пойабзалнинг тўлиқ қуришини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.6. Кир ювиш хоналарининг майдони ва жиҳозлари таркиби ишлатиладиган махсус кийимлар тўпламини ойига камида 2 марта ювишни ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак. Махсус кийимлар жуда тез ифлосланадиган ҳолларда, маҳаллий санитария-эпидемиология хизмати органларининг талабига кўра, кирхоналар махсус кийимларни янада тез-тез ювишга мўлжалланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.7. Чанг таъсирига учраган шахсларнинг махсус кийимлари ҳар куни чангдан тозаланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.8. Хавфлилик даражаси 1-2 синфга мансуб моддалар билан ифлосланган махсус кийимлар ювишдан олдин зарарсизлантирилиши керак. Симоб билан ишлаш пайтида кийимлар «Симоб, унинг бирикмалари ва симоб тўлдирилган асбоблар билан ишлашда санитария қоидалари ва нормалари» талабларига мувофиқ зарарсизлантирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.9. Патронланмаган кукунсимон портловчи моддалар ва бошқа заҳарли моддалар билан алоқада бўлган ходимлар учун ҳар сменада тоза ички кийим берилиши ташкил этилиши лозим. Бундай махсус кийимларни сақлаш ва ювиш бошқа ходимларнинг махсус кийимларидан алоҳида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.10. Радиоактивлик фони юқори бўлган рудаларни қазиб олишда банд бўлган ишчиларнинг тери қопламалари тозалиги радиометрик назоратдан ўтказилиши шарт. Уларнинг махсус кийимлари ҳафтада камида бир марта ювилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.11. Махсус кийимларни чангсизлантириш, зарарсизлантириш, кимёвий тозалаш ва таъмирлаш хоналари алоҳида жойлаштирилиши ва бошқа хоналарга ифлосланган ҳаво киришини олдини оладиган автоном шамоллатиш тизими билан жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.12. Оёқ териси замбуруғли касалликларининг олдини олиш мақсадида душ хоналарида резина гиламчалар, пластик панжаралар ва йўлакчалар, шахсий ҳаммом пойабзалидан фойдаланиш лозим. Душ олдидаги хоналарда ҳаммом пойабзалини ҳар фойдаланишдан сўнг дезинфекция қилиш учун, шунингдек формалин эритмаси учун махсус идишлар бўлиши керак. Поллар, деворлар, душ жиҳозлари ва тери ванналари ҳар сменадан кейин ҳўл тозаланиши ва дезинфекция қилиниши шарт. Дезинфекция учун Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан рухсат этилган моддалар ва таркиблар қўлланилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.13. Очиқ конларда ишловчи кон ишчилари учун қисқа муддатли дам олиш, иситиш ёки совутиш, шунингдек транспортни кутиш пайтида ёғингарчиликдан ҳимояланиш учун хоналар кўзда тутилиши керак. Хоналардаги ҳаво ҳарорати +22°С дан-+25°С гача бўлиши лозим. Ҳаво ҳаракати тезлиги 0,2 м/с дан ошмаслиги керак. Хоналарда ичимлик суви ва иссиқ чой учун қурилмалар ўрнатилиши шарт. Овқатланиш жойи 500 метрдан узоқроқда жойлашган бўлса, хонада овқатланиш учун қўшимча шароитлар яратилиши керак. Хоналарда қўл ва оёқларни маҳаллий иситиш учун мосламалар бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. АТРОФ-МУҲИТНИ САНИТАРИЯ МУҲОФАЗАСИ (СУВ ҲАВЗАЛАРИ, ТУПРОҚ, ҲАВО)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1. Санитария-муҳофаза зонаси чегарасидаги атмосфера ҳавосидаги зарарли моддалар миқдори «Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги аҳоли пунктлари атмосфера ҳавосини ифлослантирувчи моддаларнинг рухсат этилган энг юқори концентрациялари (РЕЙК) рўйхати. Гигиеник меъёрлар» га мувофиқ аҳоли пунктлари ҳавосидаги зарарли моддаларнинг рухсат этилган энг юқори концентрацияларидан ошмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2. Санитария-муҳофаза зонаси «Радиация хавфсизлиги санитария нормалари ва қоидалари» ҳамда «Ўзбекистон Республикаси аҳоли пунктлари атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш бўйича санитария нормалари ва қоидалари» кўрсатмаларига мувофиқ ўрнатилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3. Янги корхоналарни ишлатиш, қайта қуриш ва лойиҳалашда 9.1-банд талабларини таъминлайдиган атмосфера ҳавосига зарарли моддалар чиқарилишининг рухсат этилган чегаравий миқдори (РЕЧМ) га риоя қилиниши шарт. РЕЧМ қийматлари «Табиатни муҳофаза қилиш. Атмосфера. Саноат корхоналарининг рухсат этилган чегаравий чиқиндиларини белгилаш усуллари. Умумий талаблар» ГОСТ талабларига мувофиқ тасдиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.4. Чанг ва газларни тозалаш иншоотларисиз технологик ускуналарни ишга туширишга рухсат берилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.5. Таркибида фторид кислотаси, водород цианид, симоб буғлари бўлган газ-ҳаво аралашмасини ташийдиган барча газ сўриш тизимларида қувват бўйича 100% унумдорликка эга бўлган захира газ тозалаш қурилмаси бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.6. Газ-чанг тутиш иншоотининг авария ҳолатида тўхтатилиши юз берганда, асосий ускуналар ҳам технологик цикл тугаши билан дарҳол ўчирилиши лозим. Узлуксиз технологик цикл мавжуд бўлса, авария ҳолатини бартараф этиш жадвали тузилади. Аварияли тўхташнинг барча ҳолларида белгиланган шаклда далолатнома расмийлаштирилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.7. Корхоналар асосий ифлослантирувчи манбалардан атмосферага чиқариладиган саноат чиқиндиларининг сифат таркиби ва ҳажмлари устидан, шунингдек санитария-муҳофаза зонаси ва турар-жой қурилишлари чегарасидаги атмосфера ҳавосининг ифлосланиш даражаси устидан лаборатория назоратини таъминлашлари шарт. Атмосфера ҳавосининг ифлосланишини назорат қилиш «Табиатни муҳофаза қилиш. Атмосфера. Аҳоли пунктлари ҳавоси. Ҳаво сифати кўрсаткичларини назорат қилиш қоидалари. Ифлосланишни назорат қилиш» давлат стандарти ҳамда Ўзбекистон Республикаси Давгидромет қўмитаси ва Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган атмосфера ифлосланишини назорат қилиш бўйича тегишли ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.8. Саноат объектларини сув билан таъминлаш схемалари айланма циклларни ташкил этишни, оқоваларни маҳаллий тозалашни, оқова сувлардан ишлаб чиқаришнинг қимматли чиқиндиларини ажратиб олишни «Канализация. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар» қурилиш меъёрлари ва қоидалари; «Ер усти сувларини ифлосланишдан муҳофаза қилишнинг санитария қоидалари ва нормалари»; «Сейсмик ҳудудларда қурилиш» қурилиш меъёрлари ва қоидалари; «Ўзбекистон Республикасининг алоҳида табиий ва иқлим шароитларида канализация тизимларига қўйиладиган санитария талаблари» талабларига мувофиқ равишда кўзда тутиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.9. Йўл қўйилиши мумкин бўлган энг юқори концентрациялари белгиланмаган кимёвий моддаларни қўллаш ва сув ҳавзаларига ташлаш тақиқланади. Карер ва ер ости сувларини сув ҳавзаларига оқизишга фақат уларни муаллақ ва сувда эриган моддалардан самарали тозалагандан кейингина рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.10. Тозалаш иншоотлари лойиҳасида чўккан муаллақ моддалар кинетикасини ҳисобга олган ҳолда оқова сувларни тиндириш вақти ҳисоби ва «Сув объектларига оқова сувлар билан тушадиган моддаларнинг йўл қўйиладиган чегаравий ташламалари (ЙҚЧТ) лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишга қўйиладиган санитария талаблари»га мувофиқ коагулянтлар ва флокулянтларни қўллаш (ёки қўллашдан воз кечиш) асослари тақдим этилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.11. Сув тозалаш иншоотларининг унумдорлиги «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар. Лойиҳалаштириш меъёрлари» ва ҚМҚ «Канализация. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар. Лойиҳалаш меъёрлари» талабларига мувофиқ қазиб олиш ва бойитиш корхоналарининг қувватини ошириш имкониятини (камида 20 йиллик муддат) ҳисобга олган ҳолда ҳисобланиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.12. Карер сувларида 3 х 10ъ9 кюри/л дан юқори радионуклидлар мавжуд бўлганда, уларни ер юзасига ва оқмайдиган сув ҳавзаларига ташлаш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.13. Ер усти ва карер сувларини ағдармаларга ташлашга йўл қўйилмайди.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.14. Чиқиндихоналар ва шламомборлардан фойдаланишни назорат қилиш «Саноат чиқиндиларини инвентаризация қилиш, таснифлаш, сақлаш ва зарарсизлантиришнинг санитария қоидалари»; «Ўзбекистон Республикаси шароитида заҳарли саноат чиқиндиларининг гигиеник таснифлагичи»; «Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг рухсат этилган чегаравий концентрациялари (РЕСК) ва тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК)» га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.15. Тупроқни олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналари чиқиндилари билан ифлосланишидан санитария жиҳатидан муҳофаза қилиш қуйидагиларга мувофиқ таъминланиши керак:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.16. «Турли хил ер фойдаланиш турларида тупроқнинг ифлосланиш даражасини баҳолашнинг санитария қоидалари ва меъёрлари». «Тупроқ ифлосланишининг аҳоли саломатлиги учун хавфлилик даражасини гигиеник баҳолаш бўйича услубий тавсиялар».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.17. Атмосфера ҳавоси, сув, тупроқ, оқова сувларни текшириш бўйича амалдаги меъёрларга мувофиқ ташкил этиладиган идоравий санитария лабораторияси мавжуд бўлган тақдирда, намуналар олиш нуқталари, аниқланадиган моддалар рўйхати ва ташқи муҳит объектларини назорат қилиш даврийлиги Давлат санитария-эпидемиология назорати ҳудудий органлари билан келишилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. ШАХСИЙ ҲИМОЯ ВОСИТАЛАРИГА ВА ТИББИЙ-ПРОФИЛАКТИК ХОДИМЛАРНИ ТАЪМИНЛАШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1. Руда ва уни қайта ишлаш маҳсулотлари билан муносабатда бўлувчи ишчилар ва мутахассислар белгиланган муддатларда тасдиқланган меъёрларга мувофиқ, ўз касблари ва меҳнат шароитларига мос келадиган махсус пойабзал ҳамда хавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омилларининг таъсиридан ҳимояловчи шахсий ҳимоя воситалари (ШҲВ) билан таъминланишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2. ШҲВни танлашда ишлаб чиқариш муҳитининг барча зарарли омиллари мажмуасини ҳисобга олиш лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнафас олиш аъзоларини чанг ва аэрозоллардан ҳимоя қилиш учун клапансиз типдаги (ШБ-1, «Лепесток») ва клапанли типдаги («Юлия») ШҲВ-респираторлардан фойдаланиш керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишнафас олиш аъзоларини заҳарли газлар ва чангдан ҳимоя қилиш учун — ниқоб остидаги очиқ бўшлиқли ва ташқи фильтрловчи элементлар («Нива Э-2») орқали тозаланган ҳавони мажбурий етказиб берувчи шлем-ниқоблар, шунингдек, жамоавий ҳимоя воситалари — кон машинаси кабинасида ўрнатиладиган фильтр-вентиляция қурилмалари (СГЗ-20 ва СОВ-1 модулли қурилмалари) ёки кон машинаси кабинасидан ташқарида жойлаштирилган (СПГО-1 стационар қурилмаси) қурилмалардан фойдаланиш лозим;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишюқори даражадаги тебранишлардан ҳимояланиш учун тўсиқ, тебранишни изоляцияловчи, сўндирувчи, масофадан бошқариш ва бошқа қурилмалардан фойдаланиш зарур; «вақт билан ҳимояланиш» режимларини қўллаш; ШҲВлардан (тебранишдан ҳимояловчи пойабзал ва қўлқоплар) фойдаланиш; қўллар ва елка камарини ўз-ўзига ва ўзаро массаж қилиш; қўллар учун иссиқлик, қуруқ ҳаво ва сув муолажаларини қўллаш керак;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3. Шовқиндан ҳимояланиш учун тўсиқ қурилмалар, товуш ўтказмайдиган ва ютувчи мосламалар, масофадан бошқариш воситалари қўлланилиши шарт; «вақт билан ҳимоялаш» режимларидан фойдаланиш; шахсий ҳимоя воситалари (шовқинга қарши қулоқчинлар ва қулоқ ичига киритиладиган мосламалар) ишлатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4. Ишчилар зарбли асбоб билан ишлаётганда ёки тоғ жинси, ишлов берилаётган материаллар ва асбобларнинг парчалари ҳосил бўлиши мумкин бўлган ишларни бажараётганда албатта ҳимоя кўзойнагидан фойдаланишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5. Ишловчиларнинг қўл терисини тери орқали ўтувчи таъсирловчи хусусиятга эга зарарли моддалардан ҳимоя қилиш учун «Ишловчиларнинг шахсий ҳимоя воситалари каталог-маълумотномаси»га мувофиқ қўлқоплар, ҳимоя малҳамлари ва пасталардан фойдаланиш лозим. Кончилик корхонасига ишга кираётган барча ходимлар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг «Ўзбекистон Республикаси ходимларини ишга киришда дастлабки ва даврий тиббий кўрикдан ўтказиш тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги 2000 йил 6 июндаги 300-сонли буйруғига мувофиқ, дастлабки (меҳнат шартномасини тузиш чоғида) тиббий кўрикдан ўтказилиши, зарарли ёки хавфли меҳнат шароитларида банд бўлган ишчи ва хизматчилар эса мажбурий даврий тиббий кўрикдан ўтказилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.6. Ходимларни ишга қабул қилишда ҳамда руда қазиб олиш ва уни қайта ишлаш корхоналарида ишлаш даврида ўсмирлар ва аёллар меҳнатини муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларига қатъий риоя этилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.7. Ходимларни техник тайёрлаш дастурига 1-2-хавфлилик синфига мансуб моддалар билан ўткир заҳарланиш ҳолатларида биринчи ёрдам кўрсатиш чоралари ҳақидаги мавзулар киритилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. ИШЛАБ ЧИҚАРИШ МУҲИТИ ОМИЛЛАРИ ҲОЛАТИНИ НАЗОРАТ ҚИЛИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.1. Олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналарида меҳнат шароитлари ҳолатини назорат қилиш технологик жараённинг ўзига хос хусусиятлари, унинг ўзгаришлари, турли ишларни бажаришнинг реал шароитлари, ускуналарни таъмирлаш, соғломлаштириш тадбирларини жорий этишни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.2. Тезкор санитария назорати ва ишлаб чиқариш омиллари параметрларини даврий баҳолашни корхоналарнинг саноат-санитария лабораториялари ёки «Ўзстандарт» агентлиги томонидан аккредитация қилинган бошқа ихтисослаштирилган лабораториялар ўтказиши керак. Санитария назоратини ташкил этиш масъулияти корхона маъмурияти зиммасига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.3. Давлат санитария-эпидемиология назорати органлари лабораториялари ҳар чоракда камида бир марта ва иш технологияси ҳар гал ўзгаргандан сўнг ташқи назоратни амалга ошириши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.4. Ишлаб чиқариш муҳитининг назорат қилинадиган зарарли омиллари рўйхати, ўлчашларни ўтказиш усуллари ва даврийлиги, намуналар ва ўлчашларни олиш жойлари ҳамда нуқталари Давлат санитария-эпидемиология назорати органлари билан келишилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.5. Руда, қайта ишлаш маҳсулотлари, шунингдек атрофдаги жинслар ва кулда (ер ости сувлари, технологик ва бошқалар) сезиларли чанг-радиация омилини келтириб чиқарадиган табиий радиоактив моддалар аралашмалари мавжуд бўлганда, «Санитария меъёрлари ва радиация хавфсизлиги қоидалари» талабларига мувофиқ ишлаб чиқариш биноларида, корхона ҳудудида, санитария-ҳимоя ва кузатув зоналари доирасида радиация ҳолатини дозиметрик назорат қилиш амалга оширилиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.6. Олтин қазиб олиш ва бойитиш корхоналарида шовқинни ўлчаш йилига камида бир марта, шунингдек, алоҳида қисмлар, механизмлар ёки агрегатлар таъмирлангандан, алмаштирилгандан ва модернизация қилингандан сўнг ўтказилиши лозим. Ёритилганликни ўлчаш ишлаб чиқариш хусусиятига қараб, аммо йилига камида бир марта амалга оширилади. Бошқа хавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омиллари даражасини назорат қилиш амалдаги меъёрий-услубий ҳужжатларга мувофиқ бажарилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.7. Ўлчовлар иш жойларида ўтказилиши керак. Агар иш жойи ишлаб чиқариш биносининг бир нечта қисмларидан иборат бўлса, ўлчашлар уларнинг ҳар бирида амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.8. Ишлаб чиқариш муҳити ҳолатини назорат қилиш иш зонаси ҳавосига ажралиб чиқадиган кимёвий моддаларнинг ЙРК (йўл қўйиладиган концентрация) кўрсаткичи, хавфлилик синфи ва организмга таъсир қилиш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим (3-жадвал).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.9. Иш зонаси ҳавосини назорат қилиш даврийлигини зарарли модданинг хавфлилик даражасига қараб белгилаш зарур:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI хавфлилик синфига мансуб моддалар учун — ҳар 10 кунда камида бир марта;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII ва IV синф моддалари учун — ҳар чоракда камида 1 марта.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.10. Ишлаб чиқаришнинг аниқ шароитларига кўра (лаборатория текширувлари натижаларига асосан) Давлат санитария назорати органлари билан келишилган ҳолда иш зонаси ҳавосини назорат қилишнинг қуйидаги даврийлигига рухсат берилади:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйилига 1 марта: 3 ва 4-хавфлилик синфидаги моддаларнинг ҳаво муҳитига ажралиш даражаси охирги 2 йил давомида РЕМ даражасида ёки ундан паст бўлган ҳолларда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишйилига 2 марта: ўтган йилда III ва IV хавфлилик синфига мансуб зарарли моддаларнинг РЕМ дан бир маротаба ошган ҳолатларида; охирги 2 йил давомида ишчи зона ҳавосида II хавфлилик синфига мансуб моддалар миқдори РЕМ даражасида ёки ундан паст бўлган ҳолда барқарор қайд этилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҳар чоракда 1 марта: ўтган йилда II синф моддаларининг ҳаводаги миқдори РЕМ дан бир марта ошган ҳолларда; охирги 2 йил давомида ҳаво муҳитида I хавфлилик синфи моддалари РЕМ даражасида ёки ундан паст бўлган ҳолда барқарор қайд этилганда;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишойига 1 марта: ўтган йилда иш жойлари ҳавосида 1-хавфлилик синфига мансуб зарарли моддалар РЕМ дан бир марта ошган ҳолларда.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.11. 3 ва 4-хавфлилик синфига мансуб моддалар қўлланиладиган технологик жараён режими етарлича барқарор бўлмаганда ёки фойдаланиш жараёнида ускунанинг техник ҳолати ўзгарганда, бу ишчи зона ҳавосининг ифлосланишига сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин бўлса, шунингдек, зарарли моддалар концентрациясининг мавсумий ўзгариши эҳтимоли мавжуд бўлган ҳолларда, назорат частотасини ошириш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.12. Смена давомида ва (ёки) технологик жараённинг алоҳида босқичларида бир нуқтада кетма-кет камида учта намуна олиниши шарт. Асосан фиброген таъсирли аэрозоллар учун битта намуна олишга рухсат берилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
3-жадвал |
|||||
|
|
|||||
|
Иш зонаси ҳавосидаги миқдори назорат қилиниши лозим бўлган зарарли моддалар рўйхати |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Т/р |
Модда номи |
Миқдор РЕМ мг/м3 |
Ишлаб чиқариш шароитида ҳавода агрегат ҳолати |
Хавфлилик синфи |
Организмга таъсир хусусиятлари |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
1. |
Азот диоксиди |
2 |
ИИ |
3 |
О |
|
2. |
Азот оксидлари (НО2 га қайта ҳисоблаганда) |
5 |
ИИ |
3 |
О |
|
3. |
Углерод оксиди |
20 |
ИИ |
4 |
О |
|
4. |
Водород сульфид |
3 |
ИИ |
3 |
|
|
5. |
Олтингугурт диоксиди* |
10 |
ИИ |
3 |
|
|
6. |
Акролеин |
|
|
|
|
|
7. |
Формалдегид* |
0,5 |
ИИ |
2 |
О, А |
|
8. |
Бензо(а)пирен |
0,00015 |
ИИ |
1 |
К |
|
9. |
Чанг таркибида кристалл кремний диоксиди миқдори: 70% дан ортиқ бўлганда |
1 |
а |
3 |
Ф |
|
10% дан 70% гача |
2 |
а |
3 |
Ф |
|
|
2% дан 10% гача |
4 |
а |
3 |
Ф |
|
|
2% дан кам |
6 |
а |
4 |
Ф |
|
|
10. |
Силикатлар ва таркибида силикат бўлган чанг: таркибида асбест миқдори 10% дан ортиқ бўлган табиий ва сунъий асбест ҳамда асбест аралашмалар, талк, слюда, флагопит ва мусковит |
2 |
а |
|
Ф, К |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишИзоҳ: суратда — максимал бир марталик;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишмахражда — зарарли моддалар концентрациясининг ўртача смена қийматлари;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишО, А, К, Ф — ўткир йўналтирилган, аллергик, канцероген ва фиброген таъсирга эга зарарли моддалар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишАМАЛДАГИ МЕЪЁРИЙ ҲУЖЖАТЛАР РЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. СН 245-71. Саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. СанПиН № 0011-94. Технологик жараёнларни ташкил этиш ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиеник талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.СанПиН № 0113-01. Меҳнат гигиенаси масалалари бўйича янги технологик жараёнлар, асбоб-ускуналар, қуроллар, кимёвий моддалар ва бошқа маҳсулотлар устидан огоҳлантирувчи санитария назорати.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. КМК 2.04.05-97. Иситиш, шамоллатиш ва ҳавони тозалаш.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. СанПиН № 0058-95. «Ишлаб чиқариш хоналари микроиқлимининг санитария меъёрлари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. КМК № 2.09.04-98. «Маъмурий ва маиший бинолар».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. КМК № 2.04.0297. «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. КМК 2.04.02-98 «Биноларнинг ички сув таъминоти ва оқова сув тизими».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. СанПиН № 0057-95 «Ичимлик суви сифатининг гигиеник мезонлари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Ўз ДСт 950:2000. Ичимлик суви. Гигиеник талаблар ва сифат назорати. Ичимлик суви.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Ўз Д 1 950:2000. Марказлаштирилган хўжалик-ичимлик сув таъминоти манбалари. Гигиеник, техник талаблар ва танлаш қоидалари. Марказлаштирилган хўжалик-ичимлик сув таъминоти манбалари.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. СанПиН № 0130-02. «Ўзбекистон шароитида марказлаштирилган иссиқ сув таъминоти тизимларини назорат қилишнинг санитария қоидалари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. СанПиН № 0005-93 «Ўзбекистон Республикаси аҳоли пунктлари атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш бўйича санитария меъёрлари ва қоидалари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. СанПиН № 0015-94 «Гигиеник меъёрлар. Ўзбекистон ҳудудидаги аҳоли пунктлари атмосфера ҳавосида ифлослантирувчи моддаларнинг рухсат этилган энг юқори концентрациялари (РЕЙК) рўйхати».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. СанПиН № 0029-94 «Радиацион хавфсизлик санитария меъёрлари ва қоидалари».
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. СанПиН № 0041-95 «Мис, норуда ва сочма фойдали қазилмаларни қазиб олиш ва бойитиш корхоналари учун санитария қоидалари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. СанПиН № 0055-95 «Тупроқдаги экзоген зарарли моддаларнинг чегаравий рухсат этилган концентрациялари (ЧРЕК) ва тахминий рухсат этилган концентрациялари (ТРЕК).»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. СанПиН № 0057-95 «Турли ердан фойдаланиш турларидаги тупроқ ифлосланиш даражасини баҳолаш санитария қоидалари ва меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. СанПиН № 0073-97 «Радиоизотопли асбобларни ўрнатиш ва улардан фойдаланишдаги санитария қоидалари (Радиоизотопли асбоблар билан ишлашнинг санитария қоидалари).»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. СанПиН № 0088-99 «Оқова сувлар билан сув объектларига тушаётган моддаларнинг чегаравий рухсат этилган оқизмалари (ЧРЕО) лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишишга оид санитария талаблари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. СанПиН № 0127-02 «Саноат чиқиндиларини рўйхатга олиш, таснифлаш, сақлаш ва зарарсизлантириш санитария қоидалари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. СанПиН № 0128-02 «Ўзбекистон Республикаси шароитида заҳарли саноат чиқиндиларининг гигиеник таснифлагичи.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. СанПиН № 0129-02 «Ўзбекистон Республикасининг ўзига хос табиий ва иқлим шароитларида канализация тизимларига қўйиладиган санитария талаблари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. ҚМҚ № 2.04.03-97 «Канализация. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. СанПиН № 0122-01 «Иш жойларидаги умумий ва маҳаллий титрашнинг санитария меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. СанПиН № 01120-01 «Иш жойларида шовқин даражасининг санитария меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. ҚМҚ № 2.01.08-95 «Шовқиндан ҳимояланиш.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. ГОСТ 12.1.007-75 «Зарарли моддалар. Таснифлаш ва хавфсизликнинг умумий талаблари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. ГОСТ 12.1.005-88 «Иш жойи ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиена талаблари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. 0045-95-сонли СанҚваМ. «Гигиеник меъёрлар. Иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддаларнинг ЙҚКМ.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. 0045-95-сонли СанҚваМ. «Иш зонаси ҳавосидаги зарарли моддаларнинг ЙҚКМ рўйхати.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. 0117-01-сонли СанҚваМ. «Иш жойларида инфратовушнинг санитария меъёрлари.» 33 0054-95-сонли СанҚваМ. «Электромагнит майдонларнинг рухсат этилган даражалари бўйича санитария меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. 11-17-94-сонли СанҚваМ. «Радиочастота диапазонидаги электромагнит майдонлар манбалари билан ишлашда санитария меъёрлари ва қоидалари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. 0014-94-сонли СанҚваМ. «Мойлаш-совутиш суюқликлари, технологик мойлар ва ёғлар билан ишлашда санитария қоидалари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. 0021-94-сонли СанҚваМ. «Симоб, унинг бирикмалари ва симоб таркибли асбоблар билан ишлаш учун мўлжалланган ишлаб чиқариш ва лаборатория хоналарини лойиҳалаш, жиҳозлаш, улардан фойдаланиш ва сақлаш.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. 0115-01-сонли СанҚваМ. «Аёллар учун оғир юкларни қўлда кўтариш ва ташишда рухсат этилган чегаравий юкламаларнинг санитария меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. 0116-01-сонли СанҚваМ. «Ўсмирлар учун оғир юкларни қўлда кўтариш ва ташишда йўл қўйиладиган чегаравий юкламаларнинг санитария меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. 0142-03-сонли СанҚваМ. «Ультрабинафша нурланишнинг санитария қоидалари ва меъёрлари.»
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2000 йил 6 июндаги 300-сонли «Ўзбекистон Республикаси ходимларини ишга қабул қилишда дастлабки ва даврий тиббий кўрикдан ўтказиш тизимини такомиллаштириш тўғрисида»ги буйруғи.