Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг
буйруғи
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Медиаторлар олий малака комиссияси тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 2 февралда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3768]
Ўзбекистон Республикасининг «Медиация тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ буюраман:
1. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Медиаторлар олий малака комиссияси тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Вазир А. ТАШКУЛОВ
Тошкент ш.,
2026 йил 31 январь,
4-mh-сон
Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2026 йил 31 январдаги 4-мҳ-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Медиаторлар олий малака комиссияси тўғрисидаги
НИЗОМ
Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Медиаторлар олий малака комиссияси (бундан буён матнда Олий малака комиссияси деб юритилади) фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузуридаги медиаторлар малака комиссияларининг қарорлари (бундан буён матнда малака комиссиялари деб юритилади) устидан берилган апелляция шикоятларини кўриб чиқиш, шунингдек малака комиссияларининг иш амалиётини умумлаштириш ва таҳлил қилиш мақсадида Олий малака комиссияси тузилади.
2. Олий малака комиссияси ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг қонунчилик ҳужжатларига, Медиаторнинг касб этикаси қоидаларига ва мазкур Низомга амал қилади.
3. Олий малака комиссияси ўз ваколатлари доирасида қарорлар қабул қилишда мустақил ҳисобланади ва унинг фаолиятига аралашишга йўл қўйилмайди.
4. Олий малака комиссияси ўз ваколатлари доирасида қарорлар қабул қилади.
Олий малака комиссиясининг мазкур Низомга мувофиқ қабул қилган қарорлари малака комиссиялари томонидан ижро этилиши мажбурийдир.
5. Олий малака комиссиясининг моддий-техника таъминоти Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан амалга оширилади.
2-боб. Олий малака комиссиясининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари
6. Олий малака комиссиясининг ҳуқуқлари:
манфаатдор шахсларнинг шикоятларини кўриб чиқиш ва улар бўйича тегишли қарорлар қабул қилиш;
зарур бўлганда, манфаатдор шахслар, тегишли ташкилотлардан ва малака комиссияларидан қўшимча ҳужжатларни сўраб олиш;
қарор қабул қилиш учун аҳамиятга эга бўлган янги очилган ҳолатларни ўрганиш;
малака комиссияларининг иш амалиётини умумлаштириш ва таҳлил қилиш, шунингдек уларнинг фаолиятини ўрганиш мақсадида мурожаат қилиш ҳамда умумлаштириш ва таҳлил натижалари бўйича тегишли қарорлар қабул қилиш.
7. Олий малака комиссияси ўз зиммасига юклатилган вазифаларни бажаришда:
Олий малака комиссиясига ўрганиб чиқиши учун киритилган масалаларни ҳар томонлама ва холисона кўриб чиқишга;
қонунчилик ҳужжатларига, медиация фаолиятининг асосий принципларига қатъий риоя этишга мажбурдир.
3-боб. Олий малака комиссияси фаолиятини ташкил этиш
8. Олий малака комиссияси медиаторлар, фуқаролик жамияти институтлари вакиллари, Адлия вазирлигининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг ҳуқуқ соҳасида тажрибага эга бўлган ходимлари орасидан тўққиз нафар аъзодан иборат бўлган таркибда Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг буйруғи билан уч йил муддатга тасдиқланади.
9. Бир шахс бир вақтнинг ўзида малака комиссиясининг ва Олий малака комиссиясининг аъзоси бўлиши мумкин эмас.
10. Олий малака комиссияси раиси ва ўринбосари комиссиянинг биринчи йиғилишида тўлиқ таркибда иштирок этган аъзолар умумий сонининг оддий кўпчилик очиқ овоз бериши орқали олий малака комиссияси аъзолари орасидан сайланади. Олий малака комиссияси раислиги ва ўринбосарлигига номзодлар овоз беришда қатнашмайдилар.
Олий малака комиссияси раисининг ўринбосари Олий малака комиссиясининг мажлисида раис ҳозир бўлмаган ҳолларда раислик қилади.
Олий малака комиссияси аъзолигига медиаторлар орасидан номзодлар медиаторлик фаолияти бўйича камида уч йиллик иш стажига эга бўлган шахслар орасидан танлаб олинади.
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг нотариат, адвокатура ва медиация бўйича масъул таркибий тузилмаси медиация соҳаси бўйича масъул ходими Олий малака комиссияси котиби (бундан буён матнда котиб деб юритилади) этиб тайинланади.
Котиб Олий малака комиссияси аъзоси ҳисобланмайди ва мажлисларда овоз бериш ҳуқуқига эга бўлмайди.
11. Қуйидаги ҳолатларда Олий малака комиссияси аъзоси комиссия таркибидан чиқарилади:
ўз аризасига биноан;
медиаторнинг фаолияти тўхтатиб турилганда ёки медиатор Медиаторлар реестридан чиқарилганда;
Адлия вазирлиги ва бошқа ташкилотлар ходимларининг иш жойи ўзгарганда ёки ходимлар ишдан бўшатилганда;
комиссия аъзоси томонидан мазкур Низом талаблари қўпол равишда бузилганда;
комиссия аъзоси соғлиғининг ҳолатига кўра вазифаларини бажариш имкони бўлмаганда;
комиссия аъзоси комиссия йиғилишларида кетма-кет уч марта узрли сабабларсиз иштирок этмаган тақдирда.
Ушбу банднинг бешинчи — еттинчи хатбошиларида назарда тутилган асослар бўйича Олий малака комиссияси аъзосини мазкур комиссия таркибидан чиқариш масаласи Олий малака комиссияси раиси томонидан комиссия йиғилишига киритилади.
Олий малака комиссияси аъзосини комиссия таркибидан чиқариш тўғрисидаги қарор комиссия аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.
Қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч иш куни ичида Олий малака комиссияси таркибидан чиқарилган комиссия аъзосига ёзма равишда маълум қилинади.
Олий малака комиссияси аъзоси комиссия таркибидан чиқарилганлиги тўғрисидаги қарор устидан қонунчиликда белгиланган муддатларда судга шикоят қилиши мумкин.
Олий малака комиссияси аъзосини ушбу банднинг иккинчи — еттинчи ҳатбошиларида назарда тутилмаган бошқа асослар бўйича мазкур комиссияси таркибидан чиқарилишига йўл қўйилмайди.
Олий малака комиссия таркибидан чиқарилган аъзо ўрнига Олий малака комиссияси раиси тақдимномасига кўра, Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг буйруғи билан янги комиссия аъзоси киритилади.
12. Олий малака комиссияси раиси комиссиянинг навбатдаги йиғилиши ўтказиладиган кун ва вақтни белгилайди, шунингдек комиссия йиғилишларини ўтказади ва уларга раҳбарлик қилади.
13. Олий малака комиссияси раиси комиссия ишини ташкил қилиш ҳамда унинг ўз вақтида, тўғри ва ҳаққоний ўтказилиши учун масъул ҳисобланади.
14. Олий малака комиссиясининг аъзоси бўлган медиаторга нисбатан интизомий иш юритиш кўриб чиқилиши ёки Олий малака комиссияси аъзосининг малака имтиҳонини топшириши натижалари бўйича шикояти кўриб чиқилган ҳолларда, улар Олий малака комиссияси мажлисида қатнашишга ҳақли эмас.
Олий малака комиссияси аъзоси:
Олий малака комиссияси мажлисида кўрилаётган масалалар бўйича талабгор, медиатор ва бошқа манфаатдор шахснинг яқин қариндоши бўлса;
Олий малака комиссияси мажлисининг натижасидан ва унда қабул қилинадиган қарордан бевосита ёки билвосита манфаатдор бўлса ёхуд унинг беғаразлигига шубҳа туғдирадиган бошқа ҳолатлар мавжуд бўлса, Олий малака комиссияси мажлисида иштирок этиши мумкин эмас ва у рад этилиши лозим.
Мазкур бандда кўрсатилган ҳолатлар мавжуд бўлган тақдирда, Олий малака комиссияси аъзоси ўзини ўзи рад этиши шарт. Агар у бундай қилмаса, айни шу асослар бўйича Олий малака комиссиясининг бошқа аъзолари кўпчилик овози билан, шунингдек масаласи кўрилаётган талабгорлар, медиаторлар ва бошқа манфаатдор шахслар томонидан рад этилиши мумкин.
Рад этиш ҳақидаги баёнот асослантирилган бўлиши керак.
Рад этиш билдирилган Олий малака комиссияси аъзоси рад этиш тўғрисидаги масала кўрилишидан олдин ўз тушунтиришини беришга ҳақли.
Рад этиш тўғрисидаги масала рад қилинаётган шахснинг йўқлигида Олий малака комиссиясининг қолган аъзолари томонидан кўпчилик овози билан ҳал этилади. Овозлар тенг бўлиб қолган тақдирда ҳам, ушбу комиссия аъзоси рад этилган ҳисобланади.
15. Олий малака комиссияси мажлиси, агар унда тегишли комиссия аъзоларининг камида учдан икки қисми қатнашса, ваколатли (кворумга эга) ҳисобланади.
Ваколатли (кворумга эга) бўлмаган ҳолда тегишли комиссиянинг мажлисда ҳозир бўлган аъзолари томонидан мажлисни кейинга қолдириш тўғрисида қарор қабул қилинади. Манфаатдор шахслар мажлис ўтказиладиган сана, вақт ва жой ҳақида қўшимча равишда хабардор қилинади.
16. Олий малака комиссиясининг мажлислари заруратга қараб, лекин ҳар чоракда камида бир марта ўтказилади.
Олий малака комиссияси раиси комиссия мажлиси ўтказилишидан камида ўн кун олдин мажлиснинг кун тартиби, санаси, вақти ва жойини белгилайди.
Котиб комиссия мажлиси ўтказилишидан камида етти кун олдин мажлис ўтказиладиган сана, вақт ва жой ҳақида комиссия мажлисида иштирок этадиган манфаатдор шахсларни ёзма ёки электрон шаклда хабардор қилади.
17. Олий малака комиссиясининг қарорлари унинг мажлисида қатнашаётган комиссия аъзоларининг кўпчилик овози билан, очиқ овоз бериш орқали қабул қилинади. Овозлар тенг бўлганда, раислик қилувчининг овози ҳал қилувчи овоз ҳисобланади.
Олий малака комиссиясининг қарорлари улар қайси мажлисда қабул қилинган бўлса, ўша мажлисда раислик қилувчи томонидан эълон қилинади.
18. Олий малака комиссиясининг ишини юритиш котиб томонидан амалга оширилади.
19. Котиб:
шикоятларни кўриб чиқади;
малака комиссиясининг котибидан шикоят юзасидан тегишли материалларни талаб қилиб олади;
Олий малака комиссиясининг мажлисида кўриб чиқилиши лозим бўлган материалларни тайёрлайди ва уларнинг сақланишини таъминлайди;
Олий малака комиссияси аъзоларини, шунингдек шикоят берган шахсларни ва бошқа манфаатдор шахсларни Олий малака комиссиясининг мажлиси ўтказиладиган сана, вақт ва жой тўғрисида хабардор қилади;
Олий малака комиссияси аъзолари ва манфаатдор шахсларнинг мажлисда ҳозир бўлганлигини текширади, ҳозир бўлмаганлик сабабларини аниқлайди ва бу ҳақида Олий малака комиссияси раисига ахборот беради;
Олий малака комиссияси мажлисларининг баённомаларини юритади;
раислик қилувчининг Олий малака комиссияси мажлисига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш билан боғлиқ топшириқларини бажаради, шунингдек мазкур Низомга мувофиқ бошқа вазифаларни ҳам амалга оширади.
20. Олий малака комиссияси мажлисларида манфаатдор шахслар видеоконференцалоқа тизимида иштирок этиши мумкин.
21. Олий малака комиссиясининг мажлисларида баённома юритилади, у мажлисда раислик этувчи ва котиб томонидан имзоланади.
Олий малака комиссиясининг қароридан норози бўлган Олий малака комиссиясининг аъзоси комиссия мажлисининг баённомасига киритиладиган ўзининг нуқтаи назарини ёзма ёки электрон шаклда баён этишга ҳақли.
Олий малака комиссияси мажлислари баённомаси ёзма ёки электрон шаклда расмийлаштирилиши мумкин.
22. Олий малака комиссияси мажлисининг кун тартибига киритилган масалаларга қараб, баённомада:
Олий малака комиссияси мажлиси ўтказиладиган сана ва жой;
Олий малака комиссиясининг мажлисида қатнашган Олий малака комиссияси аъзоларининг рўйхати;
Олий малака комиссияси мажлисининг кун тартиби;
малака комиссиясининг қарори устидан келтирилган шикоят;
шикоятда баён этилган важлар, Олий малака комиссияси аъзоларининг, манфаатдор шахсларнинг сўзга чиқишлари ҳамда тегишли ташкилотлар томонидан тақдим этилган ҳужжатларнинг асосий мазмуни;
Олий малака комиссияси аъзолари томонидан билдирилган фикр-мулоҳазалар;
шикоятни кўриб чиқиш натижалари бўйича овоз бериш якунлари;
Олий малака комиссияси мажлисининг кун тартибига киритилган ҳар бир масала бўйича қарорлар;
Олий малака комиссияси қарорлари устидан шикоят қилиш тартиби;
қарор қабул қилиш учун зарур бўлган бошқа маълумотлар акс эттирилади.
23. Олий малака комиссияси мажлисининг баённомасидан кўчирмалар қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч иш кунидан кечиктирмай котибнинг имзоси (электрон имзоси) билан манфаатдор шахсларга ёзма ёки электрон шаклда юборилади.
Олий малака комиссияси мажлиси баённомасидан кўчирмаларда Олий малака комиссиясининг мажлиси ўтказилган сана ва жой тўғрисидаги маълумотлар, Олий малака комиссияси мажлисининг кун тартибига киритилган қисмидаги, тегишли манфаатдор шахсларга тааллуқли бўлган масала бўйича қарор ва ушбу қарор устидан шикоят қилиш тартиби баён этилади.
4-боб. Шикоятларни кўриб чиқиш
24. Малака комиссиялари қарорларининг устидан келтирилган шикоятлар манфаатдор шахслар томонидан малака комиссияси мажлисининг баённомасидан кўчирма олинган кундан эътиборан Олий малака комиссиясига бир ой ичида берилиши мумкин.
Олий малака комиссияси муддат ўтказиб юборилганлиги сабабларини узрли деб топиб, ана шу муддатни тиклаши ва шикоятни мазмунан кўриб чиқиши мумкин.
Шикоятларни кўриб чиқиш Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузуридаги Медиаторлар малака комиссиялари тўғрисидаги низомга (рўйхат рақами 3767, 2026 йил 2 февраль) мувофиқ амалга оширилади.
25. Шикоят Олий малака комиссияси томонидан у Адлия вазирлигига келиб тушган кундан эътиборан кўпи билан бир ой ичида кўриб чиқилиши керак.
26. Олий малака комиссияси интизомий иш юритиш бўйича шикоятни кўриб чиқиш вақтида интизомий иш юритиш билан боғлиқ алоҳида масалаларни ўрганиш талаб этилади деган хулосага келса, бундай ўрганишни ўтказиш вазифаси Олий малака комиссиясининг қарори билан ўз аъзоларидан бирининг ва (ёки) котибнинг зиммасига юклатилиши мумкин.
27. Олий малака комиссияси шикоятни кўриб чиқиб, қуйидаги қарорлардан бирини қабул қилади:
малака комиссиясининг қарорини ўзгаришсиз қолдириш ва шикоятни қаноатлантиришни рад қилиш;
малака комиссиясининг қарорини ўзгартириш ва янги қарор қабул қилиш;
талабгор малака имтиҳонини топшириши натижалари бўйича малака комиссиясининг қарорини бекор қилиш;
малака комиссияси қарорини бекор қилиш ва медиаторга нисбатан интизомий иш юритишни тугатиш;
шикоятни кўрмасдан қолдириш.
28. Олий малака комиссияси томонидан малака комиссиясининг қарорини ўзгаришсиз қолдириш ва шикоятни қаноатлантиришни рад қилиш тўғрисидаги қарор:
шикоят мазкур Низом талабларига мувофиқ бўлмаган;
шикоятда баён этилган важлар тасдиқланмаган ҳолларда қабул қилинади.
29. Олий малака комиссияси томонидан малака комиссиясининг қарорини ўзгартириш ва янги қарор қабул қилиш:
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузуридаги Медиаторлар малака комиссиялари тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3767, 2026 йил 2 февраль) талаблари бузилган ҳолда, агар бундай қоидабузарлик малака комиссиясининг қарор қабул қилишига таъсир кўрсатган бўлса;
малака комиссияси томонидан асослантирилмаган қарор қабул қилинган ҳолларда амалга оширилади.
30. Олий малака комиссияси томонидан талабгор малака имтиҳони топшириши натижалари бўйича малака комиссиясининг қарорини бекор қилиш тўғрисидаги қарор қабул қилиш:
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузуридаги Медиаторлар малака комиссиялари тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3767, 2026 йил 2 февраль) талаблари бузилган ҳолларда, агар бундай қоидабузарлик малака комиссиясининг қарор қабул қилишига таъсир кўрсатган бўлса;
талабгор томонидан малака имтиҳонида берилган жавобларни баҳолашда малака комиссияси томонидан холислик ва беғаразлик таъминланмаган деб топилган ҳолларда амалга оширилади.
Олий малака комиссияси малака комиссиясининг талабгор томонидан малака имтиҳонини топшириши натижалари бўйича қарорини бекор қилиш билан бир вақтда ўз қарори билан малака имтиҳонини топширган деб топиш ҳақида қарор қабул қилади.
31. Олий малака комиссияси томонидан малака комиссиясининг қарорини бекор қилиш ва медиаторга нисбатан интизомий иш юритишни тугатиш тўғрисидаги қарор:
Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармалари ҳузуридаги Медиаторлар малака комиссиялари тўғрисидаги низом (рўйхат рақами 3767, 2026 йил 2 февраль) талаблари бузилган ҳолларда, агар бундай қоидабузарлик малака комиссиясининг қарор қабул қилишига таъсир кўрсатган бўлса;
малака комиссияси томонидан асослантирилмаган қарор қабул қилинган ҳолларда қабул қилинади.
32. Олий малака комиссияси томонидан шикоятни кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги қарор:
Олий малака комиссиясига шикоят берган шахснинг шикоятни кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги аризаси келиб тушган тақдирда;
судда худди шу масала бўйича фуқаролик иши қўзғатилган ёки иш бўйича суднинг тегишли қарори қабул қилинган ҳолларда;
айнан шу медиатор айнан шу ҳолатлар бўйича муқаддам адвокат ёки нотариус сифатида интизомий жавобгарликка тортилган бўлса;
медиатор интизомий иш қўзғатилишига сабаб бўлган шикоятни берган шахс билан ярашувга эришган ҳолларда қабул қилинади.
5-боб. Малака комиссияларининг иш амалиётини умумлаштириш ва таҳлил қилиш
33. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги малака комиссияларининг иш амалиётини умумлаштириш ва таҳлил қилиш мақсадида уларнинг фаолиятини ўрганади. Бундай ўрганишларга Олий малака комиссиясининг аъзолари ҳам жалб қилиниши мумкин.
34. Малака комиссияларининг фаолиятини ўрганиш якунлари бўйича уларнинг иш амалиётини умумлаштириш ва таҳлил қилиш, шунингдек хулосалар ва тавсияларни ўз ичига олган таҳлилий маълумотнома тузилади.
35. Малака комиссияларининг фаолиятига доир таҳлилий маълумотнома Олий малака комиссиясининг мажлисида кўриб чиқилади ва унинг қарори билан тасдиқланади.
36. Олий малака комиссиясининг қарорига биноан таҳлилий маълумотнома раҳбарлик ва ижро қилиш учун малака комиссияларига юборилади.
6-боб. Якунловчи қоидалар
37. Олий малака комиссиясининг қарорлари устидан судга шикоят қилиниши мумкин.
38. Мазкур Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб беради.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 03.02.2026 й., 10/26/3768/0104-сон)