Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining qarori, 15.05.2025 yildagi 9-son
1.13.00.00.00 Taʼlim. Fan. Madaniyat / 13.01.00.00 Taʼlim / 13.01.02.00 Taʼlim tizimini boshqarish]
[TSZ:
1.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Taʼlim]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI SOGʻLIQNI SAQLASH VAZIRLIGI HUZURIDAGI SANITARIYA-EPIDEMIOLOGIK OSOYISHTALIK VA JAMOAT SALOMATLIGI QOʻMITASINING
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QARORI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarini (0091-25-son SanQvaN) tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 5-iyunda hisobga olindi, hisob raqami 351]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining “Aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi toʻgʻrisida”gi Qonuni va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi PF-6035-son “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi qaror qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (0091-25-son SanQvaN) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi tomonidan 2009-yil 6-fevralda tasdiqlangan “Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi uchun elektron taʼlim resurslariga qoʻyiladigan umumiy sanitariya-gigiyena talablari” 0261-09-son SanQvaM oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi, Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi, Sport vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Yoshlar ishlari agentligi hamda Savdo-sanoat palatasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rais B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 15-may,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Raqamli texnologiyalar vaziri Sh. SHERMATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 13-may
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri X. UMAROVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 3-may
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri K. SHARIPOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 30-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoshlar ishlari agentligi direktori A. SAʼDULLAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 24-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Savdo-sanoat palatasi raisi D. VAXABOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 21-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sogʻliqni saqlash vaziri A. XUDAYAROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 21-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sport vaziri A. IKRAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 18-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va manfaatlarini himoya qilish boʻyicha vakil oʻrinbosari J. URUNOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 18-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining 2025-yil 15-maydagi 9-son qaroriga ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari(0091-25-son SanQvaN)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari (bundan buyon matnda sanitariya qoidalari deb yuritiladi) umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlarini (bundan buyon matnda elektron oʻquv adabiyotlari deb yuritiladi) tayyorlashga hamda ularning shriftiga, ranglariga, multimedia resurslariga, interfeysiga va tovushli elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablarini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu sanitariya qoidalarining talablari jismoniy, aqliy, sensor (sezgi) yoki ruhiy nuqsonlari boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan elektron oʻquv adabiyotlariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur sanitariya qoidalarida quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elektron oʻquv adabiyotlari — axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida maʼlumotlarni jamlash, tasvirlash, yangilash, saqlash, bilimlarni interfaol va vizual usulda taqdim etish hamda tahlil qilish imkoniyatlariga ega boʻlgan manba;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
multimedia resurslari — vizual, interfaol, video va audio resurslarni oʻzida aks ettiradigan dasturiy mahsulot (matn, rasm, grafika, audio, video, animatsiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
interfeys — foydalanuvchiga dastur bilan muloqot qilish imkonini beruvchi vositalar toʻplami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Elektron oʻquv adabiyotlarini tayyorlashga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Elektron oʻquv adabiyotlarni tayyorlashda oʻquv adabiyotlarining dizayni fan predmetiga mos boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Elektron oʻquv adabiyotlarini tayyorlashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
matnda aniq ibora va atamalardan foydalanilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
matn sarlavhalari bir xil shaklda rasmiylashtirilgan boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanishda oson boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sahifalarni varaqlamasdan, matnni toʻliqligicha bitta ekranda koʻrish imkoniyatining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qulay interfeysga va boshqaruv imkoniyatiga ega boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turli qurilmalar va platformalar, kompyuter, planshet va smartfonlarga moslashuvchan shaklda boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Elektron oʻquv adabiyotlarini tayyorlashda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
imloviy va uslubiy xatolarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
noaniq talqin qilinishiga olib kelishi mumkin boʻlgan tasvirlar va audio elementlardan foydalanishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chalgʻituvchi elementlardan (murakkab shriftlar, haddan tashqari grafikali fonlar, animatsiyalangan va video obyektlar) foydalanishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grafik resurslarda geometrik xatolik, past tiniqlik (tasvirdagi muhim detallarning yoʻqolishi), hajmini kichraytirish (kompresslash) natijasida chalgʻituvchi belgilarning paydo boʻlishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Matndagi sarlavha va formulalarda shrift kattaligi, qator tushirish, oraliq va chetki maydon qoidalariga rioya qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Elektron oʻquv adabiyotlarining shriftiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Elektron oʻquv adabiyotlarining shrifti quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy matn — 12 — 14 pt;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sarlavhalar — 16 — 20 pt.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Elektron oʻquv adabiyotlarini qulay oʻqish uchun quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ekranning tiniqlik darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
matn bilan fon (orqa fon) oʻrtasidagi rang farqi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Elektron oʻquv adabiyotlarining asosiy matn qismida zarurat tugʻilganda, sarlavhalar va qisqa izohlar uchun qirqim shriftning turli koʻrinishlari (qiyshaytirilgan, yarim qalin yoki oraliqli)dan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Shrift oʻlchami qancha kichik boʻlsa, harflar oraligʻi shuncha keng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Elektron oʻquv adabiyotlarida uchdan ortiq shrift turlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Elektron oʻquv adabiyotlarining shriftiga qoʻyiladigan talablar mazkur sanitariya qoidalarining 1-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Elektron oʻquv adabiyotlarida foydalaniladigan ranglarga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Elektron oʻquv adabiyotlarida foydalaniladigan fon rangi koʻzni ogʻritmasligi yoki idrok etishga taʼsir etmasligi, shuningdek uning element ranglari bilan uygʻun boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Elektron oʻquv adabiyotlarida matn va fon ranglari toʻgʻri tanlanishi, ular orasidagi rang muvozanati buzilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Elektron oʻquv adabiyotlarida matn va fon ranglarini tanlashda spektrda bir-biriga yaqin ranglardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Qora yoki rangli fonlarda matn joylashtirilganda, oq rangdan faqat kichik hajmdagi matnlar uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Katta hajmdagi matnlarda zarurat boʻlganda va matnning quyidagi ayrim qismlarini ajratib koʻrsatish uchun foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sarlavhalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xatboshilar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grafika va tasvirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoritilgan maydonlar (sariq, och yashil, och pushti va boshqa och ranglar bilan ajratish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
giperhavolalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Elektron oʻquv adabiyotlarida foydalaniladigan rang va matn foni bir-biriga mos kelishi uchun quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oq rang uchun qora fon;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yashil rang uchun qora fon;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sariq rang uchun qora va koʻk fon.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Koʻk fon uchun qizil rangdan, qora fon uchun koʻk va qizil rangdan foydalanishga hamda bir vaqtning oʻzida toʻrttadan ortiq rangdan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Elektron oʻquv adabiyotlarida axromatik fonda qoʻllaniladigan ranglar foydalanuvchilar tomonidan qabul qilinishiga qoʻyiladigan talablar mazkur sanitariya qoidalarining 2-ilovasiga, rangli fonda qoʻllaniladigan ranglarga esa 3-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Elektron oʻquv adabiyotlarining multimedia resurslariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Elektron oʻquv adabiyotlarining multimedia resurslari (matn, rasm, grafika, audio, video, animatsiya) sifatli, tushunarli hamda matn mazmuni bilan oʻzaro bogʻliq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Multimedia resurslari quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazmuniy yuklamaga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuzilmali boʻlishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
foydalanuvchi tomonidan oson ochilishi (faollashishi) va yopilishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tasvir aniq koʻrinishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
masshtabni oʻzgartirish imkoniyatlarini oʻz ichiga olishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Multimedia resurslarini tayyorlashda quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazmun bilan bogʻliq boʻlmagan tasvirlardan bezak sifatida foydalanishga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grafikalar nisbatining buzilishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ranglar muvozanatining buzilishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tasvirdagi piksellar koʻrinishi pasayishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nuqsonlarga ega tasvirlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Grafika hajmi matn maydonining yarmidan koʻpini egallamasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Grafikalarning rangi umumiy uslubiy bezakdan keskin farqlanmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Grafika materiallari *.bmp, *.tif, *psd, *.gif, *.png, *.jpg, *.wmf, *.eps, *.cdr, *.ai kabi formatlarda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Barcha grafikalar matnning grafikaga tegishli maʼlumot berilgan qismida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Murakkab tasvirlar yoki sxemalarga izohlar berilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Sxema va diagrammalardagi barcha bogʻlanishlar aniq koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Grafikalarda ikkitadan ortiq ustundan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Jadvallarda matn gorizontal joylashtirilishi, sarlavhalar markazga, asosiy matn esa chap tomonga joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Elektron oʻquv adabiyotlarining ustun va satrlari mazkur sanitariya qoidalarining 4-ilovasiga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Elektron oʻquv adabiyotlarining interfeysiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Elektron oʻquv adabiyotlarining interfeysi foydalanishga oson qilib tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Elektron oʻquv adabiyotlarining interfeysi boshqaruv elementlarining (vaqt parametrlarini oʻzgartirish, slayd-shou yaratish, ovozni yoqish, pasaytirish, koʻtarish va oʻchirish, musiqa fonini tanlash kabilar) oʻlchamlari bolalarning yoshiga mos boʻlishi va ekranning faol qismida osonlik bilan topilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Interfeysning boshqaruv elementlarida matnli koʻrsatmalar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Kerakli sahifa, boʻlim yoki qismga tezkor oʻtish uchun matn ichida giperhavolalar boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Interfeysning masshtabi juda kichik yoki katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlarini tayyorlashda quyidagilarga rioya qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nutq fonogrammasi aniq, ravshan boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir soʻz alohida va tushunarli talaffuz etilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmalarda xotira hajmi cheklanganligi hisobga olinishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlarida quyidagilarga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
takrorlashlarga, jargon soʻzlar va iboralarga (agar oʻqitish maqsadi bilan bogʻliq boʻlmasa), chet tilidagi atamalarga (agar oʻzbek tilida analoglari mavjud boʻlmasa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fondagi shovqin, yot tovushlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qayta ishlash va yozish jarayonidagi xatolar natijasida signalning paydo boʻlishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yakuniy yozuvning past yoki baland chastotalarga ega boʻlishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
diktorlik nutqida bevosita nuqsonlar (duduqlanish, tovushlarning notoʻgʻri talaffuz qilinishi) paydo boʻlishiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
keng dinamik diapazon, nutq fragmentidagi past va baland tovush darajalari oʻrtasida katta farqning mavjud boʻlishiga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar audio resurslarda musiqa boʻlsa, u audio resursga mos boʻlishi, bunda musiqa juda baland boʻlmasligi va asosiy yoki qoʻshimcha nutqni boʻgʻib qoʻymasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlaridagi nutq sifatli yozilishi va taʼlim maqsadlariga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlaridagi ovoz va his-hayajon gaplarga ega boʻlishi va muhim elementlarga urgʻu berilishi, ritorik savollar hamda foydalanuvchilarga murojaatlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlaridagi tovush chastotasi 20 — 22000 Gs oraligʻida boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Tovush yozib olish chastotasi (diskretlash yoki namunalash chastotasi) 16 bit — 44,1 kGs dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Tovush WAV yoki MP3 formatida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, MP3 formatidagi tovushning bitreyti 128 kbit/s (nutq uchun) dan, WAV formatidagi tovushning bitreyti 1411 kbit/s (CD uchun) dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Tovushli elektron oʻquv adabiyotlari mazkur sanitariya qoidalarining 5-ilovasiga muvofiq boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Mazkur sanitariya qoidalarini ishlab chiquvchilar roʻyxati ushbu sanitariya qoidalarining 6-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarining shriftiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻshimcha matn va matnli jadvallar uchun 12 pt oʻlchamidagi shriftdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rangli fon ishlatilganda, shrift oʻlchamini 2 pt ga kattalashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarida axromatik fonda foydalaniladigan ranglarni foydalanuvchilar tomonidan qabul qilinishiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarida foydalaniladigan rang turi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0 — yomon;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — yaxshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — aʼlo darajada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarida rangli fonda foydalaniladigan ranglarning foydalanuvchilar tomonidan qabul qilinishiga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarida foydalaniladigan rang turi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0 — yomon;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — yaxshi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — aʼlo darajada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Elektron oʻquv adabiyotlarining ustun va satrlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻquvchilar toifasi
Ustunlar soni
Satr uzunligi (belgilar soni)
Zichlik
Satrlararo oraliq
6 yoshdan 10 yoshgacha
1
65
oddiy
ikki hissa
11 yoshdan 18 yoshgacha
kamida 2
20
oddiy
ikki hissa
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tovushli elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya-gigiyena talablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yosh guruhi
Tovushli elektron oʻquv adabiyot turi
Tili
Foydalanish davomiyligi
7-8 yosh
oʻqishni, qiziqishni va ijodkorlikni ragʻbatlantiruvchi
boshlangʻich sinf uchun mos soʻz va iboralar
5 — 10 min
9 — 12 yosh
tanqidiy fikrlashni rivojlantiruvchi oʻquv materiali
oshirilgan murakkab, xilma-xil lugʻat
10 — 15 min
13 — 15 yosh
mustaqil oʻrganish va tadqiqotlarni ragʻbatlantiruvchi materiallar
maxsus, fanga oid lugʻat
15 — 20 min
16 — 18 yosh
kasbiy rivojlanish
murakkab, ilmiy til
20 — 30 min
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy oʻrta va oʻrta maxsus, kasbiy taʼlim tashkilotlari uchun elektron oʻquv adabiyotlariga qoʻyiladigan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (0091-25-son SanQvaN) 6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ishlab chiquvchilar roʻyxati:
R.T. Kamilova
Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti direktori oʻrinbosari, t.f.d., professor;
G.A. Tashpulatova
Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti, “Fizik omillar” laboratoriyasi mudiri, t.f.d., k.i.x.;
L.I. Isakova
Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti, “Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi” laboratoriyasi katta ilmiy xodimi, PhD;
G.Y. Muxamedova
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Sanitariya-gigiyena boshqarmasi bosh mutaxassisi;
A.J. Kurbanbayeva
Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti, “Fizik omillar” laboratoriyasi katta ilmiy xodimi;
A.N. Krasavin
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasining Toshkent shahar boshqarmasi “Fizik omillar” laboratoriyasi sanitariya vrachi.
Taqrizchilar:
M.A. Xamrakulova
Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti direktori v.b, t.f.d., professor;
D.A. Zaredinov
Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi, “Gigiyena va radiatsiya xavfsizligi” kafedrasi mudiri, t.f.d., professor;
M.P. Magay
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Tibbiyot bosh boshqarmasi Sanitariya-epidemiologiya nazorati boshqarmasi Radiatsiyaviy xavfsizlik boʻlimi sanitariya vrachi, t.f.n., k.i.x.