Oziq-ovqat mahsulotlari muhim turlarining va neft mahsulotlarining respublika tashqarisiga noqonuniy olib chiqib ketilishini bartaraf etish ustidan nazoratni kuchaytirish, ichki isteʼmol bozorini ular bilan ishonchli taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. “Oʻzdonmahsulot” korporatsiyasi, “Yogʻmoytamakisanoat” va “Oziqovqatsanoat” uyushmalari, “Oʻzvinosanoat-xolding” xolding kompaniyasi, “Oʻzbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasi rahbarlari zimmasiga oʻz tasarruflaridagi korxonalardan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning respublika tashqarisiga noqonuniy olib chiqib ketilishi yuzasidan shaxsan javobgarlik yuklansin.

Koʻrsatib oʻtilgan idoralarning rahbarlari amaldagi qonunchilikka muvofiq respublika tashqarisiga olib chiqib ketilishi taqiqlangan mahsulotlarni bevosita ishlab chiqariladigan joyida nazorat qilishni kuchaytirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar koʻrsinlar.

2. 1999-yil 1-yanvardan boshlab “Oʻzdonmahsulot” korporatsiyasi, “Oʻzneftmahsulot” aksiyadorlik kompaniyasi, “Oʻzbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasi va “Yogʻmoytamakisanoat” uyushmasining 1-ilovaga* muvofiq ayrim korxonalarida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari lavozimi joriy qilinsin.

1999-yil 1-yanvardan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining shtatdagi xodimlari soni 130 kishiga, shu jumladan markaziy apparatida 3 kishiga koʻpaytirilsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari toʻgʻrisida nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi:

respublika budjetida moliya inspektorlari qoʻshimcha sonini taʼminlash uchun zarur mablagʻlar ajratishni nazarda tutsin;

bir oy muddatda yangi joriy etilgan moliya inspektorlarining shtatdagi lavozimlarini kasbi boʻyicha malakali xodimlar bilan taʼminlasin, shuningdek oʻsimlik yogʻi ishlab chiqaradigan korxonalarda ishlayotgan moliya inspektorlarini attestatsiyadan oʻtkazsin;

ushbu qarorga 1-ilovada koʻrsatilgan korxonalar rahbarlari bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari ishlarini amalga oshirish uchun ish oʻrinlari tashkil etilishini taʼminlasin;

Nazorat-taftish bosh boshqarmasi tomonidan moliya inspektorlari bilan birgalikda un tortish, yogʻni qayta ishlash korxonalari faoliyatini muntazam, yalpi tekshirishlar oʻtkazilishini taʼminlasin. Amaldagi qonunchilik talablarini buzish hollari aniqlangan taqdirda tekshirish materiallarini belgilangan tartibda huquqni muhofaza qilish organlariga topshirsin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlgan tovarlarning Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududidan tashqariga noqonuniy olib chiqib ketilishini bartaraf etish boʻyicha qatʼiy chora-tadbirlar koʻrsin.

Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi 1999-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasiga 52 ta avtotransport sotib olish va ularning taʼminoti uchun mablagʻlar ajratishni nazarda tutsin.

6. Tuman va shaharlar hokimliklari fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va “Mahalla” jamgʻarmasi boʻlinmalari bilan birgalikda muhim oziq-ovqat tovarlari turlarini chakana savdo shoxobchalari orqali sotish ustidan jamoat nazoratini kuchaytirsinlar.

7. Ommaviy axborot vositalari hamda Oʻzbekiston Teleradiokompaniyasiga muhim oziq-ovqat tovarlari turlarining respublika tashqarisiga noqonuniy olib chiqib ketilishi, shuningdek savdo qoidalari buzilishi hollarini matbuotda va televideniye orqali keng va har tomonlama yoritish tavsiya qilinsin.

8. Quyidagilar 1999-yil 1-yanvardan boshlab oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin:

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining budjetga aksiz soligʻi tushishini nazorat qiluvchi moliya inspektorlari lavozimlarini joriy etish toʻgʻrisida” 1996-yil 26-noyabrdagi 418-son qarorining 2-bandi;

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish va ularning aylanishi ustidan davlat monopoliyasini kuchaytirish hamda Oʻzbekiston Respublikasi hududida alkogolli va tamaki mahsulotlarini sotishdan budjetga tushumni koʻpaytirish yuzasidan qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 1998-yil 21-maydagi 221-son qaroriga ilovaning II boʻlimi.

9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosarlari B. S. Hamidov va M. 3. Usmonov zimmasiga yuklansin.

Mazkur Nizom ayrim tovarlarning butligi, saqlanishi va harakati, ularni sotishdan olingan pul mablagʻlaridan maqsadli foydalanish, soliqlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq aksiz soligʻining toʻgʻri hisoblanishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishini nazorat qilish boʻyicha moliya inspektorlarining huquqlari, vazifalari va javobgarliklarini belgilab beradi.

1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari lavozimi aksiz soligʻi toʻlovchi korxonalarda va ijtimoiy ahamiyatli ayrim tovarlarni ishlab chiqaruvchi korxonalarda joriy etiladi.

Moliya inspektorlari lavozimlari joriy etiladigan korxonalar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi (etil spirti va alkogolli mahsulotlar, shuningdek oʻsimlik (paxta) yogʻi ishlab chiqaradigan korxonalar bundan mustasno);

Etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqaradigan korxonalarga moliya inspektori lavozimi Vazirlar Mahkamasining etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarish faoliyatini litsenziyalash komissiyasi tomonidan etil spirti va alkogolli mahsulotlar ishlab chiqarishga litsenziya berilishiga qarab Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan kiritiladi, litsenziyaning amal qilishi toʻxtatilganda yoxud bekor qilinganda ushbu lavozim qisqartiriladi.

Oʻsimlik (paxta) yogʻi ishlab chiqaradigan korxonalarda moliya inspektori lavozimi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan, ularning ustav jamgʻarmasida kamida 51 foiz davlat ulushi boʻlgan, ularga texnik paxta chigiti yetkazib berish nazarda tutilgan yogʻ-moy tarmogʻi korxonalari roʻyxatiga kiritilishiga koʻra joriy etiladi (Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Respublikaning yogʻ-moy tarmogʻini boshqarish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2010-yil 7-sentabrdagi PQ-1401-son qaroriga 1-ilova), korxona ushbu roʻyxatdan chiqarilgan taqdirda esa koʻrsatib oʻtilgan lavozim qisqartiriladi.

2. Moliya inspektorlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod etiladilar. Bunda moliya inspektorlari bilan mehnat shartnomasi bir yilgacha boʻlgan muddatga tuziladi. Amal qilish muddati tamom boʻlgandan keyin mehnat shartnomasi mehnat toʻgʻrisidagi qonunlarda belgilangan tartibda yangi muddatga qayta tuzilishi mumkin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari lavozimi joriy etiladigan korxonalar moliya inspektorlari oʻz ishlarini amalga oshirishlari uchun ularni ish joylari bilan taʼminlaydilar. Korxonalarning mahsulotni sotish, soliqlarni hisoblab chiqish funksiyasi yuklangan xizmatlari oʻz ishlarini moliya inspektorlari bilan bahamjihat amalga oshiradilar.

4. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining korxonalardagi moliya inspektorlarining asosiy vazifalari hisoblanadi:

aksiz soligʻi toʻgʻri hisoblab chiqilishi va oʻz vaqtida toʻlanishini nazorat qilish;

aksiz soligʻi solinadigan mahsulotga aksiz markalari toʻliq markirovka qilinishini hamda sotib olingan aksiz markalarining ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmiga muvofiqligini nazorat qilish;

korxonalar tomonidan ishlab chiqariladigan tovarlarning yirik partiyalari tovar oqimlarining Oʻzbekiston Respublikasining boj olinadigan hududi tashqarisiga gʻayriqonuniy olib chiqib ketilishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida ularni nazorat qilish va ushbu tovarlarga sunʼiy taqchillik yaratishga qaratilgan intilishlarning oldini olish;

moliyaviy oqimlarni tahlil qilishni va oʻzaro hisob-kitoblar boʻyicha pul mablagʻlaridan maqsadli foydalanishni nazorat qilish;

shartnoma (kontraktlar) tuzishning belgilangan tartibiga va xoʻjalik-shartnoma intizomiga rioya etilishini nazorat qilish.

5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari oʻzlariga yuklangan vazifalarni amalga oshirish maqsadida quyidagilarga majburdirlar:

5.1. Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, boshqa qonun hujjatlari va normativ hujjatlarga qatʼiy rioya qilish;

5.2. Mahsulotlarning, shu jumladan aksiz soligʻi solinadigan mahsulotlarning amalda ishlab chiqarilishi va sotilishi hajmlarining buxgalteriya hisobi va hisoboti maʼlumotlariga mosligini muntazam nazorat qilish. Har oʻn kunda, buxgalteriya hisoboti maʼlumotlari asosida haqiqatda yuklab joʻnatilgan mahsulotlarni ularning sotilgan hajmlari bilan solishtirish;

5.3. Tovarlarni Oʻzbekiston Respublikasi tashqarisiga gʻayriqonuniy olib chiqib ketishga, ichki bozorda ushbu tovarlarga sunʼiy taqchillik yaratishga qaratilgan urinishlarning oldini olish maqsadida shartnomalar (kontraktlar) tuzish va ishlab chiqarilgan mahsulotni yuklab joʻnatishning belgilangan tartibiga rioya etilishini muntazam nazorat qilish;

5.4. Har oyda korxonalarning omborlaridagi tayyor mahsulot qoldiqlarini tahlil qilish hamda ularning buxgalteriya hisobi maʼlumotlariga mosligini tekshirish;

5.5. Ishlab chiqarilgan mahsulotni sotishga shartnomalar (kontraktlar) loyihalari mazmunini oʻrganish va zaruriyat boʻlsa korxona rahbarlariga tegishli takliflar kiritish;

5.6. Moliyaviy oqimlar tushumini va pul mablagʻlaridan maqsadli foydalanishni tahlil qilish;

5.7. Aksiz soligʻi toʻgʻri hisoblab chiqilishi va oʻz vaqtida toʻlanishini nazorat qilish;

5.8. Aksiz soligʻi solinadigan mahsulotning har bir turi boʻyicha aksiz soligʻini hisoblab chiqish va toʻlash boʻyicha shaxsiy schyotlar kartochkasini yuritish;

5.9. Har kuni aksiz soligʻi solinadigan mahsulot yuklab joʻnatilganligi va aksiz soligʻi toʻlanganligi toʻgʻrisida jamlama vedomostlar tuzish, ular asosida budjetga toʻlanishi kerak boʻlgan aksiz soligʻi summasi hisob-kitobini tuzish;

5.10. Korxonaning tegishli xizmati bilan birgalikda toʻlash muddatlari boʻyicha avans toʻlovlari hisob-kitoblarini tuzish;

5.11. Oʻz shaxsiy schyotlarining aksiz soligʻi toʻlash muddatlari boʻyicha maʼlumotlarini soliq organlari maʼlumotlari bilan solishtirish va ularda tafovutlar aniqlangan taqdirda tegishli oʻzgartirishlar kiritish;

5.12. Ishlab chiqarish koʻrsatkichlari asosida aksiz soligʻi tushumlari prognozlarini tuzish va ularni yil choragi boshlanishidan bir oy oldin Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga va tegishli moliya organlariga taqdim etish;

5.13. Aksiz soligʻini toʻlashning belgilangan muddatlarida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga va tegishli moliya organlariga aksiz soligʻi tushumi toʻgʻrisidagi hisobotni taqdim etish;

5.14. Har oyda aksiz markalarining haqiqatda mavjudligini xatlash, shikastlangan aksiz markalarini yoʻqotishga topshirishdan oldin ular sonining muvofiqligini tekshirish;

5.15. Debitorlik qarzlari mavjud boʻlgan taqdirda debitorlar bilan solishtirish dalolatnomalari oʻz vaqtida oʻtkazilishi ustidan nazoratni amalga oshirish va qarzdor korxonaga muddatida toʻlanmagan aksiz soligʻini toʻlash hisobiga inkassa topshirigʻi berish maqsadida ularning natijalarini soliq xizmatlarining tegishli organlariga maʼlum qilish;

5.16. Mahsulot, shu jumladan aksiz soligʻi solinadigan mahsulot ishlab chiqarish uchun xom ashyoning toʻliq kirim qilinishini nazorat qilish, tayyor mahsulot chiqishining belgilangan standartlar va normativlarga muvofiqligini tahlil qilish;

5.17. Zaruriyat boʻlganda yil choragida kamida bir marta ham korxonalarning oʻzida, ham mustaqil laboratoriyalarda laboratoriya tadqiqotlari oʻtkazgan holda asosiy va qoʻshimcha mahsulot namunalarini tanlab olish;

5.18. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligini, korxona joylashgan joy boʻyicha moliya, soliq va huquqni muhofaza qilish organlarini va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasining hududiy boʻlinmalarini:

tushumni yashirish;

hisobotni buzib koʻrsatish;

haqi oldindan toʻlanmasdan mahsulotni yuklab joʻnatish;

soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari hamda spirtli ichimliklar va tamaki mahsulotlarini aksiz markalari bilan markirovka qilish tartibi buzilishi hollari;

qoʻshimcha ravishda oʻrganishni talab qiladigan boshqa hollar toʻgʻrisida tegishli chora-tadbirlar koʻrish uchun operativ xabardor qilish.

6. Moliya inspektorlariga ularning oʻz zimmalariga yuklangan funksiyalarni bajarishlarini taʼminlash maqsadida quyidagi huquqlar beriladi;

6.1. Soliq xizmati organlari va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining Nazorat-taftish bosh boshqarmasi apparati mansabdor shaxslari bilan birgalikda;

ulgurji xaridorlar tomonidan ular sotgan aksiz soligʻi solinadigan mahsulot kirim qilinishining toʻgʻriligini muqobil tekshirishda;

xom ashyo yetkazib beruvchi korxonalarni tekshirishda;

tovar oqimlari harakatini oʻrganishda belgilangan tartibda qatnashish.

Tartibni buzishlar aniqlangan taqdirda tekshirish natijalari boʻyicha dalolatnomalar tuzish, ularni chora-tadbirlar koʻrish uchun tegishli soliq va huquqni muhofaza qilish organlariga yuborish;

6.2. Aksiz soliqlarini hisoblab chiqish, xom ashyo va materiallar tushumi, asosiy va qoʻshimcha mahsulot ishlab chiqarilishi va sotilishi bilan bogʻlik boʻlgan pul va buxgalteriya hujjatlarini tekshirish;

6.3. Sotilgan tovarlarning yirik partiyalari harakati monitoringini ular boʻyicha ulgurji xaridorlar tomonidan buxgalteriya hujjatlari rasmiylashtirilishini oʻrganish bilan birgalikda amalga oshirish;

6.4. Oʻz vakolatlarini amalga oshirish chogʻida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda soliq solish obyektlarini saqlash bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish, ombor binolarini tekshirib chiqish;

6.5. Oʻz vazifalarini va oʻzlariga berilgan huquqlarni amalga oshirish chogʻida zarur hollarda amaliy yordam koʻrsatish uchun soliq huquqni muhofaza qilish organlari xodimlarini, shuningdek auditorlik xizmatlarini jalb etish;

6.6. Banklardan aksiz soligʻi hisoblab chiqarilishini nazorat qilish uchun oʻz mijozlari hisoblangan korxonalarning operatsiyalari toʻgʻrisidagi zarur maʼlumotlarni soʻrab olish.

6.7. Korxona joylashgan joy boʻyicha soliq organlaridan debitorlar hisoblangan tovar oluvchi korxonalar tomonidan olingan va sotilgan mahsulot hajmlari toʻgʻrisidagi zarur maʼlumotlarni soʻrab olish.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligining moliya inspektorlari oʻzlariga yuklangan vazifalar bajarilmaganligi yoki zarur darajada bajarilmaganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda intizomiy, maʼmuriy, jinoiy javob beradilar.