14.03.2025 yildagi 01/2-28-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 16-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 344]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1997-yil 18-dekabrdagi 85-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.05.08-97 “Aerodromlar” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Transport vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 14-mart,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-28-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 6-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 27-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 25-fevral
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 28-yanvar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 14-martdagi 01/2-28-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) aerodromlarni loyihalashga oid boʻlgan talablarni belgilaydi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.02-23 “Avtomobil yoʻllari. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.10.01-23 “Yassi va chiziq tarzidagi inshootlar qurilishi uchun yer maydonlari oʻlchamlarini aniqlash”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 1.03.03-23 “Qurilish obyektlarini loyihalashtirish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.01-22 “Binolarning ichki suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SanQvaN 0053-23 “Aholi yashash punktlarining atmosfera havosidagi zararli va zaharli moddalar, produtsent mikroorganizmlar, bakterial preparatlar va aeroionlarning ruxsat etilgan gigiyenik meʼyorlarini”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SanQvaN 0008-20 “Turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SanQvaN 0060-23 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari manbalari bilan ishlashning sanitariya qoidalari va normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 427-75 “Metall oʻlchov oʻlchagichlari. Texnik shartlar”(rasmiy manba: Lineyki izmeritelnie metallicheskiye. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 3344-83 “Yoʻl qurilishi uchun maydalangan chaqiqtosh va qum shlaklari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Sheben i pesok shlakovie dlya dorojnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.006-84 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Ish joyidagi ruxsat etilgan darajalar va monitoringga qoʻyiladigan talablar” (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda elektromagnitnie polya radiochastot. Dopustimie urovni na rabochix mestax i trebovaniya k provedeniyu kontrolya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 22283-88 “Samolyot shovqini. Uy-joy qurilishi hududida ruxsat etilgan shovqin darajasi va uni oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Shum aviatsionniy. Dopustimie urovni shuma na territorii jiloy zastroyki i metodi yego izmereniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 8267-93 “Qurilish ishlari uchun zich jinslardan chaqiqtosh va shagʻal” (rasmiy manba: Sheben i graviy iz plotnix gornix porod dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 23558-94 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan maydalangan tosh-shagʻal-qum va gruntlarning aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie i grunti, obrabotannie neorganicheskimi vyajushimi materialami, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12801-98 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilarga asoslangan materiallar. Sinov usullari” (rasmiy manba: Materiali na osnove organicheskix vyajushix dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Metodi ispitaniy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25607-2009 “Yoʻllar va aerodromlarning qoplamalari va poydevorlari uchun maydalangan tosh-shagʻal-qum aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie dlya pokritiy i osnovaniy avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 30491-2012 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan organo-mineral aralashmalar va gruntlar” (rasmiy manba: Smesi organomineralnie i grunti, ukreplennie organicheskimi vyajushimi, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 10060-2012 “Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Betoni. Metodi opredeleniya morozostoykosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 23161-2012 “Gruntlar. Choʻkish xususiyatlarini laboratoriyada aniqlash usuli” (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9128-2013 “Avtomobil yoʻllari va aerodromlar uchun asfaltbeton, polimer asfaltbeton, asfaltbeton, polimer asfaltbeton aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi asfaltobetonnie, polimerasfaltobetonnie, asfaltobeton, polimerasfaltobeton dlya avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 8736-2014 “Qurilish ishlari uchun qum. Texnik xususiyatlari” (rasmiy manba: Pesok dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 33147-2014 “Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari. Temir-beton yoʻl plitalari. Nazorat usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie obshego polzovaniya. Pliti dorojnie jelezobetonnie. Metodi kontrolya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25912-2015 “Aerodrom qoplamalari uchun oldindan kuchlanishli temir-beton plitalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Pliti jelezobetonnie predvaritelno napryajennie dlya aerodromnix pokritiy. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 26633-2015 “Ogʻir va mayda donali betonlar. Texnikaviy shartlar” (rasmiy manba: Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25584-2016 “Gruntlar. Filtrlash koeffitsiyentini laboratoriyada aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya koeffitsiyenta filtratsii);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST R 56925-2016 “Yoʻllar va aerodromlar. Asos va qoplamalarning notekisligini oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie i aerodromi. Metodi izmereniya nerovnostey osnovaniy i pokritiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 18105-2018 “Beton. Mustahkamlikni nazorat qilish va baholash qoidalari” (rasmiy manba: Betoni. Pravila kontrolya i otsenki prochnosti);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 25100-2020 “Gruntlar. Tasniflash” (rasmiy manba: Grunti. Klassifikatsiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9941-2022 “Korroziyaga chidamli yuqori legirlangan poʻlatlardan sovuqlayin deformatsiyalangan choksiz quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi besshovnie xolodnodeformirovannie iz korrozionno-stoykix visokolegirovannix staley. Texnicheskiye usloviya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 9.602-2016 “Korroziya va eskirishdan himoyalashning yagona tizimi. Yer osti inshootlari. Korroziyadan himoyalashning umumiy talablari” (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii)”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 30413-96 “Avtomobil yoʻllari. Avtomobil gʻildiragining yoʻl qoplamasi bilan ilashish koeffitsiyentini aniqlash usuli” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie. Metod opredeleniya koeffitsiyenta ssepleniya kolesa avtomobilya s dorojnim pokritiyem);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻzR AQ-153 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiya aerodromlarini ekspluatatsiyaga yaroqlilik meʼyorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OʻzR AQ-160 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiyasi aerodromlarini sertifikatlash qoidalari” (roʻyxat raqami 1734, 2007-yil 29-oktabr).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemasi — havo bilan oʻzaro taʼsir hisobiga, yer sathidan qaytgan havo bilan oʻzaro taʼsirdan tashqari, atmosferada harakatlanadigan uchish apparati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
samolyot — dvigatel yordamida harakatga keltiriladigan va parvozdagi koʻtarish kuchi harakatlanmaydigan qanot yuzlarida aerodinamik reaksiyalar hisobiga paydo boʻladigan havodan ogʻir havo kemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertolyot — dvigatel yordamida vertikal holatda joylashgan oʻqlar atrofida aylantiriladigan bitta yoki bir nechta tashuvchi (asosiy) vintlarning havo bilan reaksiyalari hisobiga parvozni amalga oshiradigan havodan ogʻir havo kemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom — quruqlikdagi yoki suv sathidagi maxsus jihozlangan, havo kemalarining kelib qoʻnishi, joʻnashi va shu sath boʻylab harakatlanishi uchun toʻliq yoki qisman moʻljallangan, shuningdek binolar, inshootlar hamda anjomlar joylashgan hudud;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom hududi — gorizontal va vertikal tekisliklarda belgilangan chegaralarda aerodrom va unga tutashgan joylarning havo hududi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertodrom — toʻliq yoki qisman vertolyotlarning kelishi, joʻnatilishi va harakatlanishi uchun moʻljallangan aerodrom yoki inshoot yuzasidagi maʼlum bir belgilangan hudud yuzasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagi — havo kemalarining qoʻnishi va uchishi uchun moʻljallangan, quruqlikdagi aerodromning maʼlum bir toʻgʻri burchakli qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishchi maydon — aerodromda havo kemasining uchishi, qoʻnishi va burilishi uchun moʻljallangan hudud (manyovr qilish zonasi va perronlardan iborat qism);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlak cheti — havo kemalarining harakatlanishi uchun moʻljallangan yoʻlakning va perronning chetki mustahkamlangan qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
perron — yoʻlovchilarni olish va tushirish, pochta yoki yuklarni ortish yoki tushirish, havo kemasiga yoqilgʻi quyish, toʻxtash joylari va havo kemasiga texnik xizmat koʻrsatish maqsadida uni joylashtirish uchun moʻljallangan aerodromning belgilangan maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni qochirish va drenaj tizimlari — aerodrom qoplamasi yuzasidan suvni qochirish va yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan qurilmalar majmuasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻxtash joyi — havo kemalari uchun moʻljallangan maydon;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlagi — aerodromda havo kemalarining harakatlanishi uchun belgilangan va aerodromning bir qismini boshqasiga ulash uchun moʻljallangan yoʻlak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Aerodrom uchun moʻljallangan yer maydonlarining oʻlchamlarini SHNQ 2.10.01-23 ga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu SHNQga qoʻshimcha ravishda aerodromlarni loyihalashda Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining (IKAO) standartlari va tavsiyalariga amal qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Aerodromlarni loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni qochirish va drenaj tizimlari, aerodrom toʻshamasi, havoning ifloslanishini oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodromning gruntli zaminlarining mustahkamligi, barqarorligi va chidamliligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Aerodrom hududi oʻlchamlari hamda uning chegarasidagi tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning balandligi havo kemalarining xavfsiz uchishi va qoʻnishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Aerodromlar tarkibi quyidagi asosiy elementlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlaklari, shu jumladan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon xavfsizlik yoʻlaklari va yoʻlak oxiri xavfsizlik yoʻlaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
perronlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining toʻxtash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus maqsadli maydonchalar va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Aerodrom va vertodromga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Uchish-qoʻnish yoʻlaklariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yoʻnalishi va joylashishini belgilashda meteorologik omillar (shamol holati, tuman, tutun, past joylashgan bulutlar), tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning mavjudligi hamda joyning relyefi inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 1-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Kod raqami

Kod harfi

A

V

S

D

E

F

1

18 m

18 m

23 m

-

-

-

2

23 m

23 m

30 m

-

-

-

3

30 m

30 m

30 m

45 m

-

-

4

-

-

45 m

45 m

45 m

45 m

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon chiziqlari ikkala tomondan simmetrik tarzda joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, uchish-qoʻnish yoʻlagining umumiy kengligi yon chiziqlari bilan hisoblanganda quyidagilardan kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kod harfi D yoki E boʻlganda, 60 m (45 m + 2x7,5 m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kod harfi F boʻlganda, 75 m (45 m + 2x15 m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon xavfsizlik tasmasi qismlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketganda, samolyotning konstruktiv shikastlanmasligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
samolyotni uchish-qoʻnish yoʻlagining xavfsizlik tasmasi qismlarida harakatlanishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
samolyotdan tushadigan yukka bardosh bera olishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi mazkur SHNQning 2-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamol taʼsir qilishining qiymati, foiz

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi, m/s

4F, 4E, 3-4 D, 1-4C,

1-3B

1-3A

98

95

90

12

8

6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shamol yukini eng yaqin meteorologik stansiyadan kamida 5 yillik kuzatuv maʼlumotlarini olgan xolda, 8 yoki 16 rumb uchun hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Uchish-qoʻnish yoʻlagida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmagan hollarda, havo kemasining xavfsiz burilishini taʼminlash uchun ushbu uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida burilish maydonchasi boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Uchish-qoʻnish yoʻlagining cheti boʻylab kengligi 25 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Uchish-qoʻnish yoʻlagining bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi mazkur SHNQning 3-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining eni, m

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi (boʻyi), m

4F

4E, 3-4D

1-3B, 1-4C

95

75

45

75

50

30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Tashqi dvigatellar oʻqlari orasidagi masofa 30 m dan ortiq boʻlgan havo kemalaridan foydalaniladigan 4F, 4E, 3-4D kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarda burilish maydonchalari yon qismining mustahkamlanadigan kengligi 9 m ni tashkil etishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini belgilashda quyidagi omillar hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemasining texnik tasniflari va sof ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ob-havo harorati va sirtqi shamol;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagining xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nishabligi va qoplama yuzasi holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aeroportning joylashuvi (barometrik bosim, aeroportning dengiz sathiga nisbatan absolyut balandligi hamda joydagi toʻsiqlarning mavjudligi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Uchish-qoʻnish yoʻlagining masofalari mazkur SHNQning 1-rasmiga asosan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom kodini belgilash (aerodromni rejalashtirish maqsadida tanlangan kod raqami va harfi) samolyotning va ushbu aerodromga moʻljallangan inshoot va asbob-uskunalarning xususiyatlariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Aerodrom kodlari mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan 1-element kodi bilan aniqlanishi kerak. Eng katta samolyot uchun ushbu SHNQning 4-jadvalida hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

1-elementi kodi

Kod raqami

Samolyot turi uchun hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi

1

Kamida 800 m

2

800 m dan 1200 m gacha, 1200 mni qoʻshmasdan

3

1200 m dan 1800 m gacha, 1800 mni qoʻshmasdan

4

1800 m va undan katta

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini ushbu SHNQning 2-rasmiga asosan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Uchish-qoʻnish yoʻlagiga uzunlik, balandlik, harorat va qiyalik boʻyicha kiritilgan tuzatishlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Parvozni amalga oshirish boʻyicha texnik qoʻllanma mavjud boʻlmaganda, uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi umumiy tuzatishlarni qoʻllash orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi samolyotlarning ekspluatatsion (foydalanish) talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi atmosfera sharoitida (havo harorati dengiz sathida +15 °C, atmosfera bosimi 101325 Pa va nisbiy namlik 0% boʻlishi), nol balandlikda, shamolsiz va nol nishablikda uchish yoki qoʻnish uchun zarur boʻlgan aerodromni loyihalash tanlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Dastlabki uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi har 300 m ortganda ushbu yoʻlakning uzunligi 7 foizga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Mazkur SHNQning 5-jadvaliga muvofiq aniqlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi aerodrom hududidagi havoning hisobiy haroratining aerodrom balandligi uchun atmosfera haroratidan yuqori boʻlgan har bir 1°C uchun 1 foizga oshirilishi lozim. Bunda, aerodrom balandligi uchun belgilangan atmosfera haroratidan ortiq boʻlgan har bir daraja hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

Oʻzgarmas balandlik

(m)

Harorat

(℃)

Bosim

(kg/m3)

0

15.00

1.23

500

11.75

1.17

1000

8.50

1.11

1500

5.25

1.06

2000

2.00

1.01

2500

-1.25

0.96

3000

-4.50

0.91

3500

-7.75

0.86

4000

-10.98

0.82

4500

-14.23

0.78

5000

-17.47

0.74

5500

-20.72

0.70

6000

-23.96

0.66

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Aerodrom hududida hisoblangan havo harorati yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik harorati va shu oyning maksimal kunlik haroratini, mazkur harorat va oʻrtacha oylik harorat oʻrtasidagi farqning uchdan bir qismini hisobga olgan holda, hisoblangan oʻrtacha oylik haroratining qiymati sifatida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Aerodrom hududida hisoblangan harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T1 — yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T2 — yilning shu oyidagi maksimal kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T1 va T2 qiymatlari bir necha yil davomida aniqlanishi lozim. Oʻrtacha kunlik harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t2 — maksimal kunlik harorat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Mazkur SHNQning 2-formulasiga asosan 30 kundan iborat bir oy uchun oylik oʻrtacha harorat qiymati, kunlik oʻrtacha havo haroratini hisobga olgan holda, T1 = eng issiq oyning har kuni bir marta olingan oʻttizta qiymatdan , barchasining yigʻindisidan iborat boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maksimal kunlik haroratning oylik oʻrtacha qiymati T2 eng issiq oyning har kuni bir marta aniqlanadigan oʻttiz t2 qiymatdan, barchasi birgalikda qoʻshilgan yigʻindisidan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Uchish-qoʻnish yoʻlagining dastlabki uzunligi havo kemasiga qoʻyilgan uchish talablariga muvofiq 900 m yoki undan ortiq boʻlgan hollarda, mazkur yoʻlak uzunligini har bir 1 foiz qiyalik uchun 10 foizga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklari orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kod raqami 3 yoki 4 boʻlganda, 210 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kod raqami 2 boʻlganda, 150 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kod raqami 1 boʻlganda, 120 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi havo kemalari tomonidan bir vaqtning oʻzida foydalanilgan taqdirda, ushbu yoʻlaklar orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustaqil parallel qoʻnishga kirish uchun — 1035 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustaqil boʻlmagan parallel qoʻnishga kirish uchun — 915 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mustaqil parallel parvozlar uchun — 760 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida parallel parvozlar uchun — 760 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagini loyihalashda ular orasiga aerovokzal, perron, toʻxtash joylari va boshqa ishchi maydonlar joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Yurgizib borish yoʻlaklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Yurgizib borish yoʻlaklarining soni havo kemalarining harakatlanish intensivligi (jadalligi)ni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, yurgizib borish yoʻlaklari bilan aerodromning boshqa elementlari orasidagi masofa minimal boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Perronlarda joylashgan yurgizib borish yoʻlaklari ushbu SHNQning 3-rasmiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sigʻimini oshirish va havo kemalarining yoʻnalishlarini qisqartirishda uchish-qoʻnish yoʻlagiga 30 — 45 burchak ostida joylashgan tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagini, shuningdek yurgizib borish yoʻlagining tushish tezligini nazarda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Minimal yurgizib borish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 6-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Minimal yurgizib borish yoʻlagi kengligi uchun tanlangan qiymatlar tanlangan kod harfi uchun asosiy shassi tashqi gʻildiraklarining minimal oraligʻiga gʻildirakdan qoplama chetigacha boʻlgan masofasini qoʻshish orqali hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Kod harflari

Yurgizib borish yoʻlagi ishchi maydonining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi chetining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi umumiy kengligi, m

F

23,0

2x10,5

44,0

E

23,0

2x7,5

38,0

D

18,0

2x8,0

34,0

C

15,0

2x5,0

25,0

B

10.5

2x1,5

13,5

A

7.5

2x1,5

10,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Kod harfi C boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragi izi 7,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 15 m gacha boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kod harfi A boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragining izi 9,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 18 m, shassi gʻildiragi izi 12,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 21 m gacha boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. F, E kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarning qattiq qoplamasiga ega magistral yoki tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagi kengligi beton yotqizish mashinalarining betonni qoplab olish kengligini hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarining yon qirralari boʻylab 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Yurgizib borish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamalarining cheti va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 7-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

7-jadval

Masofa

Aerodrom sinflari uchun masofalarning eng kichik qiymati, m,

F

E, D

C

B

A

Magistral yurgizib borish yoʻlagi va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qoplamalari cheti orasida (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perron, toʻxtash joylari maxsus maqsadlardagi maydonchalar qoplamalari cheti orasida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmaganda)

190

150

190

150

175

125

150

75

75

Parallel yurgizib borish yoʻlagi qoplamalari cheti orasida

60

50

40

35

25

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va yurgizib borish yoʻlagi orasida havo harakatini boshqarish, radionavigatsiya hamda qoʻndirish obyektlari joylashmagan boʻlsa, chiziq tagidagi masofa olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi, perron, toʻxtash joyi va boshqa yurgizib borish yoʻlagiga qoʻshilish, shuningdek ularning kesishish joylarida qoplamaning ikki chekkasini rejada radius boʻyicha burilishi mazkur SHNQning 8-jadvaliga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

8-jadval

Yurgizib borish yoʻlagini aerodromning boshqa elementlar bilan tutashish turi

Aerodrom sinfi uchun yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining ichki chekasi boʻyicha, m, burilish radiusi

F

E

D

C

B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki perron va boshqa yurgizib borish yoʻlaklariga yoki ularni kesishish joylariga tutashish

87,5

72,5

59,5

40,5

28,5

19,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Qaytish bilan yaxlitlash (jamlash) moslamasini loyihalashda yaxlitlash radiusi oʻzgarishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tashqi gʻildiraklardan qoplama yotqizilgan qismining chetiga minimal masofa kamida 4,0 m boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Minimal parametrlarni aniqlash uchun aerodrom yurgizib borish yoʻlagi maʼlumotlari boʻyicha ishlaydigan havo kemalarining kod belgilari quyidagilarga oʻrnatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlagining kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlaklarining chetlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlagining toʻsiqlardan masofasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
har bir yurgizib borish yoʻlagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Havo kemalari kod belgilari mazkur SHNQning 9-jadvaliga muvofiq tashqi aviashinalari tomonidan qanotlari kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

9-jadval

Kod harfi

Qanotlarning kattaligi, m

Tashqi aviashinalar boʻyicha shassi gʻildirak izi *,

m

A

15 gacha, 4,5m ni qoʻshmasdan

4,5 m dan, 4,5 mni qoʻshmasdan

B

15 dan 24m gacha, 24 m ni qoʻshmasdan

4,5 dan 6 m gacha, 6m ni qoʻshmasdan

S

24 dan 36 m gacha, 36 m ni qoʻshmasdan

6 dan 9m gacha, 9m ni qoʻshmasdan

D

36 dan 52 m gacha, 52 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

E

52 dan 65m gacha, 65 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14 m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

F

65 dan 80 m gacha, 80 m ni qoʻshmasdan

14 dan 16 m gacha, 16m ni qoʻshmasdan

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* — asosiy shassi gʻildiraklarining tashqi qirralari orasidagi masofa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Qanotning kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha havo kemalari kod belgilari farqlansa, unda kod belgilarining kattarogʻi olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Kod harfini aniqlashda mazkur SHNQning 9-jadvalidan foydalaniladi hamda asosiy qanotlarning tashqi gʻildiraklari orasidagi eng katta masofaga mos keladigan kod harfi ushbu qurilma yoki vosita moʻljallangan samolyotning yuqori kod harfiga mos kelishiga qarab tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamasi bilan yurgizib borish yoʻlagi tutashgan joyda sunʼiy qoplamaning burilish radiusi mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

10-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi burilish radiusi, m

A

V

S

D

E

F

19,5

28,5

40,5

59,5

72,5

87,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa mazkur SHNQning 11-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

11-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi oʻq chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa, m

A

12,0

V

16,5

S

22.5

D

33.5

E

40.0

F

47.5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Qanotlarining kattaligi 65 dan 75 m gacha va tashqi aviashinalaridagi shassi gʻildirak izi 10,5 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa 55 m qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan masofalar samolyotlarni perronda yurgizib borish uchun moʻljallangan yoʻllariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Sunʼiy qoplamali va qoplamasiz parallel yurgizib borish yoʻlagi yoʻllarining oʻq chiziqlari orasidagi masofa mazkur SHNQning 12-jadvalida keltirilgan qiymatlarga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

12-jadval

Samolyot kod belgilari

Parallel yurgizib borish yoʻlagi oʻq liniyalari orasidagi masofa,m

1

38

2,3

47

4,5

61

6

80*

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Qanotlar kattaligi 65 dan 75 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun 95 m va tashqi aviashinalarida 10,5 m gacha shassi gʻildiragi izi bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Perronlar, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Yoʻlovchi terminal perroni quyidagi ishlarni bajarish uchun ishlatilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
harakatini qulaylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
samolyotlarga yonilgʻi quyish va ularga texnik xizmat koʻrsatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuk va pochtalarni ortish va tushirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Perron, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarning oʻlchamlari va shakli quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining hisobiy soni, joylashishi va uning xavfsiz manyovr qilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom avtotransport vositalari va perron mexanizmlarining oʻtishi va joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalariga texnik xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan harakatlanadigan va bir joyda turadigan asbob-uskunalarning joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zaminlantiruvchi qurilmalar (statik elektr quvvatini tushirish uchun)ning joylashuvi, havo kemalarini mahkamlash, havo oqimini buruvchi qalqonlar va shuningdek boshqa qurilmalarni joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplamani kordan mexanizatsiyalashtirilgan usulda tozalash imkoniyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Perronlar, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar cheti boʻylab kengligi 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak chetlari hamda 7,5 m dan ortiq boʻlmagan mustahkamlangan chetki qismlari boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda manyovr qiluvchi havo kemasi katta oʻlchamidan bino yoki toʻxtab turgan havo kemasi oʻlchamigacha boʻlgan masofa havo kemasining eng katta uchish ogʻirligidan kelib chiqqan holda quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30 t dan ortiq...............7,5 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 t dan 30 t gacha...............6 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 t dan kam......................4 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda toʻxtab turgan havo kemasining oʻlchamidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 4 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Xavfsiz masofaga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Toʻxtash joyi mazkur hududdan foydalanayotgan havo kemalari bilan qoʻshni turgan binolar yoki boshqa turgʻun obyektlar oʻrtasida minimal xavfsiz masofalar mazkur SHNQning 13-jadvaliga asosan inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

13-jadval

Kod harfi

Xavfsiz masofa (m)

A

3,0

B

3,0

C

4,5

D

7,5

E

7,5

F

7,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Perrondagi havo kemalarining burilish tasmasi oʻq chizigʻi bilan harakatsiz toʻsiqlar oʻrtasidagi masofa quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16,0 m dan 1 kod belgili havo kemalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22,0 m dan 2, 3 kod belgili havo kemalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28,5 m dan 4, 5 kod belgili havo kemalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40,0 m dan 6 kod belgili havo kemalari uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47,5 m dan 7 indeksli havo kemalari uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Perron nishabliklari perron yuzasida suv toʻplanishining oldini olish uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Kuchli yogʻingarchilik paytida sunʼiy qoplamali katta perronlarni samarali drenajlash sunʼiy qoplamalarning tik yonbagʻirlari va ushbu hududda bir nechta drenaj quvurlarini oʻrnatish orqali amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Nishablar va drenajlarni loyihalashda toʻkilgan yonilgʻining binolardan va perronga xizmat koʻrsatish joylaridan uzoqlashtirilishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Drenaj, manyovrlik va yonilgʻi quyish talablarini taʼminlash uchun perronning nishabliklari havo kemalarining toʻxtash joylarida 0,5 — 1,0 % oraligʻida va boshqa perron zonalarida 1,5 % dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Aerovokzallar yonida yoki ularga yaqin joylashgan muzlashga qarshi markazlashtirilgan himoya zonasidan quyidagi hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
perrondagi toʻxtash joylariga boʻlgan ehtiyoj haddan tashqari kechikishlarga, ortiqcha yuklanishga va uzoq kutish davrlariga olib kelmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerovokzaldan uchish-qoʻnish yoʻlagigacha boʻlgan harakatlanish vaqti qoʻllaniladigan muzlashga qarshi suyuqlikning himoya taʼsiri vaqtida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Yurgizib borish yoʻlagi boʻylab olis hudud samolyotlarning navbatini keltirib chiqarmasligi uchun mazkur SHNQning 4-rasmiga asosan burilish yoʻllari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Yetarli hajm va oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga ega kutish maydonlaridan samolyotlarga muzlashga qarshi ishlov berish maqsadida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Muzdan himoya qilish maydonchalariga boradigan yurgizib borish yoʻnalishlari samolyotlar harakatini tezlashtirish uchun ekspluatatsiya (foydalanish) xavfsizligini pasaytirmagan holda minimal burilishlar va chorrahalarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Vertodrom elementlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Vertodromlar tarkibida quyidagi asosiy elementlar koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlaklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
perronlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vertolyotlarning toʻxtash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bogʻlab quyish maydonlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Vertodrom elementlari va qoʻnish maydonlari oʻlchamlari mazkur SHNQning 14-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

14-jadval

Vertodrom elementlari

Uchish ogʻirligi, t, quyidagicha boʻlgan vertolyotlar uchun vertodrom elementlari va qoʻnish maydonchalarining oʻlchamlari, m

15 dan yuqori

(ogʻir)

5 dan 15 gacha

(oʻrtacha)

5 dan kam

(yengil)

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

Vertolyotlar samolet singari uchib-qoʻnganda uchish-qoʻnish yoʻlagi

190

20

110

20

110

15

Vertolyot uchib-qoʻnganda qoʻnish maydonchasi

80

80

50

50

35

35

Sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

20

20

20

20

15

15

Binolarning tomiga va koʻtarilgan platformalarda joylashgan sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

35

28

21

17

15

12

Xavfsizlik yoʻlaklari:

5

-

5

-

5

-

oxirgi (oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari)

-

15

-

15

-

10

yon tomon yoʻlagi

-

30

-

15

-

10

qoʻnish maydonchalarining yurgizib borish yoʻlaklari

-

15

-

8

-

8

Changlikni oldini oluvchi materiallar bilan ishlov berilgan yoʻlaklar:

 

 

 

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi yon cheti boʻylab

-

12

-

8

-

4

bogʻlab qoʻyiladigan maydonchaning cheti boʻylab

-

-

-

10

-

5

Individual toʻxtash joylari, vertolyot quyidagi usullarda:

 

 

 

 

 

 

koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan yoki shatakcha yordamida past balandlikda uchib kelib vertolyotlar bogʻlab qoʻyiladigan maydonchalar

46

-

-

32

-

-

24

22

24

18

12

24

18

14

18

14

10

18

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 Yurgizib borish yoʻlagining kengligi vertolyot shossesi izidan kamida ikki barobar katta boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qoʻnish maydonchalari bino tomlarida, koʻtarilgan platformalarda joylashgan boʻlsa, xavfsizlik yoʻlaklarini nazarda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Vertolyotlarning uchish va qoʻnish usullari (“Havo yoʻlakchasi” taʼsiridan foydalanib samolyot singari yoki vertolyotdek tik), shuningdek vertolyotlarni individual toʻxtash joylariga qoʻnish usullari koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan, shatakchi yordamida yoki vertolyotni past balandlikda havoda aylantirib) vertodrom loyihasining texnologik qismida belgilab boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Perron hamda bogʻlab qoʻyish maydoni oʻlchamlari va shakli vertolyotlar mavjud miqdorini bir vaqtda joylashtirilishini, shuningdek vertolyotlarni va xizmat koʻrsatuvchi transport vositalarini xavfsiz manyovr qilish imkoniyatlarini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Vertolyotlarning toʻxtash joylari vertodromga kiradigan havo yoʻlaklaridan tashqarida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Vertolyotlarning bir nechta uchish va qoʻnish yoʻnalishlari mavjud boʻlgan hollarda, toʻxtash joyini eng kam shamol kuchiga ega boʻlgan yoʻnalishlarning havo yaqinlashuv hududlarida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Individual toʻxtash joylarining boʻylama oʻqi mavjud shamol yoʻnalishiga mos tushishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Vertodromlar (qoʻnish maydonchalari) togʻli, dengiz boʻyi va boshqa hududlarda joylashtirilganda, shamol tezligi 20 m/s ga yetadigan joylarda binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalardagi toʻxtash joylarini langar mahkamlash moslamalari bilan jihozlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Yurgizib borish yoʻlaklarining uchish-qoʻnish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarga qoʻshilish joylarida qoplamani ichki chetida rejadagi egrilik qiymati yurgizib borish yoʻlagi kengligidan ikki marta ortiq boʻlgan burilish radiusiga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Vertodrom elementlari orasidagi masofa hisobiy turdagi vertolyotning boshlovchi parrak diametri D va shassi izi K1 ga bogʻlik ravishda mazkur SHNQning 15-jadvalida koʻrsatilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Umumiy toʻxtash joylarida turgan vertolyotni koʻtaruvchi va orqadagi yassi parraklari qirrasidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 2 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

15-jadval

Masofa

Vertolyotlarning joyini oʻzgartirish usulidagi eng kichik masofalar qiymati

koʻtaruvchi parrak yordamida

shatakka oluvchi yordamida

kichik balandlikda uchish orqali

Oʻqlar orasida:

 

 

 

Uchish yoʻlagi va toʻxtash joylari

3D

3D

3D

Yonma-yon toʻxtash joylari

1,5D

1,5D

1,5D

toʻxtash joylari va yurgizib borish yoʻlagi

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi va bogʻlab qoʻyish maydonlari

1,5D

1,5D

-

Toʻxtash joylari qoplamasi cheti va inshoot (qurilma) orasidagi

1D

0,5D

2,5D

Bogʻlab qoʻyish maydoncha oʻqi va uchish yoʻlagi qoplamasi yon cheti yoki inshoot (qurilma) orasidagi

3D

3D

3D

Bogʻlab qoʻyish maydonchalarida joylashadigan vertolyotlarning koʻtaruvchi yassi parraklari oxirlari orasidagi

0,5D

K1

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Aerodrom uchish maydonining gruntli elementlariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Aerodromning gruntlari xavfsizlik, tekislik, mustahkamlik, eroziyaga chidamli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarning yuzasi begona narsalar (maysa, oʻt-oʻlan va shu kabilar)dan tozalanishi hamda qor va yomgʻir suvining ishonchli drenajini taʼminlaydigan nishabliklarga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Uchish-qoʻnish yoʻlagining gruntli tekislangan qismi tuproqli lotoklarsiz boʻlishi kerak. Yer ishlari hajmini kamaytirish maqsadida, uchish yoʻlagi tomonga koʻndalang nishablik mavjud boʻlsa, gruntli lotoklar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Uchish-qoʻnish maydonining grunt elementlari tarkibidagi gruntlar zichlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Gruntlarning 30 cm chuqurlikkacha zichlanish koeffitsiyenti quyidagicha boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining boshlanish qismlarida, toʻxtash joylarida, dvigatelni sinash maydonchalarida, yurgizish yoʻlagida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qum va qumloqlar uchun — 0,95 dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumloq va loy uchun — 1,00 dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻrta qismlarida, uchish yoʻlagining rejalashtirilgan qismida, yurgizish yoʻlagi va toʻxtash joyi chetlarida, shuningdek uchish yoʻlagiga kiritilmagan uchish yoʻlagi koʻtarmalarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qum va qumloqlar uchun — 0,90 dan kam boʻlmagan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumloq va loy uchun — 0,95 dan kam emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55 va 70 cm chuqurlikda zichlanish koeffitsiyenti mos ravishda 5 va 15 foiz dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Dvigatellar sinovdan oʻtkaziladigan joylarda, asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagida, gruntli yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylarida choʻkadigan gruntlar mavjud boʻlganda, choʻkuvchanlik hisoblash yoʻli bilan belgilangan faol chuqurlikkacha bartaraf etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Aerodromning chim qoplamasi boʻlmagan gruntli qismlarida gruntning yuza qatlamini mustahkamlash ishlari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Vertikal rejalashtirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Aerodrom elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini mazkur SHNQning 16 va 17-jadvallariga, vertodromlar elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini esa ushbu SHNQning 17-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Mavjud aerodromlarni taʼmirlashda koʻndalang va boʻylama nishabliklar qiymatlarini mazkur SHNQning 16-jadvalida koʻrsatilganidan 20 foiz gacha oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sunʼiy qoplamalar yuzasidan yomgʻir va qor suvlarini oqib tushishini taʼminlash hamda havo kemalari gʻildiraklarining sirpanish xavfini kamaytirish maqsadida, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining koʻndalang kesimini simmetrik ikki nishabli qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Texnik-iqtisodiy asoslanganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang kesimini bir nishabli qilib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

16-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun sunʼiy qoplamalar elementlari nishabligi uchun eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C

B

A

Boʻylama nishablik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qismlari:

 

 

 

 

oʻrtasi

oxirgi

0,0125

0,008

0,015

0,015

0,015

0,015

0,020

0,015

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

0,020

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi:

 

 

 

 

Magistral va birlashtiruvchi

Yordamchi

0,015

0,020

0,028

0,030

0,025

0,030

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,015

0,020

0,020

0,020

Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlardagi maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri)ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar boʻylama nishabligi

0,008

0,015

0,015

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri) ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari ni oʻrtacha boʻylama nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,017

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Boʻylama nishabliklar belgilanayotganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxirgi qismining uzunligi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining 1/6 uzunligiga teng qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi qismida boʻylama nishabliklar bir yoʻnalishda (faqat koʻtariladigan yoki faqat pastlaydigan) boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Uchish yoʻlagi chegarasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagining nishabliklari uchish yoʻlagi uchun qabul qilingan nishabliklar bilan mos boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Aerodrom elementlari yuzasining koʻndalang nishabliklari quyidagi koʻrsatkichlardan kam boʻlmasligi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun 0,008;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlar uchun 0,005;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yurgizib borish yoʻlagi, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlarni gruntli chetlari uchun 0,015.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntli elementlar yuzasining boʻylama va koʻndalang nishabliklari (gruntli chetlaridan tashqari) gruntlarga bogʻlik ravishda quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gilli va qumoq gruntli — 0,007;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumgruntli, qumli, shagʻalli, chaqiqtoshli — 0,005.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Magistral yurgizib borish yoʻlaklarini burilish qismlarida koʻndalang nishabliklari 0,025 dan oshmaydigan virajlar (koʻndalang nishabligi bir tomonga ogʻma markazga yoʻnalgan koʻndalang kesim) qurish koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Aerodrom elementlarining yuzalarini boʻylama yoʻnalishda mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmagan radiusli vertikal egri chiziqlar bilan tutashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Aerodrom elementlari yuzasini boʻylama yoʻnalishda tutashtirish uchun vertikal egri radiuslari quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 6000 m dan kam emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi uchun 4000 m dan kam emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Perronlar, umumiy toʻxtash joylari, vertodromlarning bogʻlash maydonchalari yuzasining boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda tutashtirish uchun vertikal egri chiziqlarning radiuslari 3000 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Aerodrom elementlari yuzasining sinish kattaligi (yonma-yon nishabliklarning algebraik farqi) vertikal egri chegarasida quyidagi shartni bajarishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — vertikal egrini loyihalash qadami, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rv — vertikal egrining eng kichik radiusi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

17-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

oʻrtacha

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining koʻndalang nishabligi (nishabligi bir tomonga va ikki tomonga yoʻnalgan koʻndalang kesimlarda

0,020

0,025

0,025

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

pastlab boruvchi

koʻtarilib boruvchi

0,020

0,008

0,025

0,015

0,030

0,020

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklarining koʻndalang nishabligi:

Nishabligi bir tomonga boʻlgan kesimda

Nishabligi ikki tomonga boʻlgan kesimda

0,020

0,030

0,025

0,030

0,025

0,030

Yon tomon yoʻlagi qismlarini boʻylama nishabligi:

oʻrtasi

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Yon tomon yoʻlagining koʻndalang nishabligi

0,025

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,020

0,025

0,030

Guruhli toʻxtash joylarining boʻylama nishabligi

0,020

0,020

0,025

Guruhli toʻxtash joylarining koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

Gruntli chekkalarni koʻndalang nishabligi:

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, perron va guruhli toʻxtash joylari

0,025

0,025

0,025

Yurgizib borish yoʻlagi va maxsus maqsadlardagi maydon

0,030

0,030

0,030

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Boʻylama nishabliklarni belgilashda gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi va yon tomon yoʻlagining oxirgi qismlarini uzunligi gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligining 1/6 qismiga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Uchish yoʻlagi doirasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagining yuzasi uchish yoʻlagi yuzasi bilan tekis tutashishi, boʻylama va koʻndalang nishabliklar, shuningdek vertikal egri radiuslar uchish yoʻlagiga tegishli gruntli elementlari uchun ruxsat etilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Barcha kodli belgilardagi (A kodli belgidan tashqari) aerodromlarning sunʼiy qoplamalari tutash yuzalarining sinish kattaligi 0,015 dan, A kodli aerodromda 0,02 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Toʻlqinsimon boʻylama kesim qoʻllanganda (talveg va suv ayirgichlar oʻtgan joylarda), sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boʻylama nishabliklarini yonma-yon singan joylari orasidagi masofa (I, m) quyidagi shartni bajarishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆Iv1, ∆Iv2 — sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari elementlarining yonma-yon singan joyida boʻylama nishabliklarining algebraik farqi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Loyihalanayotgan vertodromlar elementlarining maksimal boʻylama va koʻndalang nishabliklari mazkur SHNQning 18-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

18-jadval

Nishablik turi

Vertodromlar uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymatlari

Boʻylama nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020 (0,025)

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,025 (0,030)

Koʻndalang nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,015

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020

oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari va yon tomon yoʻlagi

0,035

Qoʻnish maydonidagi ishchi maydonning boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,030

Binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,010

Bevosita bino tomlari va koʻtarma platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,1

Bevosita xavfsizlik yoʻlagiga tutash hudud yuzasining koʻndalang nishabligi

0,015

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, toʻxtash joylari, perron va yurgizib borish yoʻlagi gruntli chekkasini koʻndalang nishabligi

0,030

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari nishabliklari quyidagidan kam boʻlmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻylama-0,0025;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻndalang — 0,005.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. uchish yoʻlagi gruntli yuza nishabligi kamida 0,005 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama nishabliklarining qavs ichida koʻrsatilgan qiymatlari faqat yengil vertolyotlarga qoʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama kesimi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari yuzasidan 3 m balandlikda, A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan ikki nuqtaning oʻzaro koʻrinishini (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uzunligi yarmidan kam boʻlmagan masofada);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
radionavigatsiya va qoʻnish obyektlarini loyihada belgilangan radiomayoq tizimi toifasiga bogʻliq holda aerodrom radiomayoq tizimining tayanch nuqtasidan yoʻnalish radiomayogʻi antennasining koʻrinishini va havo harakatini boshqarishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Yurgizib borish yoʻlagining boʻylama kesimi yurgizib borish yoʻlagi yuzasining toʻsiqsiz koʻrinishini quyidagicha taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun 3 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 300 m masofada;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 250 m masofada.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Yuzaning maksimal egrilik radiusi mazkur SHNQning 19-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

19-jadval

Aerodrom elementi

Quyidagi kodli aerodromlar elementlari uchun boʻylama yoʻnalishdagi vertikal egri radiusi, m

F

E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi

30000

10000

6000

20000

10000

6000

10000

6000

4000

6000

6000

4000

Yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari yurgizib borish yoʻlagi:

Magistral va birlashtiruvchi

6000

6000

4000

3000

yordamchi

3000

3000

3000

2500

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-bob. Gruntli zaminlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Aerodrom qoplamalarining gruntlari ob-havo sharoiti va yil fasllaridan qatʼiy nazar, aerodrom qoplamalarining mustahkamligini va chidamliligini taʼminlash sharoitidan kelib chiqib, quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntning siqiluvchan qatlami tarkibi va xususiyati hamda tabiiy omillarning gruntga taʼsir qilish maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan gidrogeologik sharoit turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ushbu SHNQning 2-ilovasiga asosan hududlarning yoʻl-iqlim hududiga boʻlinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalaridan tushadigan yuk oʻlchamlari va shu kabi muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitida joylashgan aerodromlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish tajribalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Gruntli zamin uchun foydalaniladigan gruntlar nomenklaturasi, paydo boʻlishi, tarkibi, tabiiy joylashish holati, koʻpchishi, shishishi, choʻkuvchanligi GOST 25100-2020 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Tabiiy yotqiziqli hamda sunʼiy kelib chiqqan gruntlarning xususiyatlari dala yoki laboratoriya sharoitlarida bevosita sinovdan oʻtkazish asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, inshootlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida grunt namligining oʻzgarish ehtimolini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Gruntlarning hisobiy tasniflari (elastiklik moduli E va yoriq koeffitsiyenti Ks) ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntli zaminlar tegishli muhandislik-geologik va gidrogeologik izlanishlar maʼlumotlari asosida belgilanishi kerak. Maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Gruntli zaminning siqiladigan qatlami chuqurligi, uning tarkibi va xususiyatlari hisobga olinadigan chegaralar doirasida, normativ yuklanish toifasiga qarab, ushbu SHNQning 20-jadvaliga hamda havo kemasining asosiy tayanch gʻildiragiga tushadigan yuklamaga qarab, mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Mavsumiy muzlash chuqurligi yoki doimiy muzlaydigan gruntlar uchun erish chuqurligi hisoblash asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

20-jadval

Havo kemasining asosiy tayanchiga oʻrnatilgan gʻildiraklar soni

Asosiy tayanchning 1 ta gʻildiragiga tushadigan qoʻyidagi ogʻirliklarda qoplama yuzasidan gruntli zaminning siqiluvchan qatlam chuqurligi, m, kN

250

200

150

100

50

1

2

4 va yuqori

5

6

6

4,5

6

6

4

5

6

3

4,5

5

2

4

5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Qoplamadan foydalanish davrida gruntli zaminda zaif gruntlar, suvga toʻyingan gilli, torfli, suyuq, lyossli, shoʻrlangan va boshqa choʻkuvchan grunt turlari mavjud boʻlsa, tabiiy-iqlim omillarining taʼsiri ostida gruntning zichlashishi natijasida yuz beradigan gruntlarining choʻkishi hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻsh gruntlarning elastikliklik moduli 5 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Gruntli zaminning kutilayotgan vertikal deformatsiyasining hisobiy qiymati Sd qoplamaning ekspluatatsiya (foydalanish) davrida mazkur SHNQning 21-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan Su oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

21-jadval

Aerodrom qoplamalari

Gruntli zaminning vertikal deformatsiyasi chegaraviy qiymati, Sum, elementlar uchun

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Magistral yurgizib borish yoʻlagi

Toʻxtash joylari, yurgizib borish yoʻlagi va boshqalar

Qattiq qoplamali kapital:

Betonli, armabeton, monolit temir beton

0,02

0,03

0,04

Yigʻma temir betonli

0,03

0,04

0.06

Qattiq boʻlmagan kapital qoplamali

0,03

0,04

0,08

yengillashtirilgan

0,04

0,05

0,08

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Mavjud aerodrom qoplamalarini taʼmirlash yoki ularni kuchaytirish loyihasi ishlab chiqilayotganda, ularning haqiqiy vertikal deformatsiyalari (ekspluatatsiya tajribasi boʻyicha) mazkur SHNQning 9-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan oshib ketganda, taʼmirlashdan (kuchaytirishdan) keyingi deformatsiyaning oshishiga loyihada aerodrom qoplamalarining mavjud holatini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Aerodrom qoplamalari qurilishini gidrogeologik sharoiti boʻyicha 1 va 2-turdagi joylarda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrogeologik sharoiti boʻyicha 3-tur joylarda qoplama qurilishida, mavjud gidrogeologik sharoitni 2-tur joy sharoitlariga oʻtkazish uchun tegishli muhandislik tadbirlari (quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish, koʻtarma koʻtarish va boshqalar) amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Aerodrom qoplamalari yuzasini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan kam boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqoridagi talablarni bajarish texnik va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmasa, II va III yoʻl-iqlim hududlarida qurilgan grunt zamini kapillyarlarni toʻxtatuvchi qurilmalar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV va V yoʻl-iqlim hududlarida — gidroizolyatsiya qatlamlari ularning ustki qismi qoplama yuzasidan kamida 3,9 m va II va III yoʻl-iqlim hududlari uchun 0,75 m masofada joylashgan boʻlishi lozim. Qatlamning osti yer osti suvlari sathidan kamida 0,2 m balandlikda joylashishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Aerodrom qoplamalarini taʼmirlash (kuchaytirish) loyihasini ishlab chiqishda, ekspluatatsiya qilinayotgan (foydalanilayotgan) qoplamaning tagida yer osti suvlari sathining haqiqiy koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan oshib ketsa, ushbu holat qoplama taʼmirlangandan keyin loyihada mavjud aerodrom qoplamasi ekspluatatsiyasi tajribasini hisobga olgan holda, bartaraf etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

22-jadval

Zamin grunti

(koʻtarma)

Gruntli zamin yuzasining yer osti suvlari sathidan minimal balandligi, m

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum, qum-grunt

Gil, qumoq grunt, qum va changli qum-grunt

0,7

1,0

1,3

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Yer osti suvlarining hisobiy sathi sifatida kuzgi (muzlashdan oldin) eng yuqori mumkin boʻlgan sathni, davomiy iliq kunlar kuzatiladigan hududlarda esa bahorgi eng yuqori mumkin boʻlgan yer osti suvlari sathini qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti suvlarining hisobiy sathi boʻyicha maʼlumotlar mavjud boʻlmagan hollarda, hisobiy sath sifatida gruntning gillanish chizigʻi yuqori qismidan aniqlanadigan sathni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Gruntlar zichligining kerakli darajasini mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilgan zichlash koeffitsiyentidan (eng kichik talab qilingan zichlikni andozaviy zichlashdagi eng katta zichlikka nisbati) kelib chiqib, aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Aerodrom qoplamasi ostidagi gruntning tabiiy zichligi talab qilingandan pastroq boʻlsa, gruntni mazkur SHNQning 23-jadvalida koʻrsatilgan meʼyorgacha 0,8 m chuqurlikda zichlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

23-jadval

Grunt

Zamin gruntini zichlash koeffitsiyenti

Aerodrom qoplamasida

gruntli qismida

kapital turdagi

yengillashtirilgan turdagi

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum

Gil

0,98/0,95

1,00/0,95

1,00/0,98

0,95/0,95

0,98/0,95

0,98/0,95

0,90

0,95

0,95

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Chiziqdan oldin mavsumiy muzlik kuzatiladigan hududda gruntni zichlash koeffitsiyenti qiymati, chiziqdan keyin mavsumiy muzlik chegarasidan past, shuningdek IV va V yoʻl-iqlim hududida koʻtariladigan koʻtarma uchun qiymat keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Koʻpchuvchan gruntlardagi zaminlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Zamin uchun foydalaniladigan gilli gruntlarning koʻpchish xususiyatlarini, suv yoki kimyoviy qorishmalar bilan namlanganda, ularning nisbiy erkin (yuklanishsiz) boʻlishini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Koʻpchiydigan gruntlarda zaminlarni loyihalashda tabiiy grunt namlanishining oldini olish uchun konstruktiv choralar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi ushbu SHNQning 6-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi zarur. Koʻpchiydigan gruntni koʻpchimaydigan grunt bilan almashtirish yoki koʻtarmani koʻpchiydigan gruntlardan koʻtarishni nazarda tutish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpchishning yuqori chegarasi aerodrom qoplamasi yuzasidan kamida quyidagi chuqurlikda boʻlishi kerak, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,3 — kam koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,04≤∈sw≤0,08);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,8 — oʻrtacha koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,08≤∈sw≤0,12);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2,3 — kuchli koʻpchiydigan gruntlar uchun (∈sw>0,12).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Choʻkuvchan gruntlardagi zaminlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Zamin sifatida qoʻllaniladigan gruntlarning choʻkish xususiyatlarini grunt qatlami doirasida quyidagi hollarda hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy yuk (tuproq va aerodrom qoplamasi konstruksiyasi ogʻirligi) va vaqtinchalik foydalanish yukidan hosil boʻladigan umumiy siqilish kuchlanishi boshlangʻich bosimdan oshganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tuproqning namligi boshlangʻich choʻkish namligidan (tuproqning choʻkish xususiyatlari namoyon boʻladigan eng kam namlik) yuqori boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tashqi yuk taʼsiridagi nisbiy choʻkuvchanlik €s>0,01 boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlik darajasi S1<0,5 boʻlgan gruntlarni aerodrom qoplamasini qurish natijasida (yuzani yotqizilishi) tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi oqibatida namlikning oshishi mumkinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarni yakuniy namligini yoyilish chegarasidagi Wp namlikka teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Choʻkuvchan gruntlarning tasniflari GOST 23161-2012 ga asosan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Choʻkuvchan gruntlardan tuzilgan maydonning gruntli sharoiti, choʻkishni namoyon qilish imkoniyatiga qarab ikki turga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I tur — choʻkish ekspluatatsiyaviy ogʻirlik taʼsiridan gruntning siqiluvchan qatlami chegarasida (asosan uning yuqori qismi chegarasida) yuzaga keladi, gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkish sodir boʻlmaydi yoki 0,05 m dan oshmaydi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II tur — grunt ekspluatatsion ogʻirlik taʼsiri ostida choʻkishidan tashqari, doimiy ogʻirlikdan ham choʻkishi mumkin va uning oʻlchami 0,05 m dan oshadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf qilish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak. Bunda, quyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σzp — mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlangan ekspluatatsion yukdan gruntga tushadigan vertikal siquvchi kuchlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σzg — grunt va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligi tufayli vertikal siquvchi kuchlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
psc — gruntning choʻkish xususiyatlari uning toʻliq suv bilan toʻyinganligida namoyon boʻladigan dastlabki choʻkish bosimi) GOST 23161-2012 ga muvofiq belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-formula sharti bajarilsa, mazkur SHNQning 118-bandiga asosan choʻkuvchan gruntning yuqori qatlamini zichlash ishlari bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar σzpzg≤psc boʻlsa, yuqori qatlamni zichlashdan tashqari, gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf etish boʻyicha chuqurlikda quyidagi shartni qoniqtiruvchi tadbirlarni amalga oshirish lozim (oldindan namlash, gruntni toʻliq yoki qisman qumli, chaqiqtoshli, shagʻalli yostiqlar va boshqa choʻkmaydigan gruntlar bilan almashtirish):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ssc — Wp namlik boʻlganda, joʻvalash chegarasida aniqlanadigan, gruntning choʻkishi bilan yuzaga keladigan asosning vertikal deformatsiyasi qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Su — mazkur SHNQning 17-jadvalidan qabul qilinadigan vertikal deformatsiyaning chegaraviy qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Choʻkuvchanligi boʻyicha II turdagi tuproq sharoitli maydonlarda joylashtirilgan aerodrom elementlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zamin gruntlarining choʻkuvchanlik xususiyatlarini bartaraf etish bilan bir qatorda, aerodrom qoplamasi ostida va qoplama chetidan har ikki tomonga 3 m masofada gidroizolyatsion qatlam qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kengligi 2 m dan kam boʻlmagan suv oʻtkazmaydigan chetliklar qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar boshlangʻich namlik Wsc yoyilish chegarasidagi Wp namlikdan kam boʻlsa, gruntning choʻkish xususiyatlarini uni oldindan namlash orqali bartaraf etish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Grunt sharoiti choʻkuvchanligi boʻyicha II tur boʻlgan maydonlarda kichik koʻtarmalarni (balandligi 1 m gacha) koʻtarish uchun gʻovakli boʻlmagan gruntlardagi foydalanish usuli koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gʻovakli gruntlarni faqat grunt sharoiti choʻkuvchanlik boʻyicha I tur maydonlarda texnik-iqtisodiy asoslanganda koʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Balandligi 1 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmani barpo etishda suv oʻtkazuvchan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻtarma ostidagi tabiiy grunt va uning har ikki tomonidan 5 m masofagacha boʻlgan grunt hamda quruq gruntning maksimal zichligiga erishish uchun kamida 0,5 m chuqurlikkacha zichlanishi kerak. Gruntlar 0,5 m gacha zichlanmasa, koʻtarmaning pastki qismi (balandligi 0,5 m) suv oʻtkazmaydigan gruntlardan qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Torflardan hosil qilingan zaminlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. Aerodrom qoplamalari uchun torf, torflangan va kuchsiz loyli gruntlarda joylashtirilgan gruntli zaminlarni loyihalashda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
normativ yuklarga moʻljallangan aerodrom qoplamalari ostidagi zaminlar uchun toifadan tashqari (t/t), I, II va III toifalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asfaltbeton qoplamali aerodrom qoplamalari ostida IV, V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan qoplamalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
torf va torflangan gruntlarni ular joylashgan butun chuqurlik boʻyicha almashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
deformatsiya moduli 5 MPa dan kam boʻlgan kuchsiz oquvchan-plastik gilli gruntlarni siqiladigan qatlam chuqurligiga qadar almashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Yengillashtirilgan turdagi aerodrom qoplamalari zaminlari uchun, shuningdek toʻrt gʻildirakli tayanchga 300 kN gacha yoki bir gʻildirakli tayanchga 120 kN gacha yuklanishga moʻljallangan yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan aerodrom qoplamalari uchun gruntli zaminning siqiladigan qatlami doirasida torf, torflangan va zaif gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aerodrom qoplamasini qurish torf, torflangan yoki zaif gruntni koʻtarma ogʻirligi bilan dastlabki siqishdan soʻng, choʻkindilarning shartli barqarorlashuviga erishilgandan keyin amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻkindilarning shartli barqarorlashuvi Ss,c, m quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S tot — toʻliq choʻkish, m, QMQ 2.02.01-98 ga asosan hisoblanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Su — aerodrom qoplamasining chegaraviy choʻkishi ushbu SHNQning 20-jadvaliga asosan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Shoʻrlangan gruntlarda hosil qilingan zaminlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda joylashgan zaminlarni loyihalashda agar tuzli sath kutilgan grunt qatlamida boʻlsa, ularning xususiyatlarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Turli darajadagi shoʻrlangan gruntlardan tabiiy zamin sifatida va koʻtarmalarda foydalanish imkoniyati mazkur SHNQning 24-jadvaliga muvofiq belgilanishi kerak. Bunda, tuz miqdori notekis chuqurlikda boʻlgan taqdirda, grunt zaminining shoʻrlanish darajasini oʻrtacha ogʻirlikdagi tuz miqdori boʻyicha olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

24-jadval

Gruntlar shoʻrlanganlik darajasi boʻyicha

Cl i SO4 tarkibi oʻzaro bogʻlangan quruq gruntni umumiy ogʻirligiga nisbatan yengil eriydigan tuzlarning oʻrtacha miqdori, %

Zamin sifatida foydalanish imkoniyati

Xloridli va sulfat xloridli shoʻrlanish Cl/SO4>1

Sulfatli, xlorid-sulfatli va sodali shoʻrlanish 0,3<Cl/ SO4<1

Kuchsiz shoʻrlangan

0,3 dan 1,0 gacha

0,3 dan 0,5 gacha

Yaroqli

Shoʻrlangan

1,0 dan yuqori 5,0 gacha

0,5 dan 2,0 gacha

Yaroqli

Kuchli shoʻrlangan

5,0 dan yuqori 8,0 gacha

2,0 dan yuqori 5,0 gacha

Yaroqli

Oʻta shoʻrlangan

8,0 dan yuqori

5,0 dan yuqori

Yaroqsiz

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Gipsli gruntlardan II-IV yoʻl-iqlim zonalarida gips miqdori quruq grunt ogʻirligining 30 foizi dan koʻp boʻlmagan, V yoʻl-iqlim zonasida 40 foiz dan koʻp boʻlmagan holda qurilgan koʻtarmalarda foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Sunʼiy sugʻoriladigan yoki yer osti suvlari sathi chuqurligi muzlash chuqurligidan kam boʻlgan hududda joylashgan aerodromlar uchun aerodrom qoplamalari zamini sifatida kuchli shoʻrlangan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, koʻtarma gruntidagi gipsning chegaraviy miqdorini 10 foiz ga kamaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Aerodrom qoplamalarini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishini mazkur SHNQning 22-jadvalida koʻrsatilgandan 20 foiz dan ortiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, oʻrtacha va kuchli shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zamin yuzasi boʻyicha suv oʻtkazmaydigan qatlam qurilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Shoʻrlangan gruntlardan qurilgan koʻtarmalarning siqilish koeffitsiyenti yengillashtirilgan aerodrom qoplamasi uchun kamida 0,98 va aerodromning gruntli qismi va kapital tipidagi aerodrom qoplamasi uchun 1,00 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-bob.Aerodrom qoplamalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Aerodrom qoplamalari havo kemalaridan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga qarshilik koʻrsatish xususiyati boʻyicha quyidagilarga boʻlinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qattiq (qoplamasi — betonli, armobetonli, temir-betonli, shuningdek sementbeton asosli asfaltbeton qoplama);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qattiq boʻlmagan (qoplamasi — asfaltbetondan, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tanlangan tarkibli boshqa tosh materiallar, mineral yoki organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻal materialli, gruntli va mahalliy materiallar, yigʻma metalli, plastmassali yoki rezinali elementlar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Aerodrom qoplamalarining xizmat qilish muddati va takomillashganlik darajasi boʻyicha quyidagilarga boʻlish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kapital (qattiq va asfaltbetonli qoplamalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yengillashtirilgan (asfaltbetondan tashqari qattiq boʻlmagan qoplamalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Aerodrom qoplamalarini tuzish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Aerodrom qoplamalarining eng optimal tuzilmasini tanlash loyihaviy xulosalarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, loyihaviy xulosa boʻyicha tanlangan tur quyidagilarni taʼminlashi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish operatsiyalarini xavfsiz va uzluksiz bajarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom qoplamalarining oʻzi va uni tashkil etgan tuzilmaviy qoplamalarining mustahkamligi, ishonchliligi va koʻpga chidamliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplama yuzasining ravonligi, changsizligi, yemirilishga qarshi mustahkamligi va gʻadir-budurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
atrof-muhitni muhofaza qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Aerodrom qoplamasining har bir qatlamini qurish ishlarini mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qattiq va qattiq boʻlmagan turdagi qoplamalar uchun zamin qurish maqsadida ishlatiladigan beton, asfaltbeton va boshqa materiallarning normativ va hisoblangan xususiyatlarini mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Havo kemalarining maʼlum bir intensivlikda ishlashini taʼminlaydigan kapital qoplamalarning loyihaviy xizmat qilish muddati quyidagicha belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ustki beton qatlamli (sementbetonli, mustahkamlangan, temir-betonli) qoplamalar uchun kamida 15 yil;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ustki qoplamasi asfaltbeton qatlamli qoplamalar uchun 10 yil.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yengil qoplamalar kamida 5 yil xizmat qilish uchun moʻljallangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Aerodrom qoplamalari, shuningdek sunʼiy zaminlar qatlamlari egiluvchan zaminda joylashgan koʻp qatlamli konstruksiyalar sifatida havo kemalaridan tushuvchi vertikal yuklanishlarning koʻp martalik taʼsiriga chegaraviy holatlar usuli boʻyicha hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutash hududda oqim tezligi 100 m/s ga teng yoki undan yuqori boʻlsa, aviatsiya dvigatellarining gaz-havo oqimlaridan hosil boʻluvchi aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga ham moʻljallangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yoʻnalish yoʻlaklari, toʻxtash maydonlari, perronlar, uchlariga tutash mustahkamlanadigan qismlar va oxirgi tormozlanish yoʻlaklaridagi qoplamalar aviatsiya dvigatellaridan chiquvchi gaz-havo oqimlari taʼsiriga, shuningdek transport va foydalanish vositalaridan tushishi mumkin boʻlgan yuklanishlarga bardoshli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

25-jadval

Konstruktiv element. Ish turlari nazorat qilinadigan koʻrsatkich

Normativ

Nazorat

talab

hajm

usul

I. Sunʼiy zaminlar va qoplama qatlamlari

1. Har bir qatorning oʻqi boʻylab balandlik belgilari

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi loyiha qiymatlaridan ± 15 mm gacha, qolganlari — ± 5 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi lozim

Bu maydalanish nuqtalari boʻylab, lekin kamida har 40 m

Nivelirlash

2. har bir qatorning koʻndalang nishabligi

Xuddi shu, ± 0,005 gacha, qolganlari — ± 0,002 gacha (lekin maksimal ruxsat etilgan nishabliklardan yuqori emas)

Bir tutqich uchun 80-100 oʻlchovlar

Ijrochi geodezik tadqiqot natijalariga koʻra hisoblash

II. Asoslar, tekislash qatlamlari va qoplamalar (yigʻma betondan tashqari)

1. Asfaltlash qatorining kengligi:

monolit beton, mustahkamlangan beton, temir-beton qoplamalar (zaminlar) va asfaltbeton qoplamalar

Xuddi shu, ±10 cm gacha, qolganlari — ±5 cm gacha

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

boshqa barcha turdagi zaminlar, qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shu, ±20 cm gacha, qolganlari — ±10 cm gacha

Xuddi shu

Xuddi shu

2. Qoplamalarning boʻylama va koʻndalang choklarining tekisligi

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi toʻgʻri chiziqdan 8 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi mumkin, qolganlari — 1 m ga 5 mm gacha (lekin 7,5 ga 10 mm dan kam emas)

Tikuv uzunligining 20%, lekin kamida 20 oʻlchov

GOST 427-75 boʻyicha qatlam chetlarini metall lineyka bilan oʻlchash

3. Barcha turdagi qoplamalarni kengaytirish choklarining pazlarining kengligi

Loyihaviydan kam emas, lekin 30 mm dan oshmasligi kerak

Har bir chokda

GOST 427-75 boʻyicha chizgʻich bilan oʻlchash

4. Strukturaviy qatlam qalinligi:

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida loyihaviy qiymatlaridan minus 5% gacha, lekin 10mm dan koʻp boʻlmagan, qolganlari loyihadan kam boʻlmagan ogʻishlarga ega boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Qatlamning chekkasi boʻylab GOST 427-75 boʻyicha metall oʻlchagich bilan oʻlchash

monolit beton, temir-beton, mustahkamlangan va asfaltbeton qoplamalar va sementbeton zaminlar

boshqa barcha turdagi qoplamalar va zaminlar

Xuddi shu, minus 5% gacha, lekin 20 mm dan oshmasligi kerak, qolganlari — loyihadan kam emas

Xuddi shu

Xuddi shu

5. A va B turlaridan past boʻlmagan asfaltbetonning konstruktiv qatlamlarini siqish koeffitsiyentlari — 0,99; S, D va E — 0,98; gʻovakli va yuqori darajada gʻovakli — 0,98; sovuq — 0,96

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida koʻrsatilgan qiymatlardan minus 0,02 gacha, qolganlarida koʻrsatilganlardan kam boʻlmagan ogʻishlar boʻlishi lozim.

2000 m ga bitta namuna, lekin smenada kamida bitta namuna

 GOST 12801-98 boʻyicha

6. Beton mustahkamligi

Loyiha quvvati sinfiga mos keladigan loyiha choʻzilishi egilish qarshiligidan past boʻlmagan

GOST 18105-2018 boʻyicha

GOST 18105-2018 boʻyicha

7. Betonning sovuqqa chidamliligi

loyihaviy darajasidan past emas

GOST 10060-2012 boʻyicha

GOST 10060-2012 boʻyicha

8. Qatorning oʻqi boʻylab notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m):

Sunʼiy zaminlar

Aniqlash natijalarining 2% dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari esa 5 mm gacha boʻlgan oraliq qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

barcha turdagi qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shunday, 6 mm gacha, qolganlari — 3 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

9. Qator oʻqi boʻylab qoplama balandligidagi farq (bir-biridan 5, 10 va 20 m masofada joylashgan nuqtalar)

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻpi 10, 16, 24 mm gacha boʻlgan qiymatlarga ega boʻlishi mumkin. qolganlari — 5, 8, 16 mm gacha

Har bir qator 0,5 m qadam bilan tekislanadi.

Nivelirlash va formulani hisoblash ,

Bu yerda , ,  — nuqta balandliklari

10. Qattiq monolitli qattiq qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlarining ortiqcha boʻlishi:

Koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 kam emas

GOST 427 boʻyicha metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 3mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

III. Oldindan kuchlanishli beton plitalardan tayyorlangan qoplamalar

1. Notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m)

Aniqlash natijalarining 2 foiz dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari yesa 5 mm gacha boʻlgan qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

2. Yigʻma qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlaridan oshib ketish:

koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 dan kam emas

Metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar GOST 427-75 boʻyicha

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 5 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

IV. Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, perron va toʻxtash joylari qoplamalarining oʻqlari boʻylab uzunligi

Loyiha qiymatidan kam yemas

Aerodrom elementida bitta oʻlchov (uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari)

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

V. Monolit beton, temir-beton, temir-beton va asfaltbeton qoplamalarning yangi sirtining toʻqimalarining chuqurligi

1 mm dan kam emas, lekin 2,5 mm dan oshmasligi kerak

Har bir yotqizish qatorida 1 km uchun kamida besh nuqta

GOST 33147-2014 boʻyicha “qum nuqtasi” usuli boʻyicha oʻlchovlar

VI. Uchish-qoʻnish yoʻlagi ishqalanish koeffitsiyenti

0,45 dan kam emas

Har bir uchish-qoʻnish yoʻlagi qatorining 400 m uchun kamida bitta oʻlchov

GOST 30413-96 boʻyicha yoki ATT-2 ni suv qatlami qalinligi 1 mm boʻlgan nam qoplama yuzasida oʻlchash

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Kuchaytirilishi kerak boʻlgan joylardagi qoplamaning qalinligi hisob-kitoblarga koʻra olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. IV va undan yuqori normativ yuklamalar toifasiga ega fuqaro aerodromlarida havo kemalari uchish-qoʻnish yoʻlagidan tasodifan chiqib ketganda shikastlanishini oldini olish maqsadida, yoʻlak chetlarining sunʼiy qoplamalari boʻylab, uchish-qoʻnish yoʻlagi chetiga tutashgan mustahkamlanadigan qismlar boʻylab, shuningdek suv oqizish-drenaj tarmogʻi va kabel kanalizatsiyasi inshootlari (quduqlar, yopiq ariqlar, novlar va hokazo) atrofida aerodrom maydonining tekislangan qismi — atrof bilan tuproq yuzasi orasidagi tutashuvni pandus shaklida qurish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunday holda, pandusning tikligi 1:10 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Loyihaviy xizmat muddatini taʼminlash uchun foydalanish davrida yuzaga keladigan nuqsonlar (yoriqlar, siniqlar, betonning koʻchishi va hokazo) aniqlangan zahoti joriy taʼmirlash usullari bilan bartaraf etilishi, deformatsion choklardagi shikastlangan germetiklovchi konstruksiya tiklanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Deformatsion choklarning ishlash qobiliyatini baholash zarur. Deformatsion choklarning ishlash qobiliyati qoniqarsiz baholanganda qoʻshimcha kompensatsiya choklarini oʻrnatishni koʻzda tutish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Yangi qurilgan sementbeton qoplamalarni mustahkamlovchi bugʻ oʻtkazuvchan tarkib bilan shimdirishning asoslangan zaruriyati boʻlganda, qishki foydalanishdan oldin yangi yotqizilgan betonni parvarishlash vositasi qoʻllanilgandan soʻng hosil boʻlgan plyonka manfiy haroratlar boshlanishidan avval olib tashlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, plyonka hosil qiluvchi tarkibni olib tashlash texnologiyasi qoplama yuzasining sifatini yomonlashtirmasligi, shimdiruvchi tarkib esa havo kemasi pnevmatigi bilan ilashish koeffitsiyentini pasaytirmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28 kun ichida plyonkasi parchalanadigan beton parvarishi tarkibini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Har 5 yilda bir marta aerodrom qoplamalarining yaroqlilik mezonlari (mustahkamlik, tekislik va gʻadir-budurlikning haqiqiy qiymatlari) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Texnik xizmat koʻrsatish va qayta qurish boʻyicha zarur chora-tadbirlarni rejalashtirish maqsadida, yaroqlilik mezonlarining oʻzgarish dinamikasini muntazam kuzatib borish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Sunʼiy zaminlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Sunʼiy zaminlar va issiqlikni oʻtkazmaydigan qatlamlarda kuyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq keltirilgan materiallarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ogʻir va mayda zarrali betonlarni GOST 26633-2015 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zich, gʻovakli va yuqori gʻovaklikdagi asfaltbetonni GOST 9128-2013 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlov berilmagan chaqiqtoshli, shagʻalli va qumli materiallarni GOST 25607-2009 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻalni GOST 23558-94 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chaqiqtosh va qumni GOST 8267-93 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumni GOST 3344-83 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan gruntlarni GOST 8736-2014 ga muvofiq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqa mahalliy materiallarni GOST 30491-2012 ga muvofiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Sunʼiy zaminlarning yuk koʻtaruvchi qatlamlarining mustahkamligi sunʼiy qoplamalarni qurishda ishlatiladigan qurilish transporti yukini koʻtara olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Gilli va changsimon gruntlardan tayyorlangan zaminlarga yotqiziladigan yirik donali materiallardan iborat sunʼiy zaminlarni qurishda zamin gruntining namlanishi natijasida uning yirik gʻovakli material qatlamiga kirib qolishini oldini oladigan botqoqlanishga qarshi qatlamdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Botqoqlanishga qarshi qatlam materiali sifatida suv oʻtkazuvchan sintetik rulonli geotekstil yoki namlanganda plastik holatga oʻtmaydigan donador materiallarni (qum, bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan mahalliy tuproq, shlak va boshqalar) ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Botqoqlanishga qarshi qatlam donador materialdan qurilsa, uning qalinligi ishlatiladigan donador materialning eng yirik zarralari oʻlchamidan kam boʻlmasligi, lekin kamida 0,05 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Drenajlanmaydigan gruntlardan (gil, qumloq va changsimon qumloq) tashkil topgan tabiiy zaminlarda sunʼiy zaminlar konstruksiyalarida GOST 25584 boʻyicha aniqlanadigan filtratsiya koeffitsiyenti 7 m/d dan kam boʻlmagan materiallardan drenajlovchi qatlamlar qurish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Drenaj qatlamlarining qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Qumlardan (yirik va oʻrtacha) quriladigan drenajlovchi qatlamlarning qalinligi mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

26-jadval

Tabiiy zamin grunti

I — IV yoʻl uchun drenaj qatlamining minimal qalinligi, cm — iqlim zonalari

Gil, qumoq

15

Changli qumoq va qum-grunt

15/20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Chiziqdan oldin koʻrsatilgan qatlam qalinligini yoʻl-iqlim hududining janubiy qismida joylashgan hududlar uchun qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Sunʼiy zamin qatlamlarining kengligi zamin va qoplamaning qatlamlari materiallarini yotqizish texnologiyasiga qoʻyiladigan texnik talablarni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Sunʼiy zaminlarning barcha qatlam materiallari qurilish maydonining iqlim sharoitiga mos kelishi, mazkur SHNQning 27-jadvaliga asosan sovuqqa bardoshlilik talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

27-jadval

Sunʼiy qoplamalar qatlamlari materiallari

Materiallarning sovuqqa bardoshliligi, eng sovuq oyning oʻrtacha oylik havo haroratida, ° S

minus 15 dan past

minus 5 dan past minus 15 ham qoʻshib

minus 5 va yuqori

Chaqiqtosh, shagʻaldan chaqiqtosh, chaqiqtosh-shagʻal-qum aralashmasi

F50

F25

F15

Shagʻal

F25

F15

F15

Organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan chaqiqtosh, shagʻal, qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-chaqiqtosh aralashmalari

F25

F25

F15

Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiktosh

F50

F25

F15

Zamin qismida noorganik bogʻlovchilar, qum sement va grunt sement bilan mustahkamlangan shagʻal, qum-shagʻal, gruntshagʻal va gruntshagʻal aralashmalari:

yuqori

F25

F25

F15

pastki

F15

F15

F10

Qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-shagʻal aralashmalari

F25

F15

F15

Mayda zarrasimon beton, keramzitobeton shlakli beton, mustahkamligi past sinfidagi ogʻir beton (V20 dan kam)

F50

F50

F25

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Zaminning yuqori qismiga muzlovchi qatlamning yuqori yarmida joylashgan uchastkalar, pastki qismiga — qoplama yuzasidan hisoblangan muzlovchi qatlamning pastki yarmida joylashgan qatlamlar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Qattiq aerodrom qoplamalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Qattiq monolit qoplamalarni bir qatlamli qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki qatlamli monolit qoplamalardan faqat hisob-kitob talab qilgan qalinlikdagi beton qatlamini yotqizish texnik jihatdan imkonsiz boʻlganda yoki mavjud qoplamalarni kuchaytirish zarur boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Qattiq qoplamalarni qurishda qoplamalar GOST 26633-2015 ga mos keladigan ogʻir betondan hamda beton aralashmasidan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamida ogʻir beton ishlatilganda, siqilishga boʻlgan mustahkamlik sinfi V30 dan past boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Betonning korroziyaga chidamliligi muhit va beton qorishmasi tarkibiy qismlarining kimyoviy taʼsirchanligini hisobga olgan holda taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Betonning siqilish va egilishda choʻzilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha sinflari mazkur SHNQning 28-jadvalida koʻrsatilganidan past boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

28-jadval

Aerodrom qoplamasi

Mustahkamlik boʻyicha betonning minimal sinfi

Bukilishdagi choʻzilishda

Siqilishda

Beton, armobeton, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura bilan) bir qatlamli monolit qoplama

4,0

V30

Ikki qatlamli monolit qoplamaning yuqori qatlami betondan, armobetondan, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura)

4,0

V30

Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami

2,8

V20

Oldindan kuchaytirilgan mustahkamlangan yigʻma temir-beton plitalar:

4,0

V30

simli armatura yoki armaturali yoʻgʻon arqon bilan armaturalangan

sterjenli armatura bilan

3,6

V25

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Sinflanmagan yuklama uchun moʻljallangan qoplamalar uchun Btb4,4 dan past boʻlmagan va V 35 dan past boʻlmagan sinflardagi betondan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,6 MRa dan kam boʻlmagan yuk uchun moʻljallangan qoplamalar uchun beton sinflardan Btb 3,2, B25 tegishli texnik-iqtisodiy asoslanganda foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Monolitli qattiq qatlamning talab etilgan qalinligini 0,16 m dan kam qabul qilmaslik lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Qattiq qoplamalarni beton yoki temir-beton bilan mustahkamlashda mustahkamlash qatlamini qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi hamda kamida 0,2 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. Armaturaning turi va sinfini qoplama turi, armaturaning vazifasi, armatura elementlarini tayyorlash texnologiyasi va ulardan foydalanish usullariga (zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armatura) qarab belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida V500 (Vr-I) sinfidagi oddiy armatura simini (payvandlangan toʻr va karkaslarda) yoki A300 (A-II) va A400 (A-III) sinfidagi davriy kesimli ishlov berilgan armatura poʻlatini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Montajli, taqsimlovchili va konstruktiv armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-240 (A-I) sinfiga kiradigan silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Monolit temir-beton qoplamalardagi himoya qatlamining qalinligi yuqori armatura uchun kamida 40 mm, pastki qismi uchun kamida 30 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ajratuvchi qatlamsiz sementbeton zaminlarga qurilgan temir-beton qoplamalarda pastki armatura uchun himoya qatlami talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Temir-beton qoplamalarni plita qalinligi 0,3 m gacha boʻlganda, diametri 10 mm dan 14 mm gacha boʻlgan sterjenli armatura toʻrlari bilan, plita qalinligi 0,3 m dan ortiq boʻlganda, diametri 14 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura toʻrlari bilan mustahkamlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Toʻrlar plitaning yuqori qismidan plita qalinligining 1/3 dan 1/2 gacha boʻlgan masofada joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Plitalarning boʻylama mustahkamlash foizi (betonning armatura bilan toʻyinganlik darajasi) plitaning kengligi va sterjenlarning diametriga qarab 0,1 m dan 0,15 m gacha, sterjenlarning diametri esa 0,15 m dan 0,4 m gacha olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang armaturlash konstruktiv koʻndalang sterjenlar orasidagi masofa 0,4 m ga teng olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Temir-beton qoplamalarni zoʻriqtirilmagan armatura bilan mustahkamlash uchun payvandlangan karkas koʻrinishidagi diametri 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Armaturaning kerakli qirqim maydoni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Bunda, mustahkamlash foizi kamida 0,25 boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Sterjenlar orasidagi masofa armaturaning talab qilinadigan yuzasi va qabul qilingan sterjenlarning diametriga qarab, 0,1 m dan 0,3 m gacha olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Betonlash jarayonida armatura toʻrlari va karkaslar siljib ketmasligi kerak. Armatura toʻrlari va karkaslarning barqarorligini taʼminlaydigan konstruktiv elementlar foydalanish jarayonida plitalarning harorat taʼsirida erkin harakatlanishiga toʻsqinlik qilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Qattiq qoplamalar qatlamining maksimal va minimal qalinligi beton yotqizish uskunalarining texnik imkoniyatlarini va qabul qilingan qurilish texnologiyasini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Namunaviy PAG-14 plitalaridan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 100 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 170 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-18 koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 140 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 200 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-20 plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun mos ravishda 180 kN va 250 kN dan koʻp boʻlmagan yuklamalar uchun qoʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Plitalar GOST 25912-2015 talablariga javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Qumli zaminlardan tashqari, barcha turdagi zaminlarga oʻrnatiladigan oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan yigʻma qoplamalar uchun qalinligi 3-5 cm boʻlgan qum-sement aralashmasining tekislovchi qatlami koʻzda tutilishi kerak. Bu holda ajratuvchi qatlam oʻrnatilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Ishchi armatura plita kesimi boʻyicha ikki yoki bir sathda joylashtiriladi, har bir sath armaturalash foizi kamida 0,25 foiz boʻlishi, zoʻriqtirilmaydigan armaturali temir-beton qoplamalarni armaturalash uchun 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Masofalar armaturaning talab qilinadigan maydoniga va sterjenlarning qabul qilingan diametriga qarab 10 cm dan 30 cm gacha boʻlgan oraliqda belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Ikki qatlamli qattiq monolit qoplamalar va qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalar qatlamlaridagi choklarni birlashtirish orqali oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Ikki qatlamli va choklari bir-biriga mos kelmaydigan qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalarni qurishga yoʻl qoʻyiladi (yuqori va pastki qatlamlardagi boʻylama va koʻndalang choklar oʻzaro 2tsup dan ortiq siljigan qoplamalar bir-biriga mos kelmaydigan choklar deb hisoblanadi, bu yerda tsup — yuqori qatlam va bir qatlamli qoplamaning qalinligi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Choklari tutashmagan ikki qatlamli yaxlit qoplamalarda ustki qatlam plitalarining pastki qismi pastki qatlam choklari ustida hisob boʻyicha armaturalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Armaturalashni yuqori qatlam qalinligini oshirish bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ularning koʻrsatkichlari qatlamlarning umumiy qattiqligiga teng boʻlgan qattiqlikdagi bir qatlamli plitalar uchun olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Qattiq monolit qoplamalar va sunʼiy zamin plitalari oʻrtasida, shuningdek ikki qavatli monolit qoplamalar qatlamlari oʻrtasida qatlamlarning gorizontal harakatining taʼminlash uchun konstruktiv chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak (parchalangan pergamin qatlamlar va plyonkali polimer materiallari, geotekstil materiallari. Geotekstillar kamida 500 g/m2 zichlikda olinishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Qattiq aerodrom qoplamalaridagi deformatsiyaviy choklar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Qattiq aerodrom qoplamalari deformatsiyaviy choklar bilan alohida plitalarga ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, qoplamalarga maksimal kuch taʼsir qiluvchi havo kemasi tayanchlarining gʻildirak iziga, yorugʻlik uskunalari tizimining chiroqlarini joylashtirishga, shuningdek havo kemalari va rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Deformatsiyaviy choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Qattiq qoplamalarning deformatsiyaviy choklari yer usti suvlari va foydalaniladigan suyuqliklarning kirishidan, shuningdek ularning qum, chaqiqtosh va boshqa qattiq materiallar bilan tiqilib qolishidan himoyalangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choklarni toʻldiruvchi sifatida issiq va sovuq qoʻllaniladigan germetizatsiyalovchi materiallaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choklarni germetizatsiyalash uchun ishlatiladigan materiallar samolyot dvigatellaridan issiq gaz-havo oqimining taʼsirida ularning operatsion xususiyatlarini oʻzgartirmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Deformatsion siqish choklari beton qoplamalarda harorat pasayganda (plitalar oʻlchamlari rejada kamaytirilganda) plitalar erkin harakatlanishi uchun oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Birinchi bosqichda, tor oʻyiqlar kesiladi (kashshof kesish), beton 20-25 m dan keyin nazorat choklarida kamida 7 MRa quvvatga yetganida, beton kamida 10 MRa kuchga ega boʻlgandan soʻng, kengligi 10 mm va chuqurligi 107 mm boʻlgan nazorat choklari oʻyigʻining yuqori qismi 10 mm gacha va 43 mm chuqurlikda kesiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Beton nazorat choklari orasidagi oraliqlarda choklar kesilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Boʻylama va koʻndalang siqish choklarini oʻrnatishda mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq quyidagi texnologik bosqichlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choklarni kesishdan oldin perron qoplamasini belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choklar kamerasini shakllantirish bilan pnevmatik bolgʻalar yordamida betonni olib tashlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chok kamerasini tozalash va changsizlantirish (chok devorlarning beton yuzasini quritish bilan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choʻtka bilan gruntli tarkibni ishqalab yoki bosim ostida gruntli materialni purkash orqali chok devorlarini praymlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
diametri 15 mm (koʻndalang choklar uchun) va (boʻylama choklar uchun) boʻlgan gʻovakli rezinadan tayyorlangan zichlatish shnurini yotqizish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kamerani germetizatsiyalovchi bitum-polimer mastika bilan toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Mastika bevosita qizdirilmaydigan, aralashtiriladigan va harorat nazorat qilinadigan maxsus qozon yordamida ishchi haroratigacha yetkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Chok faskaning pastki chetiga qadar teng ravishda toʻldirilishi kerak. Choklarning germetizatsiyalanish ishlari kamida + 5°C havo haroratida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-rasm. Deformatsion choklar konstruksiyalarining sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — Chok devorlarini praymlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — mastika (germetik)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 — gʻovakli rezina yoki polietilendan zichlatuvchi shnur d=1,5a
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4 — xuddi shu, d=1,5a
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 — birinchi disk bilan kesiladigan chok pazi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6 — disklar komplekti bilan chokni kengaytirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7 — zich rezina yoki polietilendan deformativ qistirma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-rasm. Siqish (a) va kengaytirish (b) uchun choklarni toʻldirish sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Monolit sementbeton qoplamasining barcha boʻylama deformatsion choklari siqish choklari turlari boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Boʻylama siqish choklarining konstruksiyalari ikki tomoni ochiq, shpuntli, qoʻshni chiziq (polosa)larni yaxshiroq tutashtirish uchun koʻndalang kesimining boshqa profiliga ega boʻlishi va oʻrnatilayotgan qoplama qalinligining 1/3 qismidan kam boʻlmagan chuqurlikda kesilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Shpuntli chokni yoki shunga oʻxshash kesimni oʻrnatish ishlari betonlash jarayonida beton yotqizgichga sirpanuvchi qoliplar bilan qoʻshimcha maxsus uskunani osish yoʻli orqali amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻndalang shtirli birikmalarni boʻylama chokka kiritish ishlarini bajarish loyiha topshirigʻiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasini mazkur SHNQning 7-rasmiga asosan qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-germetizatsiyalovchi material
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-trapetseidal shpunt (yarimdoira);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-zamin qatlami.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-rasm. Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Choklari bir-biriga mos kelmaydigan ikki qatlamli beton va armobeton monolit qoplamalar va zaminlarda harorat oʻzgarishida qatlamlarning gorizontal siljishlarini taʼminlaydigan konstruktiv chora-tadbirlarni (polietilen plyonka, geotekstil materiallardan ajratuvchi qatlamlar qurishni) bajarish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Geotekstil materiallarning zichligini 500 g/m2 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qum-bitumli toʻshamadan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Qoplamaning soxta choklarida dyubellar (koʻndalang choklarda) va ankerlar (boʻylama choklarda) oʻrnatilishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Texnologik birikmalarda dyubellar va ankerlar burgʻilash orqali oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shtir parametrlari mazkur SHNQning 3-ilovasiga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Kichik oʻlchamli mexanizatsiyalash joylarida shtirli ulanishlar uchun karkas-savatchalar (mazkur SHNQning 8-rasmiga muvofiq dyubel ushlagichlari va anker ushlagichlari) koʻrinishidagi tayanch qurilmalar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shtirli birikmalar oʻrnatilganda, qoplama yotqizish ishlarining bajarilishini taʼminlaydigan masofada joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-rasm. Kichik oʻlchamdagi mexanizatsiyalash uchun dyubel ushlagich va anker ushlagich
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga uzatishni va plitalarning chokka perpendikulyar yoʻnalishda oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan uchma-uch birikmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Siqilish va kengaytiruvchi choklarining tutashgan ulanmalarini oʻrnatishda, shtirlarning loyihaviy holatidan 1 sm dan ortiq (gorizontal va vertikal) chetga chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Siqilish choklari uchun (nov shaklida taram-taram qilingan) silliq (dyubellar) mustahkamlovchi shtirlari qiyshaymagan holatda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shtirlarning uchlarida chuqurchalar va burmalar boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shtirlar butunlay yoki uning uzunligi boʻylab 2/3 qismi loyihaga muvofiq, suv oʻtkazmaydigan material bilan (bitum yoki boshqa yopishtiruvchi moddalar bilan qoplash, polietilen qopqoqlar, polimer naychalar) qoplangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Mazkur SHNQning 9-rasmiga muvofiq, kengaytirish choklarining shtirlariga oʻrnatilgan harorat qopqoqlari betonda shtirning kamida 3 sm erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Barcha deformatsion choklarda shtirlar yoki shpunt shaklidagi ulanmalarni qoʻllashni hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shtirli ulanmalarning koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 9-rasmiga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — shtirli ulanma bilan koʻndalang siqish choki;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — shtirli ulanma bilan boʻylama soxta chok;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 — deformatsiya qiluvchi qistirmali u yoqdan bu yoqqa oʻtadigan koʻndalang kengaytirish choki;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — koʻndalang choklardagi shtirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — boʻylama choklardagi shtirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — kengaytiruvchi chokar orasidagi masofalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-rasm. Sementbeton qoplamalari choklarida shtirlarning joylashuvi sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Qattiq monolit aerodrom qoplamalari deformatsion choklar orqali alohida plitalarga boʻlinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, yoritish uskunalari tizimi chiroqlarining joylashuviga, shuningdek rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Kengaytiruvchi choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining yon tomonlari nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Siqilishning deformatsion choklari orasidagi masofa quyidagilardan oshmasligi kerak, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
monolit qoplamalar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qalinligi 30 cm dan kam boʻlgan betonli, qatlam qalinligining 25 barobari, lekin 5 m kam emas (butun metrgacha yaxlitlash lozim);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qalinligi 30 cm va undan koʻp boʻlgan betonli — 7,5 m (kamida 5 m);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir sathdagi armaturali temir-betonli — 7,5 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikki xil sathli armaturali temir-betonli — 20 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasida armobeton, °S:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45 cm va undan koʻp boʻlgan — 10 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45 cm dan kam — 15 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 ga muvofiq aniqlangan eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Siqilish choklarini kesish chuqurligi plita qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlganda, plita qalinligining kamida 1/2 qismiga, plitaning qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlmaganda esa plita qalinligining kamida 1/3 qismiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Muhandislik va geologik sharoitlari murakkab boʻlgan hududlarda armobeton va temir-beton qoplamalar uchun siqilish deformatsion choklari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. Barcha qattiq qoplamalarda choklarga boʻlgan ehtiyoj va ular orasidagi masofani kengaytirish qoplamalarni hisobga olish orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplamalar yurgizib borish yoʻlaklari, uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perronga tutashgan boʻlsa, kengaytiruvchi choklar bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Texnologik choklar kengaytiruvchi choklar bilan mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Monolit qoplamalarda deformatsion choklar sifatida boʻylama texnologik choklar qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq, eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Plitalarning gorizontal harakatlanishiga toʻsqinlik qiladigan koʻtarilgan choklar bilan oldindan zoʻriqtirilgan plitalarning yigʻma qoplamalari orasida deformatsion choklar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Koʻndalang deformatsion choklari oʻrtasida, shuningdek, perron va toʻxtash joylari ustidagi boʻylama deformatsion choklar quyidagicha oʻrtacha oylik haroratning oS yillik amplitudasidan oshmasligi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45 oS dan yuqori — 12 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30 oS dan 45 gacha — 18 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30 oS dan kam — 24 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yigʻma sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarida boʻylama deformatsion choklar oʻrnatilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. Ikki qatlamli qoplamalarning pastki beton qatlamidagi deformatsion choklarning oraligʻi qoplama deformatsion choki oraligʻidan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V5, V7.5 sinfidagi betondan (ogʻir beton, keramzitbeton, qumli, mayda zarrali beton), shuningdek, shlakli betondan tayyorlangan zaminlarda ular orasidagi masofa 15 m boʻlgan siqilish choklari bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Qish mavsumida qurilish ishlariga tanaffus rejalashtirilgan boʻlsa, ikki qatlamli qoplamaning pastki qatlamlaridagi deformatsion choklar va zamin orasidagi masofalar mazkur SHNQning 196-bandi talablariga muvofiq, betonlar uchun qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Bir qatlamli qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga oʻtkazishni taʼminlaydigan moslama va plitalarga perpendikulyar chok yoʻnalishida oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan tutashtiruvchi ulamalarni oʻrnatishni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Tutashtiruvchi ulamalar qurilmalari oʻrniga plitalarning chekka qismlarini hisoblash yoʻli bilan qalinlashtirishga, mustahkamlashga yoki qirrali plitalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Kengaytiruvchi choklarni quyidagi hollarda oʻrnatish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplamalar yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi va perronga ulangan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
egri chiziqlar esa toʻgʻri chiziqqa ulangan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Kengaytiruvchi choklar orasidagi masofaga va germetizatsiyalash materialining deformatsiya xususiyatlariga qarab, chokning kengligi 3,5 sm gacha boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Qoʻsh chokli ikki qatlamli qoplamalarni boʻylama va koʻndalang choklarida uchma-uch birikmalar bilan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchma-uch birikmalarni faqat yuqori qatlamda oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Yuqori qatlam plitalarining pastki qismida birlashmagan chokli, ikki qatlamli qoplamalarda hisoblash yoʻli bilan aniqlangan pastki qatlamning choklari ustidan mustahkamlashni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash yoʻli bilan aniqlangan holda, yuqori qatlamning qalinligini oshirish orqali armaturalashni almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Beton qoplamalarni sirgʻaluvchi qolipli mashinalar majmualari bilan, shuningdek, inventar metall qolipli boshqa mashina majmuasi yordamida oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Sirgʻaluvchi qoliplari boʻlgan mashinalar majmuasi qistirmali choksiz (“kengaytiruvchi chok” kabi) va koʻndalang choklarni mustahkamlamasdan (“siqish choki” kabi) qoplamalarni oʻrnatish uchun ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-bob. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarini sunʼiy zaminlar bilan birgalikda koʻp qatlamli qilib loyihalash lozim. Bunda, yuqori qatlamlarning kam deformatsiyalanuvchi xususiyatidan pastki qatlamlarning koʻp deformatsiyalanuvchi xususiyatiga oʻtishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zamin konstruktiv qatlamining talab qilinadigan qalinligini mazkur SHNQning 25-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlardagi asfaltbeton qatlamlarning umumiy qalinligini mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilgandan kam qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Asfaltbeton qoplamaning yuqori qatlamini qurishda zich asfaltbeton qorishmalardan, ostki qatlamlar uchun esa zich va gʻovakli asfaltbeton qorishmalaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplamaning yuqori qatlamlari uchun asfaltbeton qorishmalarining turi, markasi va koʻrinishi, shuningdek bitumning tegishli markasini GOST 9128-2013 boʻyicha qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Havo kemasini asosiy tayanchiga tushadigan ogʻirlik 300 kN ga teng yoki undan katta boʻlsa hamda gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,9 MRa dan oshsa, asfaltbeton qoplamasini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlarda qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gʻovakli asfaltbeton qorishmalarini suvga bardoshli qatlamdan iborat boʻlgan zaminlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Geosetka xususiyatlarini hamda ularning barqarorligini oshirish maqsadida, ularga maxsus birikmalar bilan ishlov berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Geosetka dyubellar yordamida biriktirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Materiallarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Geosetkani yotqizish jarayonida quyidagi talablarga rioya etish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yotqizilgan geosetkaning uzilish yuki 40 kN/m dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
geosintetik materialidan yasalgan toʻrning toʻr oʻlchami asfaltbeton hosil qiluvchi aralashmala ishlatiladigan shagʻal oʻlchamidan 2-2,5 barobar kattaligi asosida tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asfaltbeton aralashmasi GOST 9128-2013 ga mos kelishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
223. Geosetka toʻgʻridan-toʻgʻri tozalangan zamin yoki geotekstil ustiga yoyilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yoʻl toʻshamasining kengligi geosetka rulonining kengligidan oshib ketsa, geosintetik materialning qirralari ustma-ust qilib 40 sm gacha qoplanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Geosintetik materialni yoʻl boʻylab oʻtadigan transport vositalari gʻildiraklarining trayektoriyasi oʻtadigan joylarda boʻylamasiga ustma ust qilib oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Geosetkani yotqizish mumkin boʻlgan yuzalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
224. Yotqiziladigan qatlamning zaminga yopishishini yaxshilash uchun ular orasiga taxminan 70 foizli (0,8 — 1,0 kg/m²) bitumli emulsiya bir tekisda yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
225. Mustahkamlovchi geosintetik materiallarni yotqizish ishlarini mexanik avtoyotqizuvchilar yordamida yoki qoʻlda amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
226. Yuzalarning bir-biriga tegishini maksimal darajada oshirish uchun geosetkani qoʻl katogi bilan mexanik usulda bosish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

29-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zaminning konstruktiv qatlam materiali

Qatlamning eng kichik qalinligi, cm

Havo kemalari gʻildiragi pnevtikasidagi ichki havo bosimi quyidagicha boʻlgandagi asfaltbeton MRa (kg/cm):

0,6 (6) dan kam

5

0,6 (6) dan 0,7 (7)

7

0,7 (7) dan yuqori 1,0 (10) gacha

9

1,0 (10) yuqori

12

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh, shagʻal, gruntlar

8

Mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan gruntlar va mustahkamligi kam tosh

15

Qumli zaminga yotqiziladigan va bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan chaqiqtosh va shagʻal

15

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mineral materialdan qatlamda qoʻllaniladigan yirik fraksiyali donalarning eng kichik oʻlchami, tuzilma qatlami qalinligidan kamida 1,5 barobar kam boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qalinligi 9-12 cm boʻlgan asfaltbeton qatlamlarini ular orasida bogʻlanish taʼminlangan sharoitda bir xil sifatli qorishmalardan ikki qatlamli qilib qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

30-jadval

Eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati

Noorganik bogʻlovchi materialli zaminlarda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy minimal qalinligi, cm,

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, magistral yurgizib borish yoʻlagi

Aerodromning qolgan maydonlarida

Havo kemasining asosiy tayanchiga yuk qiymati boʻlganda, kN 550

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

Minus 5 va yuqori

9

7

7

9

7

8

minus 5 dan past

12

9

7

9

7

8

minus 15

minus 15 yoki 0 gradusdan haroratning oʻtish soni yiliga 50 dan ortiq

16

13

7

12

9

7

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Aerodromlarni taʼmirlashda mavjud aerodrom toʻshamalarini kuchaytirishga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
227. Aerodromlarni qayta qurish paytida mavjud aerodrom qoplamalarini kuchaytirish zarurati va usullarini belgilashda quyidagi omillarni hisobga olish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodromning belgilanadigan sinfi va hisoblangan yuk miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud qoplama, tabiiy va sunʼiy zamin hamda oqova-drenaj tizimining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mahalliy gidrogeologik sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud aerodrom qoplamasi materiallarining xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
228. Kuchaytirish lozim boʻlgan qatlamning talab qilinadigan qalinligi mavjud aerodrom qoplamasining haqiqiy koʻtarish qobiliyatiga bogʻlab hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
229. Mavjud qoplama va zaminning hisobiy tasnifini tajriba oʻtkazish asosida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tajriba oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, mavjud qoplama materiallarining hisobiy tasniflarini loyihaviy maʼlumotlar boʻyicha mazkur SHNQning 31-jadvaliga asosan belgilanadigan buzilish normalarini hisobga olib aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

31-jadval

Mavjud qattiq qoplamalardagi plitalarning buzilishi toifasi

Plitalar soni, foizga ega

1 cm. dan qoʻp chuqurlikdagi nurashlar

Choklar joyidagi qirralarining sinishi

Yelvizak boʻylama va koʻndalang yoriqlar

Boʻylama va koʻndalang bilan bir qatorda diagonal yoriqlar, burchaklarning sinishi

I

10 dan kam

-

-

-

II

10 dan 30 gacha

30 dan kam

20 dan kam

-

III

30 dan yuqori

30 va yuqori

20 dan 30 gacha

20 dan kam

IV

meʼyorlanmaydi

 

 

20 va yuqori

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Buzilish darajasi eng yuqori buzilish darajasini beradigan belgi boʻyicha belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Plitalar orasidagi oʻrtacha masofa 5 m dan kam boʻlsa, ular hisobiy chegaraviy holatlarga ruxsat etilmasa, yelvizak yoriqlar hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Buzilgan plitalarni foizli miqdorini aniqlashda sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun kengligi uchish-qoʻnish yoʻlagining butun uzunligi boʻyicha kengligini yarmiga teng boʻlgan oʻrta yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi uchun — havo kemalarining asosiy tayanchidan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga uchraydigan plitalar qatori toʻxtash joylari va perronlar uchun — butun ishchi maydonini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
230. Qoplamani loyihaviy kuchaytirishda loyihada quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mavjud konstruksiyaning nuqsonlarini oldindan bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni qochirish va drenaj tarmoqlarini tiklash hamda kengaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqlar boʻlmagan hollarda, ularni qurish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
231. Qattiq qoplamalarni mavjud qoplamaning yuk koʻtarish qobiliyatidan eng samarali foydalanishni va aniq sharoitlarni hisobga olgan holda, barcha turdagi qattiq qoplamalar hamda asfaltbeton yordamida mustahkamlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
232. Yigʻma qoplamalarni yigʻma plitalar bilan mustahkamlashda, mavjud qoplama qatlamining choklarini boʻylama choklar uchun kamida 0,5 m ga, koʻndalang choklar uchun esa 1 m ga siljitish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
233. Qatlamlar soni ikkitadan ortiq boʻlganda ostki qatlam sifatida bevosita yuqori qatlam ostida joylashgan qatlam qabul qilinishi lozim. Bunda, qolganlarini sunʼiy zamin sifatida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
234. Qattiq qoplamalarni oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalar bilan kuchaytirilganda, plitaning zamin bilan bogʻlanishini taʼminlash uchun mavjud qoplama va yigʻma plitalar orasiga mavjud qoplama ravonligidan qatʼiy nazar, oʻrtacha qalinligi 3 cm dan kam boʻlmagan qum-sementli qatlam qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ajratuvchi kichik qatlam qurilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
235. Qattiq aerodrom qoplamalarini kuchaytirishda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy eng kichik qalinligini mazkur SHNQning 24-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qattiq qoplamalarni kuchaytirish uchun barcha qatlamlarda faqat zich asfaltbeton qorishmasi qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
236. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni kuchaytirish barcha turdagi qattiq boʻlmagan va qattiq qoplamalar yordamida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
237. Mavjud qattiq aerodrom qoplamalarini asfaltbeton bilan kuchaytirish loyihasida kuchaytirilgan va tekislovchi qatlamlarda yoriqlarni hosil boʻlishiga qarshi chora-tadbirlar (maxsus ishlab chiqarilgan toʻrlar bilan mustahkamlash, deformatsiya choklarini qirqish) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Aerodrom qoplamalarining hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
238. Aerodrom qoplamalarini havo kemalari turidan tushadigan normativ yuklar taʼsiriga koʻra hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
239. Normativ yuklarni mazkur SHNQning 32 (samolyotlar uchun) va 33-(vertolyotlar uchun) jadvallarida keltirilgan toifalar va koʻrsatkichlar boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
240. Aerodrom qoplamalari quyidagi chegaraviy holat usulidan foydalangan holda loyihalashtirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) qattiq qoplamalarning loyihaviy chegaraviy holatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton va temir-beton mustahkamlik boʻyicha chegaraviy holat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zoʻriqtirilmagan armaturali temir-beton — mustahkamlik, yoriqlar ochilishi va gruntli zaminga bosim boʻyicha chegara holatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zoʻriqtirilgan armatura bilan temir-beton — yorilish va pastki qavatdagi bosim uchun chegaraviy holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) qattiq boʻlmagan qoplamalarning hisobiy chegaralari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kapital turdagi qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi va asfaltbeton qatlamlarining mustahkamligi uchun chegaraviy holatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yengil qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi uchun chegaraviy holat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

32-jadval

Aerodromlar uchun normativ yuklama toifalari

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga kN normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MRa

Asosiy tayanch

Sinflanmagan

850

1,0

Toʻrt gʻildirakli

I

700

 

 

II

550

1,0

 

III

400

 

 

IV

300

 

 

V

80

0,6

Bir gʻildirakli

VI

50

0,4

 

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Toʻrt gʻildirakli tayanchning pnevmatikasi orasidagi masofalar qoʻshni gʻildiraklar orasidagi 0,7 m va gʻildiraklar qatorlari orasidagi 1,3 m ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. III va IV toifadagi normativ yuklarni bitta gʻildirakli asosiy tayanchdagi yuklar bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi va mos ravishda 170 va 120 kN ni oladi va V va VI toifadagi normativ yuklar uchun gʻildiraklarning shinalaridagi 0,8 MPa bosimga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
241. Yoʻl qoplamalarining mustahkamligini hisoblashda har xil turdagi samolyotlar normativ yuklarining taʼsirini loyihaviy yukning ekvivalent taʼsiriga kamaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisobiy normativ yuk sifatida qoplamaga maksimal kuch taʼsirini koʻrsatadigan samolyot (nominal yuk toifasi) olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

33-jadval

Vertolyotning uchish vazni toifasi

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MPa

Ogʻir

170

0,7

Oʻrta

60

0,6

Yengil

20

0,4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Asosiy tayanch — bir gʻildirakli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Vertolyotlar va ularning elementlariga konstruktiv talablarni belgilashda ogʻir vertolyotlarning yuklari (qoʻnish ogʻirligi 15 t dan ortiq) normativ yukning III toifasiga, oʻrtacha (5 t dan 15 t gacha) — V toifaga, yengil (5 t dan kam) — VI toifalarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
242. Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutashgan qismida havo oqimining oʻrtacha tezligi 100 m/s dan oshgan hollarda, aviatsiya dvigatellarining gaz oqimidan hosil boʻladigan aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga moʻljallab hisoblanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
243. Aerodrom qoplamalarining oʻlchamlari loyiha topshirigʻida belgilanadigan ogʻirlikka nisbatan hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qisqa yon tomoniga kelib tutashuvchi mustahkamlanadigan qism va chekkalar uchun ogʻirlik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun belgilangan normativ ogʻirlikni yarmiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-rasm
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
244. Aerodrom qoplamalari havo kemalarining ogʻirlik taʼsiri darajasi va koʻtarish qobiliyatiga boʻyicha mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq guruhli maydonlarga boʻlinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 1-rasmida koʻrsatilgan maydonlar guruhlarini aerodromlarning vazifasi va idoraviy mansubligiga qarab aniqlashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Havo kemalarining muntazam harakatlanishi uchun moʻljallangan qoplama qism (uchastka)larini A guruhiga kiritish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
245. Aerodrom qoplamalarini gʻildirakli yuklamalarga hisoblashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dinamik taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining yuqori tezliklarda harakatlanishi natijasida qoplamaga tushuvchi yuk miqdorining kamayishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dinamiklik koeffitsiyenti Kd va yukdan boʻshatish koeffitsiyenti γƒ qiymatlari mazkur SHNQning 30-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-rasm. Aerodrom qoplamalarini maydon guruhlariga boʻlish sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-sxema havo kemalarining yurishi magistral yurgizib borish yurgizib borish yoʻlagida bajariluvchi aerodromlar uchun; 2-sxema — yurgizish sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarida bajariluvchi aerodromlar uchun. A-magistral yurgizib borish yoʻlagi; perrondagi magistral burish yoʻllari;sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi uchastkalari; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagining sistematik ravishda havo kemalari yurib boradigan,koʻndalang kesimdagi oʻrta qismi; B-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan (oxirgi maydonlarga birikuvchi, koʻndalang kesimdagi sunʼiy uchish qoʻnish yoʻlagining oʻrta uchastkalari) 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan(yordamchi va biriktiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perronlar, asosiy magistral yurgizib borish yoʻlaklaridan tashqari va shunga oʻxshash havo kemalari turishi uchun maydonlar) sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining uchastkalari; V-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismi; G-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismidagi koʻndalang kesimdagi chekka qismlari, yurgizib borish yoʻlagi biriktiruvchi qismlardan tashqari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. (Bikr) Qattiq aerodrom qoplamalari hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
246. Qattiq aerodrom qoplamalari mustahkamlik va yoriqlar hosil boʻlishi boʻyicha hisoblanganda, quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
md — agar asosiy qatlam (lar) mustahkamlanmagan materiallardan tayyorlangan boʻlsa, 244-bandga muvofiq hamda zamin qatlami bogʻlovchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanadigan qoplama plitasining kesimidagi hisobiy egilish momenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mu — qoplama plitasining kesimidagi chegaraviy egilish momenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
247. md egilish momentlarining hisobiy qiymatlari MN•m/m, barcha turdagi bir qatlamli qattiq qoplamalar qismining birlik kengligi quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc,max — plitaning markaziy yuklanishidagi maksimal egilish momenti, MN•m/m, u oʻqqa perpendikulyar boʻlgan plitaning konstruktiv qismlarida havo kemalari tayanchining gʻildiraklaridan tushadigan maksimal umumiy moment sifatida hisoblanadi.(mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gʻildiraklar hisobiy kesimida egilish momentining salbiy qiymatini keltirib chiqarganda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — markaziy yuklanishdagi egilish momentidan plitaning chetiga yuklangan momentgacha oʻtish koeffitsiyenti, quyidagilarga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton va temir-beton qoplamali qoʻshimchalar yoki konstruktiv chetini mustahkamlash uchun — 1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton va temir-beton qoplamalar uchun, ulangan tutashmalarsiz va plitalarning chetini mustahkamlashsiz — 1,5;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalar uchun — 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuchlanishsiz armaturali temir-beton qoplamalar uchun mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi boʻyicha, ulashgan tutashmali qoplamalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kN — bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilmagan materiallardan tayyorlangan zaminda qoldiq egilishlarning toʻplanishini hisobga olgan va A va toʻxtash joylari guruhi kesimlari uchun 1,1 ga teng qabul qilingan koeffitsiyent (mazkur SHNQning 10-ilova 1-rasmi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilgan materiallardan tayyorlangan zaminlar uchun, shuningdek, B guruhlari (toʻxtash joylaridan tashqari) maydonlari uchun zaminlar turidan qatʼiy nazar, V va G uchun kN= 1,0 olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kx(y) — turli qattiqlikdagi Bx va By boʻylama va koʻndalang yoʻnalishdagi qoplamalarning ortotropik plitalaridagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga olgan va jadvalga (mazkur SHNQning 9-ilova, 2-rasmi) muvofiq olingan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton, armobeton va temir-beton qoplamalar uchun kuchlantirilmagan armatura bilan kx(y)=1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m1 — gʻildirak taʼsiridan egilish momenti, izi markazi hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi, MN•m/m, formula boʻyicha aniqlanadi m1= ̅m1 Fd;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mx(y)i — plitaning konstruktiv qismidan tashqarida joylashgan gʻildirakning taʼsirida hosil boʻlgan egilish momenti, MN•m/m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fd — hisobiy gʻildirak yuki, MN, quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m1 — gʻildirakning taʼsiridan bitta egilish momenti, uning izi markazi qisqartirilgan radiusga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-jadvali boʻyicha aniqlangan hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Re — aylana radiusi formula bilan aniqlanadigan gʻildirak pnevmatigining izi maydoniga teng, m,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pa — gʻildirak pnevmatikasidagi ichki havo bosimi, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
formula boʻyicha aniqlanadigan plitaning elastik tavsifi,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fn — konstruktiv havo kemalarining asosiy tayanchidagi yuk (yoki standart yuk), MN;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nk — tayanch ustidagi gʻildiraklar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kdγf — mazkur SHNQning 29-jadvaliga muvofiq aniqlanadigan dinamik va yuk koʻtarish koeffitsiyentlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ks — bir xil grunt zaminining hisoblangan toʻshama koeffitsiyenti, MN / m, B ilovasiga muvofiq belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻp qatlamli gruntli zamin uchun, shuningdek bogʻlovchi bilan ishlov berilmagan sunʼiy zamin uchun mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan ekvivalent toʻshama Kse koeffitsiyentining qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
̅mxi, ̅myi — koordinatalarga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 2-jadvaliga muvofiq belgilanadigan havo kemalari tayanchining gʻildiragining taʼsiridan plitaning hisobiy kesimida harakat qiluvchi yagona egilish momentlari va , (yi, xi — koordinatalarning kelib chiqishi sifatida koʻrib chiqilayotgan uchastkalarning kesishishini hisobga olgan holda kuch qoʻllash koordinatalari (Fd);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — qoplama plitasi kesimining qattiqligi, MRa • m/m, uning kesimining kengligi birligiga tegishli va mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun sinov hisob-kitoblari boʻyicha gʻildirakni topish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
248. Qoplama plitalari boʻlimlarining qattiqligi quyidagi formulalar boʻyicha kesma kengligi birligida aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton, armobeton va oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalarning qismlari (uchastkalari) quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B= 0,085Ebt3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-rasm. Havo kemalari tayanchlari uchun yuklash parametrlarining hisobiy sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kesim kengligi birligiga toʻgʻri keladigan eng yuqori egilish momenti mu, MN•m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
beton va temir-beton qoplamalar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zoʻriqtirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalar uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zoʻriqtirilgan temir-beton plitalar uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc — mazkur SHNQning 30-jadvaliga muvofiq olingan qoplamalarning ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rtb,Rtb,ser — egilishdagi betonning choʻzilishga chidamliligi, MPa, mazkur SHNQning 8-ilovasining 1-jadvali boʻyicha olingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rs — armaturaning choʻzilishga hisobiy kuchlanishi, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ku — yoʻl qoplamasining loyihalash muddati davomida havo kemalari gʻildirak yuklarining qoʻllanilishi sonini Ud hisobga olgan holda koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m1 — moment, MN•m/m, yorilishi tekshiriladigan kesma maydonidan eng uzoqda joylashgan yadro nuqtasidan oʻtadigan oʻqqa nisbatan kesma kengligi birligi uchun pastki va yuqori oldindan kuchlanish armaturasida hosil boʻladigan kuchlar mr SP 63.13330.2018 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
249. Yuqori va pastki qatlamlarning plitalari uchun ikki qatlamli qoplamalarni hisoblash mazkur SHNQning 230-bandiga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250. Chegaraviy egilish momenti mazkur SHNQning 233-bandi formulasi boʻyicha aniqlanishi, shuningdek, ushbu formula boʻyicha hisoblangan pastki qatlam plitalaridagi chegaraviy egilish momenti jadvaldan aniqlangan tuzatish koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi kerak (mazkur SHNQning 9-ilova, 1-rasmi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
251. Plitaning kesma kengligi birligiga ikki qatlamli qoplamaning yuqori va pastki qatlamlaridagi plitalarning hisobiy egilish momentlarini md,sup(inf), kN·m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlashtirilgan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlashtirilgan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlashtirilmagan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlashtirilmagan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc,max — maksimal egilish momenti, kN • m/m, qattiqlikdagi bir qatlamli plitaning markaziy yuklanishida mazkur SHNQning 176-bandiga muvofiq hisoblab chiqiladigan qattiqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bsup,Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlar plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga taalluqli hamda ushbu SHNQning 177-bandga muvofiq hisoblangan holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k` — teng qabul qilingan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,5 — yuqori va pastki qatlamlarda tutashtiruvchi ulamalar boʻlmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,4 — tutashtiruvchi ulamalarni faqat pastki qatlamda oʻrnatishda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,2 — yuqori va pastki qatlamlarda yoki faqat yuqori qatlamda, lekin qatlamlarning umumiy qattiqligidan hisoblangan qoplamaning qalinligi uchun qabul qilingan parametrlar bilan tutashgan ulamalarni oʻrnatishda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k1 — pastki qatlam plitalarining qirralari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyenti mazkur SHNQning 34-jadvaliga muvofiq aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

34-jadval

k1

k1

0

1,20

4

2,00

0,15

1,04

5

2,25

1

1,25

6

2,50

2

1,50

7

2,75

3

1,75

8

3,00

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
252. Sunʼiy zaminlarning qalinligi zamin qatlami mustahkamlanmagan materiallardan taʼminlangan boʻlsa, mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sunʼiy zamin qatlami asosiy qatlam bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
253. Aerodrom qoplamalarini mustahkamlik uchun hisoblashda dinamik koeffitsiyenti (qoplamadan yuqori tezlikda harakatlanayotgan samolyotni hisobga olgan holda) mazkur SHNQning 35-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

35-jadval

Aerodrom qoplamalarining uchastkalar guruhi

Tushirish koeffitsiyenti yf

Gʻildiraklar pnevmatikasidagi ichki havo bosimidagi MPa dinamik koeffitsiyent Kd

1,0 va undan kichik

1,0 — 1,5

1,5 va undan katta

A

1

1,2

1,25

1,3

B

1

1,1

1,15

1,2

V

0,85

1,1

1,1

1,1

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Barcha qismlar (uchastkalar) uchun qattiq boʻlmagan qoplamalarni va gʻildiraklarning pnevmatikalaridagi havo bosimini hisoblashda dinamik koeffitsiyentni 1,1 ga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Yoʻlak chetlarini mustahkamlash va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchlariga tutashgan mustahkamlangan uchastkalarni mustahkamlash uchun dinamik va tushirish koeffitsiyentlari 1 ga teng qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

36-jadval

Aerodrom qoplamalari

Aerodromlar joylashgan joyda qattiq qoplamalar ish sharoitlarining koeffitsiyenti ya

50o shimoliy kenglikdan shimolroq

43 va 50 o shimoliy kenglik orasida

43o shimoliy kenglikdan janubroq

A

B, V

G

A

B, V

G

A

B, V

G

betonli

0,80

0,90

1,10

0,75

0,85

1,05

0,70

0,80

1,00

Armobetonli

0,90

1,00

1,20

0,85

0,95

1,15

0,80

0,90

1,10

Temir-betonli kuchaytirilmagan armatura bilan

1,00

1,00

1,30

0,95

0,95

1,25

0,90

0,90

1,20

Oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalardan

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Ikki qavatli qatlam va asfaltbeton bilan mustahkamlangan qattiq qoplamalarning pastki qatlami uchun barcha holatlarda ish sharoitlari koeffitsiyenti 50° shimoliy kenglikdan shimolda joylashgan obyektlar uchun qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
254. Yoriqlarni ochish uchun kuchaytirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalarni hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Acre< 0,3
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
acre — plitaning hisobiy kesimidagi yoriqlar ochilishi kengligi, mm, hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255. Grunt zaminining maksimal bosim boʻyicha bir qatlamli zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturali temir-beton qoplamalarini hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pd — yerda doimiy va vaqtinchalik yuklanishdan grunt zaminiga hisobiy bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ru — gruntga ruxsat etilgan maksimal bosim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarining hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
256. Aerodromning qattiq boʻlmagan qoplamalarini butun konstruksiyaning yakuniy nisbiy egilishi asosida hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λd — ushbu SHNQning 184-bandiga muvofiq aniqlangan yukdan qoplamaning hisoblangan nisbiy egilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc — aerodrom qoplamalari uchastkalari guruhlari uchun olingan mehnat sharoitlari koeffitsiyenti (10-ilova): A-1; B va S-1,05; G-1.1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λu — ushbu SHNQning 256-bandiga muvofiq aniqlangan qoplamaning yakuniy nisbiy egilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
257. Hisoblash natijasida qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi 0,5 m dan oshsa, yopishqoq gruntlarning 24 MPa ga teng yoki undan kam boʻlgan elastik modullarini quyidagicha oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5 foiz ga — strukturaning qalinligi 0,51 dan 0,75 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10 foiz ga — qalinligi 0,76 dan 1,0 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15 foiz ga — qalinligi 1,01 dan 1,25 m gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20 foiz ga — qalinligi 1,25 m dan ortiq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
258. Yoʻl qoplamasining normativ yukdan hisoblangan nisbiy ogʻishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pa — shinalar pnevmatigidagi ichki havo bosimi, MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eed — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning hamda gruntli zaminning egiluvchanligi ekvivalent moduli, MPa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Emt — siqiladigan qatlamlar ichidagi n koʻp qatlamli strukturaning (qoplama, sunʼiy zamin va koʻtarma) oʻrtacha elastiklik moduli, MPa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ψk — ushbu SHNQning 9-ilovasining 4-rasmi nomogrammasi boʻyicha aniqlangan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E1, E2,…En — alohida konstruktiv qatlamlarning egiluvchanligining hisoblangan modullari, MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t1, t2,…tn — alohida konstruktiv qatlamlarning qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ttot — konstruktiv qatlamlarning umumiy qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E — tabiiy zamin gruntining elastiklik moduli, MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
De — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 260-bandiga muvofiq belgilanadigan bir gʻildirakli ekvivalent yuk bilan pnevmatikning izi maydoniga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
259. Qoplamaning chegaraviy nisbiy egilishi mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmida keltirilgan jadvallar asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bu egilish quyidagilarga bogʻliq holda belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻildirak pnevmatikalaridagi havo bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 261-bandiga muvofiq hisoblanadigan yuklamaning keltirilgan takrorlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
260. Mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmidagi jadvallardan olingan chegaraviy nisbiy egilish qiymatlari organik yoki mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tarkibdagi mustahkam tosh materiallardan tayyorlangan yengillashtirilgan turdagi qoplamalar uchun 20 foizga oshirilishi lozim. Bunda, qoplamalar maxsus tanlab olingan tarkibga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
261. Aerodrom qoplamasining qattiq boʻlmagan konstruksiyasining asfaltbeton qatlamlari mustahkamligi quyidagi shartni bajarishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σr — hisobiy yukidan koʻrib chiqilayotgan qatlamning egilishi paytida eng katta choʻziluvchi kuchlanish, MRa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γc — aerodrom qoplamalari maydonlari guruhlari uchun teng qabul qilingan asfaltbeton uchun ish sharoitlari koeffitsiyenti: A-1; Bva C-1,1; G-1,2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rd — mazkur SHNQning 8-ilovasining 2-jadvali boʻyicha asfaltbeton egilishining choʻzilishga nisbatan hisobiy qarshiligi, MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mazkur SHNQning 9-ilovasi 6-rasmidagi nomogrammasi boʻyicha aniqlanadigan egilishdagi solishtirma choʻzilish kuchlanishi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eab — asfaltbeton qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli, MRa, Emt ga oʻxshash hisoblangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ee — asfaltbeton ostidagi zaminning egiluvchanligining ekvivalent moduli, shu jumladan gruntli zamin, MRa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Em — ushbu SHNQning 245-bandiga muvofiq aniqlanadigan asfaltbeton ostidagi zamin n qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli (gruntli zaminni hisobga olmagan holda), MPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψk — ushbu SHNQning 9 ilovasining 4-rasmidagi nomogramma boʻyicha Emtva Eed qiymatlari oʻrniga Emva Ee kattaligini qabul qilgan holda aniqlanadigan koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Deab — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 187-bandga muvofiq belgilanadigan asfaltbeton qatlami (qatlamlar) uchun pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
262. Ikki yoki uch qatlamli asfaltbeton qoplamaning mustahkamligini hisoblashda, koʻp qatlamli asfaltbetonni Eab oʻrtacha elastiklik moduliga ega boʻlgan bir qatlamga qisqartirgan holda, faqat pastki qatlamni egiluvchan kuchlanish uchun hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
263. Aylana diametri De pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng boʻlgan quyidagicha formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
da Fe ga, ga teng qabul qilinadigan koʻp gʻildirakli tayanch yukining kuch taʼsirini oʻrnini bosuvchi bir gʻildirakli ekvivalent yuk, MN va boshqa hollarda quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — asosiy tayanchning eng yaqin gʻildiraklari orasidagi minimal masofa, m:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
αt αd — mos ravishda tayanchdagi eng yaqin gʻildiraklarning oʻqlari orasidagi masofa va asosiy tayanchdagi gʻildiraklar orasidagi maksimal masofa, m, tayanchdagi gʻildiraklarni tekislash sxemasiga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasi 7-rasmiga muvofiq olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyalar qatlamlarining umumiy qalinligi, m, uchun Fe aniqlanadi (ttot nisbiy burilish kuchini hisoblashda strukturaning umumiy qalinligi va egilishda ularning kuchlanish kuchini hisoblashda asfaltbeton qatlamlarining umumiy qalinligiga teng ravishda olinadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
264. Yoʻl qoplamasining mustahkamligini hisoblashda, har xil turdagi havo kemalari yuklarining taʼsirini, Nr yuk qoʻllanilishining takrorlanishini kamaytirish orqali hisobiy yukining ekvivalent taʼsiriga olib kelish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, faqat asosiy tayanchdagi yuklar havo kemasining asosiy tayanchidagi yukning yarmidan koʻp yoki teng boʻlgan havo kemasini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nr qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — havo kemalari turlari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ni — /-chi havo kemasining oʻrtacha kunlik parvozlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nai-/-chi havo kemasining tayanchidagi oʻqlar soni, shuningdek, yakuniy burilish kuchini hisoblashda olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kni — yukni kamaytirish koeffitsiyenti:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pai, pad — /-chi va konstruktiv havo kemalarining gʻildiraklari pnevmatiklaridagi ichki havo bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dei ,Ded — mos ravishda i-chi va konstruktiv havo kemalarining ekvivalent bir gʻildirakli yuklarining izlari maydonlariga teng aylanalarning diametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dei, i Ded qiymatlari (mazkur SHNQning 260-bandi) formula boʻyicha alohida-alohida, asfaltbeton qatlamlarini egilish kuchlanishida hisoblashda va strukturaning mustahkamligini yakuniy nisbiy egilish bilan hisoblashda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Aerodromlarni rekonstruksiya qilishda mavjud qoplamalarning mustahkamlanishini hisoblashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
265. Qattiq aerodrom qoplamalarini mustahkamlashning qattiq qatlamini hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Md,sup; Mu,sup — mos ravishda kesma kengligi birligi uchun armatura qatlamidagi hisoblangan va yakuniy egilish momentlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
266. Armatura qatlamidagi hisobiy egilish momentlari md,sup tegishli hisoblashlar bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
monolit beton yoki temir-beton qoplamali monolit hamda temir-beton qatlami bilan mustahkamlanmagan materiallarga asoslangan temir-beton qoplamalarni mustahkamlash quyidagi formulaga muvofiq hisoblanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kmax pastki qatlam plitalarining chekkalari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyent bu yerda, koeffitsiyentlarning k`va k1 maksimal qiymatlari sifatida qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc,max — maksimal egilish momenti, MN·m/m, mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq belgilanadigan umumiy qattiqlik Binf+Bsup bilan plitaning markaziy yuklanishida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlarning plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga tegishli va mazkur SHNQning 243-bandiga muvofiq hisoblangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bsup — mavjud temir-beton qoplamani monolit temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc,max — mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq aniqlangan umumiy qattiqlik bilan cheksiz plitada eng katta egilish momenti, MN· m/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k` — mazkur SHNQning 248-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k1 — ortotropik plitalardagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga oladigan va mazkur SHNQning 9-ilova 2-rasmiga muvofiq olinadigan koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Binf, Bsup — plitalarning oʻrta zonasi uchun aniqlangan, mos ravishda, qoplamaning pastki (mavjud) va yuqori qatlamlarining qattiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — koeffitsiyent mazkur SHNQning 9-ilova 1-rasmiga muvofiq tutashgan ulamalar cheti uchun aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
267. Monolit beton yoki temir-beton qoplamalarni birlashtiruvchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallar asosida monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda egilish momenti md,sup mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
268. Monolit temir-beton qoplamani monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda mavjud temir-beton qoplamani armobeton sifatida hisoblashda hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
269. Mavjud qoplamalarning beton va temir-beton qatlamlari qattiqligi va chegaraviy egilish momentini aniqlashda ularning hisobiy qalinligi tpd mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq belgilangan buzilish toifasiga qarab hamda buzilish toifasida mavjud boʻlgan qoplamaning tex qalinligi olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I_______________tpd = tex
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II______________tpd=0,9 tex
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III______________tpd=0,8tex
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
270. Hisoblashda IV toifadagi buzilishning mavjud qattiq qoplamalari toʻshama koeffitsiyenti Ks= 600 MN/m3 boʻlgan sunʼiy zaminlar sifatida hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mavjud qattiq qoplamani mustahkamlash uchun asfaltbeton qatlamining qalinligi tab formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ten — maʼlum bir hisobiy yuk uchun bir qatlamli beton qoplamaning qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ted — qoplamalar uchun teng deb hisoblanadigan, mavjud qoplamaning koʻtarish qobiliyati boʻyicha ekvivalent beton qoplamaning qalinligi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
betonli ted=tpd;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armobetonli ted=1,1tpd;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
armatura ulushida kuchlantirilmagan armaturali temir-beton:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

0,25

;

0,3

;

0,35

;

0,4

;

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yigʻma va monolitli kuchlantirilgan ted=1,6tpd
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tab,min — mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq qabul qilingan asfaltbetondan yasalgan armatura qatlamining minimal qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Eb, Eab — mazkur SHNQning 8-ilovasi 1 va 2-jadvallariga muvofiq olingan beton va asfaltbetonning elastiklik modullari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
271. Kerakli bir qatlamli beton qoplamaning qalinligini aniqlashda quyidagilar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
materiallarning tavsiflari, chok turlari va tutashtiruvchi ulamalar mavjud qoplamaga nisbatan olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dinamik koeffitsiyenti qiymatini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilganlarga nisbatan 15 foiz ga kamaytirish, lekin kamida 1 ni olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mehnat sharoitlari koeffitsiyenti γc, mazkur SHNQning 9-ilovasi 3-rasmidagi jadvalga muvofiq aniqlangan tuzatish koeffitsiyentini hisobga olgan holda belgilash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
272. Mavjud qattiq qoplamani yoki ilgari asfaltbeton bilan qoplangan qattiq qoplamani mustahkamlash uchun zarur boʻlgan asfalt qoplamasining qalinligi quyidagi hisobiy chegara holatlaridan foydalangan holda aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asfaltning egilish kuchlanishiga qarab mustahkamligi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asfaltbetonning aviadvigatellari gaz oqimlarining aerodinamik taʼsiriga bardoshliligi boʻyicha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ish yukidan va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligidan gruntli zaminga ruxsat etilgan maksimal bosim boʻyicha.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
273. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni mustahkamlashni mavjud qoplamalar va poydevorlar qatlamlarining texnik holatini hisobga olgan holda, yangi loyihalashtirilgan qoplamalar kabi bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mavjud qattiq boʻlmagan qoplamalarni qattiq qatlam bilan kuchaytirish paytida, mavjud qoplamani sunʼiy zamin sifatida koʻrib chiqish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-§. Suvni qochirish va drenaj tizimlariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Umumiy koʻrsatmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
274. Aerodrom qoplamalarini, gruntli zaminlarni va uchish maydonining gruntli qismlarini loyihalashda iqlim va gidrogeologik sharoitga bogʻliq holda, yuza va yer osti suvlarini yigʻish va qochirish uchun suv qabul qiluvchi va oqizib yuboruvchi sunʼiy inshootlarni oʻz ichiga olgan suvni qochirish va drenaj tizimlarini majmuaviy yechimlari koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
275. Suvni qochirish tizimlarini gilli, qumoq gruntli, changli qumoq gruntli aerodrom qismlari uchun, shuningdek xavfli yuvilish (yemirilishga moyil gruntlar mavjud boʻlganda, joyning nishabligi katta boʻlganda, jalaga xos yogʻingarchilik) sharoitlarida joylashgan qismlari uchun bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
276. Qumli, qumloq va boshqa yaxshi filtrlaydigan gruntli hududlar uchun suv chiqarish tizimlarini tanlab oʻrnatish hamda ishlab chiqarish maydonlaridan oqova suvlarni mazkur SHNQning 14-bobi talablariga muvofiq zararsizlantirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu talablar vertodromlarni loyihalashda ham qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
277. Suvni qochirish va drenaj tizimlari elementlarining koʻndalang kesim oʻlchamlarini va ularning loyihaviy nishabliklarini gidravlik hisoblash natijalari asosida, mazkur SHNQning 12-ilovasiga asosan qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
278. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining asosiy rasmlarini tanlashda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom joylashadigan yoʻl-iqlim hududi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
namlik darajasi va yuza oqimi sharoiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
topografik va boshqa mahalliy sharoitlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 13-rasmida keltirilgan asosiy sxemalardan birini yoki ularni birgalikda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu sxemalarning kombinatsiyasini qabul qilishga yoki aerodrom joylashgan hududning aniq muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlariga nisbatan ularga oʻzgartirishlar kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-sxema
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-sxema
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-sxema
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-rasm. Aerodrom uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari sxemasi (koʻndalang kesim va reja)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. talvej quduq; 2-gruntli ariqcha; 3-chekkasi; 4-qoplama; 5-qoplama qirgʻogʻidagi ariqcha;. 6-nazorat qudugʻi; 7-gʻovak qatlamli asos; 8-yomgʻir suvini qabul qiluvchi quduq; 9-oqizib yuboruvchi qurilma; 10-zovur; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qirgʻogʻi tashqarisidagi suv qochiruvchi qurilma; 11-gʻovaksiz qatlamli asos.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
279. Mazkur SHNQning 13-rasmi 1-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek qurilish hududida abadiy muzlik boʻlmagan I hududda joylashgan aerodromlar uchun quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tabiiy asosda gil yoki changli gruntlar mavjudligida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntlarni koʻpchishga moyilligi aniqlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasi yoki maydonlari (maxsus maqsadli, toʻxtash joylari va boshqalar) nishabligining kengligi 40 m dan ortiq boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 13-rasmi 2-sxemasi qumli va qumloq gruntli II va III yoʻl-iqlim hududlarida, yigʻma plitalardan qattiq qoplamali, shuningdek tabiiy zamindagi gil va qumloq gruntli IV hududda joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 13-rasmi 3-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek tabiiy asoslari eroziyaga moyil boʻlmagan qumli gruntlardan tashkil topgan I yoʻl-iqlim hududlarida joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, eroziya, choʻkish va koʻpchishga moyil boʻlmagan tabiiy asosdagi barcha turdagi gruntli IV va V yoʻl-iqlim hududlarida qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
280. Aerodrom qoplamasi asosida gʻovakli qatlam mavjud boʻlsa, chetki drenajlarni (xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari) loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
281. Chuqur drenajlardan asosning gʻovakli qatlamidan suvni qochirish uchun xam foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
282. Qoplamaga ulashgan hududlardan yer osti suvlari yoki ustki suvlar kirib kelgan taqdirda, qoplamalarning chetlari boʻylab toʻsuvchi drenajlar koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
283. Suvni qochirish va drenaj tizimlarini aerodrom elementlarining kelgusida kengaytirishini hisobga olgan holda hamda quyidagi talablarga muvofiq loyihalash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chiziqli inshootlar va drenaj uzunligi eng qisqa boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kollektorlarni aerodrom qoplamalari tagida yotqizish istisno tariqasida loyihalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvni qochirish va drenaj tizimlaridan suvni oqizish tabiiy suv omboriga yoki relyef yuzasiga amalga oshirilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, mazkur SHNQning 18-bobida belgilangan atrof-muhitni muhofaza qilish talablari bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-bob. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining elementlariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
284. Suvni qochirish va drenaj tizimlari quyidagi elementlarni oʻz ichiga olishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoplamadagi ochiq novlar, gruntli novlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kuzatuvchi, yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kollektorlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻovakli qatlamlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chetki drenajlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurli oʻtkazuvchilar va qurituvchilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
285. Sunʼiy qoplama cheti boʻylab joylashadigan novlarni ochiq va yopiq uchburchak koʻndalang kesimli qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ochiq novlar kengligini novli plitalar kengligiga asosan, novning oʻq boʻyicha chuqurligini esa gidravlik hisob bilan, lekin kamida 8 cm qilib olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
286. Gruntli novlar ochiq uchburchak kesimli loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntli novning boʻylama nishabligi 0,005 dan kichik boʻlsa, nov oʻqi boʻyicha joylashadigan naychasimon quritgichlar koʻzda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntli nov oʻqi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasidan 25 m dan kam boʻlmagan, yurgizib borish yoʻlakchasidan 10 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
287. Sunʼiy qoplamalar cheti boʻylab joylashgan ochiq novlar oʻqi boʻyicha yomgʻir suvlarini yutuvchi quduqlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha esa yer osti quduqlari, yaʼni suvlarni qabul qilib va oʻtkazuvchilar orqali kollektorlarga qochirishni taʼminlovchi moslamalar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
288. Yondosh yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, shuningdek talvej quduqlari orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 37 va 38-jadvallariga muvofiq belgilash va gidravlik hisob-kitoblarga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

37-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida yomgʻir suvlarini yigʻuvchi quduqlar orasidagi masofalar, m

0,003 — 0,005

0,005 dan katta

Ikki nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 50 m maydonchalar

100 — 150

150 — 200

Qoplama kengligi 50 m dan 60 m gacha boʻlgan bir nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar ∆, mm/ min:

2 dan 3 gacha

100 dan 125 gacha

125 dan yuqori 175 gacha

3 dan 4 gacha

75 dan 125 gacha

125 dan yuqori 150 gacha

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: ∆ — prognoz qilinayotgan aerodrom hududida qabul qilingan takrorlanishning hisoblangan yogʻingarchilik intensivligini tavsiflovchi va mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq belgilanadigan meteorologik koʻrsatkich.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

38-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida talvej quduqlari orasidagi masofalar, m.

0,005 dan 0,008 gacha

0,008 yuqori 0,015 gacha

Ikki nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 60 m maydonchalar, kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari

100 dan 150gacha

150 dan 200 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

Qoplama kengligi 60 m gacha boʻlgan bir nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari ∆, mm/min da:

2 dan 3 gacha

3 dan 4 gacha

125 dan 150 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

75 dan 100 gacha

200 dan 300gacha

Bir nishabli va ikki nishabli yurgizib borish yoʻlagi, kengligi 25 m maydonchalar, kengligi 25 m kam gruntli yoʻlak chetlari

150 dan 200 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 150 gacha

200 dan 300 gacha

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Chiziq ustidagi masofalar qumli va qumloq gruntlar uchun, chiziq ostida — gilli va qumloq gruntlar uchun koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Novlar oʻqi boʻylab joylashgan, shuningdek boʻylama nishabliklari 0,005 dan kam boʻlgan novlar yoki quritgichlarda novni loyihalashda talvej quduqlari (uchish maydonining grunt qismidagi yopiq pastlik joylarida oʻrnatiladigan, yer usti suvlarini toʻplab, keyinchalik ularni kollektor orqali aerodromdan tashqariga chiqarish uchun moʻljallangan quduq) orasidagi masofa 75 m dan 100 m gacha olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
289. Kollektorlar aerodrom qoplamalari cheti boʻylab, ulardan 10 dan 15 m gacha masofada joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
290. Kollektor quvurlarini joylashtirish chuqurligi (grunt yuzasidan xizmat koʻrsatishgacha masofa) qordan xalos boʻlgan yuzada gruntlarni muzlash chuqurligidan kam boʻlmagan va ekspluatatsiyaviy ogʻirliklar taʼsiridan quvurlarni mustahkamlik sharti boʻyicha yetarli qilib qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
291. Gruntning muzlash chuqurligi 1,5 m dan ortiq boʻlgan hududlarda kollektor quvurlari muzlash hududida yotqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
292. Kuzatuv quduqlari kollektorlar boshida, ularning yoʻnalishi va nishabligi oʻzgargan joylarda, kollektorga oʻtkazuvchi yoki boshqa suvni qochirish tarmoqlarining qoʻshilish joylarida, shuningdek kollektorning toʻgʻri qismlarida kollektor quvuri diametri quyidagicha boʻlganda, quyidagi masofalarda joylashishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250 mm dan kichik____________ 50 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
250 dan 400 mm gacha__________ 75 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
400 dan to 600 mm gacha_______ 100 m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
600 mm dan ortiq ____________125 m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
293. Relyefning pastki joylarida kuzatuv quduqlaridan yuza suvlarini qabul qilish va qochirish uchun foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ular panjarali qopqoq va chuqurligi 0,3 m dan 0,5 m gacha boʻlgan tindiruvchi idishga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
294. Suv oqimi taʼminlanmagan maydonlardan yuza va yer osti suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun, shuningdek sunʼiy qoplamaning gʻovakli zaminidagi suvlarni yigʻish va qochirish uchun koʻzda tutilgan xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmasi va drenaj tizimlarining quritgichlarini loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
drenaj va quritgichlarning diametrlarini 150 mm dan ortiq qabul qilmaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
drenaj va quritgichlarning uzunligi 50 m dan 125 m gacha qabul qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
teskari filtr prinsipi boʻyicha drenaj va quritgichlar atrofida purkagichni filtrlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurning eng kichik yotqizish chuqurligi chidamliligi boʻyicha qilingan hisob-kitoblar asosida yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan chuqur drenajlarni esa shu sathni mazkur SHNQning 18-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlargacha pasaytirish shartiga koʻra, gidrologik hisob boʻyicha oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
295. Yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlaridan kollektorga oʻtkazuvchi quvur diametri 200 mm dan kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
296. Kollektor quvurlarini kallaklar bilan birlashtirishda egiluvchanligini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
297. Kollektor quvuri novining belgisini suvni chetlatuvchi ariqning tubini koʻrsatuvchi belgidan koʻtarilishi 30 cm dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
298. Diametri 500 mm gacha boʻlgan quvurli kollektorlarni kirish kallaklari oldida qopqoq-panjarali tindirgich quduqlarni qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
299. Kallaklarga tutashuvchi suvni chetlatuvchi ariqlar yon bagʻrini 3 m dan 10 m uzunlikkacha mustahkamlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
300. Aerodrom uchish maydonining tashqarisidagi suvni qochirish ariqlarining kollektorlarini chiqish kallagidan suv qabul qiluvchilargacha eng qisqa masofada joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
301. Burilish burchaklarida ariqlarning egrilik radiusini ariq tubi boʻyicha kengligining 20 barobariga, ariqning tutashishida ariq tubi boʻyicha kengligining 10 barobariga teng qiymatda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvni chetlatuvchi ariqning suvni qabul qiluvchiga tutashtirish joyidagi tubi toshqin suvining 5 yilda 1-marta qaytarilishida suv qabul qiluvchida toshqin suvlarining eng baland sathidan 0,3 — 0,5 m ga baland boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
302. Aerodrom joylashadigan hududda tabiiy suv qabul qiluvchi mavjud boʻlmagan hollarda, suv qabul qiluvchi bugʻlantiruvchi havzalar loyihalashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
303. Aerodromga yonma-yon joylashgan suv yigʻuvchi maydonlardan keluvchi yuza suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun uchish maydonining tashki chegarasidan, shuningdek aerodromning boshqa elementlarini sunʼiy qoplamasi chetidan kamida 30 m masofada joylashadigan togʻ oldi ariqlarni loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
304. Qoʻshni suv havzalaridagi suv sathi koʻtarilishi natijasida aerodrom hududini suv bosishdan himoyalash uchun toʻlqin balandligi va uni toʻgʻon yon bagʻriga urilishini hisobga olib, baland suvning hisobiy sathidan kamida 0,5 m yuqorida himoyalovchi toʻgʻon qurishni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
305. Mustahkamlanmagan yuzaga ega boʻlgan gruntli novlar, suvni chetlatuvchi va togʻ oldi ariqlaridagi suv harakati tezligi quyidagidan oshmasligi lozim, m/s:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum, qumgruntlar uchun ........ 0,4;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yirik qum uchun …..................................................................... 0,8;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
changli qumoq grunt uchun ......................................................... 0,;7
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qumgrunt uchun ........................................................................... 1,0;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gillar uchun …........................................................................... 1,2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
306. Suv harakatining yuqori tezligida gruntli novlar, drenaj va togʻ jinsli ariqlarning yuzasi chim bilan mustahkamlanishi, tosh terish yoki beton bilan ishlov berilishi suv oqimi tezligini pasayishiga olib kelmasligi va oqim tushishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
307. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining chiziqli elementlarining boʻylama nishabligini quyidagidan kichik qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sunʼiy qoplama cheti boʻyicha joylashgan ochiq novlar, gruntlarning muzlash hududidan tashqarida yotqiziladigan kollektorlar uchun — 0,003;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ochiq gruntli novlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha joylashadigan naysimon qurituvchilar, chekka drenajlar va drenaj tizimlari uchun — 0,005;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlaridan kollektorga oʻtqazuvchilar uchun — 0,020 dan 0,030 gacha, xuddi shunday xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari uchun — 0,005 dan 0,030 gacha, suvni qochirish ariqlari uchun — 0,002.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
308. Gruntning muzlaydigan hududida yotqiziladigan kollektorlar va oʻtkazuvchi quvurlar quvur diametriga bogʻliq holda, keskin nishablikdan kam boʻlmagan nishablikka ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
750 mm gacha — 0,008
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1000 mm dan 1200 mm gacha — 0,007
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1500 mm — 0,006
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidravlik hisob ariqning loylanmasligini taʼminlasa, suvni qochirish ariqlarida boʻylama nishablikni 0,002 dan kichik qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-bob. Maxsus konstruksiyalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
309. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)larni havo kemalarining dvigatellarini yurgizish uchun moʻljallangan toʻxtash joylarida, shuningdek aerodromning boshqa elementlarida insonlarni, uchish asboblarini, inshootlar va yer usti jihozlarini gazli havo oqimi taʼsiridan himoyalash zarur boʻlganda qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
310. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)lardan uchish maydoni changlanishining oldini olish maqsadida changsizlantirishni boshqa usullari bilan solishtirishni oʻz ichiga olgan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganda foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
311. Gʻov (toʻsiq) konstruksiyasi balandlik boʻyicha kamida oqimning yarmini ushlab qolishni va uni yuqoriga qaytarilishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
312. Bogʻlab qoʻyish qurilmalari havo kemasi turish joyining vazifasiga yoki faqat shamoldan yuklanganlikning yoki dvigatellar yurgizishda yuzaga keladigan kuch va shamolning umumiy taʼsirini qabul qilishiga bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
313. Havo kemalari turish joylarida langarli bogʻichlar uchun yaxlit turdagi poydevorlarni siqilishga mustahkamlik sinfi V20 dan kam boʻlmagan betonlardan loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
314. Aloqa yoʻllarini yotqizishda yer osti inshootlari quduqlarini joylashtirish, yigʻma plitalar bilan yopish yoki yoʻlakli quduqlardan foydalanish hisobiga tuzatish ishlari va almashtirishni tashkil etish maqsadida, ularga kirish imkoniyati taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
315. Kanallarni yopuvchi chuqurlashtirilmagan plitalar hamda havo kemalarini manyovr qilish va turishi uchun moʻljallangan aerodrom qismlarining, shuningdek uchish yoʻlagi chegarasida joylashtirilgan kuzatuv quduqlarining konstruksiyaviy elementlarini havo kemalari gʻildiraklaridan tushadigan ogʻirlikni qabul qilishga nisbatan hisoblanishi hamda sovuqqa bardoshlilikka javob berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
316. Koʻmiladigan kollektorlar va tunnellarni loyihalashda kelgusida aerodrom qoplamalarini rekonstruksiya qilish va foydalaniladigan havo kemalari ogʻirligini koʻpaytirish hisobiga yukning koʻpayish ehtimolini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-bob. Qoplamalar va sunʼiy zaminlar uchun materiallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
317. Qattiq aerodrom qoplamalari uchun GOST 26633-2015 ga javob beruvchi ogʻir betondan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
318. Mayda zarrali betondan bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamani yuqori qatlamida foydalanilganda, betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha sinfi V30 dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
319. Betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha loyihaviy sinflarini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilgandan kam olmaslik lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
320. Bir va ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlami uchun sovuqqa bardoshlilik boʻyicha beton sinfini GOST 26633-2015 ga asosan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
321. Xaritada koʻrsatilgan hududlar chegarasida joylashgan aerodromlar uchun yuqori sovuqqa bardoshlilik darajasi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
322. Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami uchun sovuqqa bardoshlik boʻyicha beton markasini eng sovuq oyning oʻrtacha oylik haroratiga bogʻlab quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
0 dan minus 5°S gacha — F 50 dan past emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
minus 5 °S dan kichik — minus 15°S gacha — F 75 dan kichik emas;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
minus 15°S dan kichik. F 100dan kichik emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqi havoning hisobiy oʻrtacha oylik harorati SHNQ 2.01.01-22 ga tegishli ravishda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
323. Armatura turi va sinfini qoplama turiga bogʻlab belgilash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
324. Kuchaytirilmagan armatura sifatida oddiy Vr-1 sinfli armaturali sim (payvandlangan sim toʻrlarda va qoliplarda) yoki A-II va A-III sinfli issiq ishlov berilgan armaturali davriy kesimli poʻlat qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
325. Montajli, taqsimlovchi va konstruksiyaviy armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-I sinfli silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
326. Armaturali poʻlatlarning tasniflarini SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
327. Metall oqim qaytaruvchi qalqonlar, ankerlar va bogʻlab qoʻyiladigan qurilmalarning langarli halqalarini tayyorlash uchun SHNQ 2.03.05-23 da nazarda tutilgan poʻlatlar joyning iqlim sharoitiga qarab ochiq metall konstruksiyalar uchun qoʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
328. Qattiq qoplamalarning deformatsion choklarini toʻldiruvchilari yuza suvlari va ekspluatatsiyaviy suyuqliklarni choklar ichiga kirishi, shuningdek ularning qum, chaqiq tosh va boshqa qattiq materiallar bilan ifloslanishidan zichlashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
329. Toʻldiruvchilar sifatida ularni qoʻllanish sharoitiga mos ravishda deformatsiyalanishga beton adgeziyasi, haroratga bardoshliligi, aviatsiya gʻildiraklari pnevmatikasiga yopishqoqligi va charchash deformatsiyasi talablariga javob beruvchi issiq va sovuq holatda qoʻllaniladigan barcha zich yopiladigan materiallardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
330. Choklarni toʻldiruvchi materiallar aviadvigatellar ishlashidan yuzaga keladigan issiq gazli oqimni qisqa muddatli taʼsiridan oʻzining ekslluatatsion xususiyatini oʻzgartirmasliklari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
331. Asfaltbeton qoplamalarini GOST 9128-2013 ga javob beruvchi asfaltbeton qorishmalaridan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-bob.Tamgʻalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Aerodrom qoplamalari va aerodrom toʻsiqlarining kunduzgi belgilariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
332. Aerodromlarning uchish-qoʻnish yoʻlagida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻlakning boʻylama oʻqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qatʼiy masofa zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻnish zonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qoʻnishning magnit yoʻl burchagi raqamli belgilari (mazkur SHNQning 14 va 15-rasmlari).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-rasm. Aerodromni belgilash sxemasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — sunʼiy qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi; II — yurgizib borish yoʻlakchasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III — perron.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-uchish-qoʻnish yoʻlagi ostonasi; 2-raqamli qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi belgisi; 3-uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻqi; 4 qatʼiy masofa zonasi; 5-qoʻnish zonasi; 6-uchish-qoʻnish yoʻlagi cheti; 7A — A tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash, 7B — B tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash; 8-oʻqli yurgizib borish yoʻlagi; 9-yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan tutashishi; 10-toʻgʻri chiziq va egri chiziq boʻylab havo kemalari yurgizib borish yoʻlagi; 11-havo kemalari toʻxtatish belgisi; 12-avtoturargoh raqami; 13-xizmat koʻrsatish zonasining konturi; 14-maxsus transport vositalarining harakatlanish yoʻli; 15-maxsus transport vositalarini toʻxtatish belgisi; 16-tomonlama kutish maydoni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yulduzchalar bilan belgilangan kasrlar surati aerodrom belgilarining oʻlchamlarini F, E, D, kod belgilari, maxraj — aerodrom belgilarining oʻlchamlarini C, B kod belgilari bildiradi. Oʻlchamlar metrda berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
333. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻshimcha ravishda yaqinlashish tomonida “L” (chap) va “R” (oʻng) lotin harflari bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularning chegara belgilari va qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari oʻrtasida joylashgan qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari va parallel uchish-qoʻnish yoʻlagining belgilash belgilari mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15-rasm. Yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining yaxshilangan belgilari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishgan joylarida asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagi tamgʻalanishi saqlanishi va ikkilamchisi tugatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagi chekka belgilari I, II, III toifadagi aniq yaqinlashish yoʻlaklariga qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yurgizib borish yoʻlagidan uchish-qoʻnish yoʻlagiga oʻtish joylarida va uchish-qoʻnish yoʻlagi chorrahalarida chekka belgilar tugatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
334. Doimiy va vaqtinchalik oʻzgartirilgan ostonada yangi ostona belgilariga 1,8 m kenglikdagi koʻndalang chiziq qoʻshilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻchirilgan ostonadan oldingi barcha belgilar olib tashlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagining markaziy chizigʻi belgilari yoʻnalishli oʻqlarga oʻzgartirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
335. Barcha uchish-qoʻnish yoʻlagi belgilari oq rangga boʻyalishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
336. Aerodromlarning yurgizib borish yoʻlaklarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻylama oʻq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagi ushlab turish joylari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yurgizib borish yoʻlagi bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagini kutib turish joylari belgilari (faqat radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun), shuningdek oraliq ushlab turish holati belgilari chizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
337. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan yurgizib borish yoʻlagi (yurgizish marshruti) ikki turdagi kutib turish joyi belgilariga ega boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A turi va B turidagi tamgʻalashda B turidagi belgi (qoʻshimcha, uchish-qoʻnish yoʻlagidan uzoqroqda) faqat ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida zarur boʻlganda ikkita kutib turish joyi belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
338. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida qoʻshimcha kutib turish joyini belgilash zarurati uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi oʻrtasida yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, qoʻshimcha belgilar tufayli, uchish-qoʻnish yoʻlagida harakatlanish vaqtini sezilarli darajada qisqartirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
339. Oraliq kutib turish joylarini belgilash samolyotlar va transport vositalari bir vaqtning oʻzida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan chorrahalarda yurgizib borish yoʻlagida qoʻllaniladi va ular harakatlanuvchi havo kemasining maksimal indeksiga muvofiq yurgizib borish yoʻlagi kesib oʻtish uchun olingan xavfsiz masofada toʻxtash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
340. Oraliq kutib turish joylari mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
341. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida kutib turish joyiga yaqinlashishni koʻrsatishda, yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining belgilanishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
342. Yaxshilangan yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari aerodromning barcha yurgizib borish yoʻlagi/uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishmalarida qoʻllanilishi va uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyidan uchish-qoʻnish yoʻlagi harakatlanish yoʻnalishi boʻyicha 45 m gacha yoki 45 m ichida boʻlsa, keyingi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyiga choʻzilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
343. Yurgizib borish yoʻlagining toʻgʻri va egri chiziqli uchastkalari va chorrahalarida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari kengligi kamida 0,15 m boʻlgan uzluksiz chiziq koʻrinishida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yurgizib borish yoʻlagi toʻgʻri chiziqli uchastkasida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi boʻylama oʻqi boʻylab qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
344. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻini oʻz oʻqi boʻylab undan ogʻish bilan belgilashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tamgʻalashdan yurgizib borish yoʻlagi istalgan chetigacha boʻlgan masofa yoʻlakning kerakli kengligining kamida yarmi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
345. Yurgizib borish yoʻlagining egri chiziqli qismida markaz chizigʻini belgilash toʻgʻridan-toʻgʻri uchastkadan davom ettirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, egri chiziqning tashqi chetiga doimiy masofani saqlab turish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tamgʻalash markazi chizigʻining egrilik radiusi kamida ushbu yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
346. Yurgizib borish yoʻlagi kesishmalarida markaz chizigʻini belgilash chizigʻi maʼlum bir yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusi boʻylab (toʻgʻri uchastkalardan) tortilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
347. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy oʻq chizigʻi uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan joyida kamida 60 m masofada uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilariga parallel ravishda davom ettirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
348. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining kutib turish joylarini belgilash A turi boʻyicha boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha boʻlgan minimal masofa kamida 90 m boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
belgilarning hech bir qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joylari yurgizib borish yoʻlagida belgilangan boʻlsa, quyidagi talablar bajarilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagiga eng yaqin boʻlgan belgilar A tipida boʻlishi kerak (mazkur SHNQning 1-rasmi), uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha minimal masofa kamida 90 m boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uzoqlashtirilgan kutib turish joylarini belgilashlar B tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va belgilashning hech qanday qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
349. Uchish-qoʻnish yoʻlagida bir nechta kutib turish joylari mavjud boʻlganda, kutib turish joylaridan foydalanish tartibi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
350. Radiomayoq tizimi bilan jihozlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagidagi kutib turish joyi belgilari A tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va ular quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan havo kemasini kutib turish joyi belgisigacha boʻlgan masofa: 3, 4 kod raqamli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 90 m; 2 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 75 m dan kam boʻlmagan va 1 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 41 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining biron bir qismi uchish-qoʻnish yoʻlagi rejalashtirilgan qismida joylashtirilmasligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
351. Harakat yoʻlining mustahkamlangan xavfsizlik chiziqlari yurgizib borish yoʻlagi qoplamalaridan kengligi 0,15 m, ular orasidagi masofa 0,15 m boʻlgan ikkita uzluksiz chiziqdan iborat boʻlgan yurgizib borish yoʻlagi tomonini belgilash chiziqlari bilan ajratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
352. Tashqi yondagi yurgizish belgi chizigʻi uning tashqi qirrasi yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining chetiga toʻgʻri keladigan tarzda qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
353. Yurgizib borish yoʻlagi belgilari sariq (zargʻaldoq) rangga boʻyalgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
354. Aerodromlarning perronlarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining yurgizish oʻqlari (yurgizish chiziqlari, burilish, burish chiziqlari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“T” shaklidagi havo kemalarining toʻxtashi belgisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻxtash joylari oʻqi raqami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xizmat koʻrsatish zonalarining konturlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
harakat yoʻnalishlari va maxsus transport vositalari uchun toʻxtash belgilari (mazkur SHNQning 16-rasmi orqali olinishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16-rasm. Belgilash sxemasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A — uchish-qoʻnish yoʻlagi parallel belgilari; B — oʻzgaruvchan ostonani belgilash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻlchamlar metrda berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
355. Perron belgilari quyidagi ranglarda boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining harakat yoʻllari — sariq (zargʻaldoq), havo kemasiga xizmat koʻrsatish zonasining qizil rangdagi kontur chiziqlari bundan mustasno;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus transport vositalarining yoʻllari — oq.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Toʻsiqlar va obyektlarning kunduzgi tamgʻalanishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
356. Kunduzgi belgilash * da koʻrsatilgan barcha obyektlarga, shuningdek OʻzR AQ-153 da belgilangan oʻtish yuzalari, ichki gorizontal yuza, uchish va qoʻnishga yaqinlashish yuzalaridan tashqariga chiqib turgan bino va inshootlar koʻrinishidagi barcha toʻsiqlarga, ularning pastki chegaralaridan 4000 m masofada joylashgan barcha obyektlarga ham tushirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
357. Rejalashtirilgan qism chegarasidan uchish yoʻlagi chegarasigacha boʻlgan masofalarda joylashgan harakatlanuvchi va statsionar obyektlarni bartaraf etish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, funksional maqsadi uchish-qoʻnish yoʻlagi yaqinida joylashtirishni talab qiladigan obyektlar bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
358. Ushbu chegaralar doirasida yangi obyektlar joylashtirilmasligi yoki mavjud obyektlarning oʻlchamlari kengaytirilmasligi lozim, quyidagi holatlar bundan mustasno:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarining uchishi va qoʻnishini taʼminlash uchun zarur boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalari parvozining xavfsizligi yoki samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
359. Quvurlar va boshqa qizil gʻishtli qurilmalarda hamda belgilangan baland qoʻzgʻalmas obyektlarning ortida joylashgan obyektlarda belgilarning yoʻqligiga ham yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
360. Kunduzgi belgilar parvoz xizmatlari uchun moʻljallangan va aerodrom panjarasi ichida joylashgan ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari) qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
361. Obyektlarning kunduzgi belgilari ikkita rangga (qizil (zargʻaldoq) va oq) ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
362. Quyidagi hollarda belgilanadigan va amalda silliq yuzalarga ega boʻlgan obyektlar boʻyalgan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yon tomoni 1,5 — 3,0 m boʻlgan toʻrtburchaklar (kvadratlar), agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzasining istalgan vertikal maydondagi proyeksiyasi har qanday holatda oʻzgarsa yoki 4,5 m dan oshsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tomonlari 1,5 — 3,0 m boʻlgan, agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzalarining har qanday vertikal tekislikka proyeksiyalari ikkala oʻlchamda 4,5 m yoki undan ortiq boʻlsa va shu bilan birga burchaklari oʻtkir rangga boʻyalgan boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari))ning gorizontal yoki vertikal oʻlchamdagi tomonlaridan biri 1,5 m dan ortiq boʻlsa, boshqa tomoni esa 4,5 m yoki undan kam boʻlsa va shu bilan birga chekka chiziqlari oʻtkir rangga boʻyalsa (kattaroq oʻlchamga perpendikulyar boʻlgan 0,5 — 3,0 m kenglikdagi rangli chiziqlar bilan almashtiriladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
363. Obyektlar (quvurlar, tele va meteorologik ustunlar, elektr uzatish liniyalari va boshqalar) quyidagicha belgilanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100 m gacha boʻlgan balandlikda ular yuqori nuqtadan toʻsiqni cheklash yuzasi bilan kesishish chizigʻigacha, lekin obyekt balandligining kamida 1/3 qismida, kengligi 0,5 — 6,0 m boʻlgan almashinadigan rangli gorizontal chiziqlar bilan, navbatlashgan yoʻlaklarning minimal soni — uchta;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100 m dan ortiq balandlikda yuqoridan pastgacha almashinadigan rangli chiziqlar bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
364. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari toʻgʻri qismlarda 30 m dan ortiq boʻlmagan boʻylama oraliqda va yumaloqlangan qismlarda kichikroq oraliqlarda yurgizib borish yoʻlagi chetidan 3 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
365. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari balandligi 0,45 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Barcha havo kemalari harakati uchun doimiy yopiq boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarida ularning yopilishini koʻrsatuvchi belgi bilan belgilangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
366. Samolyot harakati uchun vaqtincha yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarini belgilashda boʻyoq qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrsatilgan yopiq maydonni belgilash uchun moʻrt toʻsiqlar yoki belgilash belgilari qoʻllanilishi kerak. Bunda, ular uzunligi 3 m boʻlgan uchburchak prizma boʻlib, yengil material bilan qoplangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
367. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yopiqligini koʻrsatuvchi belgilash uchish-qoʻnish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yopiq yurgizib borish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida belgilar boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
368. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki yurgizib borish yoʻlagi yopilishini koʻrsatuvchi belgi xoch shaklida belgilanishi kerak boʻlgan zona chegarasiga taxminan perpendikulyar joylashgan boʻlishi zarur. Belgilar uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun oq va yurgizib borish yoʻlagi uchun sariq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlari havo kemalari harakati uchun doimiy ravishda yopiq boʻlsa, ulardagi barcha belgilar olib tashlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
369. Harakatlanish uchun yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarining yorugʻlik signalizatsiya vositalari oʻchirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, texnik xizmat koʻrsatish uchun ishga tushirish bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki uning transportga yopiq boʻlgan alohida qismi mavjud uchish yoʻlagi yoki tunda ishlatiladigan yurgizib borish yoʻlagi bilan kesishsa, ularning yopilishidan ogohlantiruvchi markirovka belgilari yopiq zonaga kirish joyi boʻylab joylashtirilishi va 3 m dan oshmaydigan oraliqlarda oʻrnatilgan chiroqlar bilan toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
370. Xalqaro aeroportlar aerodromlarini loyihalashda OʻZR AQ-153 ga rioya etish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
371. Vertodrom belgilari IKAO talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17-bob. Aerodromlarda avtomobil yoʻllari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
372. Aerodromlardagi avtomobil yoʻllari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
alohida hududlarga kirish yoʻllari va aerodromning qoʻriqlash signalizatsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodrom toʻsigʻining perimetri boʻylab joylashgan xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarish magistral yoʻllar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
373. Magistral yoʻllar har qanday ob-havo sharoitida foydalanishga yaroqli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, magistral yoʻllar aerodromda ishlaydigan eng ogʻir transport vositalarining yukiga chidamli boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Magistral yoʻllar quyidagi qoplamalar bilan qoplanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F, E va D toifali aerodromlardagi qattiq yoki qattiq boʻlmagan turdagi asosiy qoplamalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
C, V va A toifali aerodromlardagi yengil yoki oʻtish tipidagi qoplamalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
374. Avtomobil yoʻllarini loyihalash SHNQ 2.05.02-23 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
375. Yoritish va navigatsiya uskunalari, perron, uchish-qoʻnish yoʻlagi va boshqa aerodrom elementlarini yoritishda OʻzR AQ-160 ga amal qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
376. Yangi aerodromlarni (vertodromlar) loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish yoki kengaytirishda atrof-muhitga taʼsiri baholanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Atrof-muhitga taʼsirni baholash bosqichlari va buning uchun taqdim etilgan materiallar SHNQ 1.03.03-23 ga javob berishi va quyidagilarga tegishli asosiy jihatlarni qamrab olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
salbiy taʼsir manbalari va obyektlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
atmosfera havosiga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suv havzalari va gruntga taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqin taʼsirini baholash va uchish-qoʻnish yoʻlagidan seliteb va boshqa hududlarni uzoqlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
radiotexnika vositalaridan elektromagnit nurlanish taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
potensial avariya holatlarini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Atmosfera havosiga taʼsiri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
377. Aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilish manbalari (havo kemalari, radiotexnika, aerodrom qoplamalari, aviatsiya texnikasi va passajirlarga xizmat qiluvchi harakatdagi vositalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita havo kemalarini uchish va qoʻnish hududida joylashgan va qoʻnish joylarida joylashgan hamda tabiatdagi fizik-kimyoviy jarayonlarni oʻzgarishi va noqulay meteorologik sharoitlarda yangi ifloslantiruvchi moddalarning paydo boʻlishiga imkon beruvchi manbalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
378. Aerodromlar va ularning elementlarini (perronlar, havo kemalarining toʻxtash joylari, maxsus maqsadlardagi maydonlar) loyihalash va ishlatishda atmosfera havosiga taʼsirini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aerodromdagi transport vositalari dvigatellaridan atmosferaga chiquvchi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasini SanQvaN 0053-23 ga muvofiq hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
379. F, E va D kodli aerodromlar uchun aerodrom hududidagi grunt ifloslanishiga atmosferani ifloslantiruvchi moddalarning taʼsirini hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Suv havzalari va gruntga taʼsiri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
380. Aerodrom loyiha hujjatlarida quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
angar oldi va ishlarni tugallash maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo kemalarini yuvish, saqlash va ularni muzlashiga qarshi ishlov berish uchun toʻxtash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
perronlar va vokzal oldi maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yurgizib borish yoʻlagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yukli ombor, maxsus avtobazalar, avariya-qutqarish boʻlimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiqlik bilan taʼminlovchi boʻlimlar hududidan grunt va yuza oqova suvlarini qochirish uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
381. Qishloq xoʻjaligida oʻgʻitlar va pestitsidlarni qoʻllash uchun foydalaniladigan samolyotlarga xizmat koʻrsatadigan aerodrom joylari kimyoviy reagentlar va oqova suvlarni mexanik tozalash bilan jihozlangan oʻzining tozalash inshootlariga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
382. F, E va D kod harflari boʻlgan aerodromlarda tozalangan suvni keyinchalik aeroportning texnik ehtiyojlari uchun ishlatish uchun oqova suvlarni tozalash inshootlari qurilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
383. Aerodromning suvni qochirish va drenaj tarmoqlari tizimida tozalovchi inshootlarni loyihalashda yuza oqova suvlarini tozalash va zararsizlantirish uchun asosiy ifloslantiruvchi manbalar joylashgan suv yigʻuvchi maydonlarda kollektorlardan chiqish tuynugi oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
384. Aerodromni tozalash inshootlari tizimi tarkibida ishchi hajmi yogʻingarchilik yogʻgandan soʻng 10-15 mm gacha hosil boʻladigan yuza oqova suvlarni toʻplashga moʻljallangan yigʻuvchi sigʻimlar qurilishi va ularni asosiy miqdoriga koʻra loyihalangan va neft mahsulotlari, shuningdek tabiiy yoki sunʼiy aeratsiya bilan tozalashni, biologik hovuzlarni qurish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
385. Quruq havoda drenaj suvlari oqimi 10 mm va undan ortiq yogʻingarchilik paytida hosil boʻlgan yomgʻir suvi, shuningdek erigan suvning bahorgi oqimining bir qismi tozalanmasdan suvli obyektlarga yoki oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga tushirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
386. Tozalash inshootlari konstruksiyasi elementlarini va tozalanmagan hamda tozalangan oqova suvlarni oqova tizimlarini loyihalash SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Shovqin taʼsiri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
387. Yangi qurilgan aerodromlar (vertodromlar) shahar va qishloq aholi punktlaridan tashqarida joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aerodrom (vertodrom) chegarasidan seliteb hududi chegaralarigacha boʻlgan masofa har bir aniq holat uchun belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
388. Yangi aerodromlarni loyihalashda (ularni kengaytirish istiqbollarini hisobga olgan holda) aerodrom chegaralarining aholi punktining turarjoy hududi chegaralarigacha boʻlgan masofalari GOST 22283-88 hamda SanQvaN 0008-20 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish yoʻli shovqin taʼsiri boʻyicha chegaralangan seliteb yoki boshqa hudud chegarasini kesib oʻtmasa, uchish yoki qoʻnish uchun kirish yoʻnalishi boʻyicha uchish yoʻlining gorizontal proyeksiyasi va seliteb hududi chegarasi orasidagi eng kichik masofani F, E va D kod harfli aerodromlari uchun 3 km kam boʻlmagan, S va Vlar uchun 2 km dan kam boʻlmagan qilib belgilash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
389. Vertodrom maydonini tanlashda, uchish maydonidagi eng yaqin qoʻnish maydonining markazi turarjoy binolaridan kamida 2 km da joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
390. Vertodrom uchish maydoni mavjud boʻlganda, uni yon chegaralari va aholi yashash joyining seliteb hududi chegarasi orasida 0,3 km dan kam boʻlmagan masofa boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
391. Aerodromni yangi qurish yoki rekonstruksiya qilish loyihasini ishlab chiqishda uning xususiyatlarini hisobga olgan holda, yondosh hududdagi mavjud akustik vaziyatni, shuningdek havo kemalarining ishlashi uchun koʻzda tutilgan shovqin xususiyatlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
392. Samolyotning uchishi, parvozi va qoʻnishi paytida, dvigatellarni sinovdan oʻtkazishda mavjud va loyihalashtirilgan aerodromlar yaqinidagi havo muhitining noqulay akustik ifloslanishi (samolyot shovqini) koʻrsatkichi sifatida turarjoy obyektlari binolari yoki boshqa binolarda GOST 22283-88 da belgilangan maksimal va ekvivalent tovush darajasidan oshib ketishi hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Elektromagnit maydonlarning taʼsiri
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
393. Aerodrom hududida havo harakatini boshqarish, navigatsiya hamda yagona va guruhli uzluksiz va intervalgacha boʻlgan elektromagnit energiya nurlanishining manbalari bilan aloqa qilishning radiotexnik vositalarini joylashtirishda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori va oʻta yuqori chastotalar oraligʻida hosil boʻlgan magnit maydonlarining taʼsir darajasi va yoʻnalishlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanitariya-muhofaza zonalari va cheklangan rivojlanish zonalarining hajmi va samaradorligini baholashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xizmat koʻrsatuvchi xodimlar, yoʻlovchilar va mahalliy aholini nurlanish taʼsiridan ekran va ekransiz himoya qilish uchun boshqa muhandislik-texnik yechimlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
394. Atrof-muhitga taʼsirini baholash materiali tavsiya etilgan radiotexnika vositalari qurilishi hududida energiya oqimi zichligini aniqlash hisobini oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
395. Elektromagnit maydonlarning taʼsirini hisoblash ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
radiotexnik vositalarining texnik va foydalanish xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
relyefning topografik xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
burilish joyida joylashgan radiotexnik vositalarining soni va sigʻimini oshirish imkoniyatlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
396. Xodimlarni va aholini elektromagnit maydonlar taʼsiridan himoya qilishning asosiy vositalari sifatida sanitariya muhofazasi zonasi va radiotexnik vositalari atrofidagi rivojlanishni cheklash zonasi hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya muhofazasi zonasi hududining tashqi chegarasi yer yuzasidan 2 m gacha boʻlgan balandlikda (elektromagnit maydon energiyasi oqimining zichligi GOST 12.1.006-84 hamda SanQvaN 0060-23 ga muvofiq) eng yuqori darajadagi koʻrsatkichlardan oshmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
397. Sanitariya muhofazasi zonasi ichida qatʼiy rejimning pastki zonasini hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
398. Aerodrom muhofaza zonasining tashqi chegarasida yer yuzasidan 2 m dan ortiq balandlikda radiotexnik vositalaridan elektromagnit maydonning energiya oqimini zichligi aholi punktlari uchun ruxsat etilgan maksimal darajadan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom muhofaza zonasining ichki chegarasida elektromagnit energiya oqimining zichligi aerodrom uchun ruxsat etilgan maksimal darajasidan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
399. Aerodrom muhofaza zonasi chegarasida yangi turarjoy qurilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aholini himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlar majmui va tegishlicha hisob-kitob bilan asoslangan taqdirda, mavjud turarjoy qurilishini saqlab qolishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Ekologik faoliyat
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
400. Barcha toifadagi aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalash va ulardan foydalanishda atrof-muhitni muhofaza qilish choralari quyidagilarga qaratilgan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
barcha tabiiy muhitga salbiy taʼsirlarni yumshatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni, yoʻlovchilarni va aholini radiotexnik vositalari taʼsiridan himoya qilish, shu jumladan radiatsiya darajasini tizimli monitoring qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ekranlar ajratish, himoyalash uchun daraxtlar oʻtqazish va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
seliteb, bino-inshootlar va yuqori voltli elektr uzatish liniyalarini, shuningdek koʻchmanchi qushlarning koʻchish yoʻllarini uchish maydonidan eng katta masofaga uzoqlashtirish orqali parvozlar xavfsizligini taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
401. Uchish maydonidan foydalanishda quyidagi atrof-muhit muhofazasi boʻyicha vazifalar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yerning grunt qoplamasini (oʻsimlik qatlamini) saqlab qolish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
undan ehtiyotkorona va oqilona foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aerodromlarning sunʼiy qoplamalaridan yigʻilgan yomgʻir-jala oqova suvlari hamda erigan suvlari bilan yerusti va yerosti suvlari ifloslanishini oldini olish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
402. Aviakorxonalar gruntni eroziya, ifloslanishdan muhofaza qilish aerodrom va vertodrom uchun ajratilgan yerdan oqilona foydalanish, ularning yomgʻir-jala hamda erigan suvlar bilan ifloslanish holida, ularni tozalash chora-tadbirlarini ishlab chiqishlari lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
403. Aeroport hududida grunt eroziyasini oldini olish uchun uchish maydoniga koʻp yillik chim hosil qiluvchi oʻt urugʻlari sepilishi, xizmat-texnik qurilmalar uchastkalarida esa, daraxt-buta ekinlari ekilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
404. Sunʼiy qoplamalar yuzasidagi grunt qatlamining yerusti suv oqimi bilan yuvib ketilishini oldini olish uchun zovur (drenaj) tizimi, yomgʻir suvlarini qabul qilgich va suvni chiqarib yuborish qurilmalari soz holatda saqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
405. Uchish maydonida hosil boʻlgan yer usti yomgʻir-jala va erigan oqova suvlarni tozalamasdan suv havzalariga tashlashga, amalda boʻlgan yer usti suvlarini oqova suvlar bilan ifloslanishdan muhofaza qilish, aerodromlar toifalariga muvofiq sanitariya-himoya zonalarini taʼminlashga qoʻyiladigan talablarga javob bergandagina yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19-bob. Yongʻin xavfsizligi qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
406. Aerodrom hududidagi havo kemalarida sodir boʻlgan yongʻinlarni oʻchirish uchun tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalarini tashkil etish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aerodrom hududidagi yongʻinga qarshi suv taʼminoti QMQ 2.04.02-19 va SHNQ 2.04.01-21 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
407. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagining har 150 m uzunligi boʻylab hamda ushbu yoʻlak chetidan 50 — 80 m dan yaqin boʻlmagan masofada va/yoki xavfsizlik yoʻlagida tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalari joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
408. Suv havzalari tegishli koʻrsatkich belgilar bilan belgilanishi kerak. Suv havzasi quvurining diametri 150 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
409. Suv havzalarining quvuri GOST 9941-2022 ga asosan tanlanishi hamda quvurni tashqi korroziyadan himoyasi GOST 9.602-2016 ga asosan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
410. Yer osti suv havzalarining quvurlari halqalangan tizimda oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
411. Yer osti suv havzalariga yongʻin oʻchirish avtomobillarini (aerodrom avtomobillarining ogʻirligini inobatga olgan holda) borish yoʻllari qattiq qoplamali qilib loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, yongʻin oʻchirish avtomobillarini orqa (nasos) tomoni bilan yer osti suv havzalariga oʻrnatishi uchun qattiq qoplamali yoʻldagi barcha burilishlar inobatga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
412. Suvsiz hududlarda yer osti suv havzalari uchun aerodromning yongʻinga qarshi talab qilinadigan darajasiga muvofiq, muzlamaydigan yongʻinga qarshi hovuzlar joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu yongʻinga qarshi hovuzlaridan bino va inshootlarning yongʻinga qarshi suv tizimi uchun ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, hovuz sigʻimi umumiy suv sarfida hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
413. Yer osti suv havzalaridagi bosim 2 atm.dan past boʻlsa, suv sarfi hisobi boʻyicha suv bosimini koʻtarib beruvchi nasoslar bilan jihozlanishi, bunda 2 ta (asosiy va zaxira) koʻzda tutilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
414. Suv bosimini koʻtarib beruvchi asosiy yongʻinga qarshi nasos ishdan chiqqanda, zaxira nasos avtomatik ravishda ishga tushishi hamda ushbu nasoslarning elektr taʼminoti I toifada boʻlishi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidrogeologik sharoitlarning turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Gidrogeologik sharoitlar turi

Gruntning muzlashida yer osti suvlari sathining chuqurligi

1

Muzlash chuqurligidan koʻp:

2,0 m — gilda, changli qumoqda;

1,5 mqumoq grunt va changli qumgruntlarda;

1,0 mqumgruntlar, qumlar, changli qumlarda;

2

Muzlash chuqurligidan katta, lekin I tur uchun berilgandan kichik

3

Muzlash chuqurligidan kichik.

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar: 1. Muzlash chuqurligi qordan tozalangan ochiq qoplama yuzasi uchun hisob bilan aniqlanadi va uni ustidan aerodrom yuzasini vertikal rejalashtirishni hamda zamin va qoplama materiallarining issiqlik-texnikaviy tasniflarini inobatga olib hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Grunt muzlashni boshlaganida yer osti suvlari sathining chuqurligi qoplama tepasini qidiruv ishlarida belgilangan yer osti suvlari sathigacha, chuqur drenajlar yoki boshqa suv sathini pasaytiruvchi qurilmalar mavjud boʻlganda depression egrisi tepasigacha hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gilli gruntlar nomenklaturasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Grunt

Gruntning turlari

Quruq grunt ogʻirligiga nisbatan 0,05 dan 2 mm gacha oʻlchamdagi grunt zarrachalari miqdori, foiz

Egiluvchanlik miqdori Ip, foiz

 

qumgrunt

Yengil yirik

50* dan yuqori

IIp≤7

 

Yengil

50 dan yuqori

 

Changli

20 dan 50 gacha

 

Ogʻir changli

20 dan kam

 

Qumoq

Yengil yirik

40 dan yuqori

7≤Ip≤12

 

Yengil

40 va undan kam

 

Changli

40 dan yuqori

12≤Ip≤17

 

Ogʻir changli

40 va undan kam

 

Gil

Qumli

40 dan yuqori

17≤Ip≤27

 

Changli

Zarrachalari 0,05 dan 0,005 mm gacha oʻlchamdan kam

Toʻyingan

Normalanmaydi

Ip≤27

 

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Yengil yirik qum-gruntlar uchun 0,25 dan 2 mm gacha boʻlgan oʻlchamdagi zarrachalarning tarkibi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Qattiq qoplamaning qalinligi, sm

Koʻndalang choklarda

Boʻylama choklarda

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

20 va undan kam

20

50

20

80

21-30

22

50

20-22

80

31-40

25

50

20-22

80

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarning hisobiy tasniflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Tabiiy zamin grunti

Gidro geologik sharoit turlari

Quyidagi yoʻl-iqlim hududlari uchun hisobiy toʻshama koeffitsiyenti Ks, MN/m3

Quyidagi yoʻl-iqlim hududi uchun elastiklik moduli, E, MPa

I — IV

I — IV

Shagʻalli, qum,

yirik qum

-

180

130

Oʻrtacha kattalikdagi qum

1

2

160

150

120

120

Mayda qum

1

2

3

100

90

80

100

100

100

Changli qum

1

2

3

110

80

70

50

50

50

Qum-grunt

1

2

3

110

80

70

45

45

42

Gil, qumoq grunt

1

2

3

90

80

70

60

42

34

Changli qum-grunt va qumoq grunt

1

2

3

80

60

50

42

34

34

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar: 1. Jadvalda keltirilgan hisobiy oʻrin koeffitsiyentini kgs/cm3 ga keltirish uchun 10-marta kamaytirish, kgs/cm3 ga keltirish uchun esa 10-marta oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. 3-tur gidrogeologik sharoit uchun keltirilgan gruntlarni oʻrin koeffitsiyenti va elastiklik modullari qiymati quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish va boshqa muhandislik tadbirlarini qoʻllash bilan ularni 2 turga oʻtkazishni hisobga olib koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Gruntlarning toʻshama koeffitsiyenti va elastiklik modullarining keltirilgan qiymatlari gʻovaklilik koeffitsiyenti e 0,5-0,8 ga teng boʻlganda, ularni tabiiy joylashishiga e>0.8 boʻlganda, koeffitsiyentlar qiymatlarini 35 foiz ga kamaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyentini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu ilovadagi qoidalar tabiiy zamin, shuningdek egiluvchanlikning choʻzilishga hisobiy qarshiligi normalanmagan materialga ega boʻlgan sunʼiy zamin qatlamlarini hisobiga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Qattiq qoplamalarning qatlamli zamini uchun siqiladigan qatlam N chegarasida toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyenti Kse, MN/m3quyidagi ifoda orqali aniqlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kse, Ks2, Ks3 — turli holatli materiallar va bir xil turdagi gruntli tabiiy yoki sunʼiy zaminlarning gʻovakli va issiqdan himoyalovchi qatlamlarini ham hisobga olganda, 4 va 9 ilova (6-jadval)ga asosan qabul qilinadigan birinchi (yuqoridan hisoblaganda), ikkinchi va uchinchi qatlamlarning toʻshama koeffitsiyentining hisobiy qatlamlari, MN/m3 .
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t1, t2 — asosning tegishli ravishda birinchi va ikkinchi qatlamlari qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dr — ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri (Dr) quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sinfsiz va I darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,60 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
II darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
III darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,90;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,40;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V va VI darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,20;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
PAG-14 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,40;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
PAG-18 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,75.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki qatlamli zamin uchun t2va a2 qiymatlarni nolga teng deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Zamin uch qatlamdan ortiq boʻlsa, eng yupqa qatlamlarni qoʻshni qatlamlar bilan birlashtirish yoʻli orqali 3 qatlamli hisobiga keltirish va ekvivalentli toʻshama koeffitsiyentini hisoblashda quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanadigan birlashtirilgan qatlam koʻrsatkichlaridan (tred qalinlik va oʻrin koeffitsiyentining Ksr keltirilgan qiymati) foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tjKsi — xar bir birlashtiriladigan qatlamlarning tegishli ravishda qalinligi, m va toʻshama koeffitsiyenti, mn/m3, (9-ilovaning 6-jadvali).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Zaminda gʻovaklik koeffitsiyenti 0,8 dan katta boʻlgan zichlanmagan qatlamli gruntdan foydalanilganda, (siqiluvchi qatlam chegarasida) toʻshama koeffitsiyenti ushbu SHNQning 4-ilovasi boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Abadiy muzlaydigan gruntlar tarqalgan hududlarda gruntli zaminning loyihaviy tavsiflari ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi va dala sinovlari natijalariga koʻra yangilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Qattiq, siqilmaydigan qatlamlar (qoya togʻ jinslari) yotqiziladigan zaminning ekvivalentli toʻshama koeffitsiyenti quyidagi ifoda orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kse = Ksrkh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ksr — qattiq qatlamlar ustidagi sunʼiy va tabiiy asos qatlamlarining keltirilgan toʻshama koeffitsiyenti, MN/m3 ifoda boʻyicha olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kh — qattiq qatlamni taʼsir koeffitsiyenti, qoplama ostidan uni nisbiy joylashish chuqurligi db/Dr va toʻshama koeffitsiyenti Ksrga bogʻlab rasmdan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
db — grunt qattiq qatlamining sathi joylashgan chuqurlik, m
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qattiq qatlam koeffitsiyent kh aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Egrida raqamlar bilan qattiq qatlamda yotgan zamin qatlamini toʻshama koeffitsiyenti koʻrsatilgan Ks, MN/mZ.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Koʻpchiydigan gruntlarda koʻtariladigan aerodrom qoplamalari zaminining hisobi koʻpchish deformatsiyasini St ruxsat etilgan qiymatgacha Su pasayishini taʼminlovchi barqaror qatlam qalinligini aniqlashdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Barqaror qatlam qalinligini quyidagi ketma-ketlikda aniqlash kerak: sunʼiy zamin qalinligini taxminan belgilash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom toʻshamasi va zamin qatlamlari qalinligini hisobga olib, koʻpchiydigan grunt qatlami balandligi Nn m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λf λfi — tegishli ravishda gruntning oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi hamda asosi i qatlamining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
θmp — muzlash davrida qoplama yuzasidagi absolyut oʻrtacha harorat, °S, havoning oʻrtacha harorati tma teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
to — gruntning koʻpchishi boshlanishidagi harorati, °S, 1-jadvaldan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τf=∑τj — qoplama yuzasidagi manfiy haroratli davrning davomiyligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τj — havoning oʻrtacha oylik manfiy haroratli i oyining davom etishi, soat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
i — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ti — aerodrom toʻshamasi va asosi i qatlami qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηf — grunt n chi qatlamining oʻtish holatida va sovushida ajralib chiqadigan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηfi — fazoviy oʻtishlar hamda aerodrom qoplama va asosi i — qatlamining sovutish paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ηfo — koʻtarilish boshlanishining izotermasi ostida joylashgan gruntning fazoviy oʻtishlari va sovishi paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Cf, Cfi — issiqlik sigʻimi, kJ/(m3,oS);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Pd, Pdi — quruq gruntni yoki materialni zichligi kg/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
w, wi — jami namlik, birlik qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ww, wwi — grunt yoki materiallar tarkibida muzlagan suv mavjudligi hisobiga ularning namligi, tegishli ravishda gruntning (n chi) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi va asosini i chi qatlami, birlik qism.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ρdi, λfi, Cfi, wi — qiymatlar aerodrom qoplamasi va asosining materiallari uchun 1-jadvaldan, λfi va Cfi qiymatlar tabiiy asos gruntlari uchun ushbu SHNQning 6-ilovasi 2-jadvalidan ρdi, wi, va wwi, — qiymatlar — muhandislik geologiya qidiruv maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ww qiymatini quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kw — koeffitsiyent, 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
wp — joʻvalash chegarasidagi gruntning namligi, muhandislik-geologik tadqiqotlar maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Gruntlar

Koʻpchishning boshlanish harorati oS, minus

Qumlar:

Shagʻalli va yirik

Mayda va changli

0

0,2

Qum-gruntlar

0,4

qumoq gruntlar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

0,6

0,8

1,0

Gillar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

1,1

1,3

1,5

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Gruntlar

Plastiklik miqdori

Kw

Qumlar va qumgruntlar

Ip <0,02

0

Qum-gruntlar

0,02p<0,07

0,35

Qumoq gruntlar

0,07p<0,13

0,50

0,13p<0,17

0,55

Gillar

Ip>0,17

0,65

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Zaminning koʻpchish deformatsiyasini hisobiy qiymati Sf, m, 1-rasmdagi hisobiy sxemaga asosan qoʻyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ni — i qatlamdan yuqorida yotgan qatlamlarni hisobga olmaganda asosning muzlaydigan qatlami balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mzi — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchish jadalligining pasayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent Ni/Nf nisbatlarga bogʻlab 2-rasmdan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nf — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchishi boshlanishida izotermalargacha boʻlgan muzlagan qatlami balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kfi — i chi qatlamning muzli koʻpchish koeffitsiyenti mazkur ilovaning 3-jadvaliga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Qatlam zamin qismi sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. mz koeffitsiyentni aniqlash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Tabiiy zamin sifatida I va II prinsiplaridan foydalanilsa, gruntlarning ushbu SHNQning 6-ilovasi (3) ifodasi boʻyicha aniqlangan majburiy mavsumiy erish chuqurligi dt dan kam boʻlsa, koʻpchish deformatsiyasi hisobida Nf ga teng deb qabul qilish, oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlam balandligi esa quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Gruntlar

Quyidagi gidrogeologik sharoit turida muzli koʻpchish koeffitsiyenti kf

1

2

3

Qumlar:

shagʻalli

0

0

0,1

yirik

0

0,01

0,02

oʻrta kattalikdagi tarkibida 0,5mm dan kichik oʻlchamli zarrachali mayda foiz;

0

0,01

0,03

2 gacha

0

0,01

0,03

2 dan yuqori 15 gacha

0,01

0,02

0,04

changli

0,02

0,05

0,10

Qum-gruntlar:

tarkibida 0,25 dan 0,05 mm gacha qumli zarrachali, foiz:

0,01

0,03

0,10

20 va kam

0,03

0,05

0,12

20 dan koʻp changli

0,04

0,08

0,20

qumoq gruntlar:

tarkibida gilli zarrachalar, foiz:

0,02

0,04

0,12

10 dan 20 gacha

0,03

0,05

0,14

20 dan katta 30 gacha changli

0,04

0,06

0,20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar: 1. Yirik boʻlakli gruntlar uchun hisobiy koʻpchish koeffitsiyenti qiymati toʻldiruvchi (qum, qumgrunt va boshqalar) turiga bogʻliq holda kamaytiruvchi koeffitsiyent kirgizish bilan qabul qilinadi. Koeffitsiyent qiymati toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligining 10 dan 30 foiz gacha boʻlganda, 0,5 toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligini 30 dan 50 foiz gacha boʻlganda, 0,7 qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Gruntda minerallar ortishi koʻrinishida yangi yuzaga kelgan kaolinit guruhi, shuningdek gillangan va gʻilli gruntlarining kichik qatlami mavjud boʻlsa, qumlarda koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2-turdagi gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga va 3-tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga ortadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntlarda karbonatlar, oq tusdagi karbonatlar boʻlagi ljelengiya koʻrinishida mavjud boʻlsa, shuningdek tabiiy zaminni standart zichlashdagi eng kattasiga yaqin zichlikkacha zichlanganda, koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga, 3 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga kamaytiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Foydalanishdagi ogʻirlik va konstruksiyani oʻzini ogʻirligidan gruntda yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishni aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Gruntda gruntning oʻzini ogʻirligidan va aerodrom toʻshamasidan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishlari , kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruktiv qatlam qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— konstruktiv qatlam materialining zichligi, t/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
az— aerodrom toʻshamasi ostidan gruntning qaralayotgan nuqtasigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g=9,81 m/s2 — erkin tushish tezlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
grunt zichligi, t/m3.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Gruntda ekspluatatsiyaviy ogʻirlikdan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanish quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli bosimning eng katta qiymati, kPa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Qattiq qoplamalar uchun boshlangʻich bosimning eng katta qiymatini pk kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir gʻildirakli tayanchlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gʻildirakka tushadigan yuk, kN, 245-bandda keltirilgan formula boʻyicha aniqlanadi (12);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — qattiq monolitni hisoblashda 1,0 m ga teng va prefabrik qoplamalarni hisoblashda 0,5 m ga teng olingan qoplama plitasining elastik xarakteristikasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— tayanchning barcha gʻildiraklari bogʻlanish maydonining ogʻirlik markazidan i — gʻildirak izi markazigacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bosh tayanchdagi gʻildiraklar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— koeffitsiyent, qiymati bir gʻildirakli tayanchlar uchun — 5,0, ikki gʻildirakli tayanchlar uchun — 3,5, toʻrtta va ortiq sonli gʻildirakli tayanchlar uchun — 2,0 ga teng deb qabul qilinishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qattiq monolitik qoplamalarni hisoblashda 1,0 ga teng olingan koeffitsiyent va yigʻma qoplamalarni hisoblashda 1,42 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Bogʻlanishli bosim pk ning eng katta qiymati, qattiq boʻlmagan qoplama uchun quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim, kPa:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gʻildirak pnevmatikasidagi havoning ichki bosimi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— boshlangʻich bosimning eng katta qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli nisbiy bosim, nisbatlarga bogʻlab nomogramma boʻyicha aniqlanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
E — gruntli asosning elastiklik moduli, MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Emt — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning oʻrtacha elastiklik moduli, MRa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— bir gʻildirakli ekvivalent ogʻirlik pnevmatikasi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana diametri, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. kz koeffitsiyenti qiymatining 1-jadval boʻyicha qaralayotgan nuqtadan qoplama plitasi ostigacha boʻlgan ekvivalent masofa Dr, ni qattiq qoplamalar uchun qoplama nuqtasidan ogʻirlikning sunʼiy zaminga uzatilish aylanasining shartli diametriga nisbati va qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun az/Dr hisobga olib aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Qattiq boʻlmagan qoplamaning gruntli zamini yuzasidagi Rk solishtirma kontakt bosimini aniqlash nomogrammasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

 

ae yoki azDrDr

kz

ae yoki azDrDr

kz

 

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,000

0,949

0,756

0,547

0,390

0,284

0,213

0,165

0,130

1,8

2,0

2,2

2,4

2,6

3,2

3,8

4,4

5,0

0,106

0,087

0,073

0,062

0,053

0,036

0,025

0,019

0,015

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Ekvivalent masofasi ae, m, ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— 1 bandga qarang;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— sunʼiy asosning konstruktiv qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koi — 2-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

2-jadval

Qattiq qoplamani sunʼiy asosi konstruktiv qatlam materiali

Koeffitsiyent

Qum

1,5

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan grunt shagʻalli, grunt chaqiq toshli qorishmalar

2,5

Xuddi shunday, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan; zichlash usuli boʻyicha yotqizilgan chaqiq tosh

3,5

Qumli sement, gruntli sement, uchuvchi kul bilan ishlov berilgan gruntlar

6,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalarni qoplama plitalaridan sunʼiy asosga ogʻirlikni uzatilish aylanasining shartli diametrini Dr , m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— havo kemasi tayanchiga tushadigan hisobiy ogʻirlik, kN.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom toʻshamalari materiallarining tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Egilishdagi choʻzilishga qarshi mustahkamlik boʻyicha sinfi

Quyidagi hisoblarda egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik, MRa (kgk/cm2)

Betonning boshlangʻich elastiklik moduli Yeb, MRa (kgk/cm2)

mustahkamlik boʻyicha Rbtb

yoriq hosil boʻlishi boʻyicha Rbtb

ogʻir

Mayda zarrali

(qumli)

2,8/35

2,26

-

2,60·10

2,16·10

3,2/40

2,75

-

2,84·10

2,31·10

3,6/45

3,04

3,60

3,04·10

2,45·10

4,0/50

3,43

4,00

3,24·10

2,60·10

4,4/55

3,73

4,40

3,53·10

-

4,8/60

4,10

4,80

3,53·10

-

5,2/65

4,40

5,20

3,73·10

-

5,6/70

4,80

5,60

3,73·10

-

6,0/75

5,10

6,00

3,82·10

-

6,4/80

5,50

6,40

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Chiziq oldida choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin tegishli mustahkamlik variatsiyasi koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton markasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Beton sinflari betonning egilishdagi choʻzilishga taʼminlanganligi 0,95 boʻlganda, kafolatlangan mustahkamligiga javob beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mayda zarrali betonning boshlangʻich elastiklik moduli yiriklik moduli 2,0 dan katta boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiklikdagi beton uchun keltirilgan; yiriklik moduli 2,0 dan kichik boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiqlikdagi beton uchun ushbu jadvaldagi qiymatlarni 0,9 ga koʻpaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun asfaltbeton qorishmalar

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga qarshiligi Rd , MRa

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, elastiklik moduli Eab , MRa

10

20

30

10

20

30

Zich markali:

I

II

III

Gʻovakli

2,8/2,4

2,2/1,9

2,1/1,8

1,7/1,4

2,4/2,1

2,0/1,7

1,9/1,6

1,5/1,3

2,1/1,8

1,7/1,4

1,6/1,3

1,3/1,1

1500

1200

900

900

1000

800

600

600

700

500

400

400

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Chiziqdan oldin asfaltbetonning egilishdagi kuchlanish qarshiligi qiymatlarini konstruktiv tayanchlar gʻildirak yuklarining kunlik kamaytirilgan soni uchun 50 tagacha, chiziqdan keyin — 50 dan ortiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Asfalbetonni hisobiy haroratini qoplama haroratini kuzatish maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda — 30 0S deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Qattiq qoplama sunʼiy zamini uchun beton turi

Egilishdagi choʻzilishda mustahkamlik boʻyicha beton sinfi Bbtb

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik Rbtb , MRa

Elastiklik moduli Eb , MRa

Keramzitbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

2,8/35

1,2

1,5

1,8

2,1

12000

13000

14000

15000

Mayda zarrali (qumli)

Shlakbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

1,6/20

1,2

1,5

1,8

1,2

14000

17000

20000

9500

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Chiziq oldida egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin unga tegishli mustahkamlikning variatsiya koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi Pu choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton Bbtb da koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Sunʼiy zamin uchun qoʻllaniladigan material

Siqilishga mustahkamlik sinfi

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshiligi, MRa

Qoplama hisobiga elastiklik moduli, E, MRa.

qattiq

qattiq boʻlmagan

Eng qulay gruntli qorishmadan tayyorlangan qumli sement va gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

2900

4000

6000

460

640

960

Qum-gruntli va qumoq gruntli gruntlardan gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

1500

2200

3700

360

530

890

Changli qum-grunt va qumoq gruntli gruntli sement

40

60

0,6

0,8

1400

1900

340

460

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Elastiklik moduli va egilishdagi choʻzilishga qarshilik qiymatlari uchun keltirilgan qurilmada aralashtirish yoʻli bilan olinadigan materiallar uchun keltirilgan Rtb va E qiymatlarini 30 foizga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

5-jadval

Sunʼiy zaminlardagi grunt va qorishmalar

Quyidagi qoplamalar hisobida elastiklik moduli E, MRa

qattiq

qattiq boʻlmagan

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiq toshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3600/2400

600/400

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiqtoshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/3600

800/600

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar,gruntli shagʻalli qorishmalar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan.

4000/2700

650/450

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar, gruntli shagʻalli qorishmalar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/2400

800/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4000/1500

700/250

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/2400

700/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/1200

700/200

4000/2400

700/400

4800/2400

800/400

Sement yoki ohakli qoʻshimchasi ketuvchi kul yoki shlak bilan mustahkamlangan qumoq grunt

2400/600

400/100

Qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan qurilmada aralashtirilgan togʻ jinslaridan hosil boʻlgan chaqiq tosh, siqilishdagi chegaraviy mustahkamligi, MRa:

 

 

100 dan 80

4500/3600

700/600

80 dan kichik 60 gacha

3600/3000

600/500

60 dan 30 gacha

3000/1800

500/300

6,5 dan 8 sm qalinlikda shimdirish usulida qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan chaqiq tosh

3600/3000

600/500

Asfaltbeton:

 

mazkur ilovaning 2-jadvaliga qarang

zich

6000

gʻovakli

3600

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan, qoʻshimchali yoki qoʻshimchasiz kul yoxud shlak bilan mustahkamlangan materiallarning suvga toʻyingan namunalari siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 2 MPa dan 4 MPa gacha boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sement yoki karbamid smolasi qoʻshilgan bitum emulsiyasi yoxud qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan materiallarniki esa 1,5 MPa dan 2,5 MPa gacha boʻlishi kerak. Bunda, egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi 0,6 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
IV va undan yuqori toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan materiallarning suvga toʻyingan namunalarining siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 4 MPa va 2,5 MPa dan, suvga toʻyingan namunalarning egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi esa 1 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bitum emulsiyasi yoki qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan material namunalarining sinovlari 20°C haroratda oʻtkazilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Asfaltbetonni mustahkamlik tasniflari GOST 9128-2013 ga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Gruntlarning elastiklik modulini eng katta qiymatlarini qorishmalarni qorishtirgich qurilmalarida tayyorlashda va qorishmalarni beton yotqizuvchilarda yotqizishda yoki qorishmalarni bir marta oʻtadigan grunt qorishtirgich mashinalarida tayyorlashda qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Sementli suyuq bitum bilan mustahkamlangan gruntlar uchun elastiklik modullarining hisobiy qiymatlarini sementli bitum emulsiyasi bilan mustahkamlangan gruntlar uchun koʻrsatilgan qiymatlardan 1,5-marta kam qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materiallarning elastik modullarining yuqori qiymatlari moʻtadil iqlimli hududlarga, pastroq qiymatlar — yumshoq iqlimga ega.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yumshoq iqlim sharoiti eng sovuq oyning tashqi havosining oʻrtacha oylik harorati 0 °S dan minus 5 °S gacha, oʻrtacha — minus 5 °S dan minus 15 °S gacha, ogʻir — minus 15 °S dan past boʻlishi bilan tavsiflanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalar sunʼiy zamin materiallari, qorishmalari va gruntlari

Elastiklik moduli, E, MRa

Toʻshama koeffitsiyenti , MN/m

qattiq

qattiq boʻlmagan

Zichlash usulida yotqizilgan tabiiy toshdan olingan chaqiq tosh siqilishdagi mustahkamlik chegarasi, MRa:

100

450

450

80

350

350

60

300

300

Siqilishga mustahkamlik chegarasi 60 MRa dan kam boʻlmagan, quyidagi zarralardan tashkil topgan boʻlaklarga ajratilmagan chaqiqtosh, shagʻal, foiz:

2 mm dan yirik:

0,005 mm dan kichik:

85 dan ortiq

3 gacha

270

270

70 dan ortiq 85 gacha

3 dan ortiq 7 gacha

210

210

60 dan ortiq 70 gacha

7 dan ortiq 10 gacha

180

180

50 dan ortiq 60 gacha

10 dan ortiq 12 gacha

160

160

Aralashtirish usulida qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiq tosh, chaqiq tosh ogʻirligiga nisbatan qumli sement quyidagi foizni tashkil etadi:

40

2200

1100

30

1700

850

20

1000

500

10

600

300

Qumli sementli qorishma bilan shimdirish usulida mustahkamlangan chaqiqtosh, chaqiqtosh ogʻirligining 25 foizga qumli sement sarflanadi

1800

900

Gruntli shagʻal, gruntli chaqiqtosh, qumli shagʻal, qumli chaqiqtosh qorishmalari:

yirik donali (10 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

oʻrtacha donali (2 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

250

250

mayda donali (2 mmdan yirik zarralar 25 dan 50 foizgacha)

180

180

Mayda toshli grunt (10 mm dan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

Qum:

shagʻalli

150

150

yirik

130

130

oʻrtacha kattalikdagi

120

120

Zichlash usulida yotqizilgan metallurgiyaning nordon shlaki

420

420

Metallurgiyaning asosiy shlaki, quyidagi granulometrik tarkibli:

tanlab olingan:

faol

400

400

faolligi kam

250

250

tanlab olinmagan

170

170

Yirik qum:

oqindi togʻ jinslaridan

140

140

choʻkindi ohaklaridan

90

90

mayda chigʻanoq

90

90

Mustahkamligi kam boʻlgan qum toshlar

110

110

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiqtoshni hisobiy tasnifini belgilashda, qumli sement tarkibida qum ogʻirligini 12 foizini 400 markali sement tashkil etadi deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

7-jadval

Sunʼiy zaminlar uchun mustahkamligi past darajadagi ogʻir beton

Mustahkamlik sinfi Siqish markasi

Egilishda choʻzilishga chegaraviy qarshilik Rtb , MRa

Qoplamalarni hisoblashda elastik modul E, MRa,

qattiq

qattiq boʻlmagan

Plastik qorishmadan konus choʻkmasi 1 — 4 cm

V5

75

-

0,9

13000

2200

V7,5

100

-

1,2

17000

2800

V10

150

-

1,5

21000

3500

Qattiq qorishmadan (qattiqlik viskozimetrga koʻra 60-80 s)

V5

75

1,2

0,9

10000

1700

V7,5

100

1,5

1,2

13000

2200

V10

150

1,8

1,5

15500

2600

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Kasr suratida yuqori mustahkam toʻldiruvchida, maxrajda-shagʻal va mahalliy tosh materiallarida betonlar uchun qiymatlari koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom qoplamalarini hisoblash uchun grafik, nomogramma va jadvallar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Oʻtuvchi koeffitsiyent K xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) maqullangan egilish momenti uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) teskari egilish momenti uchun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) oʻtuvchi koeffitsiyent k va kf tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Ortotrop plitalarda ichki kuchlanishni taqsimlashni inobatga oluvchi koeffitsiyentlarni kx va ky aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm. Beton qoplamaning kuchlanishini hisoblashda tsup tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. koeffitsiyentni aniqlash nomogrammasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-rasm. Gruntlarda quriladigan qattiq aerodrom qoplamalarning chegaraviy nisbiy egilish λu aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a — qumoqlar, gillar, qumgruntlarda (shagʻal aralashmasi gruntlarni qoʻshib hisoblaganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — changli qumlarda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — yirik qumlarda, oʻrta yiriklikli va mayda shagʻallarda, grafikdagi chiziqlar soni havo kemasidagi pnevmatik gʻildiraklar ichidagi havo bosimi (Ra va MRa)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-rasm. Asfaltbetonda egilishda ̅ σr oʻziga xos choʻziluvchi kuchlanishlarni aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-rasm. Havo kemasi tayanchlarining gʻildiraklari atad orasidagi taxminiy masofalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

a

a

a

a

a

a

0

0,02

0,04

0,06

0,08

0,10

0,12

0,14

0,16

0,18

0,20

0,22

-

0,4204

0,3560

0,3184

0,2917

0,2710

0,2542

0,2399

0,2276

0,2167

0,2070

0,1982

0,24

0,26

0,28

0,30

0,32

0,34

0,36

0,38

0,40

0,42

0,44

0,46

0,1902

0,1829

0,1761

0,1698

0,1639

0,1584

0,1532

0,1483

0,1437

0,1393

0,1351

0,1311

0,48

0,50

0,52

0,54

0,56

0,58

0,60

0,62

0,64

0,66

0,68

0,70

0,1274

0,1237

0,1203

0,1169

0,1138

0,1107

0,1077

0,1049

0,1022

0,0995

0,0970

0,0945

0,72

0,74

0,76

0,78

0,80

0,82

0,84

0,86

0,88

0,90

0,92

0,94

0,0921

0,0898

0,0876

0,0854

0,0833

0,0813

0,0793

0,0774

0,0756

0,0737

0,0720

0,0703

0,96

0,98

1,00

1,10

1,20

1,30

1,40

1,50

1,60

1,70

1,80

1,90

0,0686

0,0670

0,0654

0,0582

0,0518

0,0461

0,0411

0,0366

0,0326

0,0290

0,0258

0,0230

2,00

2,20

2,40

2,60

2,80

3,00

3,20

3,40

3,60

3,80

4,00

0,0204

0,0160

0,0125

0,0097

0,0075

0,0057

0,0043

0,0032

0,0023

0,0016

0,0011

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda, m(xi) va m(yi) qiymatlari

0

0,05

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0

-

0,2568

0,1916

0,1280

0,0916

0,0665

0,0478

0,0334

0,05

0,3221

0,2568

0,1946

0,1291

0,0921

0,0668

0,0481

0,0335

0,1

0,2578

0,2343

0,1927

0,1310

0,934

0,0677

0,0487

0,0340

0,2

0,1938

0,1872

0,1704

0,1294

0,0953

0,0698

0,055

0,0355

0,3

0,1567

0,1537

0,1455

0,1202

0,0935

0,0706

0,0520

0,0471

0,4

0,1308

0,1291

0,1243

0,1081

0,0883

0,0692

0,0524

0,0382

0,5

0,1111

0,1100

0,1069

0,0960

0,0813

0,0659

0,0513

0,0385

0,6

0,0953

0,0946

0,0925

0,0847

0,0737

0,0614

0,0492

0,0378

0,7

0,0824

0,0819

0,0804

0,0746

0,0662

0,0564

0,0462

0,0364

0,8

0,0715

0,0712

0,0700

0,0667

0,0592

0,0513

0,0428

0,0344

0,9

0,0623

0,0620

0,0611

0,0578

0,0526

0,0463

0,0393

0,0321

1,0

0,0543

0,0541

0,0534

0,0508

0,0467

0,0415

0,0357

0,0296

1,1

0,0475

0,0473

0,0467

0,0446

0,0413

0,0371

0,0322

0,0270

1,2

0,0414

0,0413

0,0357

0,0343

0,0321

0,0392

0,0258

0,0220

1,3

0,0362

0,0361

0,0357

0,0343

0,0321

0,0292

0,0258

0,0220

1,4

0,0316

0,0315

0,0312

0,0300

0,0282

0,0258

0,0229

0,0197

1,5

0,0275

0,0275

0,0272

0,0263

0,0247

0,0227

0,0203

0,0176

1,6

0,0240

0,0239

0,0237

0,0229

0,0223

0,0114

0,0103

0,0091

1,7

0,0208

0,0208

0,0206

0,0199

0,0189

0,0174

0,0179

0,0137

1,8

0,0181

0,0180

0,0179

0,0173

0,0164

0,0152

0,0137

0,0120

1,9

0,0156

0,0156

0,0155

0,0150

0,0142

0,0132

0,0119

0,0105

2,0

0,0135

0,0134

0,0133

0,0129

0,0123

0,0114

0,0103

0,0091

2,1

0,0116

0,0115

0,0115

0,0111

0,0106

0,0098

0,0089

0,0078

2,2

0,0099

0,0099

0,0098

0,0095

0,0090

0,0084

0,0076

0,0067

2,4

0,0072

0,0072

0,0072

0,0069

0,0065

0,0061

0,0055

0,0048

2,6

0,0051

0,0051

0,0050

0,0049

0,0046

0,0043

0,0038

0,0034

2,8

0,0035

0,0035

0,0034

0,0033

0,0031

0,0029

0,0026

0,0022

3,0

0,0123

0,0023

0,0023

0,0022

0,0020

0,0019

0,0016

0,0014

3,2

0,0014

0,0014

0,0014

0,0013

0,0012

0,0011

0,0009

0,0008

3,4

0,008

0,0008

0,0008

0,0007

0,0007

0,0006

0,0004

0,0003

3,6

0,0003

0,0003

0,0003

0,0002

0,0002

0,0003

0,0001

-0,0000

3,8

0,0000

0,0000

0,0000

0,0000

-0,0000

-0,0001

-0,0001

-0,0002

4,0

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0003

-0,0003

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq

aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda,

m(xi) va m(yi) qiymatlari

0,7

0,8

0,9

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

0

0,0218

0,0126

0,0050

0,0011

-0,0061

-0,0101

-0,0133

-0,0158

0,05

0,0220

0,0127

0,0051

0,0010

-0,0060

-0,0100

-0,0132

-0,0157

0,1

0,0223

0,0129

0,0053

-0,0008

-0,0058

-0,0099

-0,0131

-0,0156

0,2

0,0236

0,0140

0,0062

-0,0001

-0,0052

-0,0093

-0,0126

-0,0152

0,3

0,0251

0,0154

0,0075

0,0011

-0,0041

-0,0084

-0,0117

-0,0144

0,4

0,0265

0,0169

0,0089

0,0024

-0,0029

-0,0072

-0,0107

-0,0134

0,5

0,0274

0,0181

0,0103

0,0038

-0,0016

-0,0060

-0,0095

-0,0123

0,6

0,0277

0,0189

0,0113

0,0050

-0,0003

-0,0047

-0,0083

-0,0111

0,7

0,0273

0,0192

0,0121

0,0060

0,0009

-0,0035

-0,0070

-0,0099

0,8

0,0264

0,0190

0,0125

0,0068

0,0018

-0,0024

-0,0059

-0,0087

0,9

0,0251

0,0185

0,0125

0,0072

0,0026

-0,0014

-0,0048

-0,0076

1,0

0,0235

0,0177

0,0123

0,0074

0,0031

-0,0006

-0,0039

-0,0066

1,1

0,0218

0,0167

0,0119

0,0074

0,0035

-0,0000

-0,0031

-0,0057

1,2

0,0200

0,0155

0,0113

0,0073

0,0036

0,0004

-0,0025

-0,0049

1,3

0,0182

0,0143

0,0105

0,0070

0,0037

0,0007

-0,0019

-0,0042

1,4

0,0164

0,0130

0,0097

0,0065

0,0036

0,0009

-0,0015

-0,0037

1,5

0,0147

0,0118

0,0089

0,0061

0,0034

0,0010

-0,0012

-0,0032

1,6

0,0131

0,0105

0,0080

0,0055

0,0032

0,0010

-0,0010

-0,0028

1,7

0,0116

0,0094

0,0072

0,0050

0,0029

0,0009

-0,0009

-0,0025

1,8

0,0102

0,0083

0,0063

0,0044

0,0026

0,0008

-0,0008

-0,0022

1,9

0,0089

0,0072

0,0056

0,0039

0,0023

0,0007

-0,0007

-0,0020

2,0

0,0077

0,0063

0,0048

0,0034

0,0019

0,0006

-0,0007

-0,0019

2,1

0,0067

0,0054

0,0042

0,0029

0,0016

0,0004

-0,0007

-0,0018

2,2

0,0057

0,0046

0,0035

0,0024

0,0013

0,0003

-0,0007

-0,0017

2,4

0,0041

0,0033

0,0025

0,0016

0,0008

-0,0000

-0,0008

-0,0015

2,6

0,0028

0,0022

0,0016

0,0010

0,0003

-0,0003

-0,0009

-0,0014

2,8

0,0018

0,0014

0,0009

0,0005

-0,0000

-0,0005

-0,0009

-0,0014

3,0

0,0011

0,0008

0,0004

0,0001

-0,0003

-0,0006

-0,0010

-0,0013

3,2

0,0005

0,0003

0,0001

-0,0002

-0,0005

-0,0007

-0,0010

-0,0012

3,4

0,0001

-0,0000

-0,0002

-0,0004

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0011

3,6

-0,0001

-0,0002

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0010

3,8

-0,0003

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0007

-0,0007

-0,0008

-0,0009

4,0

-0,0004

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0006

-0,0007

-0,0008

-0,0008

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodromlar qoplamasi qism (uchastka)larining xarakterli guruhlarga boʻlish sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aerodrom qoplamalarini samolyot yuklarining taʼsir qilish darajasiga koʻra ajratish sxemasi 1-rasmda koʻrsatilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm — Aerodrom qoplamalarini qism guruhlariga boʻlish sxemalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-sxema — asosiy havo kemalarini magistral yurgizib borish yoʻlagi boʻylab yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-sxema — Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari orqali yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun; A — magistral yurgizib borish yoʻlagi; Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxiridagi qismlari; uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi boʻyicha oʻrta qismi boʻlib, uning boʻylab havo kemalarini muntazam ravishda olib borish amalga oshiriladi; chiqish oldi joyi; B — B — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining oxirgi qismlariga ulangan qismlari; 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi chekka-kengligi boʻyicha qismlari; yordamchi va birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va boshqa shunga oʻxshash havo kemalari toʻxtash joylari; V — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismi; G — 1-sxema boʻyicha ishlab chiqilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi kenglikdagi chekka qismlari, birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi tutash boʻlganlar bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qattiq qoplamalar ostidagi bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli sunʼiy zaminlar hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu ilovadagi qoidalar egilishdagi choʻzilishga hisobiy ogʻirligi normallashtirilgan bogʻlovchi materiallar bilan ishlov berilgan qatlamlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Zamini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli betonli va armobetonli qoplamalarni loyihalashda qoplamaning egiluvchi momentining hisobiy qiymatlari quyidagi ifodalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bir qatlamli qoplama uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikki qatlamli birlashgan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — bir qatlamli qoplama plitasi kesimini bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bsup, Binf — ikki qatlamli qoplamani tegishli ravishda yuqorigi va ostki qatlamlari plitasi kesimining bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bf — bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan asos qatlamining qattiqligi, kN*m2/m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mc,max — markaziy yuklanganlikdagi egiluvchi moment, kN*m2/m, qattiqligi B+Bf boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi hisoblanadi. Ikki qatlamli qoplama hisobida egiluvchi moment qattiqligi Btot boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P=1-0,167θo
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
θo — kattalik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k — oʻtuvchi koeffitsiyent, mazkur SHNQning 244-bandiga asosan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
k',k1 — ushbu SHNQning 246-bandiga asosan aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Birlashmagan chokli ikki qatlamli qoplamalar uchun qoʻshimcha ravishda pk11≥1 sharti qanoatlantirilishi kerak. Bu shart qanoatlantirilmagan boʻlsa, pk11≥1 deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. θ0 ni aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Temir-beton monolit va yigʻma qoplamalar uchun bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materialli sunʼiy asosning zaruriy qalinligi tf ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— qiymatlarga bogʻlab 2 rasmdagi nomogramma boʻyicha aniqlanadigan nisbat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ksd,ld — qoplamaning mustahkamlik sharti (1-ifoda)ga amal qilingandagi tegishli ravishda talab qilingan oʻrin koeffitsiyenti mN/m3 va plitani elastiklik tasnifi (m) qiymatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kw — tegishli ravishda gruntning oʻrin koeffitsiyenti, MN/m3 va gruntda yotuvchi plitaning elastiklik tasnifi (m) qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dr — ogʻirlikni qoplama plitasidan sunʼiy asosga uzatilish aylanasining shartli diametri, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ec — asos materialining elastiklik moduli, MRa, mazkur SHNQning 4-ilovasiga asosan qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kw — koeffitsiyent, quyidagicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1,0

0,8

0,6

0,4

0,2

kw

1,0

1,05

1,15

1,27

1,45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ka — havo kemasi tayanchi gʻildiragi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana radiusi Re ni plitali elastiklik tasnifi Id nisbatiga bogʻlab qabul qilinadigan koeffitsiyent, Id.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Nisbatni aniqlash uchun nomogramma.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvni qochirish tizimining gidravlik hisobi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Kengligi 300 m gacha boʻlgan aerodrom qoplamalari, gruntli chekkalar va gruntli suv yigʻuvchi maydonlardan suv qabul qiluvchi uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarining suvni qochirish tizimlarini yomgʻir suvlari oqimiga hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kengligi 300 m dan ortiq boʻlgan qoplamalar, gruntli chekkalar va suv yigʻuvchi maydonlarning suv qabul qiluvchi tizimlarini erigan suvlar oqimiga hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar 15 ga dan katta boʻlganda, suvni qochirish tizimining faoliyati ikki turdagi oqimga tekshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Suv qochirish tizimining boʻylama nishabligini suvni ruxsat etilgan harakat tezligi va joyning nishabligini hisobga olib belgilash kerak. Shuningdek, kollektor quvurlaridagi suvning harakat tezligi 0,7 m/s dan kichik va 5 m/s dan katta boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suvni chetlatuvchi ariq va novlarda tezligi 0,5 m/s dan (bu yerda gidravlik radius, m) kichik boʻlmasligi va 1 jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Suv qochirish tizimining hisoblanayotgan uzunligi boʻyicha suvning harakat tezligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Grunt

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Ariqning yon bagʻri va tubini mustahkamlash turi

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum

0,4

Yassi sodda

1

Qum-grunt

Yirik qum

0,8

Devorda yassi

1,6

Changli qumoq

0,7

Yakkalik qoplama

2

Qumoq

1

Qoʻsh qoplama

3,5

Gil

1,2

Beton

8

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Eng katta ruxsat etilgan tezliklarning qiymati dw< 1m gacha boʻlgan suv oqimi chuqurligi uchun keltirilgan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oqimning boshqa chuqurliklarida jadvalda koʻrsatilgan tezlik qiymatlarini quyidagi koeffitsiyentlar bilan qoʻllash lozim: dw<0,4 m boʻlganda, 0,85, 1,25 km.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Suv qochirish tizimi kesimlaridagi yomgʻir suvlarining hisobiy sarflari Qw, l/s, chegaraviy jadallik uslubi boʻyicha quyidagi ifoda orqali aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qs — 1 ga toʻgʻri kelgan oqim kattaligi, l/ss
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Aw — hisoblanadigan kesim uchun suv yigʻuvchi maydon, ga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ψ — 1 ga toʻgʻri kelgan yomgʻirning hisobiy jadalligi, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
∆ — qabul qilingan takrorlanishdagi 1min. davom etgan yomgʻirning eng katta jadalligiga teng boʻlgan kattalik, mm/min:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ — yomgʻir suvlarining oqim koeffitsiyenti, 2-jadval boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tj — hisoblanayotgan kesimgacha yomgʻir suvlarining oqib kelishining hisobiy muddati, min, 4 band boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n — yomgʻirning hisobiy jadalligini vaqt boʻyicha oʻzgarishini tasniflovchi daraja koʻrsatkichi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ψ20 — berilgan joy uchun 1 ga ga toʻgʻri kelgan T=1 yil boʻlgandagi 20 min muddatli yomgʻir jadalligi, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — Oʻzbekiston Respublikasi hududi tumanlarining iqlim xususiyatlarini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T — yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri, yil, ushbu ilovaning 3-jadvali boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
n,Ψ20 va S qiymatlar SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

2-jadval

Yuza turi

Quyidagi gruntli suv yigʻuvchi maydonlarda yomgʻir suvlari oqimi koeffitsiyenti

qum-grunt

qumoq

loyga

Qoplamalar :

 

 

 

asfaltbetonli

0,95

0,95

0,95

sementbetonli

0,85

0,85

0,85

Gruntli chekkalar:

 

 

 

bostirilmagan

0,60

0,65

0,70

chim bostirilgan

0,55

0,60

0,65

Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar:

 

 

 

chim qoplamasiz

0,25

0,35

0,40

chim qoplamali

0,15

0,25

0,30

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

 

 

 

 

3-jadval

1 ga ga toʻgʻri kelgan yomgʻir jadalligiΨ20/1/s

Suv yigʻuvchi hisobiy maydonlar Aw (ga) quyidagicha boʻlganda, yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri T, yil

6 gacha

6 dan katta 9 gacha

9 dan katta 15 gacha

70 dan kichik

0,33/0,33

0,33/0,33

0,50/0,50

70 dan 115 gacha

0,50/0,33

0,50/0,50

0,50/0,50

115 dan yuqori

0,50/0,50

0,75/0,50

0,75/0,50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Chiziq oldidagi T ning qiymati qoplama cheti novli, chiziq oxiridagisi — qoplama cheti novsiz suvni qochirish tizimi uchun keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Novlarining nishabligi 0,5 dan yuqori boʻlgan suvni qochirish tizimi kollektorlari uchun jadvaldagi T ni qiymatlarini bir pogʻonaga kamaytirish kerak. (misol uchun, 0,5 oʻrniga 0,33 va x.k. qabul qilish).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Texnik xizmat koʻrsatish hududi va unga yondosh qoplamali maydonlardan suvni qabul qiluvchi suv qochirish tizimlari T ning qiymatini, xuddi sanoat korxonalari hududidagidek SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Kollektorga qaralayotgan davrgacha yomgʻir suvlarining oqib kelish vaqtiga tw teng boʻlgan yomgʻirning hisobiy muddati tj min, xuddi yon bagʻr yuzasi, novlar va kollektorlar boʻyicha yomgʻir suvlari oqib kelish vaqtlarining yigʻindisi kabi quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τs — yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqti, min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τc — yomgʻir suvlarining nov boʻyicha yomgʻir suvlarini yigʻuvchigacha oqib kelish vaqti, min;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
τk — yomgʻir suvlarining kollektor boʻyicha qaralayotgan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kesimgacha oqib kelish vaqti, min.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqtini , min quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ls — eng katta oqimning shakllanishida qatnashuvchi yonbagʻir uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
is — yonbagʻir nishabligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nc — yonbagʻir yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, 4-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

Yon bagʻir yuzasining turi

Gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, nc

Qoplamalar

Asfaltbetonli

0,011

Sementbetonli

0,014

Gruntli yuza:

0,025

chimsiz qatlam

0,500

chimli qatlam

Mustahkamlanmagan gruntli oʻzan (ariq)

0,025

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplama va chekkasi boʻylama hamda koʻndalang nishabliklarning nisbatlari boʻlganda, hisobiy nishablik id va yonbagʻir uzunligi Ld ni eng katta nishab chizigʻi boʻyicha quyidagi ifoda orqali qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yonbagʻirni turli xil yuzalari uchun (qoplamali va gruntli chekka) yomgʻir suvlarining oqib borish vaqti t, 3-ifoda boʻyicha nishablik, oqim va gʻadir-budurlik koeffitsiyentlarining oʻrtacha normal qiymatlarida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Yomgʻir suvlarining nov boʻyicha oqib kelish vaqtini
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lc — novning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vc — nov oxirida yomgʻir suvlari harakatining tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dw — nov oxirida oqim chuqurligi (yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, yer osti quduqlari oldida) m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ib — nov tubining boʻylama nishabligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Nov oxirida oqim chuqurligi dw ni, shu kesimdagi hisobiy sarfning qabul qilingan oqim chuqurligida novni oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitdan kelib chiqib belgilash kerak. Novning oʻtkazish qobiliyatini Qc, m3/s, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
iw — novni yon tomonlari nishabligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Yomgʻir suvlarini kollektor boʻyicha qaralayotgan kesimgacha oqib oʻtish vaqti τk, min, kollektorning alohida kesimlaridan oqib oʻtish vaqtlarining yigʻindisi bilan belgilanishi va quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lk — kollektorning hisobiy boʻlim uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
vk — yomgʻir suvlari harakatining kollektorni tegishli boʻlagidagi hisobiy tezligi, m/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mw — kollektorning erkin sigʻimi toʻlishini va suvni qochirish tizimi ishida quvurning toʻlish meʼyori boʻyicha suv harakat tezligining asta-sekin ortishni hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
α — kollektor boʻyicha suvning vaqt hisobiga tuzatma koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu ilovaning 4-bandidagi tj ifodasining daraja koʻrsatkichi n=0,5 boʻlsa, koeffitsiyent mw qiymatini 10 foizga oshirishi, n>0,7 boʻlganda esa 20 foizga kamaytirish, lekin n>2 boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kollektor boʻyicha joyning nishabligi 0,015 dan katta boʻlganda, koeffitsiyent qiymatini 25 foizga kamaytirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Qoplamaga yoki qoplamadan va gruntli chekkalardan suv qochirish tizimiga tushadigan yomgʻir suvlarining hisobiy sarfini eng kichik oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti suvlarini yigʻish joylari boʻlgan drenaj liniyalari (togʻli ariqlar, gruntli novlar) uchun yomgʻir suvining taxminiy xarajatlari minimal oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak, suv oqimining davomiyligi tst, min esa quyidagi formula boʻyicha belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ψmin — yomgʻirning eng kichik oqim hosil qilish jadalligi, quyidagi 5-jadvalda koʻrsatilgan shimilish jadalligi Uf dan kam olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5-jadval

Gruntlar

Shimilish jadalligi,

Uf, mm/min

Gil, qumoq gruntli tarkibida natriy tuzi boʻlgan grunt

0,04

qumoq gruntlar, qumoqli qora grunt, gilli boʻz grunt

0,08

Qoʻngʻir grunt, oddiy qora, tarkibida natriy tuzi boʻlgan qum-gruntli grunt

0,15

Yuqori qatlamlarida izmus aralashmali qum-grunt, chim bosgan qum-grunt;

0,20

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qum-gruntlar

0,33

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qumlar

0,50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Suv qochirish tizimining yomgʻir suvlarini oqib kelish vaqti boʻyicha ga uzoqlashtirilgan kesimi uchun hisobiy sarfi yomgʻir suvlarini bir vaqtning oʻzidagi eng katta oqimining hisobiy yuzasi boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oqib kelish vaqti boʻyicha τw≤ψ min, sarf hisoblari quyidagiga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qt-tw=tsga mos yomgʻir suvlari sarfi, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qaw — suvni qochirish tizimlariga oqimning kamayish egrisiga mos tushadigan yomgʻirning tst davomiyligidan keskin oqib tushadigan qoʻshimcha suv sarfi, l/s;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v — nov yoki ariqning hisobiy qismidagi suv harakati tezligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
𝜂 — 6-jadvalga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

0

0,08

0,16

0,22

0,28

1,25

1,50

1,75

2,00

2,50

0,33

0,52

0,64

0,71

0,81

3,00

3,50

4,00

5,00

10,00

0,85

0,89

0,92

0,95

0,985

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Kollektor qismlaridan suvni boshqa tomonga burib yuboradigan suv qochirish tarmogʻining bosh kollektorini yomgʻir oqimining eng katta sarfini olishga mos keladigan oqib kelish vaqti boʻyicha hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Bahorgi qor erishidan hosil boʻladigan hisobiy suv sarfini berilgan joyda erigan suvning eng katta oqimlarini oʻrtacha qiymatlari boʻyicha aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uchish yoʻlaklarining drenaj tizimlari uchun bahorgi qor erishi davrida Qw, l/s, quyidagi formula boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ns,Ts — tegishli ravishda bahorgi qor erishi boshlanishidagi qor qatlamini eng katta balandligi, cm va qor erishining eng qisqa davomiyligi, d gidrometeorologik maʼlumotlarga muvofiq boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100 ga dan katta boʻlgan suv yigʻuvchi maydonlarning suv qochirish tizimlari (togʻ oldi ariqlari) uchun hisobiy suv sarfi Qw quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ai — meteorologik maʼlumotlar asosida belgilanadigan eng katta oqimlarning oʻrtacha qiymatlarida erigan suv oqimi jadalligi, mm/h.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Kollektor quvurlarining diametrlari yomgʻir yoki erigan suv oqimlariga hisoblanganda, quvurning toʻldirilgan va ular ichki yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti 0,013 ga teng holatida aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Oʻtkazuvchi quvurlarning gidravlik hisobini toʻlish darajasi quvur diametrining 0,75 qismidan katta boʻlmaganda, erigan va yomgʻir suvlarini quvur kallaklari oldida toʻplanib qolmasdan oʻtkazish holati uchun bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Erigan suv oqimi uchun zarur quvurlar hisoblanganda, muz hosil boʻlishining hisobiga quvur kesimining kamayishi mumkinligini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Gidravlik hisob asosida yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlar orasidagi masofani aniqlashda, hisobiy suv sarfi ruxsat etilgan toʻlish amalga oshirilgandagi novlarning oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitidan kelib chiqib belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qoplama chetida joylashgan novlar uchun suv oqimining eng katta chuqurligini novning chuqurligidan 1-2 cm kam qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Suv qochirish tizimi qismlarining gidravlik hisobini tizim uzunligi boʻyicha suv harakati tezligini saqlagan yoki oshib borgan holatida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kollektor quvurlari (bosh kollektorni) diametrini kichraytirish maqsadida uchish yoʻlagidan tashqaridagi joyning past qismlarida suvni vaqtinchalik yigʻish bilan oqimni tartibga solish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Suvni chiqaruvchi ariq kengligini butun uzunligi boʻyicha saqlash, baʼzi qismlarda suvning hisobiy sarfiga mos ravishda ariq chuqurligi va nishabligi oʻzgartirilishi lozim.