Mamlakat aholisi va hududini tabiiy va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan (keyingi o‘rinlarda — favqulodda vaziyatlar deb ataladi) muhofaza qilish tizimini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi aholisini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilishga tayyorlash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorlash mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, korxonalarda, muassasalarda (shu jumladan ta’lim muassasalarida) va tashkilotlarda, shuningdek yashash joyida ularning yoshlari va ijtimoiy guruhlari bo‘yicha o‘tkaziladi.

3. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi Favqulodda vaziyatlar vazirligi ishtirokida davlat ta’lim standartlari va umumta’lim dasturlarini ishlab chiqishda ularga favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish minimumi kiritilishini nazarda tutsinlar.

4. Davlat matbuot qo‘mitasi, “O‘zteleradio” kompaniyasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Qizil Yarim oy jamiyati markaziy qo‘mitasi, respublika davlat hokimiyati va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari, boshqa vazirliklar, idoralar, korporatsiyalar, birlashmalar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar aholini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi bilimlar, shu jumladan ommaviy axborot vositalaridan foydalangan holda, keng tashviqot qilinishini ta’minlasinlar.

5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari I. H. Jo‘rabekov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasi aholisini tabiiy va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan (keyingi o‘rinlarda — favqulodda vaziyatlar deb ataladi) muhofaza qilish sohasida, shuningdek favqulodda vaziyatlarda harakat qilishga tayyorgarlikdan o‘tayotgan aholi guruhlarini tayyorlashning asosiy vazifalarini, shakllari va usullarini belgilaydi.

2. Quyidagilar:

ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida band bo‘lgan aholi, umumta’lim maktablari va idoraviy bo‘ysunishi va tashkiliy-huquqiy shakllaridan qat’i nazar, boshlang‘ich, o‘rta va oliy kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, respublika va viloyat bo‘ysunishida bo‘lgan shaharlar va tumanlar davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, vazirliklar, idoralar, mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, birlashmalar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlari hamda favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasi mutaxassislari (keyingi o‘rinlarda — mutaxassislar deb ataladi);

ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida band bo‘lmagan aholi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida tayyorgarlikdan o‘tishlari lozim.

3. Quyidagilar favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida tayyorlashning asosiy vazifalari hisoblanadi:

aholining barcha guruhlariga favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish qoidalarini va asosiy usullarini, jabrlanganlarga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish usullarini, jamoa va yakka tartibda himoya vositalaridan foydalanish qoidalarini o‘rgatish;

boshqaruvning barcha darajadagi rahbarlarini aholini favqulodda vaziyatlardan aholini muhofaza qilish bo‘yicha harakat qilishga tayyorlash va qayta tayyorlash;

davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar rahbarlari va mutaxassislarida qutqaruv va boshqa kechiktirib bo‘lmaydigan ishlarni o‘tkazish uchun kuchlar va vositalarni tayyorlash va ularni boshqarish ko‘nikmalarini hosil qilish, favqulodda vaziyatlarda harakat qilishda xodimlarning o‘z vazifalarini amaliy egallashi.

4. Ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalarida band bo‘lgan aholini tayyorlash ish joylarida mashg‘ulotlar o‘tkazish va tavsiya qilinadigan dasturlarga muvofiq favqulodda vaziyatlarda harakat qilishni mustaqil ravishda o‘rganish, keyinchalik o‘quv mashqlarida va mashg‘ulotlarda olingan bilimlar va malakalarni mustahkamlash yo‘li bilan amalga oshiriladi.

5. Umumta’lim maktablari, litseylar, gimnaziyalar, kasb-hunar ta’limi o‘quv yurtlarining o‘quvchilarini, o‘rta va oliy o‘quv yurtlarining talabalarini tayyorlash favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasidagi umumta’lim dasturlariga muvofiq o‘qish vaqtida amalga oshiriladi.

Dasturlar O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan holda O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

6. Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat hokimiyati va boshqaruv organlari rahbarlari — O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari — Respublika fuqaro muhofazasi boshlig‘i tomonidan o‘tkaziladigan har yilgi yig‘inlar, o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarda;

davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, vazirliklar, idoralar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlari va mutaxassislari — O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Fuqaro muhofazasi institutida;

harbiylashtirilmagan qo‘shilmalarning rahbarlari boshliqlar tarkibi avariya-qutqaruv, harbiylashtirilgan va doimiy tayyor maxsus qo‘shilmalar tarkibidagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlar xodimlari — Favqulodda vaziyatlar bo‘yicha rahbarlar tarkibini tayyorlash markazlarida, shuningdek o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarda;

harbiylashtirilmagan qo‘shilmalar tarkibidagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlar xodimlari — bevosita ish joylarida tayyorlanadi.

7. Aholining favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish sohasidagi tayyorgarligini tekshirish maqsadida komanda shtab, taktik-maxsus va kompleks o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlar muntazam o‘tkaziladi.

Uch kecha-kunduzgacha davom etadigan komanda-shtab o‘quv mashqlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida 5 yilda bir marta, shaharlar va tumanlarda 3 yilda bir marta o‘tkaziladi.

Komanda-shtab o‘quv mashqlari yoki mashg‘ulotlar vazirliklar va idoralarda, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda bir yilda bir marta o‘tkaziladi va bir kecha-kunduz davom etadi.

Komanda-shtab o‘quv mashqlarini o‘tkazishda O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga to‘g‘ridan to‘g‘ri va operativ bo‘ysunadigan harbiy qismlar va avariya-qutqarish kuchlarining operativ guruhlari belgilangan tartibda jalb etilishi mumkin.

Korxonalar, muassasalar va tashkilotlar qo‘shilmalarining olti soatgacha davom etadigan taktika-maxsus o‘quv mashqlari 3 yilda bir marta, tayyorgarligi oshirilgan qo‘shilmalari bilan — har yili o‘tkaziladi.

Ikki kecha-kunduzgacha davom etadigan kompleks o‘quv mashqlari xodimlari soni 300 dan ortiq bo‘lgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda hamda 600 dan ortiq o‘ringa ega bo‘lgan davolash-profilaktika muassasalarida 3 yilda bir marta o‘tkaziladi.

Boshqa tashkilotlarda 6 soatgacha davom etadigan mashg‘ulotlar 3 yilda bir marta o‘tkaziladi.

Umumiy o‘rta ta’lim maktablari hamda boshlang‘ich, o‘rta va oliy kasb-hunar ta’limi muassasalari o‘quvchilari bilan mashg‘ulotlar har yili o‘tkaziladi.

8. Ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohasida band bo‘lmagan aholini tayyorlash mahalla fuqarolar yig‘inlarining o‘quv-maslahat punktlarida favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish masalalari bo‘yicha suhbatlar o‘tkazish, leksiyalar o‘qish, o‘quv filmlari ko‘rish, yashash joyida o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarga jalb etish, shuningdek qo‘llanmalar va eslatmalarni mustaqil o‘rganish, radioeshittirishlarni tinglash, teledasturlarni ko‘rish orqali amalga oshiriladi.

9. O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish sohasida aholining tayyorgarligiga tashkiliy-uslubiy rahbarlikni, ishlarni muvofiqlashtirish va nazoratni amalga oshiradi, shuningdek Fuqaro muhofazasi institutida va Favqulodda vaziyatlar bo‘yicha rahbarlar tarkibini tayyorlash hududiy markazlarida o‘qitish dasturlari hajmi va davriyligini belgilaydi.

10. Favqulodda vaziyatlardan himoyalanish sohasida o‘quv mashqlariga va mashg‘ulotlarga jalb qilinadigan fuqarolar:

o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlar davomida o‘zlari duch kelishi mumkin bo‘lgan xavf to‘g‘risida xabardor qilinish;

o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarda sog‘lig‘iga yetkazilgan zarar uchun kompensatsiya olish;

o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarda qatnashish davrida o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlarni rejalashtiruvchi va o‘tkazuvchi tashkilotlar hisobiga ish joyida o‘rtacha ish haqi saqlab qolinishi huquqiga ega bo‘ladilar.

11. Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari rahbarlari va mutaxassislarini tayyorlashni, shuningdek davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari tomonidan o‘tkaziladigan favqulodda vaziyatlardan muhofazalanish sohasidagi o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlar tashkil etilishini mablag‘ bilan ta’minlash davlat budjeti mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladi.

Hududiy harbiylashtirilmagan qo‘shilmalar tarkibida rahbarlarni tayyorlash va xodimlarni o‘qitish, mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari tomonidan o‘tkazilayotgan o‘quv mashqlari va mashg‘ulotlar, shuningdek ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohasida band bo‘lmagan aholini o‘qitish mahalliy budjetlar mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladi.