Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamenti tasarrufidagi jazoni ijro etish muassasalarida jazo muddatini oʻtayotgan mahkumlarni axloqan tuzatish, ularda qonunga itoatkor xulq-atvorni, insonga, jamiyatga, mehnatga, jamiyat qoidalari va anʼanalariga hurmat munosabatini shakllantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Belgilansinki:

a) Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi tomonidan Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bilan hamkorlikda jazoni ijro etish muassasalarida jazo muddatini oʻtayotgan mahkumlarda toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlar roʻyxati (keyingi oʻrinlarda — adabiyotlar roʻyxati) har yili 1-yanvarga qadar tasdiqlanib, bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamentiga taqdim etiladi;

b) jazoni ijro etish muassasalarida mahkumlarning jazoni oʻtash davrida toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlarni oʻqiganligi faktini tasdiqlash boʻyicha imtihon maxsus dasturiy taʼminot orqali inson omilini istisno etgan holda, test sinovlari shaklida oʻtkaziladi;

v) Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi har yili Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi bilan birgalikda adabiyotlar roʻyxati asosida test topshiriqlarini shakllantiradi va Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi tomonidan maxsus dasturiy taʼminotga joylashtiriladi.

2. Jazoni ijro etish muassasalarida mahkumlarning jazoni oʻtash davrida toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlarni oʻqiganligi faktini tasdiqlash boʻyicha komissiya faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Raqamli texnologiyalar vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamentining “E-mahkum” axborot tizimi doirasida mahkumlarni test sinovlaridan oʻtkazish boʻyicha alohida modul yaratish choralarini koʻrsin.

4. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vaziri A.A. Tashpulatov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamenti tasarrufidagi jazoni ijro etish muassasalarida (keyingi oʻrinlarda — muassasalar) mahkumlarning jazoni oʻtash davrida toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlarni oʻqiganligi faktini tasdiqlash boʻyicha komissiya (keyingi oʻrinlarda — komissiya) faoliyatini belgilaydi.

2. Komissiya oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari, farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari, shuningdek, boshqa qonunchilik hujjatlariga va ushbu Nizomga amal qiladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

maxsus dastur — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi huzuridagi Jazoni ijro etish departamentining “E-mahkum” axborot tizimi doirasida mahkumlarni test sinovlaridan oʻtkazish boʻyicha alohida modul;

talabgor — Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi 73-moddasi toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan toifadagi (umrbod ozodlikdan mahrum qilishga hukm etilganlar bundan mustasno) mahkum;

test sinovi — talabgorda toʻgʻri maʼnaviy va axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlar roʻyxatidagi kitoblarni oʻzlashtirganlik darajasini aniqlash maqsadida komissiya nazoratida maxsus dastur orqali oʻtkaziladigan imtihon.

4. Talabgorning test sinovi topshirishini nazorat qilib borish va natijalarini xulosa asosida tasdiqlash uchun muassasalarda muassasa xodimlari hamda jamoatchilik vakillaridan iborat komissiya tashkil etiladi.

Komissiya tarkibi 7 nafar aʼzo, komissiya raisi va kotibdan iborat boʻladi.

5. Komissiya tarkibiga muassasa xodimlari, hududiy faol jamoatchilik vakillari, jumladan, Xalq deputatlari mahalliy kengashlari deputatlari, fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda jamoat tashkilotlarining hayotiy tajribaga va aholi oʻrtasida obroʻ-eʼtiborga ega boʻlgan vakillari kiradi.

6. Komissiya tarkibi muassasa boshligining buyrugʻi bilan tasdiqlanadi.

Komissiya tarkibiga kiritilgan hududiy faol jamoatchilik vakillari, Xalq deputatlari mahalliy kengashi deputatlari yoki fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organi vakillari orasidan komissiya raisi saylanadi hamda muassasa masʼul xodimi komissiya kotibi boʻladi.

Komissiya yigʻilishi, komissiya raisi va uning aʼzolarining ellik foizidan ortigʻi qatnashgandagina vakolatli boʻladi.

Mahkumlarni jazoni oʻtash davrida toʻgʻri maʼnaviy-axloqiy qadriyatlarni shakllantirishga qaratilgan adabiyotlarni oʻqiganligi faktini tasdiqlash boʻyicha zarur hujjatlarni tayyorlash va komissiya aʼzolariga taqdim etish komissiya kotibi tomonidan amalga oshiriladi.

7. Komissiya yigʻilishi, qoida tariqasida, yiliga kamida ikki marta, har yil fevral va avgust oylarida oʻtkaziladi.

8. Imtihon natijalari boʻyicha test sinovi oʻtkazilgan kunning oʻzida komissiya tomonidan yigʻilish bayoni rasmiylashtiriladi. Yigʻilish bayonini komissiya raisi, uni aʼzolari hamda kotib imzolaydi.

Test sinovi natijalari toʻgʻrisida komissiya tomonidan xulosa rasmiylashtiriladi hamda komissiyaning har bir aʼzosi tomonidan imzolanadi.

9. Komissiya xulosasi talabgorga imzo qoʻydirib, tanishtiriladi hamda uning shaxsiy yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

Xulosaning koʻchirma nusxasi prokurorga yuboriladi, shuningdek, mahkumning himoyachisiga uning soʻroviga koʻra beriladi.

10. Talabgor test sinovi natijalari unga tanishtirilgan kundan boshlab, besh ish kuni ichida test oʻtkazilish jarayoni yoki natijalari boʻyicha shaxsan oʻzi yoki himoyachisi orqali sudga shikoyat yoʻllashi mumkin.

Sud shikoyatni koʻrib chiqish natijalari boʻyicha quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:

talabgor tomonidan koʻrsatilgan dalillar tasdiqlanmasa, test sinovi natijalarini oʻzgarishsiz, shikoyatni esa qanoatlantirmasdan qoldirish toʻgʻrisida;

talabgor tomonidan koʻrsatilgan dalillar asosli deb topilsa, shikoyatni qanoatlantirish va test sinovi natijalarini bekor qilish toʻgʻrisida.

Sud tomonidan test sinovi natijalarini bekor qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan taqdirda sud qarori chiqqan kundan eʼtiboran besh ish kuni ichida komissiya tomonidan qayta test sinovi oʻtkaziladi.

11. Mahkumning adabiyotni oʻzlashtirganligi faktini tasdiqlash haqida xulosa qabul qilinganda, oʻn besh kun muddatda muassasa maʼmuriyati tomonidan mahkumning tuzalish yoʻliga oʻtganligi munosabati bilan mahkumning oʻtalmagan jazo muddatini qisqartirish toʻgʻrisidagi taqdimnoma sudga yuboriladi.

12. Test sinovlari natijalari boʻyicha testologiya meʼyorlarining buzilish holati aniqlanganda, uch ish kunida komissiya tomonidan test sinovi natijalari bekor qilinadi.

13. Quyidagi holatlarda testologiya meʼyorlari buzilgan deb hisoblanadi:

test materiallari xavfsizligi va maxfiyligini taʼminlash qoidalari buzilsa;

talabgorlar tomonidan test materiallarini oldindan qoʻlga kiritish holati aniqlansa;

agar videokuzatuv orqali talabgorning shpargalkalar yoki ishoralardan foydalanganligi fakti qayd etilgan boʻlsa.

14. Test sinovi natijalari bekor qilingan holatlarda, talabgorning xohishiga koʻra, qayta test sinovlari tashkil etiladi.

15. Komissiya aʼzolari quyidagi huquqlarga ega:

muassasa boshligʻining komissiya tarkibini tasdiqlash boʻyicha buyrugʻi bilan tanishish;

test sinovi topshiruvchi talabgorlar roʻyxatini test sinovi boshlanishidan oldin olish;

talabgorlarning test sinovi topshirish jarayonini toʻliq kuzatib borish;

test sinovi oʻtkazish qoidalarini buzgan talabgorlarni test sinovidan chetlashtirish hamda natijasi boʻyicha tegishli hujjatlarni rasmiylashtirish.

16. Komissiya aʼzolari:

muassasalarda tashkil etiladigan test sinovlari boʻyicha targʻibot va tashviqot ishlarini amalga oshirishga;

test sinovi jarayonini uyushqoqlik bilan tartibli tashkil etish, talabgorlarga ularning test sinovlari jarayonidagi vazifalari, huquq va majburiyatlarini tushuntirish, test sinovlari jarayoni boʻyicha maslahatlar, koʻrsatmalar berishga;

talabgorlarni test sinovlari qoidalari bilan toʻliq tanishtirishga;

talabgorlarning test sinovi jarayoniga qatnashishini nazoratga olishga;

test sinovi natijalarini bir ish kuni ichida koʻrib chiqib, talabgorlarning belgilangan adabiyotni oʻzlashtirganligi fakti tasdiqlangan yoki tasdiqlanmaganligi toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtirishga;

talabgorlar tomonidan test sinovini topshirish va baholash natijalari boʻyicha eʼtirozlarini qabul qilish va iltimosnoma bilan sudga murojaat qilishga haqli ekanligini tushuntirishga majbur.

17. Talabgorlar test sinovlaridan maxsus dastur orqali oʻtkaziladi.

18. Talabgor maxsus dasturda roʻyxatdan oʻtayotganida oʻzining shaxsini tasdiqlovchi hujjati (ID-karta raqami) yoki verifikatsiya qilish vositalari (“Face-ID” tizimi) orqali tasdiqlaydi.

19. Talabgorning jazo muddati har bir oʻqigan kitobi uchun uch kunga, biroq bir yilda koʻpi bilan oʻttiz kungacha qisqartiriladi. Bunda talabgor oʻqigan kitobi boʻyicha test sinovini bir yilda ikki marotaba topshiradi.

20. Har bir adabiyot boʻyicha 25 tadan iborat test topshirigʻi shakllantiriladi hamda har bir test topshirigʻi uchun ikki daqiqa vaqt ajratiladi.

21. Maxsus dastur orqali har bir adabiyot boʻyicha test sinovi jami 100 ballik tizim asosida hisoblanib, har bir test savoli uchun 4 ball beriladi.

22. Talabgor tomonidan har bir adabiyot boʻyicha 70 va undan yuqori ball toʻplangan taqdirda, test sinovi muvaffaqiyatli topshirilgan hisoblanadi.

23. Test sinovi oʻtkazilishi rejalashtirilgan xonalar quyidagi talablar asosida jihozlanadi:

talabgorlarning sonidan kelib chiqib, test sinovini oʻtkazish uchun stol-stul bilan jihozlangan xona ajratiladi;

xonalar alohida joylashgan, yorugʻ, kirish uchun faqat bitta eshik va derazalarini yopish imkoniyati mavjud boʻladi;

eshik va derazalardan uchinchi shaxslarning talabgorlar bilan aloqa qilishni istisno etishga qaratilgan choralar koʻriladi;

test sinovlarini oʻtkazishga moʻljallangan xonalar videokuzatuv vositalari bilan jihozlanadi.

24. Ushbu Nizomni qoʻllashda yuzaga keladigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

25. Ushbu Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.