02.04.2025 yildagi 01/2-30-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
 Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
buyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 30-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 347]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 23-apreldagi 231-son “Qurilish sohasidagi normativ hujjatlarni xalqaro standartlar bilan uygʻunlashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2019-yil 23-dekabrdagi 561-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.01.08-19 “Shovqindan himoya” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 2-aprel,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
01/2-30-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 27-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 18-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri B. ZAXIDOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2025-yil 14-mart
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 2-apreldagi 01/2-30-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) yangi quriladigan, rekonstruksiya qilinadigan va mukammal taʼmirlanadigan bino va inshootlarni loyihalashda shovqindan himoya qilishga oid boʻlgan talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Mazkur SHNQda quyidagi sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 27296-2012 “Qurilishda shovqindan himoyalash. Toʻsuvchi konsturksiyalarning shovqindan himoyasi. Oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Zdaniya i soorujeniya. Metodi izmereniya zvukoizolyatsii ograjdayushix konstruksiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) “Shovqin. Oʻrin-joyda tarqalishda tovushning soʻnishi. 2-qism. Umumiy hisoblash uslubi” (rasmiy manba: Shum. Zatuxaniye zvuka pri rasprostranenii na mestnosti. Chast 2. Obshiy metod rascheta);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST R 53187-2008 “Akustika. Shahar hududlarining shovqin monitoringi” (rasmiy manba: Shumovoy monitoring gorodskix territoriy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SanQvaN 0008-20 “Turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush bosimi — tovush tebranishlari natijasida vujudga keluvchi havo bosimining oʻzgaruvchan tarkib toptiruvchini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
derazaning tovush izolyatsiyasi — shahar transporti bilan hosil qilinadigan shovqin deraza orqali xonaning ichiga uzatilganda derazani tashqi shovqindan izolyatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush quvvati — shovqin manbai tomonidan vaqt birligida nurlatiladigan energiya miqdori;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo shovqinidan izolyatsiyalash — toʻsuvchi konstruksiyaning u orqali oʻtadigan tovushni pasaytirish qobiliyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
impulsli shovqin — har biri 1 s dan kam davomiylikka ega boʻlgan va bunda “impuls” va “sekin” vaqt tavsiflarida oʻlchangan tovush darajalari kamida 7 dBA ga farq qiladigan bir yoki bir nechta tovush signallaridan tashkil topadigan shovqin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi — toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashni son bilan baholash uchun xizmat qiladigan, havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastotani norma spektri bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanadigan kattalik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushni yutish koeffitsiyenti — yuzadan qaytarilmagan tovush energiyasi kattaligining yuzaga tushayotgan energiya kattaligiga nisbati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy boʻlmagan shovqin — tovush darajasi shovqin oʻlchagichning “sekin” vaqt tavsifida oʻlchashning aniqlash vaqti davomida 5 dBA dan ortiqqa oʻzgaradigan shovqin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suqilib kiradigan shovqin — hisoblash nuqtalariga ega boʻlgan kenglikdan tashqarida vujudga keladigan va bu kenglikka binolarning toʻsuvchi konstruksiyalari, ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, suv taʼminoti va isitish tizimlari orqali kiruvchi shovqin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
reverberatsiya — shovqin manbai ishlashdan toʻxtagandan keyin xonada tovush energiyasining asta-sekin pasayish hodisasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi — 100 — 3150 Nz diapazonda chastotalarning uchdan bir oktava chiziqlarida (polosalarida) havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush darajasi — normalanadigan chastotalar diapazonida tovush bosimining GOST 17187 boʻyicha shovqin oʻlchagichning A chastota tavsifi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) oktava darajalarining energetik yigʻindisi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush quvvatining darajasi — tovush quvvatining tayanch tovush quvvatiga nisbatining oʻn karra oʻnlik logarifmi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqindan himoya qiluvchi derazalar — xonadagi normal havo almashinishini taʼminlash bilan bir vaqtda tovush izolyatsiyasini taʼminlaydigan maxsus ventilyatsion qurilmalarga ega boʻlgan derazalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va shaharsozlik jihatidan rejalashtirish loyihalarida shovqindan himoyalash boʻlimi quyidagilarni oʻz ichiga olishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) aholi punktining bosh rejasini tuzish bosqichida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil yoʻllari, aholi punktlarining koʻchalari (ichki yoʻllar), temir yoʻllar, suv va havo transporti yoʻllari, sanoat korxonalari va energetika obyektlariga tutashuvchi aholi punktlarining shovqin xaritalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) sanoat zonalarining bosh rejasini loyihalash bosqichida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanoat korxonalarining shovqin xaritalari, shuningdek shovqinning sanoat zonasi atrofiga yoki korxonalar guruhi atrofiga taʼsirini kamaytirish boʻyicha meʼmoriy-loyihaviy va qurilish-akustika tadbirlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) aholi punktlarining batafsil rejalashtirishni loyihalash bosqichida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tegishli hududning shovqin xaritalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar joy obyektlari va jamoat binolari tarhlarining atrofida hamda dam olish maydonchalarida belgilangan shovqin darajalarining hisob-kitoblari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Bino va inshootlarni yangitdan qurish, rekonstruksiya qilish va mukammal taʼmirlash loyihalarida shovqindan himoyalash chora-tadbirlari quyidagi boʻlimlarda koʻrsatilgan boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) “texnologik yechimlar” boʻlimida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarish korxonalari uchun texnologik asbob-uskunalar va ularni ishlab chiqarish sexlari hamda sanoat korxonalarining hududlariga joylashtirish sxemalarini tanlashda ish joylarida shovqin darajasini maksimal ruxsat etilgan darajagacha kamaytirishni taʼminlash masalalari belgilanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) “qurilish yechimlari” boʻlimida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarish korxonalari uchun ish joylarida kutiladigan shovqin darajalarini akustik hisoblash asosida hisobiy shovqin darajalarining yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalariga muvofiqligi baholangan boʻlishi va keyingisi ortiq boʻlgan taqdirda, shovqindan himoyalash boʻyicha qurilish-akustik chora-tadbirlar tanlangan va loyihalangan boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) “meʼmoriy-qurilish yechimlari” boʻlimida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar joy, fuqarolik qurilishi obyektlari uchun shovqin darajalari normalanadigan xonalarda kutiladigan shovqin darajalari hisoblangan boʻlishi, bino konstruksiyalarining havo va zarba shovqinidan saqlaydigan tovush izolyatsiyasi aniqlangan boʻlishi va ularning texnik yechimlari ishlab chiqilgan boʻlishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) “muhandislik asbob-uskunalari” boʻlimida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binodagi muhandislik asbob-uskunalari tomonidan hosil qilinadigan shovqin darajalarini hisoblash asosida muhandislik asbob-uskunalarining tovush va vibratsiya izolyatsiyasi bajarilgan hamda tegishli hisob-kitoblar bilan asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Bino va inshootlarning qurilish maydonlarida datchiklar yordamida shovqin darajasini onlayn koʻrsatuvchi hamda maʼlumotlarni saqlagan holda yozib boruvchi tablolarni oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Bino va inshootlarda shovqindan himoyalash boʻyicha quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) sanoat obyektlarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanoat obyektining bosh rejasini akustik jihatdan samarali tashkil etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush toʻsuvchi va yutuvchi konstruksiyalarni (tovushni yutadigan qoplamalar, pardalar, donabay tovush yutkichlar) qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlarni oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnologik uskunalarni vibroizolyatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush izolyatsiyali kuzatish va masofadan boshqarish xonalarini qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqinli agregatlarda tovushni izolyatsiyalaydigan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akustik ekranlardan foydalanish (toʻsiqlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) turar joy obyektlari va jamoat binolarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolarning akustik jihatdan samarali loyihalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush izolyatsiyali konstruksiyalardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jamoat binolarining xonalarini tovushni yutadigan materiallar bilan jihozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlar oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanitariya-texnik uskunalarni vibroizolyatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqindan himoyalangan binolar va yoʻllarga shovqin ekranlari oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yashil belbogʻlarni (daraxtlar va koʻkalamzorlar) yaratish orqali shovqinni kamaytirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) maxsus akustik shartlar talab etiladigan obyektlarda (auditoriyalar, teatrlar, kinoteatrlar, sanʼat saroylarining tomosha zallari, sport zallari, temir yoʻl vokzallari, avtovokzallar va aerovokzallarning kutish zallari va operatsion zallari):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binolarning akustik jihatdan samarali loyihalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ichki va tashqi shovqin manbalaridan himoyalash uchun tovush izolyatsiyali konstruksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushni yutuvchi, qaytaruvchi hamda sochuvchi materiallar va konstruksiyalarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va konditsionerlash tizimlarida shovqin soʻndirgichlar oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Akustik hisoblashlar quyidagi ketma-ketlikda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqin manbalarini va ularning tavsiflarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonalar yoki hududlarda shovqinni baholash zarur boʻlgan nuqtalarni (hisoblash nuqtalari) belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqin manbasidan hisoblash nuqtasigacha boʻlgan tarqalish yoʻllarini aniqlab, har bir yoʻlda tovush energiyasining kamayishi (masofa, ekranlash, tovush izolyatsiyasi, toʻsuvchi konstruksiyalar, tovush yutilishi va boshqa omillar taʼsirida)ni hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisoblash nuqtalarida kutiladigan shovqin darajalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kutiladigan shovqin darajalarini yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalari bilan taqqoslash asosida talab qilinadigan shovqinni pasaytirish darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
talab qilinadigan shovqinni pasaytirish darajasini taʼminlash boʻyicha samarali chora-tadbirlarni ishlab chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Akustik hisoblashni 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oktava chiziq (polosa)larida tovush quvvatining darajalarida (Lw) yoki tovush bosimining darajalarida (Lp) bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Akustik hisoblashni tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi (LAw) yoki “A” tuzatilgan (korreksiyalangan) chastotali tovush darajasi (LA) boʻyicha bajarishga ham yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Akustik hisoblash detsibelning oʻnlik ulushlarigacha aniqlikda bajarilishi va olingan natija butun qiymatgacha yaxlitlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Loyihada shovqindan himoyalash boʻyicha qabul qilingan texnik yechimlar texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlar bilan asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Loyihalarda ishlatiladigan tovushni izolyatsiyalash, tovushni yutish va vibratsiyani yoʻqotish uchun foydalaniladigan materiallar yonmaydigan yoki qiyin yonadigan boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Shovqin manbalari va ularning shovqin tavsiflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Koʻp funksiyali binolarni loyihalashda texnologik va muhandislik asbob-uskunalari shovqinning asosiy manbalari hisoblanadi. Bunda, doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlar uchun quyidagilarni hisobga olish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) doimiy shovqin hosil qiluvchi texnologik va muhandislik asbob-uskunalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlarning shovqin tavsiflari sakkizta oktava chizigʻida (polosasida) (63-8000 Nz) beriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush quvvatining darajasi (Lw) oktava chiziq (polosa)larida dB (detsibel) bilan ifodalanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) doimiy boʻlmagan shovqin hosil qiluvchi texnologik va muhandislik asbob-uskunalar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doimiy va doimiy boʻlmagan shovqinlar uchun sakkizta oktava chizigʻida (polosasida) tovush quvvatining ekvivalent darajalari (Lwekv) va tovush quvvatining maksimal darajalari (Lwmaks) aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Texnologik va muhandislik asbob-uskunalarining shovqin tavsiflari ularning texnik hujjatlarida koʻrsatilgan va loyihaning “Shovqindan himoyalash” boʻlimiga ilova qilingan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Tashqi shovqinning asosiy manbalariga quyidagilarni kiritishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shahar transporti (avtobuslar, tramvaylar, trolleybuslar, metropoliten, yoʻnalishli va yoʻnalishsiz taksilar oqimlari, aeroportlarga qoʻnish uchun yaqinlashayotgan samolyotlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarish va energetika obyektlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ochiq stadionlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Daha ichidagi shovqin manbalariga quyidagilar kiritilishiga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
garajlar va avtoturargohlarga kirish-chiqish joylaridagi transport vositalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va konditsioner tizimlari, markaziy issiqlik taʼminoti korxonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
doʻkonlarning xoʻjalik hovlilari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish maydonchalari va boshqa shovqin chiqaruvchi obyektlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Tashqi shovqin manbalarining shovqin tavsiflarini quyidagicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) koʻchalar va yoʻllardagi transport oqimlari uchun oʻlchash masofasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birinchi harakat chizigʻi (polosasi)ning oʻqidan 7,5 m masofada (tramvaylar uchun eng yaqindagi yoʻlning oʻqidan 7,5 m masofada);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) temir yoʻl transporti uchun oʻlchash masofasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisoblash nuqtasiga eng yaqin yoʻlning oʻqidan 25 m masofada;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) suv transporti uchun oʻlchash masofasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kemaning bortidan 25 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) sanoat va energetika korxonalari (reja (plan)dagi chiziqli oʻlchami 300 m gacha) uchun oʻlchash masofasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63 — 8000 Nz chastotali sakkizta oktava chizigʻida (polosasida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAekv — tovushning ekvivalent darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LAmaks — tovushning maksimal darajalari (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lwekv — tovush quvvatining ekvivalent darajasi (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lwmaks — tovush quvvatining maksimal darajasi (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
F — nurlatishning yoʻnaltirilganlik omili (nomaʼlum boʻlsa, F = 1 ).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) shovqin tavsiflarini tuzatilgan (korreksiyalangan) koʻrinishda ham koʻrsatishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAekv — tuzatilgan (Korreksiyalangan) ekvivalent daraja (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAmaks — tuzatilgan (Korreksiyalangan) maksimal daraja (dBA);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanoat va energetika korxonalari (reja (plan)dagi chiziqli oʻlchami 300 m dan ortiq).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Shovqin darajalarining normalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Hisoblash nuqtalarida shovqinning darajasi oktava chiziq (polosa)larida oʻlchanishi lozim. Bunda, ushbu oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz deb qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shovqinning darajasi Lp (tovush bosimi darajasi) detsibel (dB) da oʻlchanishi lozim. Taxminiy hisob-kitoblar uchun LA (tovush darajasi, dBA) dan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Doimiy boʻlmagan (uzluksiz, vaqtincha tebranuvchi) shovqinning normativ parametrlari 31.5, 63, 125, 250, 500, 1000, 2000, 4000 va 8000 Nz li oʻrtacha geometrik chastotali oktava chiziqlarida (polosalarida) aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, Lrekv — tovush bosimining ekvivalent darajalari LAmaks — tovushning maksimal darajalari hamda LAekv — tovushning ekvivalent darajalari boʻlib qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Ishlab chiqarish va yordamchi binolardagi ish joylari, sanoat korxonalarining maydonlari, turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalari, shuningdek ularning hududida tovush bosimining ruxsat etiladigan ekvivalent va maksimal tovush darajalari ushbu SHNQning 1-ilovasidagi 1-jadvalga asosan belgilanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida tovush bosimining ruxsat etiladigan darajalari (tovush bosimining ekvivalent darajalari), ishlab chiqarish korxonalarining ish joylarida tovushning darajalari va tovushning ekvivalent darajalari SanQvaN 0008-20 ga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Hisoblash nuqtalarida tovush bosimining darajalarini aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Hisoblash nuqtalari sanoat korxonalarining ish joylari yoki odamlar doimiy boʻladigan joylarda poldan 1,5 m balandlikda oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bitta shovqin manbaiga yoki bir nechta bir turli shovqin manbaiga ega boʻlgan xonalarda birinchi hisoblash nuqtasi tovush manbaidan toʻgʻridan-toʻgʻri keladigan zonadan, ikkinchi hisoblash nuqtasi mazkur shovqin nuqtasining ishlashi bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan odamlar doimiy boʻladigan joyda qaytarilgan tovush zonasidan olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Tovush quvvatining darajalari 10 dB va undan koʻproqqa farq qiladigan bir nechta shovqin manbalariga ega boʻlgan xonalarda hisoblash nuqtalari maksimal va minimal darajalarga ega boʻlgan manbalarning yonidagi ish joylarida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir turdagi asbob-uskunalar guruh qilib joylashtirilgan xonalarda hisoblash nuqtalari maksimal va minimal darajalarga ega boʻlgan guruhlarning markazidagi ish joyida tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Qurilish hududida hisoblash nuqtalarini GOST R 53187-2008 ga asosan tanlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Akustik hisoblashda quyidagi boshlangʻich maʼlumotlar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning tarhi va kesimi — texnologik va muhandislik asbob-uskunalari va boshqa shovqin manbalari, hisoblash nuqtalarining joylashuvi toʻgʻrisidagi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonadagi toʻsuvchi konstruksiyalarning tavsiflari toʻgʻrisidagi (materiali, qalinligi, zichligi va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqin manbalarining shovqin tavsiflari va geometrik oʻlchamlari toʻgʻrisidagi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda doimiy boʻlmagan shovqin manbalari uchun texnologik va muhandislik asbob-uskunalarining shovqin tavsiflari quyidagicha koʻrinishda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lw — tovush quvvatining oktava darajalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwA — tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAekv — tovush quvvatining ekvivalent darajalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LwAmaks — tovush quvvatining tuzatilgan (korreksiyalangan) maksimal darajalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida yoki tovush darajalarida L talab qilinadigan shovqin darajalarining talab qilinadigan pasaytirish miqdori ushbu SHNQ ga muvofiq ravishda tanlangan har bir hisoblash nuqtasi uchun alohida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻcha va yoʻllar, temir yoʻllar va tramvay liniyalaridagi transport oqimi, suv va havo transporti, shuningdek sanoat zonalari va alohida korxonalardan chiqadigan shovqinni hisoblashda shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirish loyihalashning barcha bosqichlarida tovush darajalarida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Loyihalash jarayonida ishlab chiqarish va yordamchi xonalardagi ish joylari, sanoat korxonalarining maydonchalari, turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalaridagi hisoblash nuqtalarida shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni tovush darajalarida aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Turar joy obyektlari va jamoat binolarini loyihalash bosqichida hisoblash nuqtalarida shovqin darajasining talab qilinadigan pasaytirilishi chastotalar diapazonining oktava chiziq (polosa)larida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ikki bosqichli loyihalashda ham shovqin darajasining talab qilinadigan pasaytirilishi aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Har bir shovqin manbai uchun shovqinning talab qilinadigan pasaytirilishi chastotalarning barcha oktava chiziq (polosa)larida barcha shovqin manbalaridan keladigan shovqin darajalari tovush bosimining yoʻl qoʻyiladigan darajalaridan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Binolarning toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Turar joy obyektlari va jamoat binolari, shuningdek ishlab chiqarish korxonalarining yordamchi binolari ichki toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasining normalanadigan parametrlari quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rw — toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari (dB);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lnw — zarba shovqining keltirilgan darajasining indekslari (zarba shovqinidan izolyatsiyalash indekslari) (toʻsiqlar uchun boʻlib hisoblanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Tashqi toʻsuvchi konstruksiyalarning (jumladan, derazalar, vitrinalar va oynalarning boshqa turlari) transport shovqinidan talab qilinadigan tovush izolyatsiyasi himoya qilinadigan xonadagi shovqin normasidan kelib chiqib, hisoblash yoʻli bilan detsibel (dBA)larda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tovush izolyatsiyasining kattaligi sifatida shahar transport oqimi tomonidan hosil qilinadigan tashqi shovqindan izolyatsiyalashni taʼminlaydigan RAtran kattalik qabul qilinishi zarur. RAtran ni ushbu SHNQning 47-bandiga muvofiq aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Shovqinning boshqa manbalarida (sanoat korxonalari, bittalik shovqin manbalari va boshqalar) havo shovqinidan talab qilinadigan izolyatsiyalash quyidagilardan kelib chiqib, hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63—8000 Nz diapazonda himoya qilinadigan xonada shovqin normalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63—8000 Nz diapazonda tashqi shovqin manbalarining shovqin darajalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Turar joy obyektlari va jamoat binolari, shuningdek ishlab chiqarish korxonalarining yordamchi binolari uchun ichki toʻsuvchi konstruksiyalar bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari (Rw) va keltirilgan zarba shovqini indekslari (Lnw)ning normativ qiymatlari mazkur SHNQ ning 2-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, Rw ≥ Rwtalab qilinadigan va Lnw ≤ Lnwtalab qilinadigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Shovqin pastdagi xonalardan kelgan taqdirda, turar joy obyektlari va jamoat binolari uchun zarba shovqinining keltirilgan darajasi indekslari (Lnw)ning normativ qiymatlari mazkur SHNQ ning 2-ilovasi 2-jadvaliga muvofiq olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, Lnw keltirilgan zarba shovqini indeksining amaldagi yoki hisobiy qiymati talab qilinadigan (Lnw talab qilinadigan) kattalikdan kichik boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning hisoblangan yoki oʻlchangan chastota tavsiflariga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw, dB)ning chastota tavsifi ushbu SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan normalar bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ni aniqlash uchun berilgan chastotalar tavsifini norma spektriga solishtirib, ular orasidagi noqulay ogʻish (chetlashish)lar yigʻindisini hisoblash lozim. Normadan pastga qarab boʻlgan ogʻish (chetlashish)lar “xohlanmagan” deb hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashsa, havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ning kattaligini 52 dB deb qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan oshiq boʻlsa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw)ning kattaligi sifatida 500 Nz da oʻrtacha geometrik uchdan bir chastotali chiziqda (polosada) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Zarba shovqinining keltirilgan darajasining maʼlum chastota tavsifiga ega boʻlgan toʻsiq uchun zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw) berilgan chastota tavsifini mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan norma spektri bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ni hisoblash uchun berilgan chastota tavsifining norma spektridan noqulay ogʻishlari yigʻindisini aniqlash zarur. Norma spektridan yuqoriga qarab ogʻishlarni noqulay ogʻishlar deb qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga yaqinlashsa, zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ning kattaligi 60 dB deb hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan oshsa, norma spektri yuqoriga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi koʻrsatilgan kattalikdan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan kichik boʻlsa yoki noqulay ogʻishlar mavjud boʻlmasa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi kerak. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Zarba shovqining keltirilgan darajasining indeksi (Lnw)ning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik uchdan bir chastotali oktava chizigʻida (polosasida) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Shahar transporti oqimidan derazaning tovush izolyatsiyasi (RAtran) shahar transport oqimining etalon shovqin spektri asosida, derazaning havo shovqinidan izolyatsiyalash chastotasi tavsifi yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75 dBA tovush darajasiga ega boʻlgan shovqin uchun “A” chastota korreksiyasi spektri boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) etalon spektrining darajalari mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi maʼlum boʻlganda, derazaning tovush izolyatsiyasi (RAtran)ni aniqlash uchun chastotalarning oktava chizigʻi (polosasi)ning har uchdan bir qismida etalon spektr darajasi (Li)dan derazani berilgan konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligi (Ri)ni ayirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Darajalarning olingan kattaliklarini energetik qoʻshish va yigʻindini 75 dBA ga teng boʻlgan etalon shovqin darajasidan ayirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Shahar transporti oqimidan derazaning talab qilinadigan tovush izolyatsiyasi (RAtran)ni ekvivalent daraja boʻyicha ham, maksimal daraja boʻyicha ham suqilib kiruvchi shovqinning yoʻl qoʻyiladigan qiymatlarini taʼminlash boʻyicha hisob-kitoblar orqali aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, aniqlangan Rtran ning ikkita qiymatidan kattasi qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini hisoblash ishlari toʻsiqlarning konstruktiv yechimlarini ishlab chiqishda, yangi qurilish material va buyumlarini qoʻllashda bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini yakuniy aniqlash ishlari GOST 27296-2012 boʻyicha sinovlar asosida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Turar joy obyektlari va jamoat binolaridagi toʻsuvchi konstruksiyalarning tovush izolyatsiyasini hisoblash ushbu SHNQning 4-ilovasi asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Toʻsiqlarning elementlarini yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlmagan zich tarkibli materiallardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gʻovakliklarga ega boʻlgan materiallardan ishlangan toʻsiqlar zich material, beton yoki qorishmadan ishlangan tashqi qatlamlarga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Gʻisht, keramik va shlakobloklarda quriladigan ichki devorlar va toʻsiqlardagi choklarni butun choklar boʻyicha toʻldirish (ochiq joy qoldirmasdan) va kirishmaydigan qorishma bilan ikki tomondan suvaladigan qilib loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Toʻsuvchi konstruksiyalarni loyihalashda qurish va ulardan foydalanish jarayonida ularning birikishlarida tirqishlar va yoriqlar boʻlmasligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ichki devorlar va toʻsiqlarni qurish jarayonida vujudga kelgan tirqishlar va yoriqlar ular tozalangandan keyin butun chuqurlik boʻylab konstruktiv choralar yordamida va qurimaydigan germetik hamda boshqa materiallar bilan bartaraf qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Qavatlararo yopmalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Tovushni izolyatsiyalaydigan qatlamning poli toʻsiqning koʻtaruvchi qismi, devorlar va binoning boshqa konstruksiyalari bilan qattiq bogʻlanishlarga (tovush koʻpriklariga) ega boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yogʻoch pol yoki polning tekislovchi qatlami (styajka) perimetr boʻylab devorlar va binoning boshqa konstruksiyalaridan 1-2 cm kenglikdagi oraliqlar bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ajratilgan oraliqlar tovush izolyatsion material yoki buyumlar (yumshoq yogʻoch tolali plita, shishirilgan polietilendan ishlangan pogonaj buyumlar va boshqalar) bilan toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Plintuslar yoki galtellarni faqatgina polga yoki devorga mahkamlash kerak. Tovush izolyatsion qatlamdagi pol konstruksiyasini devor yoki toʻsiqqa tutashtirish sxemasi ushbu SHNQning 5-ilovasi 1-rasmiga asosan qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Polni zamin bilan monolit tekislovchi qatlam (styajka) va mineral tolali, shisha tolali plitalar hamda matlardan ishlangan qatlamlar koʻrinishida loyihalashda polni butun tovush izolyatsion qatlam boʻylab tutashuvlarda bir-biriga kamida 20 cm mindirish bilan yaxlit gidroizolyatsion (pergamin, gidroizol, ruberoid va boshqalar) qatlamni joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tovush izolyatsion plitalarning (matlarning) tutashuvlarida tirqishlar va oraliqlar boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Pollarni tovush izolyatsiyasi zaxirasiga ega boʻlmagan yopmalarning konstruksiyalarida havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw) boʻyicha havo shovqini izolyatsiyasini 1 dB ga pasaytiradigan tolali taglikda ishlangan linoleum bilan qoplashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Pollarni koʻpiklangan qatlamli linoleum bilan qoplashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, bu qatlamlar havo shovqinidan izolyatsiyalashga taʼsir koʻrsatmasligi va koʻpiklangan qatlamlarida zarba shovqinidan zaruriy izolyatsiyalashni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Tovush izolyatsion qatlamlarni qoʻllashda ularning dinamik qayishqoqlik moduli (Edin, ε nisbiy siqilish) va zarba shovqinining keltirilgan darajasi izolyatsiya (Lnw)larining yaxshilanish hisobiy qiymatlari ularga ilova qilinadigan texnik hujjat asosida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi 57 va 62 dB boʻlgan yashash va shovqinli xonalarni ajratuvchi qavatlararo yopmalarni yetarlicha qalinlikdagi monolit temir-betondan foydalanish bilan loyihalash zarur. Bunda, konstruksiyaning tovush izolyatsiyasining yetarliligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Ichki devorlar va toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Qoʻsh qavatli devor yoki toʻsiqlar perimetr boʻylab yoki alohida nuqtalarda qattiq bogʻlanishlar bilan loyihalanishi kerak. Qoʻsh qavatli devor yoki toʻsiqlarning elementlari oʻrtasidagi oraliq 4 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Karkas-qoplamali toʻsiqlarning konstruksiyalarida listlarni karkasga 0,3 m dan kichik boʻlmagan qadam bilan nuqtali mahkamlash kerak. Karkasning bir tomonida qoplama listlarning ikkita qatlami qoʻllanilsa, qoplama listlar oʻzaro yopishtirilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Karkas ustunlarining qadami va uning gorizontal elementlari oʻrtasidagi masofani 0,6 m dan ortiq qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Oraliqni tovush yutadigan yumshoq materiallar bilan toʻldirish orqali karkas-qoplamalarning tovush izolyatsiyasini oshirish lozim. Karkas qoplamalarning tovush izolyatsiyasini oshirish uchun har bir qoplama uchun alohida mustaqil karkaslarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shuningdek, toʻsiqning har bir tomonida ikki yoki uch qatlamli qoplamalarni qoʻllashga ham yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Tovush izolyatsiya indekslarini kamaytirish kattaliklari (Rw, dB) ni ushbu SHNQning 6-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Binolarning konstruktiv sxemalarida bu kattaliklar kamaytirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Temir-beton, beton, gʻishtlardan qurilgan devor yoki toʻsiqning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirish maqsadida, qoʻshimcha qoplamadan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Devorning qoplash materiallari sifatida devorga yogʻoch reykalar bilan yoki gips qorishmasidan tayyorlangan nuqtali mayaklar bilan mahkamlangan gipsokarton listlar, yogʻoch tolali qattiq plitalar va shunga oʻxshash listli materiallardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devor bilan qoplama oʻrtasidagi havo oraligʻini 5 mm dan kam boʻlmagan qilib loyihalash va mazkur havo oraligʻini tovush yutadigan yumshoq material (mineral paxta yoki shisha tolali plita, mat va hokazo)lar bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Tutashuv va tugunlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Ichki toʻsuvchi konstruksiyalar oʻrtasidagi, shuningdek ular va boshqa tutashuvchi konstruksiyalar oʻrtasidagi tutashuvlar ichki toʻsuvchi konstruksiyalarda qurish va binodan foydalanish jarayonida toʻsiqlarning tovush izolyatsiyasini keskin pasaytiradigan yoriqlar, tirqishlar va gʻovak joylarni vujudga keltirmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishiga qarshi bajarilgan konstruktiv chora-tadbirlarga qaramasdan, foydalanish jarayonida yuklama, harorat va kirishish deformatsiyasi tufayli tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishi ehtimoliy tutashuvlarni tutashuvchi yuzalarga yopishtiriladigan germetiklovchi qayishqoq material va buyumlarni qoʻllash bilan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Devorning yuk koʻtaruvchi elementlari va ularga tayanadigan toʻsiqlar oʻrtasidagi tutashuvlarni qorishma yoki beton bilan toʻldiriladigan qilib loyihalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklamalar yoki boshqa taʼsirlar natijasida choklarning ochilish ehtimoli mavjud boʻlsa, loyihalash paytida tutashuvlarda yoriqlar hosil boʻlishiga yoʻl qoʻymaydigan chora-tadbirlar belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Ichki devorlarning yuk koʻtaruvchi elementlari oʻrtasidagi tutashuvlar qorishma yoki beton bilan toʻldiriladigan qilib loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutashadigan elementlarning tutashuvchi yuzalarining koʻndalang oʻlchamlari tutashuvni elementning butun balandligi boʻylab montaj betoni yoki qorishma bilan zich qilib toʻldirish imkonini berishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
70. Loyihalashda tutashuvchi elementlarning oʻzaro siljishini cheklaydigan chora — tadbirlarni (shponkalar oʻrnatish, qoʻyilma detallarni payvandlash va boshqalar) amalga oshirishni hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tutashtiruvchi detallar, armaturalarning chiqib turgan uchlari tutashuv boʻshligʻini beton yoki qorishma bilan toʻldirishga toʻsqinlik qilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
71. Tutashuvlarni kirishmaydigan (kengayadigan) beton yoki qorishma bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
72. Konstruksiyalarning yigʻma elementlarini loyihalashda germetiklaydigan material va buyumlarni qoʻllash koʻzda tutilgan taqdirda, tutashtiriladigan qismlarning konfiguratsiyasi va oʻlchamlari konstruksiyalarning yigʻma elementlarini joylashtirish, yopishtirish, qotirish va talab qilinadigan qisishni taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-§. Toʻsuvchi konstruksiyalarning muhandislik asbob-uskunalari bilan bogʻlanadigan elementlariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
73. Issiq suv bilan isitish, suv taʼminoti quvurlari va boshqa quvurlarni xonadonlar oʻrtasidagi devor orqali oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Issiq suv quvur oʻtkazgichlari, suv taʼminoti quvurlari va boshqa quvurlar quvurlarning tirqishlar hosil qilmasdan haroratdan siljishlar va deformatsiyalanishlariga yoʻl qoʻyadigan elastik gilza (gʻovakli polietilen va boshqa qayishqoq materiallardan ishlangan)lar bilan qavatlar oʻrtasidagi yopmalar va xonalar oʻrtasidagi devorlar (toʻsiqlar) orqali oʻtkazilishi ushbu SHNQning 7-ilovasi 1-rasmiga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
74. Ichki devorlarning panellaridagi isitish quvurlarini tutashtirish uchun moʻljallangan boʻshliqlar kirishmaydigan beton yoki qorishma bilan toʻldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
75. Yashirin elektr simlari xonadonlar oʻrtasidagi devor va toʻsiqlarda har bir xonadon uchun alohida moʻljallangan kanallar yoki shtablarda joylashishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
76. Devorlarda tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari uchun moʻljallangan boʻshliqlar boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Teshiklarni hosil qilish devor elementlarini ishlab chiqarish texnologiyasi mos kelsa, tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari devorlarga faqatgina bir tomondan oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalari uchun ajratilgan boʻshliqning boʻsh qolgan qismini 4 mm dan kam boʻlmagan qalinlikda gips yoki boshqa kirishmaydigan qorishma bilan toʻldirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
77. Tarqatish qutichalari va shtepsel rozetkalarini xonadonlar oʻrtasidagi karkas-qoplamali toʻsiqlarga oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularni oʻrnatishda qoplamalarning listlarida teshiklari qirqilmaydigan rozetkalar va oʻchirgichlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
78. Kattaroq diametrli yuqori qism kirishmaydigan qorishma bilan, pastki qism esa tovush yutadigan material bilan (oʻta yupqa shisha tola bilan) toʻldirilishi va ushbu SHNKning 8-ilovasi 1-rasmiga muvofiq, shift tomondan qorishma qatlami yoki zich dekorativ qopqoq bilan yopilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
79. Ventilyatsion bloklarning konstruksiyasi kanallarni ajratuvchi devorlarning butunligini (ularda kavernalar, yoriqlar boʻlmasligini) taʼminlashi kerak. Ventilyatsion bloklarning gorizontal tutashuvi zichlanmagan joylar orqali shovqinning bir kanaldan boshqasiga suqilib oʻtishiga yoʻl qoʻymasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
80. Vertikal boʻyicha qoʻshni xonadonlarning ventilyatsion teshiklari oʻzaro orada kamida bir qavat qoldirib yigʻma va qoʻsh kanallar orqali tutashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-§. Kuzatish, masofadan boshqarish xonalari, berkinish joylarining toʻsuvchi konstruksiyalari, kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larning tovush izolyatsiyasiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
81. Shovqin darajasi ruxsat etiladigan darajadan ortiq boʻlgan ishlab chiqarish sexlari va hududlarida ishchilar va xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni shovqindan himoyalash uchun tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar qurilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
82. Tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalarga texnologik jarayonlar va asbob-uskunalarni nazorat qilish va boshqarish pultlari, ustalar va sex boshliqlarining xizmat joylari joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
83. Talab qilinadigan tovush izolyatsiyasiga bogʻliq ravishda xonalarni gʻisht, temir-beton va shu kabilardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar oldindan tayyorlangan poʻlat, alyumin, plastik va boshqa listli materiallardan yigʻma yoki payvand karkasga yigʻiladigan yigʻma konstruksiyaga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
84. Tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalarni vibratsiyani xonaning toʻsuvchi konstruksiyalari va karkasiga uzatilishining oldini olish uchun rezina-vibroizolyatorlarga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
85. Xona zaruriy shovqin soʻndirgichlar bilan jihozlangan ventilyatsiya yoki havoni konditsiyalash tizimi bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
86. Xonaning ichki yuzalari 40—60 foiz tovushni yutadigan materiallar bilan qoplangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
87. Xonaning eshiklari tavaqalarda zichlashtiruvchi qatlamlarga va qatlamlarning qisilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalariga ega boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
88. Mashina va texnologik asbob-uskunalarning tovushdan izolyatsiyalaydigan toʻsiqlarini, yupqa listli materiallar (metall, plastik, shisha va boshqa shu kabilar)dan tayyorlangan tovushdan izolyatsiyalaydigan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)larni shovqin darajalarini pasaytirish maqsadida, quyidagi hollarda qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bevosita shovqin manbaining yonida joylashgan ish joylarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqa qurilish-akustik chora-tadbirlarni qoʻllash maqsadga muvofiq boʻlmaydigan ish joylarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) konstruksiyasining akustik samaradorligi uning tovush izolyatsiyasi (Rk, dB) bilan baholanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
89. Agregatda (mashinada) kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni qoʻllash hisoblash nuqtasida kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) tomonidan hosil qilinadigan shovqin kamida bitta oktava chizigʻida (polosasida) ruxsat etiladigan qiymatdan 5 dB ga ortiq boʻlganda, qolgan barcha texnologik asbob-uskunalarning kamida bitta oktava chizigʻidagi (polosasidagi) shovqini (shu hisoblash nuqtasida) ruxsat etiladigan qiymatdan 2 dB va undan ham kam boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
90. Rtr.k ning qiymati oʻrta va yuqori chastotalarda 10 dB dan oshmasa, izolyatsiyalovchi, olovbardosh materiallarni elastik vinil, rezina va boshqalardan tayyorlashga yoʻl qoʻyiladi. Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) elementlari karkasga mahkamlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
91. Rtr.k ning qiymati oʻrta va yuqori chastotalarda 10 dB dan oshiq boʻlsa, kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni listli konstruksion materiallardan ishlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
92. Metalldan ishlangan kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ni vibratsiyani dempfirlaydigan listli material bilan yoki mastika koʻrinishida qoplash lozim. Bunda, qoplamaning qalinligi devorning qalinligidan 2-3-marta ortiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material)ning ichki tomoniga 40 — 50 mm qalinlikdagi tovush yutadigan material qatlami joylashtirilishi lozim. Mexanik taʼsirlar, chang va boshqa ifloslanishlardan himoyalash uchun shisha matoli metall toʻr yoki 20 — 30 mm qalinlikdagi yupqa plyonkadan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
93. Kojux (izolyatsiyalovchi, olovbardosh material) agregat, quvurlar tarmoqlari bilan bevosita kontaktga ega boʻlmasligi lozim. Texnologik va ventilyatsion teshiklar soʻndirgichlar va zichlashtirgichlar bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-§. Eshik, darvoza va derazalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
94. Eshik, darvoza va derazalarni loyihalashda ularning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirish boʻyicha choralarni koʻrishga alohida eʼtibor qaratish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
95. Eshik, darvoza va derazalarning havo shovqinidan izolyatsiyasini oshirishda quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻshama (polotno)larining yuzalarining zichligini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻshama (polotno)ning kesakiga zich qisilishini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zichlashtiruvchi qistirmalar yoki rezinalangan mato yoki rezinadan ishlangan ostonalar yordamida eshik (darvoza) bilan pol orasidagi tirqishni bartaraf qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tavaqalarda zichlashtiruvchi qistirmalarni qoʻllash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
96. Eshik yoki darvozaning kesakisi bilan u tutashadigan toʻsiq orasidagi tirqishlar va zichlanmagan joylar zich qilib yopilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
97. Eshik (darvoza)ning kesakiga zich qisilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalaridan foydalanish zarur. Bunda, qulflarning oʻyiqlari yopiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
98. Derazalarning tovush izolyatsiyasini oshirish uchun quyidagi ishlarni bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oynalarning qalinligini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oynalar oʻrtasidagi havo oraligʻining qalinligini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tavaqalarini zichlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oynalarni qayishqoq qistirmalar yordamida mahkamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
derazalarning zich yopilishini taʼminlaydigan tiqin qurilmalarini qoʻllash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
99. Shovqin soʻndirgichlarga ega boʻlgan ventilyatsion elementlar bilan taʼminlangan shovqindan himoyalovchi deraza konstruksiyalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
100. Shovqindan himoyalaydigan derazani tanlash tashqi shovqinni talab qilinadigan pasaytirishni akustik hisoblash asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
101. Rw indeksning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oktavani uchdan bir chizigʻida (polosasida) yuqoriga yoki pastga siljitilgan norma spektrining ordinatasi qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
102. Zarba shovqinining keltirilgan darajasining maʼlum chastota tavsifiga ega boʻlgan yopma uchun zarba shovqinining keltirilgan darajasining indeksi Lnw chastota tavsifini mazkur SHNQning 3-ilovasi 1-jadvalida keltirilgan norma spektri bilan taqqoslash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
103. Toʻsuvchi konstruksiyalarning talab qilinadigan havo shovqinidan izolyatsiyalash normativ indekslari va tovush yuqoridan pastga uzatilganda yopmalarning zarba shovqinining keltirilgan darajalarining normativ indekslari ushbu SHNQning 9-ilovasi 1-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
104. Tovush pastdan yuqoriga uzatilganda, zarba shovqinining darajasi uchun talab qilinadigan normativ indekslarni ushbu SHNQning 10-ilovasidagi 1-jadvalga muvofiq aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
105. Transport oqimining havo shovqinidan izolyatsiyalash norma spektri va etalon shovqin spektrining qiymatlari ushbu SHNQning 11-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
106. Toʻsiq elementlarini yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlmagan zich tuzilishga ega materiallardan loyihalashga yoʻl qoʻyiladi. Yelvizak gʻovakliklarga ega boʻlgan materiallardan ishlangan toʻsiqlar zich material, beton yoki qorishmadan ishlangan tashqi qatlamlarga ega boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
107. Gʻisht, keramik yoki shlakobloklardan ishlangan ichki devor va toʻsiqlar choklarini butun qalinlik boʻyicha toʻldirish (boʻsh joylarni qoldirmasdan) va ikki tomondan kirishmaydigan qorishma bilan suvaladigan qilib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
108. Toʻsuvchi konstruksiyalarni loyihalashda qurish va foydalanish jarayonida toʻsuvchi konstruksiyalarning tutashuvlarida minimal yelvizak tirqishlar va yoriqlar boʻlmasligini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurish jarayonida vujudga kelgan tirqish va yoriqlar ular tozalangandan keyin konstruktiv choralar bajarish yoki butun chuqurlik boʻyicha qurimaydigan germetiklar va boshqa materiallar bilan toʻldirish orqali bartaraf qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
109. Quyidagilar ushbu SHNQ ning 5, 7 va 8-ilovalarida keltirilgan rasmlarga muvofiq qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qavatlar oʻrtasidagi yopmalar, ichki devorlar va toʻsiqlar, tutashuvlar va tugunlarning tovush izolyatsiyasini loyihalash boʻyicha tavsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻsuvchi konstruksiyalarning muhandislik asbob-uskunalari bilan bogʻlanadigan elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
konstruktiv yechim sxemalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9-bob. Tovush yutadigan konstruksiyalar, ekranlar, toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
110. Tovush yutadigan konstruksiyalar (osma shiftlar, yassi qoplamalar va hajmli elementlar)ni ishlab chiqarish va jamoat binolaridagi ish joylari va odamlar doimiy boʻladigan hududlarda shovqinni pasaytirish uchun qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tovush yutadigan qoplamalarning maydonlari va donabay tovush yutkichlarning soni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
111. Shovqinning talab qilinadigan pasayishini olish uchun quyidagi hollarda tovush yutadigan osma shiftning oʻrniga hajmli elementlarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yassi qoplamalar yetarli boʻlmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
osma shiftlarni oʻrnatishning iloji boʻlmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
osma shiftlardan foydalanish kam samarali boʻlgan taqdirda (ishlab chiqarish xonalarining katta balandligi, koʻprikli kranlarning, yorugʻlik va aeratsion fonarlarning mavjudligi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
112. Tovush yutadigan konstruksiyalar qaytarilgan tovushning jadalligini (intensivligini) kamaytirish uchun moʻljallangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tovush bosimining darajalarini pasaytirishning eng katta samarasiga erishish maqsadida, tovush maydoni toʻligʻicha qaytarilgan tovush toʻlqinlarining (qaytarilgan maydonning) energiyasi zichligi bilan belgilanadigan nuqtalarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻgʻridan-toʻgʻri tovush manbalarining yaqinida (ish joylarida) tovush bosimining darajalarining pasayish samarasini hisoblash yoʻli bilan aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
113. Tovush yutadigan konstruksiyalar shovqinni pasaytirish va xonalarda optimal akustik parametrlarni taʼminlash boʻyicha majburiy chora sifatida quyidagi joylarda qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishlab chiqarish korxonalarining shovqinli sexlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
jamoat binolarining xonalari (qabulxona va ofislar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
umumiy oʻrta taʼlim va tibbiyot tashkilotlari, mehmonxonalar, pansionatlar hamda boshqalarning yoʻlaklari va xollari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
temir yoʻl vokzallari, aerovokzallar va avtovokzallarning operatsion zallari va kutish zallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sport zallari va suzish basseynlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushdan izolyatsiyalaydigan xonalar, bokslar va berkinish joylari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
114. Konstruktiv xususiyatlari boʻyicha tovush yutadigan konstruksiyalar quyidagilarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maʼlum bir qalinlikdagi qattiq bir jinsli materiallar qatlami yoki himoya qobiqlarida mato yoki plyonka va qattiq listlardan perforlangan qoplama qatlamidan tashkil topadigan yassi qoplamalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻzida maʼlum bir qalinlikdagi qattiq bir jinsli materiallar qatlami yoki himoya qobiqlarida mato elementlarining kombinatsiyasini taqdim qiladigan tovushni yutadigan turlicha shakldagi hajmli elementlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
115. Tovush bosimining darajasini zaruriy pasaytirish, agar shovqin talab qilinadigan pasaytirishdan 5 — 8 dB ga ortiq boʻlmasa, birgina tovushni yutadigan konstruksiyalarni qoʻllash orqali taʼminlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
116. Ishchilarni tovushdan himoyalash uchun shovqin manbai va xodimlar ish joylari oʻrtasiga akustik ekranlar oʻrnatilishi kerak. Ekranlarni tovush yutadigan konstruksiyalar bilan birgalikda qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
117. Toʻsiq akustik ekranlarning bir turi boʻlib, oʻzida shovqin manbaini hamma tomondan qurshab turadigan yoki xonaning bir qismini boshqasidan ajratib turadigan va xonaning maʼlum bir qismini (shovqinli yoki tinch) izolyatsiyalaydigan ekran hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
118. Toʻsiq, akustik ekranlarning tovush quvvatining darajalari qolgan shovqin manbalariga qaraganda 15 dB dan ortiq boʻlgan shovqin manbasi uchun qoʻllanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
119. Tovush yutadigan konstruksiyalarni shiftlarga yoki devorlarning yuqorigi qismlariga joylashtirish lozim. Tovush yutadigan konstruksiyalarni alohida qismlar yoki chiziqlar koʻrinishida joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
120. 250 Nz dan past chastotalarda tovush yutadigan qoplamani xonaning burchaklarida joylashtirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Ekran va toʻsiqlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
121. Ekran va toʻsiqlar akustik shovqin toʻsuvchi konstruksiya boʻlib, shovqin manbai va xonaning shovqindan himoyalanadigan qismi oʻrtasiga oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
122. Ekran va toʻsiqlarni toʻgʻridan-toʻgʻri tovush taʼsir koʻrsatadigan zonalar va oraliq zonalarda tovush bosimining darajalarini pasaytirish uchun qoʻllash lozim. Ekranlarni shovqin manbaiga yaqin qilib oʻrnatish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
123. Ekranlarning shovqin manbaiga qaratilgan yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan qattiq listli materiallar yoki alohida shitlardan tayyorlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
124. Ekranlar rejada yassi va P-, G- va O-simon shaklda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Akustik ekranning oʻlchamlarini ekranning joylashuv oʻrni va talab qilinadigan samaradorligidan kelib chiqib, tanlash lozim. Akustik ekranning oʻlchamlari shovqin manbaining chiziqli oʻlchamlaridan kamida uch marta katta boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
125. Akustik ekranning samaradorligi hisoblash yoʻli bilan yoki boʻgʻiq va reverberatsion kamera sharoitlarida oʻlchashlar uslubi bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
126. Akustik ekranni loyihalashda quyidagi bosqichlarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akustik ekranlanishga tortilishi lozim boʻlgan shovqin manbaini identifikatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonani tovush yutadigan konstruksiyalar bilan qoplash variantini tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akustik ekranning kutiladigan akustik samaradorligini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
olingan hisobiy samaradorlikni tovush bosimining darajalarini talab qiladigan pasaytirish bilan taqqoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toki optimal variant topilmaguncha akustik ekranning joylashuv joyi, konfiguratsiyasi, konstruksiyasi va oʻlchamlarini, xonaga akustik ishlov berish variantini oʻzgartirish, akustik hisoblashni takrorlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10-bob. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Shovqin manbalari va ularning shovqin tavsiflariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
127. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimlarida shovqin manbalariga sovitish mashinalari (kondensatorli va kondensatorsiz), havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, sirkulyatsion nasoslar, tutashtiruvchi quvurlar kirishi inobatga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
128. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari elementlarining asosiy shovqin tavsiflari (tovush quvvatining oktava darajalari) Lwi mazkur SHNQning 14-bandi boʻyicha aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
129. Sovitish mashinalari va sovutgichlar uchun shovqin tavsifini ulardan 1, 5 va 10 m masofalarda oʻlchangan oktava chiziq (polosa)laridagi tovush bosimi (Li) darajalari orqali ifodalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
130. Qoʻshimcha tavsif Lw tovush quvvatining umumiy darajasi yoki LwA tovush quvvatining A shkala boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) umumiy darajasi boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
131. Barcha tizimlardagi ventilyatorlarning shovqin tavsiflari maksimal foydali ish koeffitsiyenti rejimida quyidagi joylarda oʻlchanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻlchash kamerasi yoki sinov quvurlarida Lwi soʻrish tomonida va Lwi haydash tomonida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻlchash kamerasi yoki ochiq maydonchada Lwik korpusning atrofida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
132. Ventilyatorlarning shovqin tavsiflarini tovush quvvatining maʼlum solishtirma darajalari boʻyicha ventilyatorlarning ish rejimi, konstruktiv va ishchi parametrlarini hisobga olgan holda, hisoblash yoʻli orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
133. Havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, kondensatorlarning shovqin tavsiflarini ushbu agregatlarning tarkibiga kiradigan va bir paytda ishlaydigan ventilyatorlarning tovush quvvati darajalarini bir-biriga qoʻshish orqali aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
134. Havoni rostlash va taqsimlash qurilmalari hamda fasonli elementlarning shovqin tavsiflari (Lwiel) oʻlchash kamerasida berilgan qurilma yoki elementdan butun aerodinamik foydalanish diapazonini qamrab oladigan rejimda oʻlchanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
135. Mazkur oʻlchashda qurilma va elementda zaruriy sarf va bosimni taʼminlaydigan ventilyatorning shovqini sinovdan oʻtkaziladigan qurilma va elementning shovqinidan butun koʻrib chiqiladigan chastota diapazoni boʻyicha 8 dB ga kam boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
136. Shovqin tavsiflari isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlarining asbob-uskunalariga berilgan texnik pasportlar va kataloglarda koʻrsatilgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Akustik hisoblash boʻyicha umumiy koʻrsatmalarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
137. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining kutiladigan shovqin darajalarini hisoblash quyidagi joylarda tovush quvvatining oktava darajalari (Lwi) boʻyicha bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning ushbu tizimlar xizmat koʻrsatadigan xonalari va ular orqali tranzit havo yoʻllari oʻtadigan xonalarning havoni soʻrish hamda chiqarish tomonlarida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik xonalar (ventilyatsion kameralar), ularga qoʻshni xonalarda ventilyatorning korpusi atrofida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilmaning binolari va hududlarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
138. Xizmat koʻrsatiladigan xonada ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining kutiladigan shovqin darajalarini hisoblashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqinning tarqalish yoʻli boʻylab havo yoʻllarining toʻgʻri qismlari va burilishlarida, koʻndalang kesim oʻzgargan joylarda, havo yoʻlining oxiridan qaytish natijasida tarmoq tovush quvvati darajasi (Lw)ning yigʻindi pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo yoʻllari tarmogʻining elementlarida (drossellaydigan qurilmalar, fasonli va uchlardagi elementlar) Lwiel shovqin hosil boʻlish darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
139. Hisoblashlarda havo yoʻllari boʻylab tarqaladigan shovqinning kutiladigan darajalari oʻlchanadigan xonada (boʻgʻiq, reverberatsion kamerada) ventilyatorning soʻrish va haydash tomonlarida oʻlchangan shovqin tavsiflaridan foydalanishda, ularga havo yoʻllarini ventilyatorning joʻmrak (patrubka)lariga ulashning taʼsirini hisobga oladigan Lqayt tuzatma kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
140. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining elementlari (sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, quruq gradirnya (katta miqdordagi suvni atmosfera havosining yoʻnaltirilgan oqimi yordamida sovitish uchun moʻljallangan qurilma)lar, sirkulyatsion nasoslar va boshqalar) tomonidan hosil qilinadigan kutiladigan shovqin darajalarini hisoblash quyidagi joylarda ularning konturlaridan tayanch masofalarda (1, 5, 10 m) oʻlchangan tovush quvvati (Lwi)ning yoki tovush bosimi (Li)ning oktava darajalari boʻyicha bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ular oʻrnatiladigan joylarda (texnik xonalar, ochiq maydonchalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar oʻrnatilgan binoning shovqindan himoya qilinadigan xonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilishga tutash hududlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
141. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlarining asbob-uskunalarining shovqinini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashda xonalarda hisoblash nuqtalarini quyidagi joylarda tanlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
odamlar boʻladigan zonalarda (ish joylari, uxlash joylari va boshqa joylar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qurilish hududida shovqindan himoya qilinadigan xonalarning derazalaridan 2 m masofada;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dam olish zonalari va rekreatsion zonalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
142. Shovqin xonaga shovqin havo yoʻllarining ichiga nurlatadigan bir nechta manbadan yoki bir yoki bir nechta havo taqsimlash qurilmalari orqali (ventilyatorlar, havoni rostlash qurilmalari, havo yoʻllari tarmogʻining elementlari) keladigan boʻlsa, hisoblash nuqtalaridagi tovush bosimining oktava darajalari (Li) har bir manba uchun alohida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Shovqin darajalarini talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
143. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, havo bilan isitish tizimining shovqinidan himoya qilinadigan xonadagi hisoblash nuqtalarida shovqin darajalarining talab qilinadigan pasaytirishni aniqlashda hisobga olinadigan shovqin manbalarining umumiy soniga quyidagilarni kiritish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
haydash yoki soʻrish tizimining ventilyatorining shovqinining talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda (markaziy soʻndirgichni hisoblashda) — berilgan xonaga (hisoblash nuqtalariga ega boʻlgan xonaga) xizmat koʻrsatuvchi tizimlarning soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bitta ventilyatsiya tizimining havoni taqsimlash qurilmalari tomonidan (plafonlar, panjaralar va hokazolar) generatsiyalanadigan shovqinni talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda — koʻrib chiqilayotgan xonaga xizmat koʻrsatuvchi mexanik qoʻzgʻatishli ventilyatsiya tizimlarining soni (bunda ventilyator, havoni rostlash qurilmalari va fasonli elementlarning shovqini hisobga olinmasligi kerak);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻrib chiqilayotgan tarmoqlanishning fasonli elementlari va havoni taqsimlash qurilmalari tomonidan generatsiyalanadigan shovqinni talab qilinadigan darajasini pasaytirishni hisoblashda — berilgan oktava chizigʻida (polosasida) ularning shovqin darajalari bir-biridan 10 dB ga kam farq qiladigan fasonli elementlar va drossellarning soni (bunda, ventilyator va panjaralarning shovqini hisobga olinmasligi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
144. Barcha shovqin manbalari bir paytda ishlaganda tekshirish yoki boshqa maqsad uchun xonadagi tovush bosimi oktava darajalarining talab qilinadigan umumiy pasaytirishni hisoblash nuqtasiga barcha shovqin manbalaridan keladigan tovush bosimining birgalikdagi oktava darajalari bilan chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajalarining farqi sifatida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-§. Shovqinni pasaytirish va undan himoyalashning asosiy usullari va vositalariga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
145. Ventilyatorning (ventilyatsion qurilmaning) shovqinini pasaytirish uchun quyidagi talablar bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush quvvatining eng kichik solishtirma oktava darajalariga ega boʻlgan agregatning tanlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatorning maksimal foydali ish koeffitsiyenti rejimida ishlashini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqning qarshiligini kamaytirish va ortiqcha bosim hamda sarfni hosil qiladigan ventilyatordan foydalanmaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatorning kirish joʻmragiga (patrubkasiga) havoni bil xilda berishni taʼminlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
146. Haydash yoki soʻrish tizimlari ventilyatsion qurilmalarining havo yoʻllari boʻylab tarqaladigan shovqinini pasaytirish maqsadida, quyidagi hollarda bevosita ventilyatorning yonida va havo yoʻlida yoki tizim xizmat koʻrsatadigan xonaga kirishning oldida soʻndirgichlarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsion qurilmaning parametrlarini tanlash va ularni umumlashtirishning imkoni boʻlmasa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kam shovqinli ventilyatordan foydalanish bilan berilgan xona, zona yoki obyektda tovush bosimining yoʻl qoʻyiladigan darajadan oshmaydigan darajasini taʼminlashning imkoni boʻlmasa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
147. Uzunligi 3 m dan ortiq boʻlgan soʻndirgich talab qilinadigan hollarda, soʻndirgichni 2-3 ta seksiya (boʻlim)ga ajratish (boʻlish) lozim. Bunda, seksiya (boʻlim)larning orasidagi masofa bunday seksiyaning uzunligidan bir-ikki marotabadan kichik boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
148. Havoni rostlash va taqsimlash qurilmalarining shovqinini pasaytirish uchun quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqlarda havo harakatining tezligini havoni rostlash va taqsimlash qurilmalari tomonidan hosil qilinadigan shovqin darajasining xizmat koʻrsatiladigan xonada yoʻl qoʻyiladigan qiymatlar doirasini taʼminlaydigan kattalik bilan chegaralanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya tarmoqlarida mahalliy qarshilik koeffitsiyentining minimal qiymatlariga ega boʻlgan havoni taqsimlash qurilmalaridan foydalanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
149. Ventilyatsiya, havoni konditsiyalash, havo bilan isitish tizimi shovqinini soʻndirgichlari sifatida absorbsion soʻndirgichlarni (naychasimon, silindrik, plastinkali, kanalli), kamerali soʻndirgichlar va ichki yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan havo yoʻllari va ularning burilishlarini qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
150. Soʻndirgichning konstruksiyasini quyidagilarga bogʻliq ravishda tanlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tizimning moʻljallanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqin darajasini talab qilinadigan pasaytirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻrnatish joyida havo yoʻlining oʻlchami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqda eng chekka yoʻl qoʻyiladigan gidravlik qarshilik.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
151. Naychasimon soʻndirgichlardan (dumaloq va toʻgʻri burchakli) 450—500 mm gacha koʻndalang kesim oʻlchamlariga ega boʻlgan havo yoʻllarida foydalanish kerak. Naychasimon soʻndirgichlar havo yoʻllarining (kanallarning) dumaloq yoki toʻgʻri burchakli kesimli, tovush yutadigan devorli qismlaridan tashkil topishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
152. Havo yoʻlining (kanalning) shaklini saqlash va tovush oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan materiallar old qismida havo oqimi bilan deformatsiyalanishini uchun tovushga nisbatan yetarlicha shaffof boʻlgan qoplamalar ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, turli shisha matolar, plyonkalar va perforlangan metall list yoki toʻrdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
153. Katta koʻndalang kesim oʻlchamlariga ega boʻlgan havo yoʻllarida tovushni soʻndirishni oshirish uchun tovush yutadigan materiallarni havo yoʻllarining kesimi boʻylab bir tekis taqsimlash kerak. Plastinkali soʻndirgichlarda ham mazkur usuldan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
154. Plastinkalarning qalinligi va ularning orasidagi masofa havo yoʻlining (kanalning) kesimi boʻylab oʻzgarmasligi kerak. Qalinlik va plastinkalar oʻrtasidagi masofa ortishi bilan maksimal soʻndirish sohasi pastroq chastotalar tomonga qarab siljishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
155. Plastinkalar va havo yoʻllari (kanallari)ning soni hamda balandligi eng kamida soʻndirgichning erkin kesimi va soʻndirgich oʻrnatiladigan havo yoʻli kesimining tengligi shartiga asosan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻndirgich tomonidan hosil qilinadigan gidravlik qarshilikni minimallashtirish, unda shovqin hosil boʻlishini kamaytirish maqsadida, yuqoridagi shart taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Gidravlik qarshilikni qoʻshimcha pasaytirish maqsadida, soʻndirgichga kirish va undan chiqishdagi plastinkalarga obtekatel (harakatga boʻlgan aerodinamik qarshilikni kamaytiruvchi maxsus konstruksiya)lar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
156. 800×500 mm koʻndalang kesim oʻlchamli toʻgʻri burchakli havo yoʻllarida kanalli soʻndirgichlardan foydalanish kerak. Bunda, plastinkali soʻndirgichlarning qalinligi havo yoʻlining kichik oʻlchamining yarmiga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
157. Absorbsion soʻndirgichlarning (1 m gacha uzunlikdagi) akustik samaradorligini belgilashda quyidagilar inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush chastotasiga (bunda, 200 Nz gacha boʻlgan past chastotalar diapazonida yuqori emas va 500 — 2500 Nz chastotalar diapazonida maksimal boʻladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
faol qismning uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻtish kesimining perimetri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushni yutadigan material qatlamining qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushni yutish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
158. Uzunligi 1 m gacha boʻlgan soʻndirgichlarning koʻrsatilgan past chastotalar diapazonida samaradorligi 10 — 15 dB dan oshmasligi, yuqori chastotalar diapazonida esa 33 — 38 dB gacha yetishi sinov tarzida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
159. Shovqin darajasini sezilarli darajada kamaytirishga oʻqi birgalikda boʻlmagan, ichki yuzasi tovush yutadigan material bilan qoplangan kamerali soʻndirgichlar hisobiga erishishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uzunligi 1 m gacha boʻlgan soʻndirgichlar tarmoqda ular tomonidan hosil qilinadigan yuqori gidravlik qarshilikni bartaraf etish maqsadida ham qoʻllanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
160. Ichki yuzasida qoplamasi boʻlmagan kamerali soʻndirgichlarni ovqat tayyorlanadigan xonalarga xizmat koʻrsatadigan soʻruvchi tizimlarga oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Soʻndirgichlarning samaradorligini maxsus stendlarda tajriba yoʻli bilan aniqlash va ularning texnik pasportlari yoki kataloglarida koʻrsatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
161. Ichki yuzasi tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan havo yoʻllari va burilishlarning samaradorligi tabiiy sharoitlarda (laboratoriya sharoitlarida emas) aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
162. Tarmoqda soʻndirgichlar tomonidan hosil qilinadigan gidravlik qarshilikni quyidagicha aniqlashga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻlchash yoʻli bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo oqimining berilgan tezliklarida hisoblash yoʻli bilan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
163. Isitish, ventilyatsiya va konditsiyalash tizimlari asbob-uskunalarining oshirilgan shovqinining boshqa xonalarga suqilib kirishining oldini olish uchun quyidagilarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqindan oshirilgan himoyalashni talab qiladigan xonalarni asbob-uskunalar (ventilyatsion kameralar, nasoslar) oʻrnatilgan texnik xonalar bilan yonma-yon joylashtirmaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agregatlarni prujinali, rezina yoki kombinatsiyalangan vibroizolyatorlar yordamida vibroizolyatsiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar joylashtiriladigan texnik xonalarga akustik ishlov berishni amalga oshirish — devor va shiftlarni tovush yutadigan material qatlami bilan qoplash (xonadagi shovqinni 4 — 7 dB ga qoʻshimcha pasaytirishda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
texnik xonalarda qayishqoq asosga yotqizilgan pollarni (suzuvchan pollarni), tizim elementlarining ostiga (ventilyatorlar, konditsionerlar, sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, nasoslar va boshqalar) vibratsiyani dempfirlaydigan asoslarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asbob-uskunalar joylashtiriladigan texnik xonalarni havo shovqinidan hisoblash yoʻli bilan aniqlanadigan talab qilinadigan izolyatsiyalashni taʼminlaydigan toʻsuvchi konstruksiyalarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatorlar va havo yoʻllari oʻrtasiga qayishqoq vistavkalarni oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
164. Qayishqoq zaminli pollarni (suzuvchan pollarni) texnik xonaning butun maydoni boʻylab bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, konstruktiv parametrlari (pol plitasining qalinligi, qayishqoq zaminning qalinligi) polning qayishqoq zaminining materialini tanlash, asbob-uskunalarning soni, tarkibi va massasiga, vibroizolyatsiyaning talab qilinadigan kattaligiga bogʻliq holda hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
165. Texnik xonalar va turar joy obyektlari binolarida ventilyatsiya, havoni konditsiyalash va havo bilan isitish tizimlarining havo yoʻllarini suzuvchan polga tayanadigan ustunlarga oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Havo yoʻllarini shiftlarga osishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, turlashgan osmalarda samarali vibroizolyatsiyalash qurilmalari va vibrodempfirlaydigan joʻmrak (prokladka)lar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
166. Texnik xonalarning toʻsiqlari orqali oʻtish joylarida havo yoʻllari perimetr boʻylab vibroizolyatsiyalanishi lozim. Bunda, ventilyatorlar va havo yoʻllari orasida qayishqoq qistirmalar boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
167. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining sovitish mashinalari, sirkulyatsion nasoslari binolarning yer osti texnik qavatlariga joylashtirilishi va alohida poydevor va vibrozaminlarga oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, bu poydevor va vibrozaminlarning konstruksiyalari sovitish mashinalari va sirkulyatsion nasoslarning turi va oʻlchamlariga bogʻliq ravishda ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
168. Sovuqlik bilan taʼminlash tizimining sovitish mashinalari, sirkulyatsion nasoslariga quvurlar mustahkamlik qayishqoq qistirmalar yordamida ulanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
169. Quvurlarni binoning qurilish konstruksiyalariga mahkamlash va texnik xonalarning toʻsiqlari orqali oʻtkazish joylarida quvurlar vibroizolyatsiyalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Koʻrsatilgan asbob-uskunalarni quyidagi hollarda binolarning tomlari, ochiq maydonchalariga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularning ostida texnik qavatlar (xonalar) mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqorigi qavatlardagi shovqindan himoya qilinishi lozim boʻlgan xonalarda oshirilgan tarkibiy shovqinning vujudga kelishiga yoʻl qoʻymaydigan ishonchli vibroizolyatsiya mavjud boʻlganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
170. Xonalarni binolarning tomlari, ochiq maydonchalariga oʻrnatiladigan sovitish mashinalari, havo sovutgichlar, quruq gradirnyalarning shovqinidan himoyalash uchun akustik ekranlar (tovush manbai tomonida tovush yutadigan materiallar bilan qoplangan qattiq akustik toʻsiqlar) va toʻsiqlar oʻrnatilishi lozim. Bunda, akustik ekran va toʻsiqlarning oʻlchamlari hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
171. Mahalliy havoni konditsiyalash tizimlarining (split-tizimlar) tashqi bloklaridan qurilish konstruksiyalariga vibratsiyaning uzatilishini (xonalarda tarkibiy shovqinning vujudga kelish sabablarini) bartaraf qilish hamda berilgan binoning xonalari va qurilishga tutash hududlarning shovqinidan himoyalash boʻyicha chora-tadbirlar koʻzda tutilgan boʻlsa, tashqi bloklarni turar joy obyektlari, jamoat binolarining tomonlari va tomiga oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11-bob. Aholi punktlarining hududlari (Shahar va qishloq aholi punktlarining hududlari) shovqindan himoyalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
172. Aholi punktlarining hududlarini rivojlantirish va qurishni shaharsozlik jihatidan rejalashtirishni turar joy obyektlari va jamoat binolarining shovqin darajalari normalanadigan xonalarida va hududda yoʻl qoʻyiladigan shovqin darajasini taʼminlashni hisobga olish bilan amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
173. Shovqin darajalari normalanadigan turar joy obyektlari, jamoat binolari va hududlarni transport shovqinidan himoyalash quyidagilar yordamida amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shahar va qishloq aholi punktlarining hududlarini zonalashtirishni koʻzda tutadigan samarali rejalashtirish usullarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻcha-yoʻl tarmogʻini samarali trassalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
transport magistrallari boʻylab shovqindan himoyalaydigan maxsus binolarni joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqindan himoyalaydigan va odatdagi binolarni guruhlashtirishning turli kompozitsion usullarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuk transportining aholi turar joy hududlari orqali harakatini cheklash va transport vositalari turar joy obyektlari, rekreatsiya va davolash hududlaridan oʻtganda ularning tezligini pasaytirishga yoʻnaltirilgan tashkiliy chora-tadbirlarni qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yoʻl yoqalariga akustik ekranlar qurish, shovqin xohlanmaydigan taʼsir koʻrsatadigan zonalarda joylashgan binolarga shovqindan himoya qiladigan derazalarni oʻrnatishni koʻzda tutadigan konstruktiv chora-tadbirlarni qoʻllash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
174. Koʻrib chiqilayotgan hududda va unda joylashgan turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalarida shovqinning normativ darajalarini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlarni tanlashni akustik hisoblash natijalari yoki dala oʻlchov maʼlumotlari asosida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
175. Akustik hisoblashlarni amalga oshirishda quyidagi boshlangʻich maʼlumotlarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil, temir yoʻl magistrallari, suv yoʻllari, shuningdek qurilishni aviatsiya shovqinidan chegaralash zonalari va mukammal qurilish obyektlarini joylashtirish sxemalari. Bunda, texnik-iqtisodiy asoslashda, maʼlum bir transport turi va mos ravishda u harakatlanadigan trassalar boʻlmasligi hamda sxemada barcha mavjud va loyihalanadigan (qurilishi rejalashtirilgan) binolar hamda ularning qavatliligini koʻrsatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
avtomobil, temir yoʻl va suv transportining harakat parametrlari va tarkibi toʻgʻrisida maʼlumotlar, shuningdek samolyotlarning berilgan hudud ustidan uchib oʻtish jadalligi (intensivligi) va uchib oʻtadigan samolyotlarning turlari toʻgʻrisida maʼlumotlar. Bunda, koʻrsatilgan maʼlumotlarni kunning kunduzgi va tungi vaqtlari uchun hamda joriy davr holati uchun va prognoz uchun alohida-alohida taqdim qilinishi. Transport oqimlari uchun prognoz maʼlumotlarini olishning iloji boʻlmagan taqdirda, tegishli hisoblashlar amalga oshirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻrib chiqilayotgan hududda transformator podstansiyalari, issiqlik taʼminoti korxonalari va boshqa kommunal obyektlarning joylashuvi hamda ularga oʻrnatilgan asbob-uskunalarning shovqin tavsiflari toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
sanoat zonalarining yoki alohida sanoat korxonalari va energetika xoʻjaligi obyektlarining joylashish sxemalari, shuningdek koʻrsatilgan obyektlardagi shovqin manbalarining shovqin tavsiflari toʻgʻrisida maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
176. Kutiladigan shovqin darajalarini hisoblashlar shovqindan himoya qilinadigan obyektga bogʻliq ravishda va quyidagi koʻrsatmalarni hisobga olish bilan tanlanadigan hisoblash nuqtalari uchun bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kichik dahalar va turar joy obyektlari binolari guruhining dam olish maydonchalari, maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining oʻyin maydonchalari, tibbiyot tashkilotlari va sanatoriylarning hududlarida hisoblash nuqtalari maydonchalarning shovqin manbaiga eng yaqin chegarasida, yer yuzasidan 1,5 m balandlikda tanlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maydoncha qisman bino, inshoot yoki maʼlum bir boshqa ekranlaydigan obyektning tovush soyasi zonasida va qisman tovush toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatadigan zonada joylashgan boʻlsa, hisoblash nuqtasi tovush soyasi zonasidan tashqarida joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bino, inshoot yoki maʼlum bir boshqa ekranlaydigan obyektda suqilib kiradigan shovqin darajasi mazkur SHNQ ning 5-bobida keltirilgan normalanadigan turar joy obyektlari va boshqa binolarga bevosita tutashadigan hududlarda hisoblash nuqtalari binolarning shovqin manbai tomonga qaragan tomonlaridan 2 m masofada, bir-ikki qavatli binolar uchun yer yuzasidan 1,5 m balandlikda, uch qavatli va undan baland binolar uchun yer yuzasidan 4 m balandlikda tanlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
177. Akustik hisoblashlarni GOST 31295.2-2005 (ISO 9613-2.1996) ga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
178. Hududning shovqin rejimini aniqlashning shovqindan himoyalash chora-tadbirlarini samarali tanlashda hudud yoki umuman shaharning tovush darajalariga teng boʻlgan izoliniyalar kiritilgan operativ shovqin kartalari ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Operativ shovqin kartasi yordamida quyidagilarni bajarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
normadan ortiq shovqinli hududlarni (akustik noqulay zonalarni) aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ushbu hududlarning maydoni, hududda joylashgan binolarning soni va ularda yashaydigan odamlarning sonini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shovqindan himoyalaydigan chora-tadbirlarni belgilash va ularning talab qilinadigan hajmi va qiymatini hisoblash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
179. Hududiy rivojlantirish sxemalari va aholi punktining bosh rejasini ishlab chiqish bosqichida hududga shovqinning taʼsirini pasaytirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rekreatsion zonalarni sanoat zonalari, kommunal-ombor zonalari va asosiy transport kommunikatsiyalaridan ajratish orqali hududni funksional zonalashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tezkor va yuk transporti harakatlanadigan magistral yoʻllarni turar joy zonalari va dam olish zonalarini aylanib oʻtadigan qilib trassalashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tezkor avtomobil yoʻllari va temir yoʻllarning transport koridorlarida trassalashtirishni shaharlar va boshqa aholi punktlari, shuningdek davolash-kurort zonalari va rekreatsion zonalarni aylanib oʻtadigan qilib birlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
koʻcha-yoʻl tarmogʻini transport oqimlarining tarkibi boʻyicha, yuk harakatining asosiy hajmini ajratish bilan ixtisoslashtirilgan magistrallarga differensiyalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy transport oqimlarini turar joy zonalaridan tashqarida oʻtadigan, yuqori oʻtkazish qobiliyatiga ega boʻlgan unchalik koʻp sonli boʻlmagan magistral koʻchalarga yoʻnaltirish (sanoat zonalari va kommunal-ombor zonalarining chegaralari boʻylab, temir yoʻllarning shoxchalarining chiziq (polosa)larida);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
asosiy qurilish massivlarini transport magistrallaridan ajratish uchun magistrallar oʻrtasidagi hududlarni yiriklashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar joy zonalari va turar joy uylari chegaralarida avtoturargoxlar tizimini yaratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
magistral koʻchalar va yoʻllarni trassalashtirishda oʻrin-joy relyefining shovqindan himoyalash xususiyatlaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aeroportlarning atrofini shovqindan himoyalaydigan zonalashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
180. Turar joy zonasi, daha va kichik dahalarning rejaviy loyihasini ishlab chiqish bosqichida shovqindan himoyalash uchun quyidagi chora-tadbirlarni qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
turar joy obyektlari qurilmalarini magistral avtomobil yoʻli yoki temir yoʻlning yoqasida shovqinni zaruriy pasaytirish shart boʻlmagan masofada joylashtirishda, joy relyefining qiyaliklar, chuqurliklar, doʻngliklar koʻrinishidagi, vertikal yoki egilgan devorlar, galereyalar va boshqa qoʻrinishidagi shovqindan himoyalaydigan akustik ekranlardan foydalanish, shuningdek kombinatsiyalangan turdagi akustik ekranlarni (doʻnglik+devor) qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shahar qurilishida turar joy zonalari, dahalar va kichik dahalar uchun magistral koʻchalarni qurishning birinchi qatoriga dahaning ichidagi kenglikni transport shovqinidan himoyalaydigan akustik ekranlar sifatida shovqindan himoyalaydigan binolarni joylashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. Bino-ekranlar sifatida savdo markazlari, garajlar, kommunal-maishiy xizmat koʻrsatish korxonalarining binolaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shovqindan himoyalashda koʻp qavatli turar joy obyektlari va maʼmuriy binolardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, shovqin manbalari va himoya qilinadigan obyektlar orasiga joylashtiriladigan xizmat koʻrsatish binolarining texnologik asbob-uskunalari shovqinni soʻndirish va tovushdan izolyatsiyalash vositalari bilan taʼminlanishi va shovqindan himoya qilinadigan hudud yoki xonalarda shovqinning oshirilgan darajalarini hosil qilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
182. Shovqindan himoyalanadigan turar joy obyektlari binolarida aholini shovqin manbaidan (magistral tomonidan) muhofaza qilish uchun quyidagi meʼmoriy, loyihaviy va texnik yechimlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yordamchi xonalarni shovqin manbai tomonga qaratish. Bunda, oshxona, dushxona, sanuzel kabi yordamchi xonalar shovqin manbai tomonga (magistral yoʻlga) qaratiladi. Shuningdek, xonadonlardan tashqaridagi kommunikatsiyalar (zina-lift uzellari, yoʻlaklar) ham shovqin manbai tomonga joylashtiriladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yashash xonalarini shovqindan himoyalash. Bunda, xonadonda uchta yoki undan koʻp yashash xonasi boʻlsa, faqat bitta xona shovqin manbai tomonga qaratilishi kerak. Shuningdek, qolgan yashash xonalari shovqindan muhofazalangan tomonga qaratish lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
magistral tomonga qaragan, fasadi shovqin soʻndirgichlarga ega boʻlgan va shovqindan talab qilinadigan himoyalashni taʼminlaydigan maxsus ventilyatsion qurilmalar bilan taʼminlangan shovqindan himoya qiluvchi derazalarni oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
183. Shovqindan himoyalanadigan binolarning ekranlash samaradorligini maksimal darajada oshirish uchun binolar baland va uzun boʻlishi, qoʻllaniladigan materiallarning tovush oʻtkazmaslik xususiyatlariga mos kelishi va magistral koʻchalar va temir yoʻllardan 100 m masofada joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
184. Dahaning ichidagi kenglikka va qurilishning birinchi bosqich binolarining koʻndalang oʻqlariga yaqin boʻlgan zonalarga maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari, poliklinikalarning binolari, dam olish maydonchalarini joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qurilishning birinchi bosqich binolari uzilgan joylarning roʻparasida joylashgan zonalarga savdo, umumiy ovqatlanish shoxobchalarini, kommunal-maishiy xizmat, aloqa muassasalari va shu kabilarni joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
185. Loyihalanadigan qurilish sharoitlarida turlicha konstruksiyali vertikal yoki egilgan devorlar koʻrinishidagi shovqindan himoyalaydigan akustik ekranlarni qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
186. Shahar atrofidagi zonalarda doʻngliklar, tepaliklar yoki chuqurliklardan akustik ekran sifatida foydalanish lozim. Doʻngliklar, tepaliklar yoki chuqurliklarning qiyaliklari 1:2 yoki 1:1,5 nisbatdagi qiyalikka ega boʻlishi va beton yoki tosh plitalar bilan qoplash yordamida mustahkamlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Doʻngliklarga avtomobillarga texnik xizmat koʻrsatish shoxobchalari, garajlar, kollektorlar va shovqin darajasi chegaralanmaydigan boshqa bino va inshootlarni joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
187. Doʻngliklar, tepaliklar va chuqurliklar koʻrinishidagi akustik ekranning samaradorligi yetarli boʻlmagan taqdirda, doʻnglik yoki tepalikning ustiga va chuqurlikning yoqasiga qoʻshimcha ekran-devor oʻrnatish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
188. Akustik ekranning oʻlchami, konstruksiyasi va materiali akustik hisoblashlar, tutash hududning xarakteri, qurilishning oʻziga xos xususiyatlari va akustik ekrandan foydalanishning qulayligini hisobga olgan holda aniqlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
189. Akustik ekranlar mustaqil poydevorlarga tayanishi lozim. Bunda, ularning barcha konstruktiv elementlari mexanik jihatdan mustahkam boʻlishi hamda qor, shamol va seysmik yuklamalarning taʼsiriga bardoshlilikka hisoblangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
190. Akustik ekranlarning alohida elementlarining konstruksiyalari ularning bir-biriga tirqishlar va teshiklar qoldirmasdan zich boʻlib tutashuvini taʼminlashi lozim. Akustik ekranlarning pastki akustik panellari poydevor yoki joyning yuzasiga zich qilib (oraliq qoldirmasdan) oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
191. Akustik ekranning samaradorligini quyidagicha oshirishga yoʻl qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akustik ekranning shovqin manbaiga qaragan yuzasiga tovushni yuqori darajada yutadigan materiallar bilan ishlov berish bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
akustik ekranning yuqori qovurgʻasiga diafragmalanadigan tovush toʻlqinining sochilishi va yutilishini oshirish uchun xizmat qiladigan maxsus konstruktiv elementlarni oʻrnatish bilan (3 dB gacha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Akustik ekranni qoplash uchun foydalaniladigan tovush yutadigan materiallar barqaror fizikaviy-mexanik tavsiflarga ega boʻlishi, biologik barqaror va namlikka barqaror boʻlishi, eng chekka yoʻl qoʻyiladigan qiymatlardan oshiq boʻlgan konsentratsiyalarda zararli moddalarni ajratib chiqarmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
192. Akustik ekranni konstruksiyalashda tovush energiyasining bir qismi bevosita ekranning oʻzi orqali suqilib kirishi mumkin boʻlgan materiallarni tanlash lozim. Bunda, akustik ekran konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi 25 dB dan kichik boʻlmasligi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
193. Akustik ekranlarning balandligini shovqindan himoya qilinadigan binolarning balandligi va ularning magistralga nisbatan joylashuviga bogʻliq ravishda 3 — 6 m atrofida tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kattaroq balandlikka ega boʻlgan akustik ekranlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, akustik ekranlarni qurish zarurati tegishli akustik va mustahkamlik hisob-kitoblar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12-bob. Xonalarning akustikasiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
194. Zal xonalarni akustik loyihalash jarayoni quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zallarning hajm-loyihaviy yechimiga qoʻyiladigan umumiy talablarga rioya qilish bilan xonaning gabarit oʻlchamlari va shaklini tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalning akustikasining global bahosining ishonchliligini statistik nazariya boʻyicha tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uning hajmiy optimumga muvofiqligini aniqlash uchun zalning reverberatsiya vaqtining chastota tavsifini hisoblash va loyihani toʻsiqlarning konstruksiyasi qismida zaruriy korreksiyalashni bajarish ushbu SHNQning 12-ilovasida keltirilgan rasmga muvofiq boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalning chizmalarini loyihani shakl va uning toʻsiqlarining chiziqlari qismida zaruriy tuzatish (korreksiyalash) bilan grafik tahlil qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalda tovush maydonining diffuzliligini yaxshilash boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ularning optimum zonalariga muvofiqligini aniqlash maqsadida, zarurat boʻlgan hollarda loyihani qoʻshimcha tuzatish (korreksiyalash) bilan kompyuterda akustik modellashtirish yordamida mahalliy akustik tamoyillarni hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalning shovqin rejimini baholash, uni yaxshilash boʻyicha zaruriy chora-tadbirlarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xonaning meʼmoriy-akustik yechimi ishlab chiqilgandan keyin kompyuterli modellashtirish uslubi bilan zalning elektroakustik rejimini baholash, zaruriy chora-tadbirlarni ishlab chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
195. Har bir zalda uning hajm-loyihaviy yechimiga qoʻyiladigan, zalning aniq moʻljallanishiga bogʻliq ravishda bitta tomoshabin oʻrniga toʻgʻri keladigan solishtirma havo hajmi boʻyicha ushbu SHNQ ning 13-ilovasiga asosan differensiallangan asosiy talablarga rioya qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
196. Zallarning yoʻl qoʻyiladigan maksimal uzunligi L ushbu SHNQ ning 14-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zallarning solishtirma akustik hajmi va maksimal uzunlik qiymatlaridan ehtimoliy chetlashishlari akustik hisoblashlar bilan asoslanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
197. Tovush maydonining yetarlicha diffuzliligini olish uchun zalning shakli va nisbatini toʻgʻri tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
198. Zalning asosiy oʻlchamlari va nisbatlari quyidagi shartlardan tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
L — markaziy oʻq boʻyicha zalning uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Lyoʻl qoʻy — zalning eng chekka yoʻl qoʻyiladigan uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B va N — mos ravishda zalning oʻrtacha kengligi va balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V — zalning umumiy havo hajmi, m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sp — zalning polining maydoni, m2.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
199. Zallarning tanlangan oʻlcham va nisbatlarini akustik hisoblashlarning natijalari asosida tuzatishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
200. Tadqiq qilinadigan zallarning tavsiflarini hisoblashlarda statistik akustika uslublarini qoʻllash mumkinligini tekshirish uchun normalanadigan 125—4000 Nz chastotalar diapazonida undan yuqorida havo hajmi chastotalarining yetarlicha soni kuzatiladigan kritik chastotani (Nz) hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Zallarning tavsiflarini hisoblashlar fkr 125 Nz ekanligini koʻrsatsa, zalda reverberatsiya vaqtini 125, 250, 500, 1000, 2000 va 4000 Nz oʻrtacha geometrik chastotali oltita chastota chiziq (polosa)larida aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
201. Turlicha foydalanish maqsadlariga ega boʻlgan zallar uchun 500 — 1000 Nz oʻrtacha chastotalar sohasida reverberatsiya vaqtining optimal qiymatlari ularning hajmiga bogʻliq ravishda, ushbu SHNQning 12-ilovasi 1-rasmiga muvofiq boʻlishi hamda ushbu qiymatlarni keltirilgan qiymatlardan 10 foizgacha chetlashishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Shuningdek, 125 — 250 Nz chastotalarning oktava chiziq (polosa)larida reverberatsiya vaqtini 20 foizdan koʻp boʻlmagan oshirishga, 2000 — 4000 Nz chastotalar diapazonida 10 foizdan koʻp boʻlmagan kamaytirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Topt ni ushbu SHNQning 12-ilovasi 1-rasmi boʻyicha aniqlashning xatoligi ham, reverberatsiya vaqtini hisoblashlarning xatoligi ham ± 0,05 s dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
202. Chastota chiziq (polosa)larining kamida bittasida Tfi, zalning reverberatsiya vaqti Topt dan farq qilsa, Tfi ni Topt ga yaqinlashtirish uchun konstruktiv yechimlarga baʼzi bir oʻzgarishlarni kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
203. fkr — 125 Nz da 125 Nz chastota polosasi uchun olingan natijani moʻljallama natija deb hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
204. Zalning chizmalarini grafik tahlil qilishda nutq uchun 20 — 25 ms (millisekund) va musiqa uchun 30 — 35 ms kechikishlarga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
205. Geometrik qaytishlarni qoʻllash mumkinligi tovush toʻlqinining uzunligi, qaytaruvchi yuzaning oʻlchamlari va qabul qilish nuqtasida uning tovush manbaiga nisbatan joylashuviga bogʻliq boʻlishi kerak. Qaytargichning eng kichik tomoni 1,5 — 2,0 m dan kichik boʻlmasa, geometrik qaytishlarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
206. Toʻgʻridan-toʻgʻri tovushning taʼsir koʻrsatish radiusi (rtoʻgʻri) nutq uchun 8-9 m ni, musiqa uchun 10 — 12 m ni tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r toʻgʻri doirasida joylashgan tomoshabinlarning joylari uchun toʻgʻridan-toʻgʻri tovushni qaytarishlar yordamida kuchaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
207. r toʻgʻridan boshlab intensiv birinchi qaytishlar tomoshabinlarning joylari joylashgan butun zonani qoplashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Devorlar yoki shiftning yuzalari alohida seksiyalardan tashkil topgan boʻlsa, qoʻshni elementlardan qaytishlar bir-birini qoplamasligi, orada qaytarilgan tovush yetib bormaydigan “oʻlik zonalar” qolmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
208. Nisbatan katta balandlik va kenglikka ega boʻlgan zallarda birinchi qaytishlarning yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan kechikish bilan kelishini toʻgʻirlash uchun shift va devorlarda portal oldi zonasida maxsus tovushni qaytaradigan konstruksiyalarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
209. Yuzalarni balkonlar, pilyastralar, botiqlar va shunga oʻxshash notekisliklar bilan ajratish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
210. Zal interyerining shakli va konstruksiyalarini akustik loyihalash tugagandan keyin akustik mezonlarni (nutq uchun — nutqning tushunarliligining obyektiv parametrlari va musiqa uchun — shaffoflik indeksi, kenglik taassurotini uygʻotish darajasi, tovush balandligi indeksi) qaytadan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Akustik mezonlarni kompyuterli akustik modellashtirish uslublari bilan hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
211. Modellashtirish zamonaviy kompyuter dasturlaridan biri boʻyicha nurlarni yoki yashirin manbalarni kuzatib borish uslublari (ularning turli modifikatsiyalarida) bilan amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
212. Hisoblanadigan akustik mezonlarning minimal toʻplami quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nutqning tushunarliligini baholash uchun — STI (yoki RASTI);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush tarqalishining shaffofligini baholash uchun — S80;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kenglik taassurotini uygʻotish uchun — LF;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush balandligini baholash uchun — G.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mezonlardan kamida bittasining koʻrsatkichi optimumlar zonasidan farq qilsa, zalning loyihasiga qoʻshimcha tuzatishlar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
213. Zalning orqa devori shiftga 90 burchak ostida tutashsa, tovushning shift va devordan tovush manbai tomonga katta kechikish bilan keladigan qaytishini bartaraf qilish uchun shiftning bir qismini orqa devor tomonga egilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
214. Zallarning toʻsuvchi konstruksiyalarida katta bukilgan yuzalarning boʻlishi (gumbazlar, peshtoqlar, rejada bukilgan orqa devor) qaytishlarning toʻplanish xavfini vujudga keltirishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tovush zalning bir qismiga fokuslanishi, kuchli aks-sado hosil qilishi, zalning qolgan qismlari esa qaytgan tovushlarni olmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
215. Gumbazning loyiha yechimining uchta varianti ushbu SHNQning 15-ilovasida keltirilgan rasmga muvofiq quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a variantda gumbazning egrilik radiusi taxminan zalning balandligiga teng boʻlishi va tovush zalning markaziga fokuslanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b variantda egrilik radiusi zal balandligining yarmini tashkil qilishi, qaytishlar fokus nuqtasi orqali oʻtishi va soʻngra polning maydoni boʻylab taqsimlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v variantda egrilik radiusi taxminan zalning ikkilangan balandligini tashkil qilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
216. Gumbaz shaklini oʻzgartirishning iloji boʻlmasa (masalan, sirk binosi), tovushning fokuslanishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida, gumbazning yuzasini boʻlaklarga ajratish usulini qoʻllash yoki gumbazni tovushni yutadigan materiallar bilan qoplash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, ularni qoʻllash zalning reverberatsiya vaqtini optimallashtirish boʻyicha hisob-kitoblar bilan muvofiqlashtirilgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Musiqa zallarida reverberatsiya vaqtining qiymatini akustik hisoblashlar bilan asoslangan taqdirda, 1 egri chiziqning qiymatlaridan yuqori qilib qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50000 m3 dan oshiq hajmli yopiq sport zallarida ularning hajmidan qatʼiy nazar, oʻrtacha chastotalarda (500 — 1000 Nz) reverberatsiya vaqti 2 s dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Faqatgina tovushni kuchaytirish bilan foydalanish uchun moʻljallangan zamonaviy estrada musiqasi konsert zallarida reverberatsiya vaqtining chastota tavsifining shakli gorizontal chiziqqa yaqin boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
217. Tomosha zallarida normativ shovqin rejimini taʼminlash uchun quyidagi talabalarni bajarish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
binoning meʼmoriy-loyihaviy yechimida zal bilan qoʻshni boʻlgan xonalarga faol shovqin manbalarini joylashtirmaslik (ventilyatsion kameralar, nasoslar va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
zalda talab qilinadigan tovush izolyatsiyasiga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiyalarni qoʻllash, nisbatan katta boʻlmagan tovush izolyatsiyasiga ega boʻlgan elementlarni (derazalar, eshiklar) hisobga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va havoni konditsiyalash tizimlarining shovqinini yoʻl qoʻyiladigan kattaliklargacha pasaytirish choralarini koʻrish (soʻndirgichlar, havoni taqsimlash qurilmalarida havoning tezligini cheklash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
218. Zal loyihasining elektroakustika qismini ishlab chiqish kompyuterli modellashtirish uslubi bilan bajarilishi (maxsus dastur boʻyicha) va zalning avvalgi tabiiy akustikasini hisoblashda olingan parametrlarga asoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13-bob. Shovqinni hisoblash sxemalari klassifikatsiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
219. Shovqin tarqalishini hisoblash sxemalari tovushning turar joy obyektlari binolarida tarqalishining oʻziga xos xususiyatlariga asoslangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
220. Shovqin tarqalishini hisoblash sxemalar uchun hisoblash nuqtasida shovqin hosil boʻlishini ifodalovchi xususiyatlari quyidagi holatlarni qamrab olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushning binolar orasidagi uzilishlar orqali kirib borishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushning binolarning ikkinchi qatoriga, yaʼni birinchi binodan yetarli darajada uzoqda joylashgan binolarga qadar yetib borishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovushning yoriq orqali yopiq hududga (“quduq” koʻrinishidagi hovliga) kirib borishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“kema” koʻrinishidagi uzun (uzunligi balandligidan ortiqroq) va alohida joylashgan “nuqtali” bino (uzunligi bino balandligiga teng yoki undan kam boʻlgan bino)lardagi tovushning binoga yaqin yerda joylashgan nuqtada alohida joylashgan bino ortiga difraksiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovush difraksiyasi va baland boʻlmagan va uzun toʻsiq ortida soʻnishi (masalan, temir yoʻl balandligi, zich joylashgan garajlar va boshqalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
221. Hisob-kitoblarni amalga oshirishda asosiy hisoblash sxemalarining klassifikatsiyasi mazkur SHNQ ning 16-ilovasi 1-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14-bob. Binolarni loyihalashda shovqin darajalarini hisobga olish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
222. Tovushning binolar orqali va bino ortiga difraksiyasi holatini batafsil hisoblashda bino yetarli uzunlikda joylashgan va tovush uning tomlari ortiga ham kirib borish ehtimolini qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda, tovushning ikkilamchi tarqatuvchisi sifatida uzunligi bino uzunligiga teng l, kengligi esa b boʻlgan chiziqli tarqatuvchi qabul qilinsa, bu kabi tarqatuvchining akustik quvvati quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
W=I x l x b, W (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
I — transport oqimi tovushining jadalligi, W/m2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
l — bino uzunligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — ikkilamchi tarqatuvchining kengligi, m, shartli ravishda 1 m ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Turar joy obyektlari va jamoat binolarining xonalari, turar joy qurilmasi hududida suqilib kiradigan shovqinning eng chekka yoʻl qoʻyiladigan tovush bosimi, tovush darajasi, ekvivalent va maksimal tovush darajalari

T/r

Bino yoki hududlarning nomlari

Sutkaning vaqtlari

Tovush bosimi darajalari, dB, oʻrtacha geometrik chastotalar bilan oktava bandlari chastotalarida, Nz

Tovush darajalari, LA va tovushni ekvivalent darajalari,

LAekv., dBA

Tovushni maksimal darajalari,

dBA

31,5

63

125

250

500

1000

2000

4000

8000

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1.

Shifoxona va sanatoriylar palatalari hamda operatsiya xonalari

soat 7 dan 23 gacha

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

soat 23 dan 7 gacha

69

51

39

31

24

20

17

14

13

25

40

2.

Poliklinika, ambulatoriya, dispanser, shifoxona, va sanatoriylardagi shifokorlar xonalarida

-

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

3.

umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari sinf, oʻquv va oʻqituvchilar xonalari, oliy taʼlim tashkilotlari auditoriyalari, anjuman va seminarlar oʻtkazish uchun zallari, masjidlar, kutubxonalar oʻqish zallarida

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

4.

Xonadonlarning yashash xonalari, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylari, maktabgacha taʼlim tashkilotlari va maktab-internatlarning yotoqxonalarida

soat 7 dan 23 gacha

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

23 dan 7 gacha

72

55

44

35

29

25

22

20

18

30

45

5.

Mehmonxona va kempinglar xonalari va yotoqxonalarning yashash xonalarida

soat 7 dan 23 gacha

76

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

soat 23 dan 7 gacha

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

6.

Kafe, restoran, bar va oshxonalarning ovqatlanish zallarida

-

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

7.

Bozorlar hududlarida, doʻkonlarning savdo zallarida, aeroport va vokzallarning yoʻlovchilar zallarida, maishiy xizmat korxonalari qabul punktlarida

-

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

8.

Shifoxona va sanatoriylar bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

soat 23 dan 7 gacha

76

59

48

40

34

30

27

25

23

35

50

9.

Aholi yashaydigan uylar, poliklinikalar, ambulatoriyalar, dispanserlar, dam olish uylari, pansionatlar, qariyalar va nogironligi boʻlgan shaxslar uchun internat uylari, maktabgacha va umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlari hamda kutubxonalar bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

90

75

66

59

54

50

47

45

43

55

70

soat 23 dan 7 gacha

83

67

57

49

44

40

37

35

33

45

60

10.

Mehmonxonalar, kempinglar va yotoqxonalar binolari bilan bevosita tutashgan hududlarda

soat 7 dan 23 gacha

93

79

70

63

59

55

53

51

49

60

75

soat 23 dan 7 gacha

86

71

64

54

49

45

42

40

39

50

65

11.

Shifoxona va sanatoriylar hududlaridagi dam olish joylarida

-

79

63

52

45

39

35

32

30

28

40

55

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh. Tashqi hamda ichki manbalardan hosil boʻlayotgan shovqin impulsli shovqin yoki tonal shovqin tavsifiga kiradi, jadvalda koʻrsatilgan normalarga nisbatan 5dBA dan past qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Hisobiy chastota tavsifi, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Baholash egri chizigʻi Ri dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Noqulay ogʻishlar, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB ga pastga siljitilgan baholash egri chizigʻi

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlar, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Izolatsiyalash indeksi Rw, dB

45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Derazaning RA..TPAH.. tovush izolyatsiyasini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Etalon spektrning tovush bosimining darajasi Li, dB

55

55

57

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

2.

Deraza bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash Ri, dB

23

24

22

21

25

28

29

31

34

36

38

38

39

39

37

35

3.

Li — Ri, farq, dB

32

31

35

38

35

33

33

32

30

30

29

28

26

25

25

25

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Etalon spektrning tovush bosimining darajalari Li (1-ilova) va berilgan konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning qiymatlari Ri (2-ilova) oʻrtasidagi farqni aniqlab, deraza orqali shartli ravishda “oʻtgan” shovqinning tovush bosimi darajalarining kattaliklarini olish kerak (3-ilova).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Energetik qoʻshishni soddalashtirish uchun darajalarni (3-ilova) bir xil qiymatlar boʻyicha guruhlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Guruhlashda 25 dB dan uchta darajani, 32, 35, 33 va 30 dB qiymatlarga ega boʻlgan ikkita darajani, 38, 31, 29, 28 26 dB qiymatlarga ega boʻlgan bitta darajani olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-ilovaning qiymatlarini qoʻshish bilan deraza orqali shartli ravishda “oʻtgan” shovqinning tovush darajasi (dBA)ni aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10lg=10lg (3×102,5+2×103,2+2×103,5+2×103,3+2×103+103.8+103.1+102.9+102.8+102.6=10 lg (3× 316 + 2 ×1585 +2 ×3162 + 2 ×1995 + 2 ×1000 + 6309 +1259 + 794 + 631+ 398) =10 lg 25823 = 44,1 dBA.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Berilgan derazaning tovush izolyatsiyasi (shahar transport oqimining shovqiniga nisbatan) RA..TPAH.= 75 − 44,1 = 30,9 31, dBA.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turar joy va jamoat binolarining toʻsuvchi konstruksiyalarining tovush izolyatsiyasini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Havo shovqinidan izolyatsiyalashning oʻlchangan yoki hisoblangan chastota tavsifiga ega boʻlgan toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (Rw) chastota tavsifini quyidagi 1-jadvalda keltirilgan baholash egri chizigʻi bilan taqqoslash yoʻli orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalashning baholash egri chizigʻi bilan taqqoslash yoʻli bilan olingan chastota tavsifi

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Havo shovqinidan izolyatsiyalash Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2.

Zarba shovqinining keltirilgan darajasi Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3.

Etalon spektrning tovush bosimining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash uchun berilgan chastota tavsifining norma spektridan noqulay ogʻishlari yigʻindisini aniqlash kerak. Norma spektridan pastga qarab ogʻishlar noqulay ogʻishlar deb qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashsa (lekin bu kattalikdan oshmasa), Rw indeksning kattaligi 52 dB ni tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan ortiq boʻlsa, norma spektri pastga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi lozim. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi koʻrsatilgan kattalikdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB dan juda kichik boʻlsa yoki noqulay ogʻishlar mavjud boʻlmasa, norma spektri yuqoriga qarab detsibelning butun soniga siljitilishi lozim. Bunda, siljitilgan norma spektridan noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 32 dB ga maksimal darajada yaqinlashishi, biroq bu kattalikdan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Rw indeksning kattaligi sifatida 500 Nz oʻrtacha geometrik uchdan bir oktava chiziq (polosa)larida yuqoriga yoki pastga siljitilgan baholash egri chizigʻining ordinatasi qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γ = 2500 kg/m3 ogʻir betondan 100 mm qalinlikda ishlangan toʻsiq bilan Rw havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi aniqlanishi kerak. Toʻsiqning hisobiy chastota tavsifi quyidagi 2-jadvalga muvofiq qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini aniqlash

T/r

Parametrlar

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari, Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1.

Hisobiy chastota tavsifi, dB

36

36

36

36

36

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

2.

Baholash egri chizigʻi Ri, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

3.

Noqulay ogʻishlar, dB

-

-

3

6

9

12

13

12

11

10

9

8

6

4

2

-

4.

7 dB ga pastga siljitilgan baholash egri chizigʻi

26

29

32

35

38

41

44

45

46

47

48

49

49

49

49

49

5.

Siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlar, dB

-

-

-

-

2

5

6

5

4

3

2

1

-

-

-

-

6.

Izolyatsiyalash indeksi Rw,dB

45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: Hisoblash 2-jadval shaklida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining oʻrtacha geometrik chastotalari

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotasi

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning chegaralari

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotasi

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning chegaralari

50

45 — 56

630

562 — 707

63

57 — 70

800

708 — 890

80

71 — 88

1000

891 — 1122

100

89 — 111

1250

1123 — 1414

126

112 — 140

1600

1415 — 1782

160

141 — 176

2000

1783 — 2244

200

177 — 222

2500

2245 — 2828

250

223 — 280

3150

2829 — 3563

315

281 — 353

4000

3564 — 4489

400

354 — 445

5000

4490 — 5657

500

446 — 561

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Jadvalga baholash egri chizigʻining R qiymatlarini kiritish va hisobiy chastota tavsifining baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlarini aniqlash kerak (3-ilova). Noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 105 dB ni tashkil qilishi lozim (bu 32 dB dan anchagina katta).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Baholash egri chizigʻini 7 dB ga pastga siljitish va siljitilgan baholash egri chizigʻidan noqulay ogʻishlarning yigʻindisini aniqlash kerak. Bunda, noqulay ogʻishlarning yigʻindisi 28 dB ni tashkil qilishi lozim (bu 32 dB dan kichik).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksining kattaligi sifatida 500 Nz chastotali 1/3 oktava chizigʻida (polosasida) siljitilgan baholash egri chizigʻining qiymatini qabul qilish kerak (Rw=45 dB)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tashqi toʻsiqlarning tovush izolyatsiyasini RA..TPAH. aniqlash uslubi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Derazaning tovush izolyatsiyasi RA..TPAH.shahar transport oqimi shovqinining etalon spektri yordamida havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi asosida aniqlanishi kerak. Etalon spektrning darajalari 75 dBA darajali shovqin uchun “A” chastota korreksiyasining egri chizigʻi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Derazaning tovush izolyatsiyasini (RA..TPAH.) aniqlash uchun (havo shovqinidan izolyatsiyalashning maʼlum chastota tavsiflari boʻyicha) chastotalarning har uchdan bir oktava chizigʻida (polosasida) Lietalon spektr darajasidan derazaning berilgan konstruksiyasining Ri havo shovqinidan izolyatsiyalash kattaligini ayirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Darajalarning olingan kattaliklarini energetik qoʻshish va yigʻindini 75 dBA ga teng boʻlgan etalon shovqin darajasidan ayirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Derazaning tovush izolyatsiyasi (RA..TPAH.) kattaligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Li — etalon spektrning tovush bosimining chastotalarning i — uchdan bir oktava polosasida “A” chastotani korreksiyalash egri chizigʻi boʻyicha tuzatilgan (korreksiyalangan) darajalari, dB;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
— chastotalarning i — uchdan bir oktava polosasida derazaning berilgan konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyasi, dB.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblashning natijasi butun songacha, dB, yaxlitlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Derazaning RA..TPAH. tovush izolyatsiyasi (shahar transport oqimi tomonidan hosil qilinadigan havo shovqinidan izolyatsiyasi) aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Deraza konstruksiyasining havo shovqinidan izolyatsiyasi ishlab chiqaruvchi tomonidan laboratoriya sinovlari natijalari boʻyicha aniqlangan chastota tavsiflari ushbu SHNQning 2-ilovasi 4-jadvaliga muvofiq boʻlishi kerak (deraza PVX profildan ikki tavaqali qilib ishlangan, derazaga 4 — 12 — 4 — 12 — 4 mm ikki kamerali oyna paketi qoʻyilgan, tavaqalarga ikki kontur qilib zichlashtiruvchi qatlamlar qoʻyilishi zarur).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Tovush izolyatsion qatlamdagi polni devorga (toʻsiqqa) tutashtirish tugunining konstruktiv yechimi sxemasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — qavatlararo toʻsiqning koʻtaruvchi qismi; 2 — polning beton asosi; 3 — polning qoplamasi; 4 — tovush izolyatsion materialdan ishlangan qatlam; 5 — qayishqoq plastmassa plintus; 6 — devor; 7 — yogʻoch galtel; 8 —lagalarga yotqizilgan yogʻoch pol.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Tabiiy sharoitlarda qoʻllashda konstruksiyalarning izolyatsiya indekslarini kamaytirish kattaliklari

Rw, dB

Rw, dB

≤ 45

0

≤ 46 — 50

1

≤ 51 — 55

2

≤ 56 — 61

3

≥ 62 — 65

4

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Isitish tirgagini qavatlar oʻrtasidagi yopma orqali oʻtkazish tugunining konstruktiv yechim sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — devor; 2 — kirishmaydigan beton yoki qorishma; 3 — tovushni izolyatsiyalaydigan materialdan ishlangan qatlam; 4 — polning beton asosi; 5 — toʻsiqning koʻtaruvchi qismi; 6 — elastik gilza; 7 — isitish tirgagi quvuri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Simni yopmadan shiftdagi yoritgichga chiqarishning konstruktiv yechim sxemasi ( teshikli toʻsiq)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — toʻsiqning paneli; 2 — elektr kanali; 3 — ilmoq (dumaloq poʻlat plastinkaga mahkamlangan); 4 — qorishma (teshikning pastki qismini toʻldirish shartli ravishda koʻrsatilmagan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Toʻsuvchi konstruksiyalarning havo shovqinidan talab qilinadigan izolyatsiyalashning normativ indekslari va tovush yuqoridan pastga uzatilganda toʻsiqlarning keltirilgan zarba shovqini darajalari

Toʻsuvchi konstruksiyalarning nomi va joylashishi

Rw, dB

Lnw, dB*

Turar joy obyektlari binolari

1. Xonadonning xonalari oʻrtasidagi yopmalar va xonadonlarning xonalarini xollar, zinalar va foydalaniladigan chordoq xonalaridan ajratib turuvchi yopmalar

52

60

2. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan doʻkonlar oʻrtasidagi yopmalar

55

60

3. Xonadondagi ikkita sathda joylashgan xonalar oʻrtasidagi yopmalar

45

63

4. Yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

50

60

5. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan restoranlar, kafelar, sport zallari oʻrtasidagi yopmalar

57

63**

6. Xonadonning xonalari va ularning ostida joylashgan maʼmuriy xonalar, ofislar oʻrtasidagi yopmalar

52

63

7. Xonadonlar oʻrtasidagi, xonadonning xonalari va ofislar oʻrtasidagi, xonadonning xonalari va zinalar, xollar, yoʻlaklar, vestibyullar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

52

 —

8. Xonadonlarning xonalari va doʻkonlar oʻrtasidagi devorlar

55

 —

9. Xonadonlarning xonalarini restoranlar, kafelar, sport zallaridan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

57

 —

10. Xonadondagi xonalar oʻrtasidagi, oshxona bilan xona oʻrtasidagi eshiksiz toʻsiqlar

43

 —

11. Bitta xonadondagi sanuzel va xona oʻrtasidagi toʻsiqlar

47

 —

12. Yotoqxonalarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

50

 —

13. Xonadonlarning zina, vestibyul va yoʻlaklarga chiqadigan kirish eshiklari

32

 —

Mehmonxonalar

14. Xonalar oʻrtasidagi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

50

55

58

60

15. Xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar, bufetlar) ajratib turuvchi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

55

58

16. Xonalarni restoranlar, kafelarning xonalaridan ajratib turuvchi yopmalar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

60

57

58

60

17. Xonalar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

50

 —

 —

 —

18. Xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (zinaxonalar, vestibyullar, xollar, bufetlar) ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

53

51

 —

 —

19. Xonalarni restoranlar, kafelardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar:

xalqaro tasnif boʻyicha besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

xalqaro tasnif boʻyicha uch yulduzli va uchtadan kam yulduzli mehmonxonalar

60

57

 —

 —

Maʼmuriy binolar, ofislar

20. Ishchi xonalar, xonalar va kotibiyatlar oʻrtasidagi va bu xonalarni umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

45

63

21. Xonalar oʻrtasidagi va bu xonalarni ishchi xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

45

 —

22. Turli tashkilotlarning ofislari oʻrtasidagi, turli tashkilotlarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

Shifoxonalar va sanatoriylar

23. Palatalar oʻrtasidagi, shifokorlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

48

60

24. Jarrohlik xonalari oʻrtasidagi va jarrohlik xonalarini palatalar va xonalardan ajratib turuvchi yopmalar

54

60

25. Palatalar va shifokorlarning xonalarini umum foydalanadigan xonalardan (vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

50

63

26. Palatalar, shifokorlarning xonalarini oshxonalardan ajratib turuvchi yopmalar

54

63

27. Palatalar, shifokorlarning palatalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

28. Jarrohlik xonalari oʻrtasidagi va jarrohlik xonalarini boshqa xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

54

 —

Umumiy oʻrta va oliy taʼlim tashkilotlari

29. Sinf xonalari, oʻqituvchilar xonalari, auditoriyalar oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan (yoʻlaklar, vestibyullar, xollar) ajratib turuvchi yopmalar

47

63

30. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi yopmalar

55

58

31. Oliy taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi yopmalar

57

55

32. Sinflar, oʻqituvchilar xonalari, auditoriyalar oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

48

 —

33. Umumiy oʻrta taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi va ularni umum foydalanadigan xonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

55

 —

34. Oliy taʼlim tashkilotlarining musiqa sinflari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

57

 —

Maktabgacha taʼlim tashkilotlari

35 Guruh xonalari, yotoqxonalar oʻrtasidagi yopmalar

47

63

36. Guruh xonalari, yotoqxonalarni oshxonalardan ajratib turuvchi yopmalar

51

63

37. Guruh xonalari, yotoqxonalar va boshqa bolalar xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

47

 —

38. Guruh xonalari, yotoqxonalarni oshxonalardan ajratib turuvchi devorlar va toʻsiqlar

52

 —

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Ushbu talablar shovqindan himoya qilinadigan xonaga zinalar joylashgan kirish — chiqish yoʻlaklarida zina maydonchalarining poli va zinapoyalarga koʻrsatiladigan (jumladan, xuddi shu qavatning oʻzida joylashgan) zarba shovqinining uzatilishiga ham taalluqli hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** Koʻrsatilgan xonalarda baland musiqadan foydalanishda talab qilinadigan tovush izolyatsiyasini akustik hisoblash orqali bajarish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Tovush pastdan tepaga uzatilganda zarba shovqinining keltirilgan darajasining normativ indekslari

Toʻsuvchi konstruksiyaning nomi va joylashishi

Lnw, dB

1. Doʻkonlar va ularning ustida joylashgan xonadonlar oʻrtasidagi yopmalar

43

2. Oziq — ovqat doʻkonlari, kechayu — kunduz ishlaydigan doʻkonlar va ularning ustida joylashgan xonadonlar oʻrtasidagi yopmalar

38

3. Doʻkonlar va ularning ustida joylashgan yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

45

4. Oziq — ovqat doʻkonlari, kechayu — kunduz ishlaydigan doʻkonlar va ularning ustida joylashgan yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

41

5. Restoranlar, kafelar, sport zallari va ularning ustida joylashgan xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

38

6. Maʼmuriy xonalar, ofislar va ularning ustida joylashgan xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar

45

7. Umum foydalanadigan xonalarni (vestibyullar, bufetlar, xollar) mehmonxona raqamlaridan ajratuvchi yopmalar:

besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

uch yulduzli va undan kam yulduzli mehmonxonalar.

43

45

8. Restoranlar, kafelarning xonalarini mehmonxona raqamlaridan ajratuvchi yopmalar:

besh va toʻrt yulduzli mehmonxonalar;

uch yulduzli va undan kam yulduzli mehmonxonalar.

38

41

9. Umum foydalanadigan xonalarni (vestibyullar, xollar) palatalar, shifokorlarning xonalaridan ajratuvchi yopmalar

43

10. Oshxonalarni shifokorlarning xonalaridan ajratuvchi yopmalar

43

11. Oshxonalarni guruh xonalari, yotoqxonalardan ajratuvchi yopmalar

43

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Havo shovqini, zarba shovqinining keltirilgan darajasining normativ spektrlari va transport oqimining shovqini etalon spektrining qiymatlari

T/r

Koʻrsatkich

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

1

Havo shovqinidan izolyatsiyalash Rw, dB

33

36

39

42

45

48

51

52

53

54

55

56

56

56

56

56

2

Zarba shovqinining keltirilgan darajasi Lnw, dB

62

62

62

62

62

62

61

60

59

58

57

54

51

48

45

42

3

Etalon spektrning tovush bosimining tuzatilgan (korreksiyalangan) darajasi Lp, dB

55

55

56

59

60

61

62

63

64

66

67

66

65

64

62

60

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Turli maqsadlar uchun moʻljallangan zallar uchun oʻrtacha chastotalarda (500 — 1000 Nz) ularning hajmiga bogʻliq ravishda tavsiya qilinadigan reverberatsiya vaqti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-oratoriya va organ musiqasi zallari; 2 — simfonik musiqa zallari, opera teatrlarining zallari; 3 — kamer musiqasi zallari, musiqiy-drama teatrlarining zallari; 4 — koʻp maqsadli zallar, drama teatrlarining zallari; 5 — leksiya zallari, majlislar zallari, zamonaviy estrada musiqasi konsert zallari, yoʻlovchilar zallari, kutish zallari, sport zallari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
13-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Bitta tomoshabinning joyiga toʻgʻri keladigan solishtirma havo hajmi

T/r

Moʻljallanishi

m3

1.

Drama teatrlarining zallari, auditoriyalar va konferens — zallarda

4 — 5

2.

Musiqiy drama teatrlarining zallarida (operetta zallarida)

5 — 7

3.

Opera va balet teatrlarining zallarida

6 — 8

4.

Kamer musiqasi konsert zallarida

6 — 8

5.

Simfonik musiqa konsert zallarida

8 — 10

6.

Xor va organ konsert zallarida

10 — 12

7.

Koʻp maqsadli zallarda

4 — 6

8.

Zamonaviy estrada musiqasi konsert zallarida (kinokonsert zallari)

4 — 6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
14-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Zallarning yoʻl qoʻyiladigan maksimal uzunligi

T/r

Moʻljallanishi

L, m

1.

Drama teatrlarining zallari, auditoriyalar va konferens — zallarda

24 — 25

2.

Operetta teatrlarida

28 — 29

3.

Opera va balet teatrlarida

30 — 32

4.

Kamer musiqasi konsert zallarida

20 — 22

5.

Simfonik musiqa, xor va organ konsert zallarida

42 — 46

6.

Sahnaga ega boʻlmagan koʻp maqsadli zallarda

27 — 28

7.

Sahnaga ega boʻlgan koʻp maqsadli zallarda (orqa devordan pardagacha)

24 — 26

8.

Zamonaviy estrada musiqa konsert zallarida

48 — 50

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
15-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Gumbazli zalning yechim variantlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ventilyatsiya va havoni konditsiyalash tizimlarining shovqinini yoʻl qoʻyiladigan kattaliklargacha pasaytirish choralarini koʻrish (soʻndirgichlar, havoni taqsimlash qurilmalarida havoning tezligini cheklash).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.01.08-24 “Shovqindan himoya” shaharsozlik normalari va qoidalariga
16-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Shovqinni hisoblash sxemalari tasnifi

T/r

Sxema

Sxemadagi belgilanish

Tovush tarqalishi xususiyati

1.

1-transport oqimi.

2-alohida turar joy obyektlari binosi.

3-hisobiy nuqta.

HN dagi alohida turgan bino orqasiga shovqin tarqalishi

2.

4-ikkita yonma-yon joylashgan bino orasidagi masofa bilan.

shovqin binolar orasidagi boʻshliq orasidagi XN ga kiradi

3.

6-boshqa bino orqasida turuvchi bino (2)

7-hisobiy nuqta.

shovqinning XN ga va bino orqasida joylashgan binoga kirib borishi

4.

8-yopiq hajmni tashkil etuvchi bino

9-ichki hajmli hisobiy nuqta

10-oraliq

Shovqin proyom orqali kirib borib yopiq fazoda kuchayadi

5.

11-oʻyma

12-hisobiy nuqta

shovqin oʻyma boʻylab tarqaladi

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Turar joy obyektlari binolarining toʻsuvchi konstruksiyalarining havo shovqinidan izolyatsiyalash chastota tavsiflarini tuzish uslubi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Akustik bir jinsli konstruksiyalarga (bitta materialdan tashkil topgan yaxlit konstruksiyalardan tashqari) oʻzaro qattiq bogʻlangan turli jinsli materiallarning bir nechta qatlamidan tashkil topgan konstruksiyalar (masalan, gʻisht yoki keramzitobetondan terilgan va suvalgan devorlar, turli jinsli materiallardan yopishtirilgan toʻsiqlar va boshqalar)ni ham kiritish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Akustik bir jinsli toʻsiqlarning havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksini hisoblash bir jinsli toʻsiqning izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifi (Rw)ni qurish havo shovqinidan izolyatsiyalash indeksi (dB)ni hisoblash va uni quyidagi 2-jadval boʻyicha normativ indeks bilan taqqoslash orqali bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Turar joy obyektlari binolari va yotoqxonalar uchun ichki toʻsuvchi konstruksiyalar bilan havo shovqinidan izolyatsiyalash indekslari  va zarba shovqinining keltirilgan darajasi indekslarining normativ qiymatlari

Toʻsuvchi konstruksiyaning nomi va joylashuvi

dB

, dB*

Turar joy obyektlari binolari

1. Xonadonlarning xonalari oʻrtasidagi yopmalar va xonadonlarning xonalarini xollar, zinaxonalar va foydalaniladigan chordoq xonalaridan ajratuvchi yopmalar:

A toifali uylarda

B toifali uylarda

V toifali uylarda

54

52

50

2. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan doʻkonlar oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

59

55

B va V toifali uylarda

57

3. Yotoqxonalarning yashash xonalari oʻrtasidagi yopmalar

50

60

4. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan restoranlar, kafelar, sport zallari oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

62

55

B va V toifali uylarda

60

5. Xonadonlarning xonalari va ularning ostida joylashgan maʼmuriy xonalar, ofislar oʻrtasidagi yopmalar:

A toifali uylarda

B va V toifali uylarda

52

50

6. Xonadonlar oʻrtasidagi, xonadonlarning xonalari va zinalar, xollar, yoʻlaklar, vestibyullar oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar:

A toifali uylarda

B toifali uylarda

V toifali uylarda

54

52

50

-

-

-

7. Bitta xonadonda sanuzel va xona oʻrtasidagi toʻsiqlar

47

-

8. Yotoqxonalarning xonalari oʻrtasidagi devorlar va toʻsiqlar

50

-

9. Yotoqxonalardagi madaniy-maishiy xizmat koʻrsatish xonalarini bir biridan va umum foydalanadigan xonalardan (xollar, vestibyullar, zinalar) ajratuvchi devorlar va toʻsiqlar

47

-

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1.Talablar qoʻshni xonadonning (jumladan, xuddi oʻsha qavatda joylashgan va diagonal boʻyicha joylashgan) poliga zarba taʼsiri koʻrsatilganda zarba shovqinining uzatilishiga nisbatan ham tatbiq etilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 Talablar shovqin manbai boʻlib hisoblanadigan xonaning poliga zarba taʼsiri koʻrsatilganda shovqindan himoya qilinadigan xonada zarba shovqinining uzatilishiga nisbatan ham tatbiq etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* — Binoning toifasi loyihalashga berilgan texnik topshiriq bilan belgilanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
A toifa — yuqori shinam shart-sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
B toifa — shinam shart-sharoitlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V toifa — eng chekka yoʻl qoʻyiladigan shart-sharoitlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Beton, temir-beton, gʻisht va shunga oʻxshash materiallardan ishlangan, 100 dan 800 kg/m2 gacha yuza zichligiga ega boʻlgan yaxlit kesimli bir qavat yassi toʻsuvchi konstruksiya (1-rasm) bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifini ushbu ilovaning 2-rasmidagi ABCD chiziqqa oʻxshash boʻlgan siniq chiziq koʻrinishida tasvirlash orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Akustik bir jinsli toʻsiqning tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifini hisoblash va tuzish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) grafik quriladi, uning abssissalar oʻqi boʻylab 100 — 6000 Nz diapazondagi chastotalar qoʻyiladi (masshtabda: oktava — 3 cm), ordinatalar oʻqi boʻylab esa tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining kattaliklari dB larda qoʻyiladi (masshtab: 10 dB — 2 cm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) toʻsiqning m yuza zichligi aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m = h ×γ, kg/m²
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Akustik bir jinsli konstruksiyalar (a — zalvorli, b — yupqa)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Bir qavat yassi toʻsiq bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) egri chiziqni tuzish VA gorizontal qismdan boshlanadi. V nuqtaning abssissasi — fB ni konstruksiyaning materialining qalinligi va zichligiga bogʻliq ravishda mazkur ilovaning 4 — jadvali boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fB ning qiymatini fB unda joylashadigan chegaralarda oʻrtacha geometrik chastotagacha yaxlitlash lozim. Uchdan bir oktava chiziq (polosa)larining chegaralari ushbu SHNQning 4 — ilovasi 3 — jadvalida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V nuqtaning ordinatasi — RB ni me yuzaning ekvivalent zichligiga bogʻliq ravishda quyidagi formula boʻyicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
me — yuzaning ekvivalent zichligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m — yuzaning zichligi, kg/m2 (qovurgʻali konstruksiyalar uchun qovurgʻalarni hisobga olmasdan qabul qilinadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K — yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan, gʻovak beton va boshqalardan ishlangan toʻsiqning bukilishga qattiqligining toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan yuza zichligiga ega boʻlgan ogʻir betondan ishlangan konstruksiyalarga nisbatan nisbiy ortishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan, gʻovak betondan ishlangan, gʻishtdan yoki ichi boʻsh keramik bloklardan terilgan yaxlit toʻsuvchi konstruksiyalar uchun K quyidagi 3-jadval boʻyicha aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

 

 

 

3-jadval

 

 

 

 

K koeffitsiyentni aniqlash

 

 

 

 

Materialning turi

Material sinfi

Zichlik, kg/m3

K

Keramzitobeton

V 7,5 V 12,5 — V 15

1500-1550

1300-1450

1200

1100

1700-1750

1500-1650

1350-1450

1250

1,1

1,2

1,3

1,4

1,1

1,2
1,3

1,4

Perlitobeton

V 7,5

1400-1450

1300-1350

1100-1200

950-1000

1,2

1,3

1,4

1,5

Agloporitobeton

Shlakopemzobeton

Gazobeton,penobeton, gazosilikat

V 7,5

V 12,5

V 7,5

V 12,5

V 5,0

1300

1100-1200

950-1000

1500-1800

1600-1700

1700-1800

1000

800

600

1,1

1,2

1,3

1,2

1,2

1,2

1,5

1,6

1,7

Gʻisht, ichi boʻsh keramik bloklardan terish Gipsobeton, gips (shuningdek, gʻovak yoki yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan gipsobeton)

V 7,5

1500-1600

1200-1400

1300

1200

1000

800

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar: γ = 1800 kg/m3 va undan yuqori zichlikka ega boʻlgan yaxlit toʻsuvchi konstruksiyalar uchun K = 1.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dumaloq boʻshliqlarda 1800 kg/m3 va undan yuqori zichlikka ega boʻlgan beton toʻsiqlar uchun K koeffitsiyent formula boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda: J — kesimning inersiya momenti, m4
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b — kesimning eni,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hKELT — kesimning keltirilgan qalinligi, m.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K koeffitsiyent yengil betonlardan ishlangan yaxlit konstruksiyalar va dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan konstruksiyalar uchun alohida aniqlangan koeffitsiyentlarning koʻpaytmasi sifatida qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan, yengil betondan ishlangan toʻsuvchi konstruksiyalar uchun (ushub ilovaning 4-rasmi) K koeffitsiyent yengil betondan ishlangan yaxlit konstruksiyalar va dumaloq boʻshliqlarga ega boʻlgan konstruksiyalar uchun alohida aniqlangan koeffitsiyentlarning koʻpaytmasi sifatida qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesma oʻtkazilishi lozim. V nuqtadan oʻngga esa Rc =65 dB ordinataga ega boʻlgan S nuqtagacha har oktavada 6 dB nishablikka ega boʻlgan VS kesma oʻtkazilishi kerak. S nuqtadan oʻng tomonga SD gorizontal kesma oʻtkazilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonidan tashqarida yotsa (fc= > 3150 Nz), CD kesma oʻtkazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
R tovush izolyatsiyasining qiymatini 0,5 dB gacha yaxlitlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQning 2 — formulasida ifodalangan hisoblashlar ajratib turuvchi toʻsiqning (hisoblanishi lozim boʻlgan) qalinligini unga tutashadigan toʻsiqlarning qalinligiga nisbati 0,5 < h /hTUTASH < 1,5 oraliqda boʻlganda ishonchli natijalarni beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Qalinliklarning boshqa nisbatlarida tovushning tutashuvchi konstruksiyalar orqali bilvosita uzatilishining ortishi yoki kamayishi hisobiga DR tovush izolyatsiyasining oʻzgarishini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularda toʻsuvchi konstruksiyalar beton, temir-beton, yengil toʻldiruvchilar bilan toʻldirilgan betondan ishlangan yirik panelli binolar uchun DR tuzatma quyidagi qiymatlarga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Monolit betondan ishlangan binolar uchun DR kattalik 1 dB ga kamaytirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ularda karkas elementlari (kolonnalar va rigellar) panellarning tutashuvida vibratsiyani ushlab qoluvchi massalar vazifasini bajaradigan karkas-panelli binolarda hisoblashlarning natijalariga DR = + 2 dB qoʻshimcha tuzatma kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. 1400 kg/m3 zichlikka va 120 mm qalinlikka ega boʻlgan, V 7,5 sinfidagi keramzitobetondan ishlangan toʻsiq bilan (1 — rasm) havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi quyidagicha tuzilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) grafikni tuziladi (3-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) 4-jadval boʻyicha V nuqtaga mos keladigan chastota aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4 — jadval

V nuqtaning abssissasi — fB ni aniqlash

Betonning zichligi γ, kg/m³

fB  , Nz

³ 1800

29000/h

1600

31000/h

1400

33000/h

1200

35000/h

1000

37000/h

800

39000/h

600

40000/h

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izohlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. h — toʻsiqning qalinligi, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. γ ning oraliq qiymatlari uchun ning chastotasi interpolyatsiya usuli orqali aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γ = 1400 kg/m3 da nuqtaning abssissasi = 33000 / 120 = 275 ≈ 250 Nz ni tashkil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oktava chizigʻi (polosasi)ning uning chegaralarida yotadigan uchdan birini oʻrtacha chastotagacha yaxlitlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) toʻsiqning yuza zichligini aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m= 1400·0,12 = 168 kg/m2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-jadval boʻyicha K = 1,2 koeffitsiyentni aniqlashda toʻsiqning ekvivalent yuza zichligi me = 168·1,2 = 201,6 kg/m2 ni tashkil qilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V nuqtada tovush izolyatsiyasi RB=20lg201,6-12=34 dB ni tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesmani oʻtkazish lozim. V nuqtadan oʻng tomonga har bir oktavaga 6 dB ga nishablik bilan VS kesmani oʻtkazish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonidan tashqarida yotishi lozim (ushbu ilovaning 3 rasmi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chastotalarning chegaralanadigan diapazonida havo shovqinidan izolyatsiyalash quyidagini tashkil qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

f Nz

R, dB

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chastota, Nz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3.rasm. 3-misolga hisobiy chastota tavsifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. Koʻp boʻshliqli plita
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. γ = 2500 kg/m3 zichlikka ega boʻlgan ogʻir betondan ishlangan, h=220 mm qalinlikka va hKELT =120 mm keltirilgan qalinlikka ega boʻlgan koʻp boʻshliqli plitalarning (4 — rasm) koʻtaruvchi qismi bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi quyidagicha tuzilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) grafikni tuzamiz (5-rasm);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) toʻsiqning yuza zichligini quyidagicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m= 2500·0,12 = 300 kg/m2
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) K koeffitsiyentni aniqlash uchun J kesimning inersiya momentini hisoblash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1,2 m kenglikdagi koʻp boʻshliqli plita kesimning oʻrtasida joylashgan 0,16 m diametrli 6 ta dumaloq boʻshliqlarga ega.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Inersiya momentini toʻgʻri burchakli kesimning inersiyasi va oltita dumaloq boʻshliqlarning inersiyasining farqi sifatida quyidagicha aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu ilovaning 3-jadvalidagi formula boʻyicha K koeffitsiyentni quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Plitaning oʻrtacha zichligi (boʻshliqlarni hisobga olish bilan) 1364 kg/m3 ni tashkil qilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-jadval boʻyicha V nuqtaning chastotasini quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
fB uning chegaralarida yotadigan oktava chizigʻi (polosasi)ning uchdan birigacha yaxlitlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Konstruksiyaning ekvivalent yuza zichligini aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
V nuqtaning ordinatasini quyidagicha aniqlash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) V nuqtadan chap tomonga VA gorizontal kesma oʻtkazilishi kerak. V nuqtadan oʻng tomonga har bir oktavaga 6 dB ga nishablik bilan VS kesmani oʻtkazish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S nuqta chastotalarning chegaralanadigan diapazonida oktava chizigʻi (polosasi)ning oxirgi uchdan biriga tushishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chastotalarning chegaralanadigan diapazonida havo shovqinidan izolyatsiyalash quyidagini tashkil qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

f Nz

100

125

160

200

250

315

400

500

630

800

1000

1250

1600

2000

2500

3150

R, dB

34

34

34

34

34

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chastota, Nz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-rasm. 5-misolga hisobiy chastota tavsifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bir qatlam yupqa toʻsiqlarning chastota tavsiflarini tuzish uslubi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Metall, shisha, asbotsement va gipsokarton listlar hamda boshqa shunga oʻxshash materiallardan ishlangan bir qatlam yupqa yassi toʻsuvchi konstruksiya bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifini ushbu ilovaning 6-rasmidagi AVSD chiziqqa oʻxshash boʻlgan siniq chiziq koʻrinishida tasvirlash bilan grafik usul orqali aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Bir qatlam yupqa toʻsiqlarning tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining chastota tavsifini hisoblash va tuzish quyidagi tartibda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) grafik tuziladi, uning abssissalar oʻqi boʻylab 100 — 6000 Nz diapazondagi chastotalar qoʻyiladi (masshtabda: oktava — 3 cm), ordinatalar oʻqi boʻylab esa tovushdan izolyatsiyalash qobiliyatining kattaliklari dB larda qoʻyiladi (masshtab: 10 dB — 2 cm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) egri chiziqni qurish VS qismdan boshlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) V va S nuqtalarning koordinatalarini quyidagi 5-jadval boʻyicha aniqlash lozim, bunda, fV va fS ning qiymatlari 1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning eng yaqin oʻrtacha geometrik chastotasigacha yaxlitlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

5 — jadval

1/3 oktava chizigʻi (polosasi)ning oʻrtacha geometrik chastotalari

T/r

Materiallar

Zichlik, kg/m3

fB, Nz

fc, Nz

RB, dB

RC, dB

1.

Poʻlat

7800

6000/h

12000/h

40

32

2.

Alyumin qotishmalari

2500 — 27000

6000/h

12000/h

32

22

3.

Silikat oyna

2500

6000/h

12000/h

35

29

4.

Organik oyna

1200

17000/h

34000/h

37

30

5.

Asbestotsement listlar

2100

1800

1600

9000/h 9000/h 10000/h

18000/h 18000/h 20000/h

35

34

34

29

28

28

6.

Gipsokarton listlar (quruq gips suvoq)

1100

850

13000/h 13000/h

26000/h 26000/h

32

30,5

27

26

7.

Yogʻoch — qirindi plita (DSP)

850

650

13000/h 13500/h

26000/h 27000/h

32

30,5

27

26

8.

Qattiq yogʻoch tolali plita (DVP)

1100

19000/h

38000/h

35

29

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: h — toʻsiqning qalinligi, mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) V nuqtadan AV qismning nishabligini har oktavaga 4,5 dB deb qabul qilish lozim (mazkur ilovaning 6-rasmi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) S nuqtadan har oktavaga 7,5 dB nishablik bilan SD qism tuzilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-rasm. Bir qatlam yupqa yassi toʻsiq bilan havo shovqinidan izolyatsiyalashning chastota tavsifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Chastota, Nz
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-rasm. 5-misolga hisobiy chastota tavsifi