27.06.2025 yildagi 16-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining qarori, 27.06.2025 yildagi 16-son
Кучга кириш санаси
29.07.2025
Hujjat 29.07.2025 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qarori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini (0096-25-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 29-iyulda hisobga olindi, hisob raqami 362]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoni, Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 2-iyundagi 410-son “Sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari faoliyatini takomillashtirish toʻgʻrisida”gi va 2022-yil 30-dekabrdagi 731-son “Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarorlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0096-25-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2009-yil 17-noyabrda tasdiqlangan Olimpiya zaxiralari kollejlari va sportga ixtisoslashtirilgan maxsus maktab-internatlarida oziq-ovqat mahsulotlarining sutkalik maqbul meʼyorlari (0274-09-son SanQvaM) oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Sport vazirligi va Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rais B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 27-iyun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sport vaziri A. IKRAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 13-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri X. UMAROVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 9-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2025-yil 27-iyundagi 16-son qaroriga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0096-25-son SanQvaN)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari (bundan buyon matnda muassasalar deb yuritiladi) oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi tushunchalar qoʻllaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari — Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari (kattalar va yoshlar) dasturidan oʻrin olgan sport turlari boʻyicha terma jamoalarni shakllantirish uchun sport zaxirasini tayyorlashga yoʻnaltirilgan oʻrta va professional davlat sport-taʼlim muassasalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari — yuqori malakali mutaxassislar hamda sportning olimpiya va milliy turlari boʻyicha terma jamoalarni shakllantirish uchun sport zaxirasini tayyorlashga yoʻnaltirilgan ixtisoslashtirilgan umumtaʼlim davlat sport-taʼlim muassasalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Oʻquvchi-sportchilar uchun oziq-ovqat ratsioniga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻquvchi-sportchilarning ratsional ovqatlanishini taʼminlash maqsadida kunlik taomnoma toʻgʻri tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Oʻquvchi-sportchilarning ratsioni oqsil va uglevodga boy boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Oʻquvchi-sportchilarning ovqatlanish ratsioni quyidagilarda sarflanadigan energiya miqdorini hisobga olgan holda tuzilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odatdagi mashgʻulotlar sharoitida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shiddatli mashgʻulotlar va musobaqalar oʻtkazilayotganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzoq davom etadigan sport musobaqalarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Oʻquvchi-sportchilar uchun oziq-ovqat ratsioni quyidagi sanitariya-gigiyena talablariga javob berishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ratsionning kunlik kaloriya miqdori oʻquvchi-sportchilar energiya sarflariga mutanosib boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ratsionning kimyoviy tarkibi, kaloriya miqdori va hajmi sport turini hamda tayyorgarlik davrini hisobga olgan holda oʻquvchi-sportchi organizmining ehtiyojlari va xususiyatlariga mos kelishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oziq-ovqat tarkibidagi oqsillar, yogʻlar va uglevodlar balanslashgan boʻlishi, ularning miqdori sport turini va mashgʻulot jarayonining intensivligi hisobga olingan nisbatlarda boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yetishmayotgan mahsulotlar faqat ularning oʻrnini bosuvchi mahsulotlar bilan almashtirilishi (jumladan, oqsil va yogʻ miqdori boʻyicha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oziq-ovqat mahsulotlari xavfsiz (zaharli moddalar va patogen bakteriyalarni oʻz ichiga olmagan holda) boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Suzish, ot sporti va motosport, oʻrta va uzoq masofalarga yugurish, futbol, shuningdek mushaklarning qisqa muddatli zoʻriqishi bilan bogʻliq boʻlgan sport turlarida ratsiondagi yogʻlar ulushi kamaytirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Oʻquv-mashq mashgʻulotlari davrida oqsillar, yogʻlar va uglevodlar nisbati 1: (0,8-0,9): (3,5 — 4,5), qishki sport turlarida esa bu nisbat 1:1: (3,5 — 4,7) boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilari uchun kunlik oziq-ovqat toʻplami (11 — 13 yosh) mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasiga, Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari oʻquvchi-sportchilari uchun kunlik oziq-ovqat toʻplami (14 yoshdan kattalar) 2-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Oziq-ovqat mahsulotlari va taomlarning xilma-xilligiga rioya qilish uchun taomnoma sport turi, mashgʻulotlarning rejimi va davomiyligini hisobga olgan holda 10 — 15 kun uchun tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Taomnomani tuzishda oziq-ovqat mahsulotlarining bir-biri bilan kombinatsiyasi (oqsilning sabzavot bilan yaxshiroq soʻrilishi), ozuqaviy moddalarning hazm boʻlishi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Kundalik oziq-ovqat toʻplamida koʻrsatilgan biror-bir mahsulot boʻlmasa, uning ozuqaviy va biologik qiymatini saqlab qolish uchun uning oʻrnini bosuvchi mahsulotga almashtirish mazkur sanitariya qoidalarining 3-ilovasiga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Har kuni oʻquvchi-sportchilarning ratsionida goʻsht, baliq, parranda goʻshti, sut va sut mahsulotlari, tuxum, don va dukkakli mahsulotlar, yangi meva va rezavorlar, koʻkatlar, sabzavotlar, oʻsimlik yogʻi va sariyogʻ, non va tabiiy sharbatlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Muassasalarda kun davomida bir xil mahsulotlardan iborat taomlarni, hafta davomida esa bir xil taomlarni tayyorlashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Oʻquvchi-sportchilar uchun ratsionni tuzishda mahsulotlarga ishlov berish usulini, oshqozonda ozuqaviy moddalarni hazm qilish vaqtini, ularning ichaklarda harakatlanish tezligini va mahsulotlarning organizmda soʻrilishini hisobga olish shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Mashgʻulotlar va musobaqalar oʻtkaziladigan kunlarda taomnomada meteorizmni (qorinni dam qiluvchi) chaqiradigan mahsulotlar (dukkakli mahsulotlar, javdar noni, tuzlangan karam va boshqalar) va tarkibida achiydigan uglevodlar mavjud boʻlgan mahsulotlar (olma, uzum sharbatlari va boshqalar) cheklanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Isteʼmol qilinadigan taom juda issiq yoki sovuq boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Nonushtaga oshqozon-ichak trakti peristaltikasini (navbatma-navbat qisqarishini) ragʻbatlantiradigan, oʻsimlik tolalariga boy mahsulotlarni kiritish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Oʻquvchi-sportchilarning kundalik ratsioniga tozalanmagan (rafinadlanmagan) oʻsimlik yogʻini (paxta yogʻi bundan mustasno) 14 yoshgacha boʻlgan oʻquvchi-sportchilar uchun 15 gr, 14 yoshdan kattalar uchun 30 gr miqdorida kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Oʻquvchi-sportchilar uchun kunning birinchi yarmida hayvon oqsiliga boy taomlar tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Birinchi nonushta tarkibidagi kaloriya miqdori kun davomidagi umumiy ovqatlanish miqdorining 20 — 25 foizini, ikkinchi nonushta tarkibidagi kaloriya esa 10 — 15 foizni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Yuqori yuklamali mashgʻulotlardan soʻng birinchi va ikkinchi nonushta tarkibidagi kaloriya miqdorini kun davomidagi umumiy ovqatlanish ulushini 30 foizgacha oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Sport turlari va mashgʻulotlarning oʻtkazilish davomiyligiga qarab kundalik ratsion taqsimlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Mashgʻulotlar, jumladan yuqori jismoniy yuklamali mashgʻulotlar ertalabga toʻgʻri kelsa, u holda oʻquvchi-sportchilarning birinchi nonushtasi yuqori kaloriyali (kun davomidagi umumiy ovqatlanish miqdorining 30 foizgacha), kichik hajmli, oson hazm boʻladigan (shakar, fosfor, C vitamini) va ozuqaviy moddalarga boy boʻlishi, ammo tez eruvchi yogʻlar va oʻsimlik tolalariga boy mahsulotlar boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, birinchi nonushta ratsioniga goʻsht, kolbasa, pishloq, kakao yoki qahva hamda sabzavotlarni (kartoshka, pomidor, sabzi, yashil piyoz va piyoz) kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Tushlik tarkibidagi kaloriya miqdori umumiy ovqatlanish miqdorining 30 — 35 foizini tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Tushlik ratsioni koʻp miqdorda hayvon oqsili, uglevodlar, yogʻlar, oʻsimlik tolasiga boy mahsulotlar, don va dukkakli mahsulotlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Agar asosiy mashgʻulotlar yoki musobaqalar tushlikdan keyin oʻtkazilsa, unda tushlik kichik hajmli va oson hazm boʻladigan taomlardan iborat boʻlishi hamda tushlik ratsionidagi oʻsimlik tolasiga boy, sekin hazm boʻladigan taomlar esa nonushtaga kiritilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tushlikdagi nisbiy kaloriya miqdori 30 foizgacha kamaytirilib, nonushta va kechki taom tarkibidagi kaloriya miqdori unga mos ravishda orttirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Ikkinchi tushlik (tolmachoy) tarkibidagi kaloriya miqdori umumiy ovqatlanish miqdorining 5 — 10 foizini tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ikkinchi tushlik uchun oʻquvchi-sportchilarga meva va shirinliklar berilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Kechki taomdagi kaloriya miqdori 25 — 30 foiz boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Kechki taom ratsionida oqsil va yogʻ miqdori nonushta va tushlikdagiga nisbatan kam miqdorda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Kechki taom tarkibida sekin hazm boʻluvchi mahsulotlar cheklanishi hamda sut, sabzavot va baliqli taomlar, mevalar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Toʻliq tungi uyquni taʼminlash uchun kechki taom yotishdan 3-4 h oldin berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, kechki taom tarkibida yogʻ, qizarib pishgan ovqatlar, qandolat mahsulotlari boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Kechki ovqatdan keyin (uyquga yotishdan oldin) ikkinchi kechki taom berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ikkinchi kechki taom tarkibida qoʻshimcha oqsilga boy boʻlgan bir stakan sut mahsuloti, mevalar va sabzavotlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Oʻquvchi-sportchilarning umumiy ovqatlanish ratsionida achchiq taomlarning boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Ortiqcha vaznga ega boʻlgan, semirib ketgan oʻquvchi-sportchilarning ovqatlanish ratsionidan tuz, non va qandolat mahsulotlari hamda yogʻli taomlar chiqarib tashlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Oʻquvchi-sportchilarning umumiy ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Terlash orqali organizmda yoʻqotilgan koʻplab minerallarni tezroq tiklash uchun ovqatlanishda sut va sut mahsulotlari, sabzavot va mevalar, mineral suvlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Ovqatlanishda quyidagilarga rioya qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ovqatlanish besh mahal boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ovqatlanishlar orasidagi tanaffus 5 h dan oshmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zoʻriqtiruvchi mashgʻulotlarni och qoringa oʻtkazishga, shuningdek ovqatlanishni bevosita sport musobaqalari oldidan oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sport musobaqalari davrida ovqatlanish musobaqa boshlanishidan 2-3 h oldin, chiqishlar tugagandan soʻng esa kamida 40 — 45 min dan keyin (jismoniy yuklamaning ovqat hazm qilish tizimiga tormozlovchi taʼsiri namoyon boʻlmasligi uchun) amalga oshirilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Kun davomidagi ovqatlanish ulushi quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nonushta (7.30 — 8.00) — 20 — 25 foiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikkinchi nonushta (10.00 — 10.30) — 10 — 15 foiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tushlik (13.00 — 13.30) — 30 — 35 foiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tolma choy (17.00) — 5 — 10 foiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kechki ovqat (19.30 — 20.00) — 25 — 30 foiz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Oʻquvchi-sportchilarning yosh guruhlaridan kelib chiqib sport turlari uchun umumiy ozuqa moddalariga boʻlgan kunlik ehtiyoj mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Ovqatlanishda foydalaniladigan oziq-ovqat mahsulotlarining oʻrtacha kunlik toʻplamlarini shakllantirishda ushbu sanitariya qoidalarining 4-ilovasida keltirilgan energiya sarfining nisbati hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Ovqatlanishni tashkil etishda quyidagilarga rioya qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
makro va mikronutrientlarga boy boʻlgan sifatli va yangi oziq-ovqat mahsulotlaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oziq-ovqat mahsulotlari va tayyor taomlar xavfsiz boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ovqatlanish bilan bogʻliq alimentar yuqumli kasalliklarning tarqalishiga yoʻl qoʻymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquvchi-sportchilarda sogʻlom va toʻgʻri ovqatlanish koʻnikmalarini shakllantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kunlik taomnoma asosida taomlarni tayyorlash va taomnomani ovqatlanish zalida koʻrinadigan tarzda osib qoʻyish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oshpazlarni sanminimum dasturi asosida gigiyenik oʻqitish va tarbiyalash hamda tibbiy koʻrikdan oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Kunlik taomnomalar muassasalarning tibbiyot xodimi (shifokor yoki hamshira) tomonidan tuzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Joriy kunda mashgʻulotlarda qatnashuvchi oʻquvchi-sportchilar soni taomnomada nazarda tutilgan bolalar sonidan 10 nafarga koʻp yoki kam boʻlsa, tibbiyot xodimi (shifokor yoki hamshira) tomonidan taomnomaga oʻzgartirish kiritilishi hamda mahsulotlar omborga qaytarilishi yoki qoʻshimcha mahsulotlar ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Muassasalarda oziq-ovqat mahsulotlari va taomlar sifatini oʻrganish boʻyicha brakeraj komissiyasi (bundan buyon matnda brakeraj komissiyasi deb ataladi) tashkil etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Oziq-ovqat mahsulotlari va taomlar sifatini oʻrganish natijalari alohida yuritiladigan brakeraj jurnallarida qayd etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Brakeraj jurnaliga oziq-ovqat mahsulotlarining sifati, mazasi, kunlik sinama olinganligi, ovqatni tarqatish haqidagi maʼlumotlar har kuni tibbiyot xodimi (shifokor yoki hamshira) tomonidan kiritib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Kunlik taomnomani tuzishda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nonushta uchun 250 — 300 g sutli turli xil yormali boʻtqalar, 50 — 100 g qaynatilgan tuxum yoki 15 — 50 g pishloq, 150 g non, 200 — 250 ml choy yoki sutli qahva yoki kompot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tushlik uchun 250 — 300 ml shoʻrva (goʻshtli yoki sabzavotli), 200 — 250 g goʻshtli asosiy taom (palov, kartoshka goʻsht bilan, makaron goʻsht bilan), 150 — 200 g sabzavotli salat, 150 — 200 g non, 200 — 250 ml mevali kompot yoki sharbat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tolmachoy uchun 200 — 250 ml sut mahsuloti, 50 g quruq mevalar yoki bulochka;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kechki ovqat uchun 200 — 250 g baliq yoki tovuq goʻshti, 150 — 200 g sabzavotli garnir (grechka, guruch, kartoshka), 150 — 200 g sabzavotli salat, 200 — 250 ml mevali kompot yoki choy;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uyquga yotishdan oldin 200 — 250 ml kefir yoki sut.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Oʻquvchi-sportchilar tomonidan isteʼmol qilinadigan ichimliklarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Bolalardagi ichak disbakteriozi, shuningdek gipovitaminozlarning oldini olish maqsadida oʻquvchi-sportchilarga tarkibida askorbin kislotasi, lakto- va bifidumbakteriyalarga boy ichimliklar berilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Oʻquvchi-sportchilar organizmida mavjud suv-tuz balansini saqlash maqsadida mashgʻulotdan oldin, mashgʻulot davomida va mashgʻulotdan soʻng quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻquvchi-sportchilar tomonidan suvni isteʼmol qilish va uni sarflanish oʻrtasidagi muvozanatni saqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni kichik qismlarga (har biri 30 — 60 mldan oshmagan) boʻlib ichishga ruxsat berish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Oʻquvchi-sportchilar tomonidan isteʼmol qilinadigan ichimliklar miqdori soatiga 1 l dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Issiq havoda va yuqori yuklamali mashgʻulotlardan soʻng isteʼmol qilinadigan ichimliklarning harorati 12 — 15°C boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Issiq havoda va yuqori yuklamali mashgʻulotlardan soʻng koʻp miqdorda sovitilgan ichimlikni isteʼmol qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Oʻquvchi-sportchilar isteʼmol qiladigan kunlik ichimlik miqdori 2,5 — 3 l atrofida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Oʻquvchi-sportchilarga mashgʻulot tugagandan soʻng toza tabiiy suv, optimal muvozanatli mineral suv (1 l dagi tuzning miqdori 1 gr dan koʻp boʻlmagan), 4 — 6 foiz uglevodli-mineral ichimliklar eritmalari, mineral suvlar, meva sharbatlari (kuniga 2 stakandan oshmagan holda), sabzavot sharbatlari, mevali sharbatlar, choy, sut isteʼmol qilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Oʻquvchi-sportchilarning quyidagi ichimliklarni isteʼmol qilishiga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uglevod gellari (ular har doim suv bilan olinishi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gazlangan suv va uglevod miqdori 8 foizdan ortiq boʻlgan glukoza-elektrolit eritmalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Mashgʻulotdan oldin, mashgʻulot davomida yoki mashgʻulotdan keyin gazlangan energetik ichimliklarni isteʼmol qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Muassasalarda oʻquvchi-sportchilar tomonidan isteʼmol qilinadigan ichimlik suvini yetkazib berish quyidagi shakllarda tashkil etilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
statsionar ichimlik favvoralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
idishlarda qadoqlangan suv.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati ushbu sanitariya qoidalarining 5-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0096-25-son SanQvaN)
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilari uchun kunlik oziq-ovqatlar toʻplami (11 — 13 yosh)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Mahsulot nomi

Gramm

(brutto)

1.

Bugʻdoy noni, 1-nav

300

2.

Bugʻdoy uni, 1-nav

20

3.

Yorma, makaron mahsulotlari

80

4.

Shakar

50

5.

Asal

15

6.

Qandolat mahsulotlari

25

7.

Sariyogʻ (sigir sutidan)

50

8.

Oʻsimlik yogʻi

15

9.

Sut

500

10.

Smetana

30

11.

Tvorog

50

12.

Pishloq

15

13.

1-navli mol va qoʻy goʻshti

105

14.

Parranda goʻshti

100

15.

Kolbasa mahsulotlari

35

16.

Baliq

70

17.

Tuxum

1dona (50gr)

18.

Kartoshka

300

19.

Sabzavotlar, shu jumladan pomidor pastasi

450/3

20.

Hoʻl mevalar, rezavorlar,

200

21.

Meva sharbatlari

100

22.

Quruq mevalar, shu jumladan namatak 5 gr, bargak

20

23.

Choy

2,0

24.

Kakao

1

25.

Yodlangan tuz

8

26.

Xamirturush

1

27.

Mineral gazsiz suv

500

28.

Bugʻdoy maysalari kukuni

1,5

Kaloriyasi

3174,3 kkal

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0096-25-son SanQvaN)
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari oʻquvchilari uchun kunlik oziq-ovqat toʻplami (14 yoshdan kattalar)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Mahsulotlar nomi

Gramm

(brutto)

1.

Bugʻdoy noni, 1-nav

600

2.

Bugʻdoy uni, 1-nav

30

3.

Yorma, makaron mahsulotlari

160

4.

Shakar

100

5.

Asal

30

6.

Qandolat mahsulotlari

120

7.

Sariyogʻ (sigir sutidan)

80

8.

Oʻsimlik yogʻi

30

9.

Sut

600

10.

Smetana

50

11.

Tvorog

100

12.

Pishloq

50

13.

1-navli mol va qoʻy goʻshti

205

14.

Parranda goʻshti

205

15.

Kolbasa mahsulotlari

70

16.

Baliq

100

17.

Tuxum

2 dona (100gr)

18.

Kartoshka

500

19.

Sabzavotlar, shu jumladan pomidor pastasi

700

20.

Hoʻl mevalar, rezavorlar,

600

21.

Meva sharbatlari

200

22.

Quruq mevalar, shu jumladan namatak 5 gr, bargak

50

23.

Choy

3

24.

Kakao

5

25.

Yodlangan tuz

10

26.

Xamirturush

1

27.

Mineral gazsiz suv

500

28.

Bugʻdoy maysalari kukuni

3

Kaloriyasi

6693,8 kkal

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0096-25-son SanQvaN)
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kundalik oziq-ovqat toʻplamida koʻrsatilgan oziq-ovqat mahsulotlarini uning oʻrnini bosuvchi mahsulotlarga almashtirish normalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Oziq-ovqat mahsulotlar nomi

Miqdori (g)

Kimyoviy tarkibi

Kundagi ratsionga qoʻshish (+) yoki olib tashlash (-)

oqsil

yogʻ

uglevod

100 g. non oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Oq non

100

6,97

1,2

48,19

Bugʻdoy uni

70

6,55

0,71

48,97

Makaron

70

6,55

0,59

49,86

Manniy yormasi

70

6,66

0,52

49,26

100 g. kartoshka oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Kartoshka

100

1,05

-

14,25

Lavlagi

110

1,06

-

7,78

Sabzi

120

1,06

-

7,55

Karam

90

1,04

-

3,25

100 g. yangi olma oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Yangi olma

100

0,4

-

11,01

Quritilgan olma

20

0,46

-

12,17

Quritilgan mevalar (turshak)

15

0,48

-

10,29

100 g. sut oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Sut

100

3,07

33,3

4,41

Tvorog

25

3,60

4,28

0,25

- 1 g.

Goʻsht

25

3,68

0,63

-

+ 3 g.

Baliq

40

3,61

0,14

-

+ 3 g.

Pishloq

15

3,05

2,81

0,35

100 g. goʻsht oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Goʻsht

100

14,71

0,53

-

Tvorog

100

14,40

17,19

0,98

- 15

Baliq

100

14,43

0,58

-

+ 2 g.

Sut

480

14,47

15,98

21,17

- 13 g.

Tuxum

140

14,76

14,04

0,6

- 11 g.

100 g. baliq oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Baliq

100

9,02

0,36

-

Goʻsht

60

8,83

1,52

-

- 1 g

Tvorog

60

8,84

10,26

0,59

- 10 g

Sut

300

9,21

9,99

13,23

- 9 g.

Tuxum

85

8,98

8,07

0,36

- 7 g.

100 g. tvorog oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Tvorog

100

14,40

17,10

0,98

Goʻsht

100

14,71

2,53

-

+ 15 g.

Baliq

160

14,43

0,58

-

+ 17 g.

Sut

460

14,12

15,32

20,29

+ 2 g.

Tuxum

140

14,78

14,04

0,6

+ 3 g

50 g. (1 dona) tuxum oʻrnini bosuvchi mahsulotlar

Tuxum

50

5,28

5,02

0,22

Tvorog

40

5,76

6,48

0,39

- 2 g.

Goʻsht

40

5,88

1,01

-

+ 4 g

Baliq

60

5,41

0,22

-

+ 5 g.

Sut

160

4,91

5,33

7,05

Pishloq

25

5,08

4,69

0,58

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga 0096-25-son SanQvaN)
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ozuqa moddalariga (gr) va energiyaga boʻlgan kunlik ehtiyoji
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

T/r

Sport turi

jins

yosh

Energiya talabi,

(kkal)

Oqsil, gr

Yogʻlar, gr

Uglevodlar

umumiy

jumladan,

hayvon oqsili

umumiy

jumladan, oʻsimlik yogʻi

1.

Sport gimnastikasi

oʻgʻil

11 — 13

2300

112

67

90

20

448

qiz

11 — 13

2000 — 2600

100

60

80

19

390

2.

Sport gimnastikasi

oʻgʻil

14 — 17

3000

130

80

105

21

530

qiz

14 — 17

2800 — 3200

115

65

90

20

450

3.

Qilichbozlik, yengil atletika (sakrash, uloqtirish)

oʻgʻil

11 — 13

3700

112

67

90

20

448

qiz

11 — 13

3200 — 3900

100

60

80

19

390

oʻgʻil

14 — 17

6000

130

80

105

21

530

qiz

14 — 17

4700

115

65

90

20

450

4.

Suzish

oʻgʻil

11 — 13

4700

112

67

90

20

448

qiz

11 — 13

4500

100

60

80

19

390

oʻgʻil

14 — 17

6500

130

80

105

21

530

qiz

14 — 17

5600

115

65

90

20

450

Futbol

oʻgʻil

11 — 13

5100

132

79

106

21

528

qiz

11 — 13

4500

125

74

100

20

499

oʻgʻil

14 — 17

6300

134

80

126

32

522

qiz

14 — 17

5500

117

69

100

26

445

Yengil atletika (sportcha yurish, oʻrta va uzoq masofalarga yugurish (sprint)

oʻgʻil

14 — 17

5000

130

80

105

21

530

qiz

14 — 17

470

115

65

90

20

450

5.

Kurash, ogʻir atletika, velosport

oʻgʻil

14 — 17

6000

134

80

126

32

522

qiz

14 — 17

4700

117

69

100

26

445

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazlari va sport turlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan davlat maktab-internatlari oʻquvchi-sportchilarining ovqatlanishiga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0096-25-son SanQvaN)
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Ishlab chiquvchilar roʻyxati:

R.T. Kamilova

—

Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari,t.f.d., professor;

A.S. Xudayberganov

—

Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining “Ovqatlanish gigiyenasi” laboratoriyasi mudiri, t.f.d., professor;

A.R. Nosirova

—

Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot institutining “Ovqatlanish gigiyenasi” laboratoriyasi katta ilmiy xodimi, PhD;

G.Yu. Muhammedova

—

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Sanitariya-gigiyena boshqarmasi bosh mutaxassisi;

M. Muzaffarov

—

Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti doktoranti;

Taqrizchilar roʻyxati:

D.A. Zaredinov

—

Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazining “Gigiyena” kafedrasi mudiri, t.f.d., professor;

M.A. Xamrakulova

—

Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti direktori v.b., t.f.d., professor.