Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish haqida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 24-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3593-1]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-noyabrdagi 191-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3593, 2024-yil 27-dekabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 10/24/3593/1084-son) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga ilovaga muvofiq qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir D. KUCHKAROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2025-yil 26-avgust,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш282-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga kiritilayotgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. 1-ilovadagi 0860 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi hisobvaraq bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“ | ||
0870 | Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar | |
”. |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. 2-ilovada:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1) 34-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“34. Moliyaviy ijara asosida kelib tushgan va kapital qoʻyilmalarni talab etmaydigan obyektlar 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvaragʻining debeti va 7910 “Toʻlanadigan moliyaviy ijara” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2) 37 va 38-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“37. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan obyektni ijarachining mulkiga oʻtishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) ijaraga olingan obyektning qiymati asosiy vositalar tarkibiga oʻtkazilishi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 0100 asosiy vositalarning turlari boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) eskirish summalarini oʻtkazilishi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 0200 asosiy vositalarning turlari boʻyicha eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan obyektlar ijaraga beruvchiga qaytarilganda buxgalteriya hisobida quyidagi yozuvlar amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) boshlangʻich qiymatiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) eskirish summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) ijaraga beruvchi tomonidan moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha obodonlashtirish qiymatining qoplanadigan summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишe) obodonlashtirish boʻyicha xarajatlarni qoplash uchun ijaraga beruvchidan pul mablagʻlari kelib tushgan summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” hisobvaragʻi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишf) ijara (lizing) toʻlovlari jadvali (tartibi) boʻyicha asosiy qarzning qoplanmagan qoldigʻi summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 7910 “Toʻlanadigan moliyaviy ijara” hisobvaragʻi — uzoq muddatli qismi (moliyaviy ijara shartnomasi muddati tugagunga qadar qaytarilish amalga oshirilgan hollarda qoʻllaniladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) ijarachi tomonidan amalga oshirilgan moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni qaytarish boʻyicha xarajatlar (buzish, tashish va boshqalar) summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit materiallarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (1000), mehnat haqi boʻyicha xodim bilan hisoblashishlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6700), sugʻurta va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha qarzni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6500) va boshqa tegishli hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh) moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni qaytarish natijasida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишolingan foyda summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda” hisobvaraqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻrilgan zarar summasiga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdebet 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari.”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3) 40-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“40. Moliyaviy ijara (Lizing) shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0300) boshqa hisobvaraqlar bilan bogʻlanishiga quyidagilar misol boʻlishi mumkin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишT/r | Xoʻjalik operatsiyalarining mazmuni | Hisobvaraqlarning bogʻlanishi | |
Debet | Kredit | ||
1. | Moliyaviy ijara obyektini aktiv (kapital qoʻyilmalar talab etilganda) va majburiyat sifatida tan olinishi | 0890 | 7910 |
2. | Moliyaviy ijara obyektini maqsadli foydalanish uchun yaroqli holatga keltirish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar summasi | 0890 | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
3. | Moliyaviy ijara obyektini boshlangʻich qiymat boʻyicha foydalanishga topshirish | 0310 | 0890 |
4. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektga eskirish hisoblanganda | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | 0299 |
5. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni ishchi holatda saqlab turish bilan bogʻliq joriy xarajatlar summasi | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
6. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni yaxshilash va obodonlashtirish boʻyicha xarajatlari summasi | 0860 | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
7. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish bilan bogʻliq kapital xarajatlar summasi | 0112 | 0860 |
8. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish boʻyicha eskirish hisoblanganda | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | 0212 |
9. | Moliyaviy ijara toʻlovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara boʻyicha uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi oʻtkazilganda | 7910 | 6950 |
10. | Moliyaviy ijara toʻlovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara boʻyicha hisoblangan foizlar summasi | 9610 | 6920 |
11. | Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha toʻlangan summasi | 6950 6920 | pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4) 67-band quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsakkizinchi xatboshi toʻqqizinchi xatboshi deb hisoblansin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5) quyidagi mazmundagi 731-band bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“731. 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” hisobvaragʻida operativ ijara shartnomasi boʻyicha ijaraga olingan mulkni obodonlashtirish hamda uning taʼmirlanishi va modernizatsiyasiga qilinadigan kapital qoʻyilmalar hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOperativ ijara shartnomasi boʻyicha olingan mulk qaytarilganda, kapital qoʻyilmalar summasining hisobdan chiqarilishi hisobvaraqlarning 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” debetida va 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” kreditida aks ettiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOperativ ijara shartnomasi boʻyicha olingan mulkni yaxshilash boʻyicha kapital qoʻyilmalar qiymatining ijaraga beruvchi tomonidan qoplanadigan summasi hisobvaraqlarning 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” debetida va 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” kreditida aks ettiriladi.”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6) 216-bandning jadvali quyidagi mazmundagi 31 va 32 — pozitsiyalar bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. | Moliyaviy ijara muddati tugagandan keyin ijaraga oluvchida moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga | 0800 (tegishli hisobvaraqlar) | 4810 |
32. | Moliyaviy ijara muddatidan oldin qaytarishi ijaraga oluvchida toʻxtatilgan sanadagi moliyaviy ijara shartnomasiga muvofiq moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga | 0800 (tegishli hisobvaraqlar) | 4810 (joriy qismi) 0920 (uzoq muddatli qismi) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7) 309-bandning jadvalidagi 1-pozitsiyaning “Xoʻjalik operatsiyalarining mazmuni” ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Operativ ijara boʻyicha hisobot davrida toʻlanishi lozim boʻlgan ijara toʻlovlari hisoblanishi”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8) 347-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Davlat tashkilotlari” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxonalar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9) 391-bandda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoltinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyettinchi va sakkizinchi xatboshilar tegishli ravishda oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoltinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“boshqa tashkilotlarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq yoki taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda va shartlarda amalga oshiriladi.”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyettinchi xatboshi chiqarib tashlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10) 394-banddagi jadvalning 28-satri chiqarib tashlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11) 400-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Mulkni operativ ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davriga tegishli boʻlgan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan toʻlovlar” hisobvaragʻining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatishdan daromadlar” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12) 418-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Mulkni moliyaviy ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davrida hisoblangan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan toʻlovlar” hisobvaragʻining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatishdan daromadlar” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)