“Xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasining koʻp ukladli iqtisodiyotini shakllantirish jarayonini samarali tashkil etishni taʼminlash, xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari asosida tadbirkorlikni ragʻbatlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

Obyektlarning xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari tarkibidan chiqishi tartibi toʻgʻrisidagi ilova qilinayotgan Nizom tasdiqlansin.

1. Mazkur Nizom bir yoki bir nechta tarkibiy boʻlinmalar (obyektlar)ning xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari tarkibidan chiqishi tartibini belgilaydi.

2. Obyektlarning mavjud xoʻjalik jamiyatlari va shirkatlari tarkibidan chiqishi uchun quyidagilar asos boʻlib hisoblanadi:

jamiyat yoki shirkatdan chiqish toʻgʻrisida xohish bildirgan obyekt mehnat jamoasi aʼzolari umumiy yigʻilishining qarori. Agar qaror uchun obyekt mehnat jamoasi aʼzolarining kamida 2/3 qismi ovoz bergan boʻlsa u qabul qilingan hisoblanadi. Qarorga imzo chekilgan varaqa ilova qilinadi;

xoʻjalik jamiyati yoki shirkati aksionerlari yoki paychilari umumiy yigʻilishi (konferensiyasi)ning qarori. Umumiy yigʻilish (konferensiya)da kamida 60 foiz ovozga ega boʻlgan aksionerlar yoki paychilar qatnashgan boʻlsa u qonuniy hisoblanadi. Obyektning chiqishi toʻgʻrisidagi, obyektni toʻgʻridan toʻgʻrioldi-sotdi yoʻli bilan yoki kimoshdi savdosi orqali sotish shakli haqidagi qaror, agar yigʻilish (konferensiya)da qatnashayotganlarning 3/4 qismi uni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, qabul qilingan hisoblanadi.

Xoʻjalik jamiyati yoki shirkati boshqaruviga jamiyat yoki shirkat tarkibidan chiqish xohishini bildirgan obyekt mehnat jamoasi umumiy yigʻilishining bayoni bilan birga ariza beriladi. Mana shu paytdan boshlab jamiyat yoki shirkat boshqaruviga, uning boshqaruvining boshqa organlariga qayta tashkil etish, tugatish, tuzilmani, shtat jadvalini oʻzgartirish, mol-mulkni balansdan balansga yoki mana shu obyektning tarkibiga berish, shuningdek, uning xodimlarini boʻshatish (oʻz arizasiga koʻra ishdan boʻshashdan tashqari) taqiqlanadi.

3. Obyektning xoʻjalik jamiyati yoki shirkati tarkibidan chiqishi “Oʻzbekiston Respublikasida korxonalar toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 38-moddasining 2 va 5-bandlariga muvofiq amalga oshiriladi. Ajralib chiqadigan obyektga ayirish dalolatnomasi (balansi) bilan berilgan mol-mul bilan birgalikda qayta tashkil etilayotgan jamiyat yoki shirkatning tegishli qismlardagi mulkiy huquq va majburiyatlari ham oʻtadi.

4. Obyektning chiqishi toʻgʻrisidagi zarur hujjatlar turkumini tayyorlash va toʻplashga oid ishlar bevosita ushbu xoʻjalik jamiyatida yoki shirkatida tashkil etiladi. Ushbu maqsadlarda xoʻjalik jamiyati yoki shirkati boshqaruvi umumiy yigʻilish (konferensiya) qaroriga muvofiq komissiya tashkil etishi shart. Komissiya barcha zarur ishlarni amalga oshirib, mulkning tarkibini va narxini, mazkur obyektning xoʻjalik jamiyati va shirkati mulkidagi haqiqiy ulushini belgilaydi, obyektning chiqishi bilan bogʻliq tadbirlar rejasini, ayirish balansini, oʻzaro hisob-kitoblar tartibini ishlab chiqadi va ularni tasdiqlash uchun boshqaruvga kiritadi. Komissiya tarkibiga jamiyat yoki shirkat tarkibidan chiqish xohishini bildirgan obyekt mehnat jamoasidan kamida ikkita vakil kiradi.

5. Obyektning yoki xoʻjalik jamiyati (shirkati)ning arizasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining hududiy boshqarmasi maslahat ishlarini tashkil etadi, zaruriyat boʻlsa, komissiya ishida qatnashadi.

6. Mulkni baholash inventarizatsiya qilish, asosiy fondlarning jamiyat tashkil etilgan va obyekt chiqayotgan paytdagi qiymatini aniqlash, asosiy fondlar qismidagi ular tomonidan qoʻshilgan mablagʻlar ulushini chegaralash, aylanma mablagʻlarni berish shartlarini belgilash yoʻli bilan amalga oshiriladi.

Komissiya tomonidan amaldagi normativ hujjatlarga muvofiq yangidan tashkil etilayotgan obyektning xoʻjalik jamiyati yoki shirkati tarkibidan chiqish paytidagi ustav fondi aniqlanadi, ustav fondi xoʻjalik jamiyati yoki shirkatining ustav fondini kamaytirish hisobiga shakllanadi, ayirish balansi va jamoa tomonidan qoʻyilgan mablagʻlar hisobga olingan holda uning sotib olish bahosi tuziladi, xoʻjalik jamiyati yoki shirkati bilan yangi mulk egasi oʻrtasida oldi-sotdi dalolatnomasi rasmiylashtiriladi, obyektni qayta tashkil etish boʻyicha reja-tadbir, uning tarmoq ixtisoslashuvini saqlab qolish toʻgʻrisida bitim tuziladi.

Bunda komissiya tomonidan Davlat mulki qoʻmitasi va yangi mulkdorlar tarkibidan chiqayotgan xoʻjalik jamiyatlari schyotiga toʻlanishi kerak boʻlgan mablagʻlar aniqlanadi.

Tarmoq ixtisoslashuvi boʻyicha bitim xoʻjalik jamiyati yoki shirkati, yangi xoʻjalik yurituvchi subyekt, ustav fondida davlat ulushi boʻlgan taqdirda esa, shuningdek, Davlat mulki qoʻmitasining tegishli boʻlinmalari tomonidan imzolanadi.

Xoʻjalik jamiyati va shirkati tarkibidan chiqayotgan obyektlarga tegishlicha foyda va zararlar, ishlarni moliyaviy taʼminlash manbalari, ushbu obyektlarga aloqador boʻlgan yoki umumiy faoliyatdan bevosita kelib chiquvchi fondlar yoki ularning bir qismi beriladi.

7. Obyekt (tarkibiy boʻlinma) aksionerlik jamiyati tarkibidan chiqishida ajralib chiqayotgan tuzilmaning aksionerlari aksionerlik jamiyati boshqaruviga kirim orderi (dalolatnomasi) boʻyicha har bir aksionerlari ularning nominal qiymatini toʻlagan holda oʻz aksiyalarini topshirishga majburdirlar. Aksiyalar ajralib chiqqan obyekt mol-mulkining butun summasiga topshirilishi kerak. Qayd etib oʻtilgan aksiyalar majburiy tartibda bekor qilinadi.

Tarkibiy boʻlinma ajralib chiqqan aksionerlik jamiyatining ustav fondi chiqib ketgan tarkibiy boʻlinmaga tegishli boʻlgan bekor qilingan aksiyalar qiymatiga kamaytiriladi.

Yangi subyekt aksionerlik jamiyati maqomiga ega boʻlar ekan yangidan tashkil etilgan jamiyatning aksiyalari muomalaga chiqarilishini taʼminlashi kerak.

8. Obyektlarni topshirishni rasmiylashtirish tegishli dalolatnoma tuzish yoʻli bilan amalga oshiriladi, Dalolatnomaga quyidagilar ilova qilingan boʻlishi kerak:

a) topshirish balansi;

b) buxgalteriya hisoboti;

v) tegishli ulushni sotib olganlik toʻgʻrisida maʼlumotnoma.

9. Binolar va inshootlarni berishda ularga xizmat koʻrsatish uchun zarur boʻlgan materiallar va maʼlumotlar ilova qilinadi.

Qurilishi tugallanmagan binolar va inshootlar mukammal qurilish va mablagʻ bilan taʼminlash rejalari, materiallar va asbob-uskunalar hamda loyiha-smeta hujjatlari bilan birga topshiriladi.

10. Oʻzaro hisob-kitoblar xoʻjalik jamiyati va shirkati hamda chiqayotgan obyektning budjet bilan oʻzaro munosabatlariga (soliqlar, poshlinalar boʻyicha) aniqliklar kiritilgandan soʻng tugallangan hisoblanadi.

11. Obyektning chiqishiga oid barcha ishlar xoʻjalik jamiyati yoki shirkati boshqaruviga mehnat jamoasi umumiy yigʻilishining bayoni bilan birgalikda ariza berilgan vaqtdan boshlab bir oy davomida amalga oshiriladi.

12. Chiqqan obyekt oʻzi joylashgan joydagi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtadi va yuridik shaxs huquqiga ega boʻladi.

13. Obyektni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun amaldagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hujjatlar taqdim etiladi.

14. Obyektlarning xoʻjalik jamiyati yoki shirkati .tarkibidan chiqishi ularning yuridik maqomining oʻzgarishiga olib kelmaydi.

15. Obyektlarning xoʻjalik jamiyati yoki shirkati tarkibidan chiqishi bilan bogʻliq boʻlgan nizolar sud organlarida hal etiladi.