Ўзбекистон Республикаси «Қўриқлаш фаолияти тўғрисида»ги Қонунининг 7¹-моддасига мувофиқ буюраман:

1. Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаментига қўриқлаш учун топширилган объектларни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш талаблари, тартиби ҳамда шартлари тўғрисидаги йўриқнома иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси билан келишилган.

3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаментига (бундан буён матнда Қўриқлаш департаменти деб юритилади) қўриқлаш учун топширилган объектларни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш талаблари, тартиби ҳамда шартларини белгилайди.

Ушбу Йўриқнома талаблари ўта муҳим, тоифаланган ҳамда давлат аҳамиятига молик бошқа объектлар, банклар ва уларнинг филиаллари объектлари, таълим ташкилотлари объектлари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси томонидан қўриқланадиган объектларни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлашга нисбатан татбиқ этилмайди.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 21 ноябрдаги 930-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Қўриқлаш департаменти бўлинмалари томонидан қўриқланадиган объектлар рўйхатида назарда тутилмаган тадбиркорлик субъектлари ҳамда жисмоний шахсларга тегишли объектларни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлашда мазкур Йўриқнома талаблари тавсиявий хусусиятга эга бўлиб, уларни қўллаш шартлари тарафларнинг ўзаро келишувига кўра тузиладиган шартномада белгиланади.

1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

қўриқланадиган объект (бундан буён матнда объект деб юритилади) — белгиланган тартибда қўриқлашга олинган жисмоний ва юридик шахсларнинг бинолари, иморатлари, иншоотлари, уларнинг ҳудудлари, жойнинг участкалари, транспорт воситалари, транспортда ташиладиган юклари, пул маблағлари, моддий бойликлари ва бошқа мол-мулки, шунингдек жисмоний шахс;

қўриқлашнинг муҳандислик воситалари — объектларни тажовузлардан механик жиҳатдан ҳимоя қилиш учун қўлланиладиган қурилмалар ва иншоотлар;

қўриқлашнинг техник воситалари — объектларни тажовузлардан ҳимоя қилиш учун фойдаланиладиган, мустақил вазифаларни бажарадиган, конструктив жиҳатдан якунланган қурилмалар;

тўсиқ — объектга киришга ёки киришга уринишга тўсқинлик қилувчи қўриқлашнинг муҳандислик воситаси (металл панжара ёки металл конструкция ёхуд девор);

қўриқлаш сигнализацияси тизими — объектга қонунга хилоф равишда киришни ёки киришга уринишни магнит контактли, ойна синишини қайд этувчи ва ҳаракатни аниқлайдиган хабаргоҳлар (бундан буён матнда хабаргоҳлар деб юритилади) орқали аниқловчи қўриқлашнинг техник воситаси;

техник қўриқлаш маркази (бундан буён матнда Марказ деб юритилади) — ташвиш хабари асосида объектга тезкор ҳаракатланувчи гуруҳнинг зудлик билан жўнатилишини таъминлайдиган Қўриқлаш департаментининг таркибий бўлинмаси;

сигнализация ҳимоя тўсиқлари (бундан буён матнда ҳимоя тўсиғи деб юритилади) — объектга қонунга хилоф равишда кирилганда ташвиш хабарининг қўриқлаш пости қабул қилиш ва бошқариш қурилмасига ёки Марказга узатилишини таъминловчи сигнализация шлейфи ёки шлейфларнинг мажмуаси;

ташвиш сигнализация тизими — объектга қонунга хилоф равишда қилинган тажовузлар бўйича ташвиш хабарининг тугма ёки педаллар орқали Марказга узатилишини таъминлайдиган қўриқлашнинг техник воситаси.

2. Мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаблар объектларга уларнинг функционал вазифаси, конструктив хусусиятлари, жойлашуви ва қўриқлаш туридан келиб чиқиб қўлланилади.

3. Объектларни қўриқлашнинг муҳандислик воситалари билан жиҳозлашда қуйидагилар назарда тутилади:

тўсиқ;

дарвоза;

назорат-ўтказиш жойи;

сув ва ҳаво қувурлари, ер ости коллекторлари;

эшик ва деразалар;

шамоллатиш (вентиляция) шахталари, мўри ва бошқа технологик каналлар;

қулфлаш мосламалари.

4. Объектнинг тўсиқларини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши лозим:

шахслар ва транспорт воситаларининг объект ҳудудига тасодифий ёки рухсатсиз киришига, шунингдек назорат-ўтказиш жойини четлаб ўтган ҳолда объектга қонунга хилоф равишда киришига тўсқинлик қилиши;

объект ҳудудини кузатишга ҳамда қўриқлашнинг техник воситалари ишлашига тўсқинлик қилмаслиги;

объект ҳудудидан ташқарида жойлашган бино ва иншоотлар билан туташмаслиги;

тирқишлар, тешиклар ва бошқа шикастланишларга, шунингдек қулфланмайдиган дарвоза ҳамда эшикларга эга бўлмаслиги;

баландлиги камида 2 метр бўлиши.

5. Объектнинг дарвозаларини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя этилиши зарур:

объектнинг дарвозалари транспорт воситалари ва темир йўл кириш жойларига ўрнатилиши;

автоматик бошқариладиган дарвозалар техник носоз бўлганда уларни қўлда очиш ва тўхтатиш имконини берувчи мосламалар билан жиҳозланган бўлиши;

баландлиги камида 2 метр ва қалинлиги камида 2 мм бўлган металл қопламадан ёки диаметри камида 16 мм бўлган ҳамда 150х150 мм дан катта бўлмаган ўлчамдаги катакчаларни ташкил этувчи, шунингдек катакчаларнинг кесишмаларида пайвандланган, гардиши 50х50х5 мм дан кам бўлмаган ўлчамдаги металл бурчак билан мустаҳкамланган металл панжарадан иборат бўлиши.

6. Объектнинг назорат-ўтказиш жойини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя этилиши лозим:

объектга ташриф буюрувчи шахслар ва унинг ходимларини кўздан кечириш, шунингдек қўриқлаш нарядларининг хизмат ўташи учун алоҳида хона мавжуд бўлиши;

дарвозаларни автоматик бошқариш, ташқи периметр ёриткичларини ҳамда транспорт воситаларини доимий (стационар) кўздан кечириш воситаларини бошқариш қурилмалари назорат-ўтказиш жойига ёки объект ҳудудининг ички томонига ўрнатилиши;

транспорт воситалари ва темир йўл транспортини кўздан кечириш учун махсус майдончалар билан жиҳозланиши;

назорат-ўтказиш жойининг деразалари металл панжаралар билан жиҳозланиши;

назорат-ўтказиш жойининг эшиклари қалинлиги 2 мм дан кам бўлмаган металл қопламадан иборат бўлиши, шунингдек транспорт воситалари ва фуқароларни кузатиш учун туйнук билан жиҳозланган бўлиши;

турникетлар билан жиҳозланиши.

7. Объектнинг сув ва ҳаво қувурлари, ер ости коллекторлари унинг объектдан чиқиш жойларида диаметри камида 16 мм бўлган ва 150х150 мм дан катта бўлмаган ўлчамдаги катакчаларни ташкил этувчи, шунингдек катакчаларнинг кесишмаларида пайвандланган металл панжаралар билан жиҳозланган бўлиши зарур.

8. Объектнинг эшикларини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши керак:

асосий ва захира кириш эшикларининг ички томонида диаметри камида 16 мм бўлган ва 150х150 мм дан катта бўлмаган ўлчамдаги катакчаларни ташкил этувчи, шунингдек катакчаларнинг кесишмаларида пайвандланган, гардиши 35х35х4 мм дан кам бўлмаган ўлчамдаги металл бурчак билан мустаҳкамланган металл панжарали қўшимча эшик ўрнатилиши;

асосий кириш эшиги домофон билан, захира кириш эшиги эса кўриш туйнуги билан жиҳозланиши;

махсус қисм, сервер, архив ва касса хоналари, шунингдек ертўла ҳамда чордоқ эшиклари қалинлиги 2 мм дан кам бўлмаган металл қоплама билан қопланган бўлиши.

9. Объектнинг деразаларини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши керак:

объектнинг биринчи қаватида жойлашган махсус қисм, сервер, архив ва касса хоналарининг, шунингдек ертўла ҳамда чордоқнинг деразалари металл панжаралар билан жиҳозланиши;

иккинчи ва ундан юқори қаватлардаги деразалар эвакуация зиналари ёнида жойлашган тақдирда металл панжаралар билан жиҳозланиши.

10. Объектнинг шамоллатиш (вентиляция) шахталари, мўри ва бошқа технологик каналлари унинг объектга кириш жойларида диаметри камида 16 мм бўлган ва 150х150 мм дан катта бўлмаган ўлчамдаги катакчаларни ташкил этувчи, шунингдек катакчаларнинг кесишмаларида пайвандланган металл панжаралар билан жиҳозланган бўлиши керак.

11. Объект дарвоза ва эшикларининг қулфлаш мосламаларини жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши зарур:

осма қулф ўрнатиш учун мўлжалланган қулоқчалар кесими камида 6×40 мм бўлган пўлат тасмадан тайёрланиши;

ёпиштирма қулфлар дарвоза ва эшикларнинг ички томонига болтлар, шайбалар ва гайкалар ёрдамида маҳкамланиши.

12. Объектни қўриқлашнинг техник воситалари таркибига қуйидагилар киради:

қўриқлаш сигнализацияси тизими;

ташвиш сигнализация тизими.

13. Объектни қўриқлаш сигнализацияси тизими билан жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши керак:

рухсатсиз кириш эҳтимоли мавжуд бўлган жойлар (дарвоза, эшик, дераза, йўлак ва хоналар) қўриқлаш сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши;

қўриқлаш сигнализацияси тизимининг қабул қилиш ва бошқариш қурилмаси қўриқлаш постига ўрнатилиши;

ертўла ва чордоқ хоналарига, шунингдек уларнинг эшик ва деразаларига ўрнатилган хабаргоҳларнинг шлейфлари ташқи периметрни қўриқлаш сигнализацияси тизимига уланиши;

объектнинг ҳар бир қаватида ўрнатилган хабаргоҳлардан келувчи шлейфлар ички периметри қўриқлаш сигнализацияси тизимига уланиши;

объектнинг асосий кириш эшиги ишдан ташқари вақтда очилишини назорат қилиш учун унга ўрнатилган хабаргоҳ қабул қилиш-назорат ва бошқариш қурилмаси орқали Марказга уланиши;

объект ҳар бир хонасига магнит контактли, ойна синишини қайд этувчи ва ҳаракатни аниқлайдиган хабаргоҳлар биргаликда ўрнатилиши;

ҳаракатни аниқлайдиган хабаргоҳлар объект хонасининг ҳар 30 м² қисми учун камида биттадан ўрнатилиши.

14. Махсус қисм, сервер, архив ва касса хоналарини қўриқлаш сигнализация тизимининг иккита ҳимоя тўсиғи билан жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши керак:

биринчи ҳимоя тўсиғига хона деразасига ойна синишини ва унинг очилишини ҳамда хона эшигига унинг очилишини қайд этувчи магнит контактли хабаргоҳларни қўллаш;

иккинчи ҳимоя тўсиғига хонага ҳаракатни аниқлайдиган хабаргоҳларни қўллаш.

Бунда ушбу ҳимоя тўсиқлари шлейфлар орқали қабул қилиш ва бошқариш қурилмасига ва Марказга уланиши зарур.

15. Объектни ташвиш сигнализация тизими билан жиҳозлашда қуйидаги талаб ва шартларга риоя қилиниши керак:

ташвиш хабарининг тугма ёки педаллари бегона шахслар кўрмайдиган жойларга ўрнатилиши;

ташвиш хабарининг тугма ёки педаллари объект раҳбари ва бухгалтер хоналарига, шунингдек товар-моддий бойликларни сақлаш, ташиш ва ортиш-тушириш жойларига ва қўриқлаш постларига ўрнатилиши;

ташвиш сигнализация тизимининг барча шлейфлари тўғридан тўғри Марказга уланиши.

16. Объектни қўриқлаш ҳамда унинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозланишини ўрганиб бериш учун жисмоний ёки юридик шахс ушбу объект жойлашган жойдаги Қўриқлаш департаментининг Қорақалпоғистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги, вилоятлар ички ишлар бошқармалари, Тошкент шаҳар ва Тошкент вилояти ички ишлар бош бошқармалари ҳузуридаги Қўриқлаш хизматларига (бундан буён матнда ҳудудий қўриқлаш хизматлари) ариза билан ёзма ёки электрон шаклда мурожаат қилади.

17. Жисмоний ёки юридик шахснинг аризаси келиб тушган кундан эътиборан ўн беш кун ичида ҳудудий қўриқлаш хизматлари томонидан мазкур Йўриқноманинг 18-бандида кўрсатилган объектнинг ўзига хос хусусиятлари ўрганиб чиқилади.

18. Жисмоний ёки юридик шахснинг аризаси келиб тушган кундан эътиборан ўн беш кун ичида ҳудудий қўриқлаш хизматлари томонидан объектни қўриқлаш ҳамда уни муҳандислик ва техник воситалар билан жиҳозлашда қуйидагилар ўрганиб чиқилади:

объектларни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга мувофиқлиги;

объектнинг тузилиши (объект жойлашуви, қават ва хоналарининг сони, товар-моддий бойликларни сақлаш, ташиш ва ортиш-тушириш жойлари);

объектга рухсатсиз кириш мумкин бўлган барча заиф жойлар (тўсиқ, дарвоза, эшик, дераза, йўлак ва хоналар) мавжудлиги.

Бунда ўрганиш натижаларига кўра жисмоний ёки юридик шахс ва ҳудудий қўриқлаш хизмати масъул ходими томонидан икки нусхада объектни қўриқлаш ҳамда уни муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш бўйича далолатнома (бундан буён матнда далолатнома деб юритилади) расмийлаштирилади. Далолатноманинг биринчи нусхаси жисмоний ёки юридик шахсда, иккинчи нусхаси эса ҳудудий қўриқлаш хизмати масъул ходимида сақланади.

19. Объектни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш жисмоний ёки юридик шахс томонидан далолатномага мувофиқ амалга оширилади.

20. Объектни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш ишлари якунлангандан сўнг шу куннинг ўзида жисмоний ёки юридик шахс бу ҳақда ҳудудий қўриқлаш хизматини хабардор этади.

21. Ҳудудий қўриқлаш хизмати бу ҳақда хабардор қилинган кундан эътиборан беш кун ичида объектнинг мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга мувофиқ жиҳозланганлигини ўрганади.

Бунда ўрганиш натижасига кўра ҳудудий қўриқлаш хизмати бошлиғи томонидан қуйидаги қарорлардан бири қабул қилинади:

объектни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга мувофиқлиги аниқланган тақдирда, объектни қўриққа олиш тўғрисида;

объектни қўриқлашнинг муҳандислик ва техник воситалари билан жиҳозлаш мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга номувофиқлиги аниқланган тақдирда, объектни қўриққа олишни рад этиш тўғрисида.

22. Ҳудудий қўриқлаш хизмати объектни қўриққа олиш ёки уни қўриққа олишни рад этиш тўғрисида қабул қилинган қарор ҳақида жисмоний ёки юридик шахсни ушбу қарор қабул қилинган куннинг ўзида ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади.

Бунда объектни қўриққа олишни рад этиш тўғрисидаги хабарномада мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга номувофиқликлар, аниқланган камчиликлар ҳамда уларни бартараф этиш бўйича тегишли тавсиялар кўрсатилиши лозим.

23. Объектни қўриққа олишни рад этиш тўғрисидаги қарор қабул қилинганда жисмоний ёки юридик шахс мазкур Йўриқноманинг 2 ва 3-бобларида назарда тутилган талаб ва шартларга мувофиқ бўлмаган аниқланган камчиликларни бартараф этиб, қайта мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

24. Ушбу Йўриқноманинг талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.