ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ИҚТИСОДИЁТ ВА МОЛИЯ ВАЗИРИНИНГ
БУЙРУҒИ
Божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган товарларнинг божхона қиймати декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги йўриқномани тасдиқлаш ҳақида
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 24 ноябрда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3711]
Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодексига мувофиқ буюраман:
1. Божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган товарларнинг божхона қиймати декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги йўриқнома иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил, Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси ҳамда Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги билан келишилган.
3. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Вазир Ж. КУЧКАРОВ
Тошкент ш.,
2025 йил 3 ноябрь,
299-сон
Келишилди:
Инвестициялар, саноат ва савдо вазири Л. КУДРАТОВ
2025 йил 30 октябрь
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил ўринбосари Ж. УРУНОВ
2025 йил 7 октябрь
Савдо-саноат палатаси раиси Д. ВАХАБОВ
2025 йил 30 сентябрь
Ўзбекистон Республикаси иқтисодиёт ва молия вазирининг 2025 йил 3 ноябрдаги 299-сон буйруғига
ИЛОВА
ИЛОВА
Божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган товарларнинг божхона қиймати декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги
ЙЎРИҚНОМА
Мазкур Йўриқнома Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган божхона тўловлари тўланиши назарда тутилган (божхона расмийлаштируви учун йиғимлар бундан мустасно) товарларнинг (бундан буён матнда товарлар деб юритилади) божхона қиймати декларациясини (бундан буён матнда БҚД деб юритилади) тўлдириш тартибини белгилайди.
1-боб. Умумий қоидалар
1. Мазкур Йўриқномада қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:
БҚД — божхона юк декларациясининг (бундан буён матнда БЮД деб юритилади) ажралмас қисми бўлиб, товарнинг божхона қиймати тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилган ва декларант ёки божхона брокери томонидан божхона органига БЮД билан бир пайтда топшириладиган ҳужжат;
декларант — товарларни ва (ёки) транспорт воситаларини ўз номидан декларацияловчи шахс ёхуд унинг номидан товарлар ва (ёки) транспорт воситалари декларацияланаётган шахс;
декларацияловчи шахс — божхона органларига БЮДни ўз номидан тақдим этаётган декларант ёки божхона юк декларациясини тўлдириш, имзолаш ва божхона органларига декларант номидан шартнома асосида тақдим этиш ваколатига эга бўлган божхона брокерининг божхона расмийлаштируви бўйича мутахассиси;
электрон БҚД — декларацияловчи шахснинг электрон рақамли имзоси (бундан буён матнда ЭРИ деб юритилади) билан тасдиқланган, «Товарларни электрон декларациялаш» автоматлаштирилган ахборот тизими (бундан буён матнда ТЕДААТ деб юритилади) воситасида тақдим этилган электрон шаклдаги БҚД ёки қоғоз шаклдаги БҚДнинг электрон ташувчи орқали тақдим этилган электрон нусхаси.
2. БҚД тегишли БЮДнинг иловаси бўлиб, БЮДсиз ҳақиқий эмас.
БЮД электрон шаклда тақдим этилганда, БҚД ҳам электрон шаклда тақдим этилади.
БЮД қоғоз шаклда тақдим этилганда, БҚД ҳам қоғоз шаклида тўрт нусхадан иборат А4 форматдаги варақларда тақдим этилади ва қуйидагича тақсимланади:
биринчи нусха — божхона органлари иш йиғма жилдларида қолади;
иккинчи нусха — декларацияловчи шахс учун;
учинчи ва тўртинчи нусхалар — декларант учун.
Агар БҚД қоғоз шаклда тақдим этилса, декларацияловчи шахс божхона органларига ўзининг ЭРИси билан тасдиқланган унинг электрон нусхасини ҳам тақдим этади.
3. БҚД декларацияловчи шахс томонидан тўлдирилади.
Битта БЮДда божхона тўловлари тўланиши назарда тутилган (божхона расмийлаштируви учун йиғимлар бундан мустасно) товарлар билан бирга божхона тўловлари тўланиши назарда тутилмаган (божхона расмийлаштируви учун йиғимлар бундан мустасно) товарлар ҳам декларацияланаётган бўлса, БҚД барча товарлар учун тўлдирилади.
4. Товарларнинг божхона қиймати олиб чиқиладиган товарга доир битимнинг қийматига оид усули (бундан буён матнда 1-усул деб юритилади) бўйича аниқланганда мазкур Йўриқноманинг 1-иловасига мувофиқ БҚД-1 тўлдирилади.
Товарларнинг божхона қиймати божхона қийматини аниқлашнинг айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматига оид усул (бундан буён матнда 2-усул деб юритилади), ўхшаш товарга доир битимнинг қийматига оид усул (бундан буён матнда 3-усул деб юритилади), қийматларни қўшиш асосидаги усул (бундан буён матнда 5-усул деб юритилади)ва захира усул (бундан буён матнда 6-усул деб юритилади) бўйича аниқланганда мазкур Йўриқноманинг 2-иловасига мувофиқ БҚД-2 тўлдирилади.
5. БҚД қуйидаги иккита асосий варақлардан иборат:
БЮДда декларацияланаётган барча товарларга тааллуқли маълумотларни ўз ичига олган биринчи варақ;
декларацияланаётган товарларнинг божхона қийматини аниқлашда фойдаланилган маълумотлар ва божхона қиймати миқдорининг ҳисоб-китоблари кўрсатиладиган иккинчи варақ.
Агар битта БЮДда учдан ортиқ товарларнинг номлари декларацияланаётган бўлса, божхона қийматини декларациялаш учун қўшимча варақлардан фойдаланилади. Бунда қўшимча варақлар сифатида БҚД варағининг иккинчи асосий шаклидан фойдаланилади.
БҚДнинг учинчи варағидан бошлаб барча варақлари қўшимча варақлар ҳисобланади. Қўшимча варақларнинг тартиб билан рақамланиши уч сони билан бошланади.
Бунда биринчи ва иккинчи варақлар — шаклнинг асосий варақлари, учинчи ва кейинги варақлар — қўшимча варақлар ҳисобланади.
6. БҚД-2нинг биринчи асосий варағи 2, 3, 5 ва 6-усуллар учун умумий (ягона) ҳисобланади.
БҚД-2нинг иккинчи асосий варағи товарларнинг божхона қийматини аниқлаш усулига қараб белгиланган 2, 3, 5 ва 6-усуллардан бири бўлиши мумкин. БҚД-2нинг иккинчи ва қўшимча варақларнинг тегишлиси товарларнинг божхона қийматини аниқлашнинг қуйидаги усулларини қўллаш орқали амалга оширилганда фойдаланилади:
2-усул ва ушбу усулга асосан 6-усулни;
3-усул ва ушбу усулга асосан 6-усулни;
5-усул ва ушбу усулга асосан 6-усулни;
1-усул асосидаги 6-усулни.
7. Қоғоз шаклда тақдим этилган БҚДда ўчиришлар ва бўяшлар бўлмаслиги керак. Тушунарсиз тўлдирилган БҚДлар божхона органлари томонидан расмийлаштириш учун қабул қилинмайди.
8. БҚД тақдим этилгандан сўнг божхона органи мансабдор шахси БҚДнинг тўғри тўлдирилганлигини, товарнинг маълум қилинган божхона қийматини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжудлигининг дастлабки текширувини амалга оширади.
Дастлабки текширув натижасида камчиликлар аниқланса, ушбу камчиликларни бартараф этиш мақсадида божхона органи мансабдор шахси бу ҳақида декларацияловчи шахсни дархол хабардор қилади.
БҚДнинг дастлабки текшируви натижасида камчиликлар аниқланмаса божхона органининг мансабдор шахси БҚДни расмийлаштириш учун қабул қилади.
Божхона органи БҚДни БЮД билан бир вақтнинг ўзида расмийлаштиради. Бунда, БҚДга, у илова қилинган БЮДнинг айнан шу рўйхат рақами бириктирилади.
9. БҚД қоғоз шаклда тақдим этилганда, БҚДнинг бирор бир графасида баён этилаётган маълумотларни кўрсатиш учун жой етарли бўлмаса, ушбу маълумотлар БҚДнинг орқа томонида ёки қўшимча илова қилинадиган, БҚДнинг ажралмас қисми бўлган варақларда кўрсатилиши мумкин. Бундай ёзув декларацияловчи шахснинг имзоси билан тасдиқланади, тегишли графада эса «БҚДнинг орқа томонига қаранг» ёки «қўшимча вараққа қаранг» ёзуви қайд этилади.
Бунда БҚДнинг асосий ва қўшимча варақларининг орқа қисмида ёки қўшимча илова қилинадиган варақларда графа рақами ва декларацияланаётган товарнинг тартиб рақами (агар маълумотлар аниқ бир товарга тааллуқли бўлса) қўйилади ва мазкур графада баён этиладиган маълумотлар кўрсатилади.
Ҳар бир илова қилинадиган қўшимча варақнинг юқори ўнг бурчагида «__________ сонли БҚДга ____ варақда қўшимча», декларацияланаётган товарнинг тартиб рақами «____-сонли товар» тарзида ҳамда ҳар бир товар бўйича графа рақами кўрсатилади.
10. Электрон шаклда божхона қийматини декларациялашда барча маълумотлар электрон БҚДнинг тегишли графаларида ёки ушбу графа учун ажратилган деталлаштирилган жадвалларда тўлиқ кўрсатилади ва бошқа графаларга, қўшимча илова қилинадиган варақларга ёки бошқа шу каби ҳаволалар қилинишига йўл қўйилмайди.
11. БҚДдаги маълумотларни қайд этишда Божхона юк декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги йўриқномада (рўйхат рақами 2773, 2016 йил 6 апрель) кўрсатилган таснифлагичлардан фойдаланилади.
2-боб. БҚД-1ни тўлдириш
13. Божхона органи мансабдор шахси томонидан БҚД-1нинг асосий ва қўшимча варақларидаги «Божхона белгилари учун» майдончаси тўлдирилади.
14. Декларацияловчи шахс томонидан графаларни тўлдириш қуйидагича амалга оширилади:
1) 1-графа. «Сотувчи».
Графада Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан товарнинг олиб чиқилишига асос бўлган ташқи савдо битимида сотувчи сифатида қайд этилган шахс тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилади:
агар сотувчи юридик шахс бўлса — унинг номи;
агар жисмоний шахс (якка тартибдаги тадбиркор) бўлса — фамилияси, исми, отасининг исми;
2) 2а-графа. «Сотиб олувчи».
Графада товарни сотиб олувчи шахс тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилади:
агар сотиб олувчи юридик шахс бўлса — унинг тўлиқ номи;
агар жисмоний шахс (якка тартибдаги тадбиркор) бўлса — фамилияси, исми, отасининг исми;
3) 2б-графа. «Декларацияловчи шахс».
Графада БҚД-1ни тўлдирган ва божхона органига тақдим этаётган декларацияловчи шахснинг қисқача номи кўрсатилади;
4) 3-графа. «Етказиб бериш шартлари».
Етказиб бериш шартлари таснифлагичига мувофиқ географик пунктни қайд этиш билан етказиб бериш шартининг номи кўрсатилади;
5) 4-графа. «Ҳисоб рақами ва санаси».
Сотувчи томонидан сотиб олувчига қўйилган товарнинг қиймат баҳосига эга бўлган ҳисобварақ-фактура ёки ҳисоб-проформа рақами ва санаси кўрсатилади;
6) 5-графа. «Контракт рақами ва санаси».
Товарларнинг олди-сотди (етказиб бериш) ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) рақами ва санаси, шунингдек, унинг амалда бўлган иловалари, унга қўшимчалар, агар улар мавжуд бўлса, рақами ва санаси кўрсатилади;
7) 6-графа.
Агар божхона органининг 7а — 9б графалари бўйича эътирозлари бўлган бўлса, бундай ҳолларда ушбу сотувчининг аввалги битимлари бўйича БЮДларнинг рақами ва санаси кўрсатилади. Товарнинг божхона расмийлаштирувни амалга оширган божхона органининг номи ва эътирозларнинг мазмуни кўрсатилади;
8) 7а-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
Агар «Ҳа» жавоби бўлса (Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 307-моддаси билан белгиланган жиҳатлар, сотувчи ва сотиб олувчи ўртасидаги ўзаро боғлиқлик мавжуд бўлса) 7б-графаси тўлдирилади;
9) 7б-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
1-усулнинг қўлланилишига фақат «Йўқ» жавоби бўлганда йўл қўйилади;
10) 8а-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
1-усулнинг қўлланилишига фақат «Йўқ» жавоби бўлганда йўл қўйилади;
11) 8б-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
Агар сотиш ёки битимнинг баҳоси таъсирини ҳисобга олиш мумкин бўлмаган шартларга риоя этилишига боғлиқ бўлса (айирбошлаш, контрактация, қайта ишлаш шартномалари), бундай шартларнинг тури ва мазмуни кўрсатилади (масалан, нарх олиб чиқиладиган товарларга алоқаси бўлмаган ҳақ тўлаш шакли асосида белгиланганда ва ҳ.к.), шунингдек ушбу шартларда товарнинг қийматига доир баҳолашнинг ҳисоб-китоби, бундай ҳисоб-китобнинг амалга оширилиши учун асос бўлган ҳужжатлар кўрсатилади. Тегишли сумма билвосита тўлов сифатида 11б-графасида кўрсатилади.
Агар тегишли шартлар битимнинг қийматига таъсирни миқдорий аниқлаш ва зарур бўлган равишда тасдиқлаш мумкин бўлмаса (шу жумладан товарлар чиқариб юборилганидан кейин ҳам), 1-усул қўлланилмайди;
12) 9а-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
«Ҳа» жавобда 9б-графасидан кейин интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун олди-сотди битимининг шартларига мувофиқ сотиб олувчи баҳоланаётган товарни сотиш шарти сифатида бевосита ёки билвосита тўлаши керак бўлган, шу жумладан, агар улар амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган нархга қўшилмаган ва сотувчи томонидан сотиб олувчига қўйилган ҳисобга киритилмаган бўлса, лицензия тўловлари ва бошқа тўловларга тааллуқли бўлган шартлар (масалан тўлов тури, уни амалга оширилиши учун асос ва ҳ.к.) кўрсатилади. Ушбу тўловларнинг миқдори 15-графада кўрсатилади;
13) 9б-графа.
Графада келтирилган майдончада тегишли жавобга «Х» белгиси қўйилади.
«Ҳа» жавобида ушбу графадан кейин сотиб олувчи томонидан олиб кирилган товарни кейинчалик қайта сотиш, ўзгача тарзда тасарруф этиш ёки ундан бошқа тарзда фойдаланишдан тушган тушумнинг бевосита ёки билвосита сотувчига тегиши керак бўлган ҳар қандай қисмининг қиймати бўйича шартлар кўрсатилади. Тегишли тўловлар миқдори 6-графада кўрсатилади;
14) 10а-графа. «Қўшимча варақлар сони».
БҚД-1га илова қилинган қўшимча варақлар сони кўрсатилади (варақлар сони охирги варақнинг рақамидан иккитага камайтирилган рақамга тўғри келиши керак);
15) 10б-графа. «Жой ва сана:».
Графада 2б-графада кўрсатилган шахс номидан БҚД-1ни тақдим этаётган жой ва сана, шунингдек декларацияловчи шахс тўғрисида маълумотлар кўрсатилади (реквизитларнинг ҳар бири янги сатрдан бошланади ва ҳар бирининг олдига уларнинг тартиб рақами қўйилади):
1) декларацияловчи шахснинг фамилияси, исми ва отасининг исми, шунингдек электрон почта манзили (мавжуд бўлса);
2) агар товарларни декларациялаш божхона брокери томонидан амалга оширилаётган бўлса, божхона брокери ва БҚДни тақдим этилиши учун топшириқ берган шахс ўртасидаги шартнома рақами ва санаси кўрсатилади.
БҚД-1да баён этилган маълумотларнинг тўғрилиги, электрон БҚД-1да декларацияловчи шахснинг ЭРИси, қоғоз шаклдаги БҚД-1да декларацияловчи шахснинг имзоси билан тасдиқланади;
16) графа «Товар №».
БЮД ёки унга қўшимча варақнинг айнан шундай графасидаги тегишли товарнинг тартиб рақами кўрсатилади;
17) графа «Товар коди».
Товарнинг Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолиятининг товар номенклатурасига (бундан буён матнда ТИФ ТН деб юритилади) мувофиқ ўнта рақамли коди кўрсатилади;
«А» бўлим. «Ҳисоблаш учун асос».
Ушбу бўлимда товарнинг божхона қийматини аниқлаш учун асос бўладиган амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархи тўғрисида маълумотлар кўрсатилади. Агар етказиб бериш шартларига қараб (3-графа) ва ташқи савдо контрактининг (шартномасининг, келишувининг) бошқа шартлари бўйича ушбу нархга қўшимча харажатлар қўшилиши ёки чиқариб ташланиши талаб этилмаса, унда кўрсатилган нарх олиб чиқилаётган товарнинг божхона қийматига тенг бўлиши мумкин. Бундай ҳолда божхона қийматини маълум ва назорат қилиниши ушбу нархни текшириш ва тасдиқлаш учун тақдим этилган ҳужжатлар бўйича хулоса қабул қилиш ҳамда 1-усулни тўғри қўлланилганлигига баҳо беришдан иборат бўлади. Бунда 12-графадаги маълумотлар йиғиндиси 23а-графасининг умумий йиғиндисида такрорланади;
18) 11а-графа.
Биринчи қаторда Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиш учун сотилган товарга амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархи ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) валютасида кўрсатилади.
Иккинчи қаторда товарга амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархи Ўзбекистон Республикасининг миллий валютасида (бундан буён матнда миллий валюта деб юритилади) қайта ҳисобланган ҳолда кўрсатилади.
Учинчи қаторда ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) валютасининг Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган, БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги миллий валютага нисбатан курси кўрсатилади;
19) 11б-графа.
Билвосита тўловларнинг суммаси миллий валютада кўрсатилади. Билвосита тўловлар деганда сотувчининг манфаати доирасида сотиб олувчи томонидан учинчи шахс номига амалга оширилган тўловлар, шунингдек, сотувчининг фойдасига сотиб олувчи томонидан қандайдир товарларни етказиб бериш қиймати ва ҳоказолар тушунилади.
Мазкур графада тегишли шартлар мавжуд бўлган ҳоллар учун декларант ёки божхона брокерининг ҳужжатлари ва тегишли ҳисоб-китоблар билан тасдиқланган битим нархига тузатишлар киритиш миқдори акс эттирилади (8б-графада келтирилади).
Агар 11б-графада билвосита тўловлар ва нархга киритилган тузатишларнинг миқдорий йиғиндиси кўрсатилган бўлса, бунда 11б-графада кўрсатилган умумий сумманинг расшифровкаси БҚД-1 варағининг тегишли «Қўшимча маълумотлар» графасида қайд этилади.
Агар билвосита тўловлар ва нархга киритилган тузатишлар олиб чиқилаётган барча ёки маълум бир товар номларига тааллуқли бўлса, бунда ҳар бир товар номлари ўртасида билвосита тўловларнинг миқдорий йиғиндиси 11а-графада кўрсатилган ҳар бир товар номларининг қийматига мутаносиб равишда тақсимланади;
20) 12-графа. «Жами миллий валютада».
11а ва 11б-графаларнинг йиғиндиси миллий валютада кўрсатилади.
«Б» бўлим. «Қўшимча ҳисоблар: «А» бўлимга киритилмаган харажатлар, миллий валютада кўрсатилади.
Ушбу бўлимда олиб чиқилаётган товар учун амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархига Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 316-моддасига мувофиқ киритилиши лозим бўлган харажатлар миллий валютада кўрсатилади.
Агар ушбу харажатлар сотувчи томонидан хорижий валютада амалга оширилган бўлса, у ҳолда 24-графада ушбу харажатларнинг қайта ҳисоблаш бўйича маълумотлар, ушбу маълумотлар тааллуқли бўлган БҚД-1даги товар ва графасининг рақамини кўрсатиш билан, Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди, хорижий валютадаги харажатлар суммаси ва БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги валютани қайта ҳисоблаш курси кўрсатилади;
21) 13-графа «Сотувчи томонидан қилинган харажатлар:».
Ушбу графада 11а-графада кўрсатилган амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархига киритилмаган, яъни сотувчи томонидан сотиб олувчига қўйилган ҳисобварақ-фактурага (инвойсга) киритилмаган, бироқ баҳоланаётган товарларни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқилишига доир ва сотувчи томонидан тўланган ёки тўланиши лозим бўлган сотувчининг харажатлари акс эттирилади;
22) 13а-графа.
Сотувчининг воситачилик ва брокерлик ҳақларини тўлаш учун харажатлар, бундан товарни харид қилишдаги воситачилик харажатлари мустасно, агар улар илгари битим нархига киритилмаган бўлса кўрсатилади.
Агар БҚД-1 битта партиядаги бир неча номлардаги товарларга тўлдирилаётган бўлса, унда кўрсатилган харажатларнинг тақсимланиши ҳар бир товар номлари ўртасида 12-графада кўрсатилган тегишли миқдорига мутаносиб равишда амалга оширилган ҳолда тўлдирилади.
Агар юқорида кўрсатилган харажатлар хорижий валютада тўланган бўлса, у ҳолда миллий валютада қайта ҳисоблаш 24-графада кўрсатилади;
23) 13б-графа.
Сотувчи томонидан амалга оширилган контейнерларнинг ва (ёки) бошқа кўп марта ишлатиладиган идишларнинг қиймати, агар контейнерлар ва (ёки) бошқа кўп марта ишлатиладиган идишлар ТИФ ТНга мувофиқ баҳоланаётган товар билан бир бутун деб қаралса ҳамда ўраш-жойлаш ишларининг ва материалларининг қиймати, агар улар битим нархига илгари киритилмаган бўлса кўрсатилади. Контейнер деганда контейнер таранинг бир кўриниши эканлиги назарда тутилади.
Агар кўп марта ишлатиладиган идишдан фойдаланилаётган бўлса, товарни кўп марталик етказиб берилишида унинг қиймати ҳар бир партиядаги товарларнинг миқдорига мутаносиб равишда тақсимланади. Идиш учун харажатларнинг мутаносиб равишда тақсимланиши (яъни унинг қийматини ҳар бир партия учун бўлиб-бўлиб тақсимланиши) божхона органлари томонидан ташқи савдо контрактида (шартномасида, келишувида) акс этганлиги ёки бошқа бирон бир ҳужжат билан тасдиқланганлиги шарти мавжуд бўлса қабул қилинади.
Сотувчига идишни қайтариб бериш учун алоҳида тўланадиган суммалар идиш учун амалга оширилган харажатлар бўлиб ҳисобланмайди.
Агар идиш учун амалга оширилган харажатлар хорижий валютада тўланган бўлса, у ҳолда миллий валютада қайта ҳисоблаш 24-графада кўрсатилади;
24) 14-графа.
Олиб чиқиладиган товарларни ишлаб чиқариш ва/ёки экспортга сотиш учун сотиб олувчи бевосита ёки билвосита сотувчига бепул ёки пасайтирилган нарх бўйича кўрсатадиган хизматлар ва етказиб берадиган товарлар қийматининг тегишли қисми кўрсатилади:
хомашё, материаллар, деталлар, яримтайёр фабрикатлар ҳамда олиб чиқиладиган товарнинг таркибий қисми ҳисобланадиган бошқа бутловчи қисмлар;
инструментлар, штамплар, шакллар ҳамда олиб чиқиладиган товарларни ишлаб чиқаришда фойдаланилган бошқа шу каби предметлар;
олиб чиқиладиган товарларни ишлаб чиқаришда сарфланган ёрдамчи материаллар;
муҳандислик ишланмалари, тажриба-конструкторлик ишлари, дизайн, бадиий жиҳозлаш, олиб чиқиладиган товарларни ишлаб чиқариш учун бевосита зарур бўлган эскизлар ва чизмалар;
25) 15-графа.
Интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун сотиб олувчи баҳоланаётган товарни сотиш шарти сифатида бевосита ёки билвосита тўлаши керак бўлган лицензия тўловлари ва бошқа тўловлар миллий валютада кўрсатилади, экспорт қилинадиган товарларни Ўзбекистон Республикаси ҳудудидан ташқарида кўпайтириш (дубликат қилиш) ҳуқуқи учун тўловлар бундан мустасно (9а-графа билан ўзаро боғлиқ бўлган ҳолда).
Бунда сотиб олувчи бевосита сотувчига ёки унинг фойдасига учинчи шахсга тўлаши лозим бўлган интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун лицензия тўловлари ва бошқа тўловлар инобатга олинади.
Агар интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун лицензия тўловлари ва бошқа тўловлар олиб чиқилаётган барча ёки маълум бир товарлар номларига тааллуқли бўлса ҳамда интеллектуал мулк объектларидан фойдаланиш ҳуқуқини бериш тўғрисидаги келишувда бундай фойдаланиш учун товарларнинг алоҳида номлари ўртасида тўловларнинг тақсимланиши кўрсатилмаган бўлса (масалан, бир марталик тўлов), у ҳолда интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун тўловларнинг миқдорий йиғиндиси 12-графада кўрсатилган товарларнинг ҳар бир номлари қийматига мутаносиб равишда тақсимланади, бундан декларант ёки божхона брокерининг хоҳишига кўра шундай тўловларнинг миқдорий йиғиндиси солиққа солишнинг энг юқори даражасига эга бўлган товарнинг божхона қийматига қўшиладиган ҳолатлар мустасно. Декларант ёки божхона брокерининг хоҳишига кўра интеллектуал мулк объектларидан фойдаланганлик учун тўловларнинг миқдорий йиғиндиси бундай тўловларни назарда тутувчи биринчи партия товарларга нисбатан қўлланиши мумкин.
Агар юқорида кўрсатилган харажатлар хорижий валютада тўланган бўлса, у ҳолда миллий валютада қайта ҳисоблаш 24-графада кўрсатилади;
26) 16-графа.
Ушбу графада олиб чиқиладиган товарни кейинчалик бирон-бир тарзда қайта сотиш, тасарруф этиш ёки улардан фойдаланишдан олинган, товар Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудидан олиб чиқилгандан кейин сотувчига бевосита ёки билвосита тегишли бўладиган тушумларнинг ҳар қандай қисмининг қиймати (9б-графа билан боғланган ҳолда) инобатга олинади;
27) 17-графа «Божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача қилинадиган харажатлар:»
Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқилаётган товарнинг божхона қийматини аниқлашда битим нархига товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойга етказиб берилгунга қадар қилинадиган харажатлар, агар бу харажатлар битим нархига киритилмаган бўлса, киритилади.
БҚД-1нинг 17-графасида 11а-графада кўрсатилган битим нархига етказиш шартларига мувофиқ қўшилмаган, сотувчи томонидан алоҳида тўланиши шарт бўлган ва божхона қийматига қўшилиши лозим бўлган товарнинг ҳақиқатда етказиб бериш жойи кўрсатилиши керак.
13 — 17 графалардаги барча маълумотлар миллий валютада кўрсатилади.
Агар 17а — 17в-графаларида кўрсатилган харажатлар хорижий валютада тўланган бўлса, у ҳолда миллий валютада қайта ҳисоблаш 24-графада кўрсатилади;
28) 17а-графа.
Графада миллий валютада товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойга етказиб берилгунга қадар қилинадиган ташиш харажатлари, агар етказиб бериш шартларига мувофиқ улар битим нархига киритилмаган бўлса (11а-графа), киритилади.
Агар БҚД-1 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, ташиш харажатлари тегишли товарлар ўртасида уларнинг брутто оғирлигига мутаносиб равишда тақсимланади;
29) 17б-графа.
Графада миллий валютада товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойга етказиб берилгунга қадар қилинадиган товарларни юклаш, тушириш, қайта юклаш ва бошқа жойга тўкиш харажатлари, агар улар битим нархига киритилмаган бўлса (11а-графа), киритилади.
Агар БҚД-1 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, бундай харажатлар тегишли товарлар ўртасида уларнинг брутто оғирлигига мутаносиб равишда тақсимланади;
30) 17д-графа.
Графада миллий валютада товарнинг суғурта қиймати, агар у илгари битим нархига киритилмаган бўлса (11а-графа), кўрсатилади.
Агар БҚД-1 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, суғурта қиймати тегишли товарлар ўртасида 12-графада кўрсатилган қийматга мутаносиб равишда тақсимланади;
31) 18-графа «Жами миллий валютада».
«Б» бўлимда кўрсатилган миқдор миллий валютада кўрсатилади.
«Д» бўлим. «Чегирмалар: «А» бўлимга киритилган тўлов ва харажатлар, миллий валютада».
Мазкур бўлимда «А» бўлимга кирган, лекин Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 317-моддасига мувофиқ олиб чиқиладиган товарнинг битим нархидан, башарти улар баҳоланаётган товар учун амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган нархдан ажратиб олинган, декларант ёки божхона брокери томонидан маълум қилинган ҳамда улар томонидан ҳужжат билан тасдиқланган бўлса, чиқариб ташланиши шарт бўлган тўловлар ва харажатларнинг суммаси миллий валютада кўрсатилади.
Агар бундай харажатлар хорижий валютада кўрсатилган бўлса, у ҳолда 24-графада қайта ҳисоблаш бўйича маълумотлар, ушбу маълумотлар тааллуқли бўлган БҚД-1даги товар ва графасининг рақамини кўрсатиш билан, Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди, хорижий валютадаги харажатлар суммаси ва БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги валютани қайта ҳисоблаш курси кўрсатилади;
32) 19-графа.
Саноат қурилмалари, машиналар ёки ускуналар каби товарлар божхона ҳудудидан олиб чиқилганидан сўнг амалга оширилган ускуналарни қуриш, ўрнатиш, йиғиш, монтаж қилиш, созлаш ва уларга хизмат кўрсатиш ёки техник кўмаклашиш харажатларининг, агар ташқи савдо контрактида (шартномасида, келишувида) бундай ишлар кўзда тутилган ҳамда баҳоланаётган товар учун амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархидан ажратиб олинган бўлса, тегишли сумма кўрсатилади;
33) 20-графа.
Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқилганидан кейин белгиланган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ ташиш харажатларининг суммаси, агар баҳоланаётган товар учун амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархидан ажратиб олинган бўлса, кўрсатилади;
34) 21-графа.
Товарни олиб кириш ёки сотиш билан боғлиқ бўлган импорт мамлакатида сотувчи томонидан тўланадиган божхона тўловлари суммаси, агар ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) шартларида сотувчи томонидан тўланиши белгиланган бўлса, кўрсатилади;
35) 22-графа.
«Д» бўлимда кўрсатилган миқдор миллий валютада кўрсатилади.
19 — 22 графалардаги барча маълумотлар миллий валютада кўрсатилади;
36) 23а-графа.
12 ва 18-графаларда кўрсатилган миқдорни қўшиш ва 22-графада кўрсатилган ушбу миқдор суммасидан айириш йўли билан ҳисобланган товарнинг божхона қиймати миллий валютада кўрсатилади;
37) 23б-графа.
23а-графада кўрсатилган ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) валютасида қайта ҳисобланган божхона қиймати кўрсатилади. Ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) валютасида қайта ҳисоблаш «А» бўлимда кўрсатилган валюта курси бўйича амалга оширилади. Ҳосил бўлган сумма БЮДда божхона тўловларини ҳисоблаш учун асос сифатида кўрсатилган маълумотларга мос келиши лозим.
Агар битим бўйича ҳужжатлар билан хорижий валюта тури белгиланмаган бўлса, ундай ҳолда 23б-графадаги маълумотлар АҚШ долларида кўрсатилади;
38) 24-графа.
Агар божхона қийматини таркибига кирувчи бир ёки бир неча қисмлар (13 — 21 графаларда кўрсатилиши лозим бўлган) ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви), ҳисобварақ-фактура (инвойс) ёки бошқа тижорат ҳужжатларда хорижий валютада кўрсатилган бўлса, қайта ҳисоблаш бўйича маълумотлар, ушбу маълумотлар тааллуқли бўлган БҚД-1даги товар ва графасининг рақами, Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди, хорижий валютадаги харажатлар суммаси ва қайта ҳисоблашга тегишли бўлган курс кўрсатилади;
39) «Қўшимча маълумотлар» графаси.
БҚД-1да кўрсатилган ахборотларга тааллуқли бўлган ҳар қандай қўшимча маълумотлар (ҳисоб-китоблар) кўрсатилади.
3-боб. БҚД-2ни тўлдириш
16. Божхона органи мансабдор шахси томонидан БҚД-2нинг асосий ва қўшимча варақларидаги «Божхона белгилари учун» майдончаси тўлдирилади.
1-§ БҚД-2нинг асосий варағи
17. Декларацияловчи шахс томонидан графаларнинг тўлдирилиши қуйидагича амалга оширилади:
1) 4-графа.
Декларацияланаётган товарни олиб чиқиш учун асос бўлган ҳужжатнинг тури, рақами ва санаси (масалан, ташқи савдо контракти (шартномаси, келишуви) товарларнинг бартер ёки компенсацион операциялар доирасида етказиб берилиши ва ҳ.к.) кўрсатилади;
2) 5-графа.
4-графада кўрсатилган ҳужжатлар бўйича илгари олиб чиқилган товарлар юзасидан божхона органларининг қабул қилинган қарорлари бўйича ҳужжатлари ёки бундай товарларга нисбатан суд органлари қарорларининг реквизитлари (рақами ва санаси) кўрсатилади;
3) 6-графа.
Декларацияланаётган товарнинг божхона қийматини аниқлаш учун фойдаланилаётган усулга «Х» белгиси қўйилади.
Божхона қиймати 1-усул асосидаги 6-усул билан аниқланганида фақатгина (ф) майдончасига белги қўйилади.
Божхона қиймати 2-3, 5-усул ва у(лар) асосидаги 6-усул билан аниқланганида (э) майдончасига белги қўйилиши билан бир вақтнинг ўзида 2-3 ва 5-усуллардан бирига тегишли бўлган майдончага ҳам белги қўйилади.
Агар БҚД-2нинг «Товар №» графаларида турли рақамлар билан кўрсатилган товарларнинг божхона қийматини аниқлашда божхона қийматини аниқлашнинг турли хил усулларидан фойдаланилаётган бўлса, (г) майдончасига белги қўйилади;
4) 7-графа.
Ушбу графада 6-графада кўрсатилган усулдан барча олдинги усулларни қўллаб бўлмаслик сабаблари қисқача асослаб берилади, бунда 1-усул учун уни нимага мувофиқ қўллаб бўлмаслигининг аниқ сабаблари кўрсатилиши шарт, бошқа усуллар учун уларни қўллаб бўлмаслик асоси сифатида тегишли ҳужжат ва маълумотлар мавжуд эмаслиги сабаби кўрсатилади.
1-усулни қўллаб бўлмайди, чунки кўриб чиқилаётган битим ўзаро боғлиқ шахслар ўртасида тузилган ва ўзаро боғлиқлик битимнинг нархига таъсир кўрсатган. Ушбу баҳолашнинг қийматга таъсирини аниқлаш имконияти мавжуд эмас;
2-усул — айнан бир хил товарлар бўйича маълумот мавжуд эмас;
5) 8-графа.
Божхона қийматини аниқлашда қўлланилган усулдан келиб чиқиб маълум қилинган маълумотларни тасдиқлаш учун тақдим этилган асосий ҳужжатларнинг номи ва реквизитлари кўрсатилади.
Божхона қиймати 2 ва 3-усуллар бўйича аниқланганда, мазкур графа тўлдирилмайди. Бунда, божхона қийматини 2 ва 3-усуллар бўйича аниқлаш учун фойдаланилган ахборот манбалари 20-графада кўрсатилади.
Божхона қиймати 5 ва у асосдаги 6-усуллар бўйича аниқланганда, товарнинг ҳисоб-китоб қилинган қиймати асосида қабул қилинган ҳужжатлар ҳар бирининг олдига уларнинг тартиб рақами қўйилган ҳолда кўрсатилади (реквизитларнинг ҳар бири янги сатрдан бошланади):
ишлаб чиқариш учун қилинган харажатлар ҳамда материалларни сотиб олиш ва (ёки) баҳоланаётган товарларни ишлаб чиқариш бўйича ишлаб чиқарувчи (сотувчи) харажатлари тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган бухгалтерлик ҳужжатлари, шунингдек, баҳоланаётган товарни ишлаб чиқариш билан боғлиқ бўлган бошқа операциялар, шу жумладан, идиш ва ўраш-жойлаш учун қилинган харажатлар, шу билан бирга, лойиҳалашнинг, тажриба-конструкторлик ишларининг, бадиий безатишнинг, дизайннинг, эскизларнинг ёки чизмаларнинг қийматлари ишлаб чиқарувчи тўлаганлиги умумэътироф этилган бухгалтерлик ҳисоби тамойилларига мувофиқ тузилган баҳоланаётган товар ишлаб чиқарувчисининг тижорат ҳисобварақлари рақами ва санаси;
ишлаб чиқарувчи ва (ёки) сотувчининг баҳоланаётган товар ишлаб чиқарилган айни ўша классдаги ва турдаги товарни экспорт қилишда сотувчи томонидан олинадиган фойда ва юқорида акс эттирилмаган умумий харажатларнинг ҳажми тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган бухгалтерлик ҳужжатлари рақами ва санаси;
битим шартларига мувофиқ суғурта ҳужжатлари, ташиш учун ҳисобварақ-фактура (инвойс) (ташиш харажатлари калькуляцияси), Ўзбекистон Республикасининг божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойигача (пунктгача) етказиб бериш бўйича харажатларни тасдиқловчи ҳужжатлар.
Божхона қиймати 1-усул асосидаги 6-усул бўйича аниқланганда божхона қийматини 1-усул бўйича аниқлашда бирмунча қайишқоқлик билан уни қўллаш орқали фойдаланилган ҳужжатлар кўрсатилади;
6) 9-графа «Қўшимча варақлар сони».
БҚД-2га қўшимча варақлар сони кўрсатилади (варақлар сони охирги варақнинг рақамидан иккитага камайтирилган рақамга тўғри келиши керак);
7) 10-графа «Жой ва сана:».
БҚД-1нинг 10б-графасини тўлдириш учун белгиланган тартибда тўлдирилади.
2-§ 2-усул ва у асосидаги 6-усул учун БҚД-2нинг иккинчи асосий варағи
18. Декларацияловчи шахс томонидан графаларнинг тўлдирилиши қуйидагича амалга оширилади:
1) «Товар №» графаси.
БЮД ёки унга қўшимча варақнинг айнан шундай графасидаги тегишли товарнинг тартиб рақами кўрсатилади;
2) «Товар коди» графаси.
Товарнинг ТИФ ТНга мувофиқ ўнта рақамли коди кўрсатилади;
3) 11-графа.
«А» бўлим «Ҳисоблаш учун асос».
Божхона қийматини 2-усул бўйича аниқлашда Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқиладиган товарлар етказиб бериладиган ва экспорт қилинадиган мамлакатга олиб чиқиш учун сотилган ва Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан баҳоланаётган товар олиб чиқилгунига қадар тўқсон календар кун ичида олиб чиқилган, тахминан ўша миқдорда ва (ёки) ўша тижорат шартларида олиб чиқилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати миллий валютада кўрсатилади (БҚД-2нинг 23а-графаси).
Божхона қиймати 2-усул асосидаги 6-усул бўйича аниқлашда айнан бир хил товар бирлигининг нархи кўрсатилади;
«Б» бўлим. «Битим қийматига тузатишлар (+/-)».
Мазкур бўлимда олиб чиқилган айнан бир хил товарнинг шартларини баҳоланаётган товарнинг шартларига солиштириб бўладиган кўринишга келтирилишини таъминлайдиган 11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматига тегишли тузатишлар кўрсатилади.
Тузатишлар киритиш агар улар айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматини кўпайтирса «+» белгиси билан бўлиши мумкин, шунингдек, агар улар айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматини камайтирса, «-» белгиси билан бўлиши мумкин.
Айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматига тузатишлар киритиш декларацияловчи шахс томонидан тўғри ва ҳужжат билан тасдиқланган маълумотлар асосида амалга оширилиши лозим;
4) 12а-графа.
Товар бирлиги учун нархни ўзгариши муносабати билан 11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати камайтирилиши лозим бўлган миқдор кўрсатилади.
Масалан, ташқи савдо контрактига (шартномасига, келишувига) мувофиқ, товарнинг бир бирлик учун нархи товар бирлигининг сотилган миқдорига боғлиқ бўлса, бироқ баҳоланаётган ва айнан бир хил товарлар товарнинг бирлиги учун нархларининг турли хил даражаларига мос келувчи миқдорларда сотилган ҳолатлар назарда тутилади.
Агар 11-графада баҳоланаётган товар билан тахминан ўша миқдорда сотилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати кўрсатилса (яъни товар бирлиги учун айнан ўша ва бир хил нархда) ёки товар бирлиги учун нарх шу товар бирлигининг сотилган миқдорига боғлиқлигини ҳужжат билан тасдиқлашнинг имконияти мавжуд бўлмаса графа тўлдирилмайди;
5) 12б-графа.
11-графадаги кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати камайтирилиши лозим бўлган миқдор агар айнан бир хил товар баҳоланаётган товар билан ўша тижорат шартларида сотилган деб қаралганда кўрсатилади.
Агар баҳоланаётган товар билан ўша тижорат (улгуржи, чакана) шартида сотилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати кўрсатилса, 11-графа тўлдирилмайди;
6) 12д-графа.
Ушбу графада қуйидагилар кўрсатилади:
баҳоланаётган товарнинг Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган жойи (географик пункти);
айнан бир хил товар ҳамда баҳоланаётган товарнинг Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ бўлган ташиш харажатларининг фарқи.
Агар баҳоланаётган товар айнан бир хил товарга нисбатан фарқли равишда бошқа йўналишлар ва (ёки) бошқа транспорт тури орқали ташилаётган бўлса графа тўлдирилади;
7) 12э-графа.
Айнан бир хил товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ бўлган юклаш, тушириш, қайта юклаш ва бошқа жойга тўкиш харажатларининг фарқи кўрсатилади;
8) 12ф-графа.
12д ва 12э-графаларда кўрсатилган операцияларни амалга ошириш билан боғлиқ баҳоланаётган товар ва айнан бир хил товарнинг суғурта қийматларининг фарқи кўрсатилади.
Агар 11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматига қўшилган харажатлар баҳоланаётган товарга нисбатан тегишли бўлган бундай харажатлардан жиддий фарқланса 12э ва 12ф-графалар тўлдирилади;
9) 13-графа.
12а — 12ф графаларда келтирилган миқдор миллий валютада кўрсатилади;
10) 14а-графа.
Товар бирлиги учун нархини ўзгариши муносабати билан 11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битим қийматини кўпайтирилиши лозим бўлган миқдор кўрсатилади.
Масалан, ташқи савдо контрактига (шартномасига, келишувига) мувофиқ товарнинг бир бирлик учун нархи товар бирлигини сотилган миқдорига боғлиқ бўлса, бироқ баҳоланаётган ва айнан бир хил товарлар товарнинг бирлиги учун нархларининг турли хил даражаларига мос келувчи миқдорларда сотилган ҳолатлар назарда тутилади.
Агар 11-графада баҳоланаётган товар билан тахминан ўша миқдорда сотилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати кўрсатилса (яъни товар бирлиги учун айнан ўша ва бир хил нархда) ёки товар бирлиги учун нархи шу товар бирлигининг сотилган миқдорига боғлиқлиги ҳужжат билан тасдиқлашнинг имконияти мавжуд бўлмаса, графа тўлдирилмайди;
11) 14б-графа.
11-графадаги кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати кўпайтирилиши лозим бўлган миқдор агар айнан бир хил товар баҳоланаётган товар билан ўша тижорат (улгуржи, чакана) шартларида сотилган деб қаралганда кўрсатилади.
Агар баҳоланаётган товар билан ўша тижорат (улгуржи, чакана) шартида сотилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қиймати кўрсатилса, 11-графа тўлдирилмайди;
12) 14д-графа.
Ушбу графада қуйидагилар кўрсатилади:
баҳоланаётган товарнинг Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган жойи (географик пункти);
айнан бир хил товар ҳамда баҳоланаётган товарнинг Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ бўлган ташиш харажатларининг фарқи;
агар баҳоланаётган товар айнан бир хил товарга нисбатан фарқли равишда бошқа йўналишлар ва (ёки) бошқа транспорт тури орқали ташилаётган бўлса мазкур графа тўлдирилади;
13) 14э-графа.
Айнан бир хил товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ бўлган юклаш, тушириш, қайта юклаш ва бошқа жойга тўкиш харажатларининг фарқи кўрсатилади;
14) 14ф-графа.
14д ва 14э-графаларда кўрсатилган операцияларни амалга ошириш билан боғлиқ баҳоланаётган товар ва айнан бир хил товарнинг суғурта қийматларининг фарқи кўрсатилади.
Агар 11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битим қийматига қўшилган харажатлар баҳоланаётган товарнинг худди шундай харажатларидан сезиларли фарқ қилса (фарқнинг сезиларли эканлиги битимнинг тижорат шарти, товарнинг миқдори ҳамда ушбу фарқнинг баҳоланаётган товар божхона қиймати ва божхона тўловлари суммасига таъсири даражасини инобатга олган ҳолда аниқланади), 14э ва 14ф-графалар тўлдирилади;
15) 15-графа.
14а — 14ф графалардаги миқдор миллий валютада кўрсатилади;
16) 16-графа.
11-графада кўрсатилган айнан бир хил товарга доир битимнинг қийматини 13-графада кўрсатилган суммага камайтирилган ҳамда 15-графада кўрсатилган суммага кўпайтирилган ҳолда кўрсатилади.
Агар айнан бир хил товар баҳоланаётган товар билан ўша тижорат (улгуржи, чакана) шартида ва тахминан ўша миқдорда сотилган бўлса, шунингдек баҳоланаётган ва айнан бир хил товарларга нисбатан ташилаётган транспорт тури ва улар ташилаётган масофаларнинг турли хил бўлишига қарамасдан Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 316-моддаси биринчи қисми «а» бандида кўрсатилган харажатларни ҳисобга олишда ушбу харажатлар битим қийматига сезиларли таъсир қилмаса (таъсирнинг сезиларли эканлиги битимнинг тижорат шарти, товарнинг миқдори ҳамда ушбу фарқнинг баҳоланаётган товар божхона қиймати ва божхона тўловлари суммасига таъсири даражасини инобатга олган ҳолда аниқланади) ва битимга тузатишлар киритиш зарурати бўлмаса, бунда 16-графада 11-графада кўрсатилган битим қийматининг миқдори кўрсатилади.
17) 17-графа.
Товар миқдори тегишли ўлчов бирликларида (килограммлар, доналар ва бошқа) бундай ўлчов бирликлари бевосита ушбу миқдорга келтирилгандан кейин кўрсатилади.
Агар баҳоланаётган ва айнан бир хил товарлар миқдори бир хил бўлган ҳолда графа тўлдирилмайди. Мазкур графада 12а, 14а-графаларда кўрсатилган тузатишлар ҳисобга олинмайди;
18) 17а-графа.
11-графадаги битим қиймати кўрсатилган айнан бир хил товарнинг миқдори кўрсатилади;
19) 17б-графа.
Баҳоланаётган (декларацияланаётган) товарнинг миқдори кўрсатилади;
20) 18а-графа.
Божхона қийматини 2-усул бўйича аниқлашда 17а-графада кўрсатилган миқдорга 17б-графада кўрсатилган миқдор нисбатига 16-графада кўрсатилган миқдорни кўпайтириш йўли билан ҳисобланган баҳоланаётган товарнинг божхона қиймати кўрсатилади.
Агар 17-графа тўлдирилмаган бўлса, 16-графадаги маълумотлардан фойдаланилади;
21) 18б-графа.
18а-графада кўрсатилган Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган, БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги миллий валюта курси бўйича АҚШ долларига қайта ҳисобланган баҳоланаётган товарнинг божхона қиймати кўрсатилади;
22) 19-графа.
Агар божхона қийматини таркибига кирувчи бир ёки бир неча қисмлар («Б» бўлимда кўрсатилиши лозим бўлган) хорижий валютада кўрсатилган бўлса, қайта ҳисоблаш бўйича маълумотлар, ушбу маълумотлар тааллуқли бўлган БҚД-2даги товар ва графасининг рақами, Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди, хорижий валютадаги харажатлар суммаси ва қайта ҳисоблашга тегишли бўлган курс кўрсатилади;
23) 20-графа.
Мазкур графада божхона қийматини 2 ва 3-усуллар ҳамда ушбу усуллар асосидаги 6-усул бўйича аниқлаш учун фойдаланиладиган ахборот манбалари кўрсатилади.
Агар божхона қийматини ҳисоблаш учун БЮД асосидаги электрон база маълумотларидан фойдаланилса, бундай ҳолда графада қуйидаги маълумотлар кўрсатилади (реквизитларнинг ҳар бири янги сатрдан бошланади ва ҳар бирининг олдига уларнинг тартиб рақами қўйилади):
1) товар рақами;
2) БЮД рақами;
3) айнан бир хил товар бирлиги қиймати;
4) Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди;
5) БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги валютани қайта ҳисоблаш курси;
6) ТИФ ТНда кўрсатилган «Ўлчов бирликлари жадвали»га мувофиқ ўлчов бирлигининг рақамли коди. Агар мазкур товар учун ТИФ ТН бўйича фақатгина асосий ўлчов бирлиги (кг) қўлланилса, графада унинг коди (166) кўрсатилади.
Агар божхона қийматини ҳисоблаш учун муқобил манбалардан фойдаланилса, бундай ҳолда графада қуйидаги маълумотлар кўрсатилади (реквизитларнинг ҳар бири янги сатрдан бошланади ва ҳар бирининг олдига уларнинг тартиб рақами қўйилади):
1) товар рақами;
2) муқобил манба;
3) айнан бир хил товар бирлиги қиймати;
4) товарни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб бериш билан боғлиқ бўлган харажатларининг суммаси;
5) Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди;
6) БЮД божхона расмийлаштирувига қабул қилинган кундаги валютани қайта ҳисоблаш курси;
7) ТИФ ТНда кўрсатилган «Ўлчов бирликлари жадвали»га мувофиқ ўлчов бирлигининг рақамли коди. Агар мазкур товар учун ТИФ ТН бўйича фақатгина асосий ўлчов бирлиги (кг) қўлланилса, графада унинг коди (166) кўрсатилади.
Муқобил манба сифатида ишлаб чиқарувчи корхоналар ёки етказиб берувчиларнинг расмий эълон қилинадиган маълумотномалари, бюллетенлари, биржа котировкалари, прайс-варақлардан, улар уюшмалари ёки бирлашмаларининг йиғма нарх маълумотномаларидан, расмий рўйхатдан ўтказилган дилерлар ёки дистрибьюторларнинг маълумотларидан, шунингдек, нархлар конъюнктурасини холис шакллантирадиган умумий фойдаланиладиган нарх тўғрисидаги маълумотларнинг бошқа ишончли манбалари қабул қилиниши мумкин;
24) «Имзо» графаси.
Маълумотларнинг тўғрилиги декларацияловчи шахснинг ЭРИси, қоғоз шакли декларацияловчи шахснинг имзоси билан тасдиқланади.
3-§ 3-усул ва у асосидаги 6-усул учун БҚД-2нинг иккинчи асосий варағи
4-§ 5-усул ва у асосидаги 6-усул учун БҚД-2нинг иккинчи асосий варағи
20. Декларацияловчи шахс томонидан графаларнинг тўлдирилиши қуйидагича амалга оширилади:
1) «Товар №» графаси.
БЮД ёки унга қўшимча варақнинг айнан шундай графасидаги тегишли товарнинг тартиб рақами кўрсатилади;
2) «Товар коди» графаси.
Товарнинг ТИФ ТНга мувофиқ ўнта рақамли коди кўрсатилади;
3) 11-графа.
Ишлаб чиқарувчининг (сотувчининг) баҳоланаётган товарни тайёрлашда сарфлаган материалларининг қиймати ҳамда ишлаб чиқариш ва (ёки) ишлов бериш, шунингдек баҳоланаётган (олиб чиқилаётган) товарни ишлаб чиқариш билан боғлиқ бўлган бошқа операцияларни бажариш харажатларининг умумий суммаси кўрсатилади.
Товарнинг божхона қийматини 5-усул бўйича ҳисоблаш учун зарур бўлган барча маълумотлар, агар улар тўғри, миқдорий жиҳатдан аниқлаш мумкин бўлган ва ҳужжатлар билан тасдиқланган ахборотга асосланган бўлса фойдаланиш мумкин. Товарнинг божхона қийматини ҳисоблаш учун зарур бўлган маълумотлар ишлаб чиқарувчининг тижорат ҳисоблари, бундай ҳисоблар товар Ўзбекистон Республикасида қўлланиладиган ҳисобга олишнинг умумий қабул қилинган тамойилларига мувофиқ бўлгандагина қўлланилиши лозим;
4) 12-графа.
11-графада акс эттирилмаган умумий харажатларнинг ҳажми ва баҳоланаётган товар ишлаб чиқарилган айни ўша классдаги ва турдаги товарни экспорт қилишда одатда сотувчи томонидан олинадиган фойда кўрсатилади;
5) 13-графа.
Баҳоланаётган товарларни Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб берилгунга қадар қилинадиган ташиш харажатларининг миқдори кўрсатилади.
Агар ташиш турли хил транспортларда амалга оширилаётган бўлса, бундай ҳолларда барча транспорт турларидаги ташиш харажатларининг суммалари ҳисобга олинади.
Агар БҚД-2 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, бундай товарларни ташиш харажатлари тегишли товарлар ўртасида уларнинг брутто оғирлигига мутаносиб равишда тақсимланади.
13-графада божхона қийматига қўшилиши лозим бўлган харажатларнинг Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган жойи (географик пункти) кўрсатилади;
6) 14-графа.
Ўзбекистон Республикаси божхона ҳудудидан ушбу товарни олиб чиқиб кетиладиган жойгача етказиб беришни амалга оширишда уни ташиш билан боғлиқ бўлган баҳоланаётган товарни юклаш, тушириш, қайта юклаш ва бошқа жойга тўкиш харажатлари кўрсатилади.
Агар БҚД-2 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, бундай харажатлар тегишли товарлар ўртасида уларнинг брутто оғирлигига мутаносиб равишда тақсимланади;
7) 15-графа.
13-14-графаларда кўрсатилган операцияларни амалга ошириш билан боғлиқ суғурта қиймати кўрсатилади.
Агар БҚД-2 турли номдаги товарлар учун тўлдирилаётган бўлса, суғурта қиймати тегишли товарлар ўртасида уларнинг қийматига мутаносиб равишда тақсимланади;
8) 16а-графа.
11 — 15 графаларда кўрсатилган миқдор суммаси сифатида ҳисобланган баҳоланаётган товарнинг божхона қиймати кўрсатилади;
9) 16б-графа.
16а-графада кўрсатилган миллий валюта курси бўйича АҚШ долларига қайта ҳисобланган баҳоланаётган товарнинг божхона қиймати кўрсатилади;
10) 17-графа.
Агар божхона қийматини таркибига кирувчи бир ёки бир неча қисмлар («Б» бўлимда кўрсатилиши лозим бўлган) хорижий валютада кўрсатилган бўлса, қайта ҳисоблаш бўйича маълумотлар, ушбу маълумотлар тааллуқли бўлган товар ва графанинг рақами, Валюталар таснифлагичига мувофиқ валютанинг рақамли коди, хорижий валютадаги харажатлар суммаси ва қайта ҳисоблаш учун асос бўлган курс кўрсатилади;
11) «Қўшимча маълумотлар» графаси.
Мазкур графада кўрсатилган ахборотларга тааллуқли бўлган ҳар қандай қўшимча маълумотлар (ҳисоб-китоблар) кўрсатилади;
12) «Имзо» графаси.
Маълумотларнинг тўғрилиги декларацияловчи шахснинг ЭРИси, қоғоз шакли декларацияловчи шахснинг имзоси билан тасдиқланади;
1-усул асосидаги 6-усул учун БҚД-2нинг иккинчи асосий варағи
21. Декларацияловчи шахс томонидан графаларнинг тўлдирилиши қуйидагича амалга оширилади:
1) «Товар №» графаси.
БЮД ёки унга қўшимча варақнинг айнан шундай графасидаги тегишли товарнинг тартиб рақами кўрсатилади;
2) «Товар коди» графаси.
Товарнинг ТИФ ТНга мувофиқ ўнта рақамли коди кўрсатилади.
22. 11 — 24-графалар БҚД-1нинг 11 — 24-графаларини тўлдириш тартибига татбиқ этилган қуйидаги хусусиятларни инобатга олган ҳолда тўлдирилади:
Ўзбекистон Республикаси Божхона кодексининг 315-моддаси талабларидан келиб чиқиб, баҳоланаётган товарнинг божхона қийматини аниқлаш учун олди-сотди битими мавжуд бўлмаган ёки амалда тўланган ёхуд тўланиши лозим бўлган нарх ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларга тўғри келмаган ҳолларда, ушбу товарнинг амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган нархига яқин бўлган қиймат кўрсатилиши мумкин.
Агар баҳоланаётган товарнинг божхона қийматини аниқлаш учун 1-усулни қўллаб бўлмаслик қўшимча ҳисобларни зарур бўлган ҳужжатлар билан тасдиқлаш имконияти мавжуд бўлмаса, бунда 11а-графада тақдим этилган маълумотларга мувофиқ товарлар учун амалда тўланган ёки тўланиши лозим бўлган битим нархи кўрсатилади.
«Б» бўлимда «Қўшимча ҳисоблар устунида «А» бўлимга киритилмаган миллий валютадаги харажатлар божхона органлари ихтиёрида мавжуд бўлган маълумотлар асосида божхона қийматини ҳисоблаш учун асосга қўшимча ҳисоблар тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилади;
3) «Имзо» графаси.
Маълумотларнинг тўғрилиги декларацияловчи шахснинг ЭРИси, қоғоз шакли декларацияловчи шахснинг имзоси билан тасдиқланади.
4-боб. «Божхона белгилари учун» майдончаларини тўлдириш
23. Божхона органи томонидан БҚД қабул қилинганда БҚДнинг асосий ва барча қўшимча варақлардаги «Божхона белгилари учун» майдончаларини тўлдириш божхона органининг мансабдор шахси томонидан қуйидаги равишда амалга оширилади:
БҚДга БЮДнинг рўйхат рақамига мувофиқ келадиган рўйхат рақами қўйилади;
БҚДнинг электрон шаклида божхона органининг мансабдор шахси томонидан мазкур БҚДдаги маълумотлар тўғрисида маълум қилинган товарларга нисбатан қабул қилинган қарори ҳақида божхона органининг белгилари (ёзувлари) қўйилади. Божхона органининг белгилари (ёзувлари) божхона органи мансабдор шахсининг ЭРИси билан тасдиқланади.
БҚДнинг қоғоз шаклидаги майдончада божхона органи мансабдор шахсининг имзоси ва шахсий рақамли муҳри қўйилади.
5-боб. Якуний қоида
24. Мазкур Йўриқнома талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўладилар.
Божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган товарларнинг божхона қиймати декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги йўриқномага
1-ИЛОВА
1-ИЛОВА


Божхона ҳудудидан олиб чиқиладиган товарларнинг божхона қиймати декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги йўриқномага
2-ИЛОВА
2-ИЛОВА





(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 25.11.2025 й., 10/25/3711/1089-сон)