Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.15-21 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 26-avgustda hisobga olindi, hisob raqami 278]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-martdagi PF-5963-son “Oʻzbekiston Respublikasining qurilish sohasida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi hamda 2020-yil 27-noyabrdagi PF-6119-son “Oʻzbekiston Respublikasi qurilish tarmogʻini modernizatsiya qilish, jadal va innovatsion rivojlantirishning 2021 — 2025-yillarga moʻljallangan strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi farmonlariga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. SHNQ 2.06.15-21 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, Suv xoʻjaligi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazirning birinchi oʻrinbosari Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 25-iyul,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш01/2-35-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 10-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 10-iyun
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv xoʻjaligi vazirining birinchi oʻrinbosari T. BUTUNBAYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 9-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEkologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2024-yil 15-iyul
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal hoʻjaligi vazirining 2024-yil 25-iyuldagi 01/2-35-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.15-21 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash tizimlari va inshootlarini loyihalashga oid talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu SHNQning talablari aholi punktlari, sanoat, transport, energetika va shahar obyektlari, qishloq xoʻjaligi yerlari va oʻrmonzorlarni, tabiiy landshaft hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash tizimlari va inshootlariga nisbatan tatbiq etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.03-12 “Sugʻorish tizimlari. Loyihalash normalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.12-19 “Suv oqimini boshqarish uchun suv omborlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.04.03-19 “Kanalizatsiya. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.05-21 “Grunt materiallaridan toʻgʻonlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.06.01-97 Gidrotexnika inshootlar. Asosiy qoidalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanPiN RUz 0244-07 Xoʻjalik ichimlik suvi quvurlari va suv taʼminoti uchun moʻljallangan sanitar qoʻriqlanadigan zonalardan foydalanish va loyihalashtirishning;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanPiN RUz 0318-15. Oʻzbekiston Respublikasi hududida suv va suv havzalarini muhofaza qilish boʻyicha gigiyenik va epidemiyaga qarshi talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.1.5.02-80 Tabiatni muhofaza qilish. Gidrosfera. Suv havzalarining dam olish joylariga qoʻyiladigan gigiyenik talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 17.5.3.04-83 Tabiatni muhofaza qilish. Yer. Yerlarning rekultivatsiyasiga qoʻyiladigan umumiy talablar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar, taʼriflar va qisqartmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Ushbu SHNQda quyidagi atama va taʼriflardan foydalanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosishi — hududning bir qismida suv tarmogʻining, suv omborining yoki yer osti suvlarining koʻtarilishi natijasida erkin suv sathining hosil boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini — suv tarmogʻining oʻtkazish qobiliyati (quvvati)ga nisbatan suv sathining keskin koʻtarilishi yoki daryo va suv ombori toʻgʻonining buzilishi natijasida hududlarni suv bosishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrografik tarmoq — hududdagi daryolar va ochiq suv manbalari oqimlari, doimiy va vaqtincha ishlaydigan suv havzalari, shuningdek suv omborlari majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathini pasaytirish meʼyori — hududda yer osti suvlari sathini yer yuzasiga nisbatan pasaytirish boʻyicha hisoblangan qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining koʻtarilishi — hududning suv rejimi va muvozanatining oʻzgarishi natijasida sizot suvlarining koʻtarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathi — bosimsiz yer osti suvlarining yer sirtiga nisbatan chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarma (damba) — hududni suv toshqinidan himoya qilishni taʼminlovchi daryo, sel yoʻllari yoki qirgʻoq boʻylab quriladigan inshoot;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori suv sathi — suv sathining yuqori yoki muntazam boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy tizimlar — atrof-muhit bilan chegaralangan hudud;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududni yer osti suvlari, suv bosishi va suv toshqinlaridan himoya qilish tizimlari — turli maqsadlar uchun gidravlik tuzilmalar, hududni yer osti suvlari, suv bosishi va suv toshqinlaridan himoya qiluvchi muhandislik inshootlari va tadbirlarining yagona tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnogen yer osti suvlari, suv bosishi va suv toshqinlari — qurilish va ishlab chiqarish faoliyati natijasida hududni suv bosishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu SHNQda quyidagi qisqartmalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSPS — suvning eng past sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSNS — suvning normal sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSYUS — suvning yuqori sathi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишXGH — xavfli gidrologik hodisalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIOʻU — instrumental oʻlchash uskunalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Hududni suv toshqini va toshqinlardan muhandislik muhofazasini loyihalashda, ulardan funksional foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga koʻra, hududlarni qor yomgʻir oqimidan, drenaj tizimlarini yoki boshqa himoya inshootlari bilan taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Muhandislik muhofazasining yordamchi chora-tadbirlari sifatida quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy tizimlarning xususiyatlaridan va ularning tarkibiy qismlaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo boʻylaridagi yaroqsiz daraxtlardan tozalash, fitomelioratsiya, agrooʻrmonzorlar orqali gidrografik tarmoqning suv qochirish va drenaj rolini oshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Yer osti suvlarining koʻtarilishi, suv toshqini hududining chegaralari suv xoʻjaligi obyektlari loyihalarini ishlab chiqish jarayonida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Loyiha takliflarini tayyorlashda quyidagilar hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeodezik va kartografik materiallar, shuningdek suv bosishiga moyil zonalarni aniqlash uchun kuzatuvlardan olingan maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidrologik va gidrogeologik tadqiqotlarning materiallaridan olingan suv sathi belgilari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joylarni joylashtirish, meliorativ tizimlar, chiziqli infratuzilma obyektlari, quvur oʻtish joylari va koʻpriklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlari qurish maqsadida tayyorlangan loyiha materiallari maʼlumotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlaridan foydalanish qoidalarida keltirilgan maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo qirgʻoqlarining muhandislik va gidrologik hisoblar asosida aniqlangan suv bosish chegaralarining parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinjener-geologik va gidrogeologik tekshirishlar asosida aniqlangan yer osti suvlari koʻtarilish chegaralarining parametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Yer osti suvlarining koʻtarilishi, suv bosishi va suv toshqinlari kuzatiladigan hududlarga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Suv bosish zonalari quyidagilar orqali belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtartibga solinmagan suv oqimlariga tutash hududlar (bir foiz taʼminot yoki har 100 yilda bir marta takrorlanishi) yoki daryolar oʻzanida muz tiqilishi natijasida 3, 5, 10, 25 va 50 foizlik taʼminotdagi maksimal suv bosish zonalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlarida favqulodda suv sathining koʻtarilishi natijasida suv oqimlari boshlanishiga tutash hududlarda shamol taʼsiridagi suv toʻlqinining bosishi joylarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy suv havzalariga tutash choʻkish zonasi va bir foiz hajmni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv havzalariga tutash hududlarning suv ostida qolish joylarini belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqinlari kuzatiladigan oʻzanga tutash hududlardagi xavfsizlik tadbirlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Ushbu yer osti suvlari koʻtarilish zonalariga tutash hududlar yer osti suvlarining koʻtarilish darajasi nisbati bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Yer osti suvlarining koʻtarilish zonalari chegarasida quyidagilar aniqlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchli — yer osti suvlarining yer sirtiga nisbatan chuqurligi 0,3 m dan kam yoki yer sirtiga yaqin, yer sirti botqoqlanishi va shoʻrlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha — yer osti suvlarining 0,3 — 0,7 dan 1,2 — 2 m gacha chuqurlikda boʻlishi, yer sirtida oʻsimliklarning paydo boʻlishi va tuproqning shoʻrlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchsiz — yer osti suvlarining chuqurligi yer sirtidan 2 dan 3 m gacha chuqur boʻlishi, tuproqda oʻsimlik ildizlarining boʻlmasligi va shoʻrlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Kelib chiqish sabablariga koʻra suv toshqini 6 guruhga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-guruh — kuchli suv toshqinlari — bahorda qor erishi natijasida maksimal oqimning hosil boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-guruh — sel (jala) — kuchli yogʻingarchilik baʼzan qorning tez erishi natijasida hosil boʻladigan suv toshqinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-guruh — daryodagi suv oqimiga katta qarshilik koʻrsatadigan tirbandlik (bahorda) yoki muz boʻlaklari (qish va bahorning boshlarida) hosil boʻlishi natijasida kelib chiqadigan suv toshqinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-guruh — daryolarning va suv omborlarining yuzasida kuchli shamol tufayli sodir boʻladigan suv toshqinlari (suv yuzasining toʻlqinlashishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-guruh — koʻtarma (damba)larning buzilishi natijasida yuzaga kelgan suv toshqinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-guruh — toʻfon taʼsirida kelib chiqqan suv toshqinlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Sellarning tarqalish koʻlami va takrorlanishi natijasida hosil boʻladigan suv toshqinlari quyidagi 1-jadvalga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
| 1-jadval |
Suv toshqini | Tarqalish koʻlami | Qaytarilishi, yili |
Kichik boʻlgan | past (kichik) nisbatan kam zarar keltiradi, qirgʻoqning kam hududlarini qamrab oladi, past joylarda joylashgan qishloq xoʻjalik yerlarining 10 foizdan kamrogʻi suv ostida qoladi, aholining hayotiga deyarli taʼsir qilmaydi | 5 — 10 |
Yuqori | moddiy va maʼnaviy zarar yetkazadi, daryo vodiylarining bir qism yer uchastkalarini qoplaydi, qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlarning 10 — 15 foizni suv bosadi, aholining iqtisodiy va maishiy turmush tarzini sezilarli darajada buzish, odamlarni qisman koʻchirishga sabab boʻladi | 20 — 25 |
Yirik | katta moddiy zarar yetkazadi, daryo havzalarini qamrab oladi, qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlarning 50 — 70 foizni egallaydi, aholining turmush tarzini keskin oʻzgartiradi, aholini ommaviy evakuatsiya (koʻchirish)ni taqozo qiladi, eng muhim iqtisodiy obyektlarni muhofaza qilish zaruriyati paydo boʻladi | 50 — 100 |
Fojiali | odamlarning oʻlimiga sabab boʻladi va juda katta moddiy zarar yetkazadi, bir yoki bir necha daryo tizimlari doirasidagi katta hududlarni qamrab oladi, qishloq xoʻjaligi yerlarining 70 foizdan koʻprogʻi, koʻplab aholi manzilgohlari, sanoat korxonalari va muhandislik kommunikatsiyalari suv ostida qoladi, iqtisodiy va ishlab chiqarish faoliyatini butunlay falajlaydi, aholining turmush tarzini keskin oʻzgartiradi | 100 — 200 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Hududni yer osti suvlarining koʻtarilishi, suv bosishi va suv toshqinlaridan muhandislik jihatdan himoya qilish loyihasini tayyorlashda hududlarni yer osti suvlarining koʻtarilishi, suv bosishi va suv toshqinlaridan saqlash, hududlardan funksional foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish talablariga rioya qilish yoki yer osti suvlarining koʻtarilishi, suv bosishi va suv toshqinlarining salbiy oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Yer osti suvlari koʻtarilishidan muhandislik muhofazasi tizimi barcha mahalliy tizimlarni hududiy jihatdan birlashtirishi va bosh rejalar hamda hududiy kompleks shaharsozlik sxemalari bilan bogʻlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Aholi punktlari hududini himoya qilish bilan bir vaqtda, sanoat, jamoat biznes va kommunal ombor obyektlari muhofazasi hamda quyidagilar taʼminlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaharsozlik, sanoat, texnika, aloqa, transport inshootlari, dam olish maskanlari, va alohida tuzilmalarning uzluksiz ishonchli ishlashi hamda rivojlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaholining meʼyoriy tibbiy-sanitariya yashash sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan hududlarning sanitariya-gigiyena, ijtimoiy va rekreatsion sharoitlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Foydali qazilma konlarini va maʼdanlarni yer osti suvlari koʻtarilishi, suv bosishi va suv toshqinlaridan himoya qilish uchun quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti boyliklari va tabiiy landshaftlarni muhofaza qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydali qazilma konlarini, shuningdek noruda materiallarini ochiq va yer osti usulida qazib olishni xavfsiz boshqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydali qazilma konlarini ochiq va yopiq qazib olishda texnogen yer osti suvlarining koʻtarilish, suv bosishi hamda suv toshqinlaridan muhofaza qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Qishloq xoʻjaligi yerlarini va tabiiy landshaftlarni muhofaza qilishni taʼminlash uchun quyidagilar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi, oʻrmon va baliq mahsulotlari ishlab chiqarish sharoitlarini monitoring qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlardan funksional foydalanishga koʻra qoʻriqlanadigan hududdagi gidrologik va gidrogeologik marom (rejim)ni belgilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer, suvining koʻtarilishi, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish hamda ularni muhofaza qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Daryo qirgʻoqlarini tabiiy toshqinlardan himoya qilish zarurati ushbu hududlarning ayrim qismlarini turar joy yoki sanoat obyektlari, qishloq xoʻjaligi yerlari, shuningdek tabiiy resurslar va foydali qazilma konlarini oʻzlashtirishda foydalanish darajasi bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDaryolar qirgʻoqlarini loyihalash parametrlari muhandislik va gidrologik hisob-kitoblar, himoya inshootlarining qabul qilingan sinflari hamda mazkur SHNQning 5-bobi talablariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Suv bosishi quyidagi darajalarga boʻlinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchuqur suv (yer yuzasidan suvning chuqurligi 5 m>);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha (2 m dan 5 m gacha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsayoz (2 m gacha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Daryo yuzasining qiyaligi boʻyicha nishabligi 0,01 — 0,001 togʻning togʻli va yuqori qismlarida joylashgan koʻpriklarning qisilib qolish ehtimoli katta, shuningdek qirgʻoq zonasida mavjud yoki qurilayotgan suv quvurlarini, suv bosishi va suv toshqini davomiyligiga koʻra salbiy taʼsirini quyidagicha ajratish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy suv toshqini darajasiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdavriy yer osti sathidan past boʻlgan normal darajasining belgilari orasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtinchalik (suv ombori sathini yer osti sathidan balandroq kesib oʻtishi)da.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Hududni suv bosishining salbiy taʼsirini baholashda yer osti suvlarining chuqurligini, suv bosish jarayonining davomiyligi va jadalligini, gidrogeologik, muhandislik-geologik, geogidrologik, geobotanik, zoologik, tuproq, qishloq xoʻjaligi, meliorativ hamda iqtisodiy xususiyatlarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarining koʻtarilishidan koʻrilgan zararni baholashda hududning mavjud rivojlanishining texnik holati, muhofaza etiladigan inshootlar va obyektlarning sinflari, qishloq xoʻjaligi yerlari, foydali qazilma konlari hamda tabiiy landshaftlarning qiymatini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Hududni muhandislik muhofaza qilish loyihalarini ishlab chiqishda yer osti suvlari sathini oshirishda quyidagi manbalarni hisobga olish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlari, kanallar, gidroelektrostansiya havzalari va boshqa gidrotexnik inshootlar (yer osti suvi koʻtarilishining gidravlik turi) boʻladigan bosim taʼsirini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtutash sugʻoriladigan yerlardan filtratsiya tufayli zaxiradan (sugʻorish tufayli yer osti suvining koʻtarilish turi) boʻladigan bosim taʼsirini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzovurlar va katta hajmlardan sizib chiqish, qoʻriqlanadigan hududlardagi inshootlardan (shahar qurilishi yoki shahar yer osti suvlarining koʻtarilishi) boʻladigan bosim taʼsirini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Yer osti suvlarining koʻtarilishiga olib keladigan manbalar bir vaqtning oʻzida paydo boʻlish ehtimoli mavjudligida, muhofaza etiladigan hududlarda atmosfera namligini darajasi hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Loyihalangan suv ombori yoki boshqa suv tarmogʻidan boʻladigan bosim taʼsirini hisoblangan suv sathi boʻyicha geologik va gidrogeologik hisob-kitoblar bilan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMavjud suv omborlari va suv tarmoqlari uchun yer osti hamda yer usti suvlari sathi tabiiy maromdagi gidrogeologik yoki gidrologik kuzatuvlar asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Sugʻoriladigan yerlar va ularga tutash hududlar tarmogʻidan yer osti suvlari koʻtarilishidan hosil boʻladigan bosim taʼsirini suv balansi yoki gidrodinamik hisoblar, geologik va grunt tadqiqotlari natijalari asosida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Suv toshqinlarida yer osti suvlarining sathi koʻtarilishida, yer osti suv manbalarini hisoblash asosida belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Yangi oʻzlashtirilgan hududlar uchun yer osti suv koʻtarilishini prognoz qilingan miqdoriy xususiyatlari gidrogeologik kuzatuvlarning maʼlumotlari bilan taqqoslanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar maʼlumotlar prognoz maʼlumotlaridan oshib ketsa, hisobga olinmagan yer osti suv manbalarini aniqlash va ularni himoya choralarini ishlab chiqishda hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Aholi turar joy va sanoat hududlarini muhandislik muhofazasini loyihalashda yer osti suvlarining quyidagi salbiy taʼsirlari hisobga olinishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik inshootlari bazasida tuproqlarning fizik-mexanik xususiyatlarining oʻzgarishi va yer osti suvlarining agressivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning ishonchliligi, shuningdek ishlab turgan va quriladigan hududlarda quriladigan inshootlarning ishonchliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti inshootlarining gidrostatik bosim oʻzgarishi ostida barqarorligi va mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmetal konstruksiyalar, quvur tizimlar, suv taʼminoti va isitish tizimlarining korroziyasining kuchayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti binolariga suv sizib kirishi tufayli muhandislik kommunikatsiyalari, inshootlar va uskunalarning ishlash ishonchliligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuffoziya va eroziyaning namoyon boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning sanitar-gigiyenik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlarini yertoʻla va yer osti omborlarida saqlash shartlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Qishloq xoʻjalik yerlarini va tabiiy landshaftlarni yer osti suvlari koʻtarilganda suv toshqinining quyidagi taʼsiri hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqlarning shoʻrlanish maromining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning botqoqlanishi va uning sabablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy tizimlar hamda flora va faunaning holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning sanitar-gigiyenik holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Hududlarni muhandislik himoya-muhofaza qilishning asosiy vositasi sifatida koʻtarma (damba), hududining yuzasini sunʼiy koʻtarish, oʻzanni tartibga soluvchi va yomgʻir-qor oqimni tartibga soluvchi tuzilmalar, drenaj, mahalliy drenajlar yoki boshqa himoya tuzilmalarini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Muhandislik muhofaza samaradorligini oshirish uchun gidrografik tarmoqlarning atrofida quruq daraxtlarni kesish hamda agro oʻrmon tadbirlari talablarini inobatga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Hududlarni suv toshqinlaridan himoya qilish loyihalari, suv omborlari magistral kanallar, drenaj tizimlari suv xoʻjaligi kompleksining qurilish loyihalari bilan bogʻlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Hududni muhandislik himoyasi loyihasining tuzilishi suv bosishi va suv toshqinlari oʻtishini taʼminlovchi tashkiliy hamda texnik tadbirlarni, shuningdek suv havzalaridan tashlanadigan suvni oʻtkazish qobiliyatiga ega boʻlgan oʻzanlarni muntazam tozalash yoki gidroelektrostansiyalarning ish faoliyatini oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Suv bosishi yoki suv toshqinlaridan muhandislik himoyasini loyihalashda aholining ichimlik suvi taʼminoti, madaniy va turmush sharoitlarini yaxshilash, sanoat hamda kommunal obyektlarning ishlash samaradorligini oshirish, shuningdek energetika, avtomobil, temir yoʻl suv transporti, togʻ-kon, qishloq va oʻrmon xoʻjaligi, baliqchilik, ovchilik, melioratsiya, dam olish hamda tabiatni muhofaza qilish manfaatlari va muhandislik muhofazasi tizimlaridan bir vaqtning oʻzida foydalanish imkoniyatlari aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Muhandislik himoya loyihasida quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya inshootlarining ishonchliligi, kam xarajatlarda uzluksiz ishlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalar va uskunalarning ishlashi hamda texnik holatini tizimli kuzatuvlar oʻtkazish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzovur, suv chiqarish va oʻtkazish tuzilmalarining optimal ish rejimlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Hudud yuzasini himoya qilishda qurilish materiallari sifatida atrof-muhitni ifloslantiradigan tuproq va sanoat chiqindilaridan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Loyiha yechimlari bir nechta variant koʻrsatkichlari bilan texnik-iqtisodiy jihatidan taqqoslash asosida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Yer osti suvlari koʻtarilishining optimal muhandislik himoya tizimini tanlash uchun quyidagilarni amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud yoki hisoblangan yer osti suvlarining koʻtarilishi, hududining muhandislik va gidrogeologik sharoitlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining koʻtarilish omillari va manbalari haqida maʼlumot boʻyicha asoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud yoki hisoblangan yer osti suvlarining koʻtarilishi hududidagi xavfli taʼsir darajasini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining koʻtarilish jarayonining rivojlanish prognozini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining koʻtarilishi mumkin boʻlgan zarar yetkazuvchi hajmi haqida maʼlumot yigʻish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning rivojlanish xususiyatiga koʻra, loyihalashda yer osti suv sathini pasaytirish talablari quyidagi 2-jadvalda keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-jadval | |
Hududning tasnifi | Pasaytirish talabi, m |
1. Yirik sanoat korxonalari hududi | 15 gacha |
2. Shahar sanoat zonalari, kommunal va ombor zonalari hududlari, yirik hamda katta shaharlarning markazlari | 5 gacha |
3. Aholi turar joylari | 2 |
4. Sport va dam olish maskanlari hududlari | 1 |
5. Rekreatsion va himoya zonalari hududlari (jamoat yashil maydonlari, bogʻlar, sanitariya muhofazasi zonalari) | 1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Hududlarni muhandislik muhofazasini loyihalashda mazkur SHNQning 3 — 5-boblariga muvofiq amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Suv toshqiniga qarshi chora-tadbirlar samaradorligi suv toʻplovchi havzalar qurilishidan oldingi ushbu yerlardan foydalanish darajasi bilan texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini solishtirish orqali aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Suv toshqiniga qarshi himoya qilish tizimlarini loyihalashda suv oqimlarining suv resurslaridan kompleks foydalanish talablari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblangan suv toshqini himoya inshootlarining oʻtkazish qobiliyatini tanlash mazkur SHNQning 5-bobi talablariga muvofiq himoya zovur inshootlarining sinflarini hisobga olgan holda texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar bilan bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJoyning yuqori suv sathi xavfsizligi 1 foizdan — 25 foizgacha boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, yuqori suv sathi bir marta 100 dan 4 yilgacha boʻlgan davrda kuzatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Loyihalashda hududni suv bosishiga sabab boʻluvchi yer usti (yomgʻir-qor, tashlandiq, vaqtinchalik yoki doimiy manbalar) suvlaridan muhofaza qiluvchi inshootlarning sinfiga koʻra suvlarning hisob sarfiga asoslanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv ayirgʻich havzasidagi hisoblangan oqim himoyalanadigan maydondan togʻ kanallari tizimi orqali yoʻnaltirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu oqimining bir qismini toʻplashga imkon beradigan suv omborlarini qurishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan himoya qilishning hududiy tizimi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududda sanoat yoki turar joy tuzilmalarining mavjudligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik muhofazasining muayyan obyektidan foydalanilmaydigan murakkab morfometrik, topografik, gidrogeologik sharoitlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan himoya qilish inshootlarini hamda koʻchki yoki boshqa xavfli geologik jarayonlar hududlarida sel hamda suv toshqinlariga qarshi muhandislik himoya inshootlarini loyihalashda MSN 2.03.02-2002 talablari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik himoya tuzilmalarni loyihalashtirish jarayonida maxsus xossalarga ega boʻlgan grunt (namlanganda yoki suv bosganda tuzilmaviy oʻzgarishlar, choʻkishi) maydonlarida, shuningdek ishlanayotgan hududlarda SHNQ 2.02.01-19 talablari hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Hududlarning vertikal rejalashtirishda botqoqlashgan yerlarining yer osti suvlarini qochirish, namligi yuqori maydonlarning yoki namligi kam joylarda sugʻorish, yer osti suvlarining yuqori sathini pasaytirishni, sel oqimlariga qarshi kurashishni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Hududlarda XGHning zararli omillari taʼsiridan himoya qilishning choralari ushbu SHNQning 3-jadvali hamda quyidagilarga muvofiq amalga oshirish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya inshootlarini qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqimning potensial taʼminot maydonini kamaytirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqimning harakat yoʻnalishida muhandislik inshootlarini tuzatish yoki qurish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻchki xavfi paytida oqimning buzuvchi kuchini kamaytirish, himoya ishlarini olib borish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
| 3-jadval |
Xavfli gidrologik hodisa | Amalga oshirish yoʻnalishlari | |
XGHning salbiy taʼsirini oldini olish | XGHning salbiy taʼsirini bartaraf etish (ogohlantirish) | |
Suv bosishi, yer osti suvining koʻtarilishi, suv toshqini | yer yuzini sunʼiy koʻtarish himoya inshootlarini, damba-toʻgʻonlarni qurish, yer usti va yer osti suvlarining oqimi va drenajini tartibga solish uchun suv havzalaridan foydalanish, drenaj tizimlarini qurish, daryo oʻzanini tartibga solish, daryo oʻzanining oʻtkazish qobiliyatini oshirish, agrooʻrmon melioratsiya, suv bosadigan hududlardan obyektlarni olib chiqish | suv toshqini paytida himoya choralarini qoʻllash |
Koʻchki | himoya inshootlarini qurish, koʻchkilarni yoʻqotish | koʻchki xavfi paydo boʻlgan davridagi himoya choralarini amalga oshirish |
Sel | himoya inshootlarini qurish, sel hosil boʻladigan maydonlar oʻlchamlarini kamaytirish, oqim yoʻllarini sunʼiy oʻzgartirish, oqimning kuchini kamaytirish | sel xavfi paydo boʻlgan davridagi himoya choralarini amalga oshirish |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Gidravlik inshootlarining buzilishi natijasida suv bosishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Gidravlik inshootlarning buzilishi tabiiy kuchlarning taʼsiri (zilzila, boʻron, qulashi, koʻchki), shuningdek konstruktiv nuqsonlar, foydalanish talablari buzilishi, suv toshqinlarining taʼsiri, damba (toʻgʻon) asosining buzilishi taʼsiri tufayli sodir boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Suv toshqinining moddiy zarar koʻrsatkichlari quyidagilardan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini zonasida qolib ketgan odamlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini zonasiga tushgan aholi punktlari soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini zonasida qolgan iqtisodiyotning turli tarmoqlari obyektlarining soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqin zonasida qolgan temir va avtomobil yoʻllari, elektr tarmoqlari, aloqa liniyalari va kommunikatsiyalarning uzunligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini natijasida suv ostida qolgan, vayron boʻlgan va shikastlangan koʻprik hamda tunnellar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini bilan qoplangan qishloq xoʻjalik yerlarining maydonining soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini zonasida oʻlgan uy hayvonlarining soni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Suv bosgan hududga yetkazilgan zararning sifat xususiyatlari quyidagilarga bogʻliq boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo yoki suv ombori normal sathidan koʻtarilgan suv balandligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosgan maydon sirtidan koʻtarilgan balandligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturar joyning maydoni sirtidan koʻtarilgan suv balandligiga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbahor paytidagi hosil boʻladigan maksimal suv sarfi maydoniga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv yigʻish maydoni 500 km2boʻlganda maksimal suv oqimi 100 dan 400 m3/s gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1000 km2 — 400 dan 1500 m3/s gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10000 km2 — 1500 dan 4500 m3/s gacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻfon davomiyligiga (1-2 kun);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoshqin davomiyligiga (kichik daryolarda — 1 — 3 kungacha, katta daryolarda esa — 1 oydan 2 oygacha);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqim tezligiga (2 dan 5m/s gacha).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Koʻprik osti oqim (oʻtish) toʻlqinlari taʼsirining asosiy parametrlari quyidagilardan iborat boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишharakatlanayotgan toʻlqin frontining taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻprik elementlariga uzoq muddatli gidravlik bosim (koʻprik tayanchlari, qirgʻoq suyanchigʻi, ustqurmalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproqning tayanchlar orasidagi yuvilishi (umumiy yuvilish) va tayanchlar ostining yuvilishi (mahalliy), tartibga soluvchi tuzilmalarning buzilishi, koʻprikka yaqin masofadagi dambalarning yuvilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyerlarni, inshootlarni va yoʻllarni sezilarli suv bosishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻprikning yuqori qismidan oqimni cheklovchi daryo oʻzaning qisilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Muhandislik elementlari va hududni himoya qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Hududlarni suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan muhofaza qiluvchi muhandislik himoyasi inshootlari hamda tadbirlarga quyidagilar kirishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarma (damba);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhudud yuzasini sunʼiy koʻtarish (grunt bilan toʻldirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti suvlarini tartibga solish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj tizimlarini oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Hududlarni suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan muhofaza qiluvchi muhandislik himoyasi tuzilmalariga quyidagilar kirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarmalar (dambalar), drenajlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj va zovur tarmoqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ-tepa zovur kanallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtez oqizgich va sharsharalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtruboprovodlar va nasos stansiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Relefni tashkil etishda yer sirtidan qalinligi 150 — 200 mm boʻlgan unumdor grunt qatlamini yigʻib olish va uni vaqtincha saqlash joyini jihozlash, unda ortiqcha ifloslanishning borligi aniqlansa, ifloslanishdan himoya qilish choralarini koʻrish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Hududlarni tuproq bilan toʻldirishda faqat mineral tuproqlar va yuqori unumdor tuproq qatlamlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Kiya relyefni terrasalashtirishda siljishdan saqlovchi tirgak devorlar loyihalanilishi, bunda qiyalik burchaklarining maksimal nishab qiymatlari tuproqlarning turlariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Nishabli yer yonbagʻirlarini mustahkamlanishi hamda material va mustahkamlash texnologiyasi quyidagilarni inobatga olgan holda tanlanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu maydon aholi punktining qaysi qismida joylashishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnishabdagi mexanik yuklarning kutilgan darajasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnishabning tikligi muhit sharoitiga bogʻliqligini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda suv omborlari ochiq kanallarining yonbagʻirlarini mustahkamlash uchun qirgʻoqlarning tabiiy koʻrinishini saqlovchi quyidagi materiallar va texnikalardan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgabion inshootlar yoki “Reno” matritsasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnotoʻqima sintetik materiallar, gʻovakli qoplama;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchim bosish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoqning yogʻoch sinchinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy tosh, qum, qoya toshlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Aholi punktlarini qurishda oqova suvlarning taʼsiri, kuchli mexanik bosimni va tartibsiz ochiq kanallarda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoq boʻylarida siljishdan saqlovchi tirgak devorlardan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevor bloklari, plitkali qoplamalar, devor oraliqlarini toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Siljishdan saqlovchi tirgak devorlar terrasalar qiyalik balandliklari farqini hisobga olgan holda loyihalanishi, bunda relyef balandligining farqi 0,4 m, dan kam boʻlganda, bort toshi yoki tabiiy toshlarni qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBalandlik farqi 0,4 mdan ortiq boʻlganda, siljishdan saqlovchi tirgak devorlar muhandislik inshooti (yaxlit, katta tosh) yoki qoziq (nozik qoziq) va qiyalikning mustahkamligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Daryo va soy qirgʻoqlar transport harakati uchun moʻljallangan boʻlsa siljishdan saqlovchi tirgak devorlar yoki qiyaliklar GOST R 52289-2019 hamda GOST 23457-86ga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Siljishdan saqlovchi tirgak devorlar balandligi 1,0 m va nishablik farqi 2 m dan baland boʻlganda, bu devorlar boʻylab joylashtirilgan piyodalar yoʻllari toʻsinlar bilan taʼminlanishi, bunda uning balandligi kamida 0,9 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosiy koʻchalar boʻylab joylashgan relyefning sunʼiy elementlar (siljishdan saqlovchi tirgak devorlar, koʻtarmalar, chuqurliklar) shovqindan himoyalovchi toʻsiqlar sifatida xam foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Yer usti suvlarining oqimlarini loyihalash QMQ 2.04.03-19 talablariga muvofiq boʻlishi, oqova suvlarni tashkil qilishda relyefni kompleks hisobga olish va qurilmalarining ochiq yoki yopiq tizimi, suv oquvchi quvurlar, ariqlar, tez oqizgichlar, oqova suvni (yomgʻir, qor) qabul qiluvchi quduqlari masalalarini kompleks hal qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Ochiq suv oqizuvchi ariqlardan foydalanish parklar-chorbogʻlar va shahar bogʻlari hududlari chegaralarida yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq ariqlarning osti chim, tosh qoplama, monolit beton, yigʻma beton, keramika qoplamalari bilan mustahkamlanishi, bunda ariqlarning qiyaliklari gruntlarning turlariga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Yomgʻir suvlarining oqim tezligi yuqori boʻlgan joylarda oqimlarni moʻtadillashtiruvchini sharshara shaklida bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Dam olish maskanlari hududlarda ariqlar maysa bilan qoplangan piyoda yoʻllari bilan birlashib ketishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunday joylarda yupqa tosh, silliq yoki silliqlangan tosh va boshqa qoplamalarni qoʻllash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBaʼzi boʻgʻimlari yuqori sifatli loy qorishmasi bilan ham mustahkamlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Hududlarni yomgʻir kollektori bilan taʼminlash loyiha (hisob-kitob) asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYomgʻir suvini qabul qiluvchi quduqlar yopiq holda oqizish tizimi elementiga kirishi va rejalashtirish loyihasida relyefning pastda joylashgan nuqtalarida mavzelarga kirish yoki chiqish joylarida, piyodalar oʻtish joylariga yetmasdan, koʻchalar hamda yoʻllarning boʻylama qiyaligiga koʻra yoʻl qatnov qismining chetlarida joylashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlar ustiga oʻrnatilgan panjara qovurgʻalari orasining kengligi 15 mm dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Piyodalar yoʻlaklarida suvlarni qabul qiluvchi quduqlarning panjaralarini joylashtirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Qizil chiziqlarda koʻchaning kengligi 30 m dan va nishabliklar 30 foizdan ortiq boʻlsa, yomgʻir suvini qabul qiluvchi quduqlar orasidagi masofa 60 m dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Ichki yoʻllar, bulvarlar, koʻkalamzorlashtirilgan maydonlarda yomgʻir quduqlari orasidagi masofani ikki barobar oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Muhandislik himoya inshootlarining sinflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Muhandislik himoya inshootlarining sinflari qoʻriqlanadigan obyektlarning sinflaridan past boʻlmasligi, bunda qurilish inshootlarining sinfi GOST 27751-2014 talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Turli sinfli inshootlar joylashgan hududni muhofaza qilishda muhandislik himoya tuzilmalari sinfi muhofaza etiladigan obyektlar sinfiga mos kelishi lozim. Bunda, hududni muhandislik himoyasi uchun belgilangan sinfdan yuqori sinfga ega boʻlgan alohida obyektlar mahalliy darajada muhofaza qilinishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunday obyektlarning sinflari va ularni lokal muhofaza qilinishi bir-biriga mos kelishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar texnik-iqtisodiy asoslashda mahalliy muhofaza inshootining sinfi maqsadga muvofiq emasligi aniqlasa, unda butun hududning muhandislik muhofazasi bir sinf yuqori darajada amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Ushbu SHNQning 1-ilovasiga asosan bosim ostidagi himoya qiluvchi gidrotexnik inshootlari QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Loyiha qabul qilingan sinfga muvofiq QMQ 2.06.01-97 boʻyicha bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Bosim ostidagi himoya inshootlarining hisoblangan suv sathidan balandligini aniqlash himoya inshootlarining sinfga koʻra SHNQ 2.06.05-21 talablarini hisobga olgan holda belgilanishi, suv oqimining himoya tuzilmalari yoki shamol toʻlqinlari bilan toʻsilishi tufayli suv sathining oshishi mumkinligini ham hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Hududni suv bosishidan himoya qilishda suv bosish tomonidagi maydon yuzasi gruntini koʻtarish yoki gruntni yuvishda koʻtarma balandligini belgilash hisoblanishi, ularning balandliklari SHNQ 2.07.01-23 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Suv oʻzanlari va omborlari qirgʻoq hududlari muhandislik himoya inshootlarini loyihalashda ularning eng baland sathi QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq yoki muhandislik himoya tuzilmalari sinfiga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100 ming gektardan ortiq boʻlgan qishloq xoʻjaligi hududlarini himoya qiluvchi I-sinf tuzilmalari uchun suv sathining oshib ketish ehtimoli 0,5 foizga teng, IY-sinf rekreatsiya va sanitar-himoya maydonlari uchun esa 10 foizga teng deb belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Turar joy hududlarining muhandislik himoya inshootlarining yuqorisidan suv toshib ketishiga QMQ 2.06.01-97 ga asosan loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShahar va alohida joylashgan sanoat korxonalari uchun tashkiliy-texnik himoya chora-tadbirlari rejasi ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Turar joy, sanoat hududlari va jamoat-biznes zonalari, sport hamda dam olish maskanlari, himoya zonalarining yer osti suvlari sathini pasaytirish MSN 2.03.02-2002 ga muvofiq, qishloq xoʻjalik yerlari SHNQ 2.06.03-12 talablarini hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Muhandislik inshootlarini yer osti suvlarining koʻtarilishidan himoya qilish sinflari quyidagi 4-jadvalga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-jadval | ||||
Yer osti suvi sathini pasaytirish normalari, m | Inshootning sinfiga koʻra yer osti suvi sathini pasaytirishning hisob prognozi, m | |||
I | II | III | IV | |
15 ≤ | 5 ≥ | ≤ 5 | - | - |
5 | - | 3 ≥ | ≤ 3 | - |
2 | - | - | - | ≤ 2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Muhofaza etiladigan tabiiy hududlarda tartibga solinadigan yomgʻir oqimi QMQ 2.04.03-19 talablariga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Suv toshqinidan himoya qilish tadbirlarini qoʻllanish vaqtiga koʻra mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq tasniflanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv toshqinidan himoya qilish tadbirlarini oldindan yoki zudlik bilan qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Suv toshqinidan himoya qilish tadbirlarining tasnifi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishiga qarshi muhandislik himoya tizimlarini loyihalashga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Umumiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Hududlarni suv bosishdan himoya qilishda quyidagilarni amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo, suv ombori yon qirgʻoqlarini damba (koʻtarma) bilan koʻtarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududni suv bosmaydigan sathigacha sunʼiy ravishda koʻtarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvni yigʻish, oqimni boshqarish va tartibga solish, vaqtincha suv bosgan hududlardagi suvlarni zovurlar yordamida qochirish hamda drenaj suvlarini toʻplash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Yer osti suvlaridan hududlarni himoya qilish uchun quyidagilar qoʻllanilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj tizimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfiltrlashga qarshi ekranlar va pardalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti oqimini tashkil qilish, ochiq suv oqimlari oʻzanlarini va boshqa elementlarini tozalash hamda suv havzalarining sathlarini tartibga solish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Hududni koʻtarma (damba) qurish bilan himoyalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Himoya qilinadigan maydonning tabiiy yuzasining tushirilgan belgilari boʻylab mazkur SHNQning 2-3-rasmlariga muvofiq damba qurilishining umumiy sxemasi variantlarni texnik-iqtisodiy taqqoslash asosida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm Koʻtarma(damba)larni joylashtirish variantlari: 1-suv bosish chegarasi, 2-damba, 3-qurilish chegarasi, 4-nasos stansiyasi, 5-suv bosish manbai, 6-toʻplovchi havza, 7-toʻgʻon, 8-uzoqlashtiruvchi kanal-zovur
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. Koʻtarmalar (damba) ning konstruksiyasi: SYUS, 1-suv kam sizuvchi gruntlar, 2-suv sizuvchi gruntlar, 3-filtratsiyaga qarshi gruntli qatlam, 4-suv oʻtqazuvchan qatlam, 5-qattiq toʻsiq-diafragma, 6-himoyalovchi qum qatlam, 7-supes, 8-qum, 9-tosh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Suv toshqinidan muhofaza qilishda koʻtarma (damba)ning ikki turidan foydalanish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv obyektlari va unga tutash shahar va sanoat hududlarini suv toshqinidan himoya dambalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligi yerlarini suv toshqinidan himoya qiluvchi vaqtinchalik dambalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZichligi baland qurilish hududlarida va iqtisodiy jihatdan nasos ishlatish mumkin boʻlgan joylarda qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Koʻtarma (dambalarni)ni qurish variantlarini tanlashda quyidagilarni hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining topografik, muhandislik-geologik, gidrogeologik, gidrologik va iqlim sharoitlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori suv sathi va tez oʻtib ketuvchi suvni oʻtkazish imkoniyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududdagi imoratlarning zichligi va binolarni suv bosish zonalaridan koʻchirishni talab qiladigan maydon oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarni qurish muddatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitni muhofaza qilish talablari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydalanish qulayligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqova suvlardan hududlarni suv bilan taʼminlashni yaxshilash va foydalanishning maqsadga muvofiqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Koʻtarma (dambalarni)ning balandligini aniqlashda, himoya inshootining sinfini mazkur SHNQning 19 va 29-bandlariga muvofiq belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Aholi punktlari, sanoat obyektlari va foydali qazilma konlari zonasida joylashgan suv toshqinidan muhofazalovchi koʻtarmalar, toʻgʻonlar, QMQ 2.06.01-97 ga hamda qishloq xoʻjaligi yerlari zonasida SHNQ 2.06.03-12 ga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Hudud yuzasining sunʼiy koʻtarish bilan himoyalash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Hududning yuzasini quyidagi hollarda sunʼiy koʻtarish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy yoki vaqtincha suv bosadigan va yer osti suvlari koʻtarilgan hududlarni koʻtarish uchun (mazkur SHNQning 4-rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqishloq xoʻjaligida ishlab chiqarish va yerlardan foydalanish uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlari, daryolar va boshqa suv havzalarining qirgʻoqlarini obodonlashtirish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Suv bosgan, vaqtincha suv bosgan va yer osti suvlari koʻtarilgan hududlarda yangi aholi turar joylarini qurishda maxsus himoya choralarini amalga oshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-rasm. Hududni grunt bilan toʻldirish variantlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) daryoga yoʻnaltirilgan nishablik: 1-suv bosish chizigʻi, 2-toʻkiladigan grunt sathi, b) oraliqda suv oqizish kollektorini joylashtirish bilan sunʼiy ravishda pasaytirish syus, sps
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Hudud yuzasining sunʼiy balandligini oshirish uchun hududlarga qoʻyiladigan funksional rejalashtirish, ijtimoiy va ekologik talablarni hisobga olgan holda, himoyalanadigan hududning tuproq, geologik, iqlim yoki texnogen xususiyatlarini tahlil qilish variantlari asosida tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Tuproqni toʻldirish (toʻkish) bilan amalga oshiriladigan tikka reja loyihasi hududdagi binolar zichligini, rejalashtirishdan oldin bajarilgan ishlarini darajasini, himoyalanadigan inshootlar sinflarini, himoyalanadigan hududda joylashgan daryolar hamda suv omborlarining gidrologik rejimidagi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Suv bosishdan himoya qilish uchun hudud yuzasining sunʼiy balandligini loyihalashda, hisoblangan daryo yoki suv omboridagi suv sathining balandligi mazkur SHNQning 21-bandi talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Hududni tuproq bilan toʻldirish orqali suv toshqinidan himoya qilishda, hududning qirgʻoq qirrasining belgisi mazkur SHNQning 20-bandi talablariga muvofiq aniqlanishi va toʻlqinning hisoblangan balandligi koʻtarma (damba) ustidan kamida 0,5 m balandlikda boʻlishi lozim (mazkur SHNQning 5-rasmida keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Toʻldirilgan maydonning qirgʻoq yonbagʻrini loyihalash SHNQ 2.06.05-21 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-rasm. Koʻtarma (damba)ning balandligini hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Himoyalangan hududlardan oqova suvlari suv omborlari, suv oqimlari, jarliklar, umumshahar kanalizatsiya tizimlariga oqizilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Hudud yuzasini sunʼiy ravishda koʻtarishda yer osti suvlarining tabiiy drenajlanishi uchun imkoniyat yaratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenajlar yerning pastqam yoki yuviluvchi jarliklarda qurilishi va ular orqali kollektorlarga tashlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Sunʼiy koʻtarishda yer osti suvlarini drenajlash (qochirish)ga boʻlgan ehtiyoji yondosh hududdagi asos va toʻldirilgan grunt gidrogeologik sharoitlar yoki gruntlarning filtratsiya xususiyatlari bilan belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVaqtinchalik suv oʻzanlari, omborlari hamda yer osti suvlari jadalligi kamaygan joylarda filtrlovchi drenaj qatlami qurilmasi bilan taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Hudud yuzasini sunʼiy ravishda koʻtarish ishlari texnologiyasini tanlashda grunt suv bosmagan joylardan olinishi yoki yuvilgan grunt hisobidan amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar grunt yetishmasa daryo oʻzanini suv transportlari yurish uchun chuqurlashtirish, oʻzanni tozalash, obodonlashtirish va atrofdagi suv havzalari resurslaridan foydalanish lozim (mazkur SHNQning 6-rasmida keltirilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-rasm. Daryo oʻzanini chuqurlashtirish: 1-mavjud oʻzan, 2-yangi oʻzan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Himoyalanadigan hududda yer usti suvlarini tartibga solish va oqizish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Suv bosishdan himoyalanadigan joylarda quriladigan suvni boshqaruvchi inshootlar sinfini loyihalashda ushbu hududda toʻplanadigan oqova (yomgʻir va qor suvlari, vaqtinchalik yoki doimiy suv oqimlari) suvlarning sarfiga moʻljallangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Suv ayirgʻichdan boshlangan yigʻilgan oqova suvlar togʻ kanallari va suvlarni yigʻuvchi omborlarga tashlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Suv bosishdan suv omborlari, magistral kanallar, yer massalarining drenaj tizimlarini yaratish orqali himoya qilish boʻyicha muhandislik loyihalari butun suv kompleksining qurilish loyihalari bilan bogʻliq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Aholi turar joylari, sanoat korxonalari hududlaridan oqova suvlarni qochirishni boshqaruvchi inshootlar SHNQ 2.07.01-23 talablariga muvofiq ishlab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Dyuker, suv tashlovchi, sel oqimlari va ularni tashlovchi, choʻktirishga xizmat qiluvchi hamda nasos stansiyalari yoki boshqa tuzilmalarni loyihalash QMQ 2.04.03-19 ning talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSanoat va aholi turar joylari hududlari yopiq turdagi yomgʻir suv qochirgichi bilan taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Bir va ikki qavatli binolar hududlarida, koʻchalar, yoʻllar, tratuarlar bilan kesishgan joylarda, bogʻlar yoki dam olish joylarida SHNQ 2.05.02-07 va QMQ 2.05.01-19 talablariga muvofiq ochiq ariq qurilmalaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Hududlarni suv toshqini va yer osti suvlari koʻtarilishining oldini olish, oqimlar hamda oʻzanlarni tartibga soluvchi tuzilmalar va tartibga solinmagan oʻrta yoki kichik daryolarga tutash qishloq xoʻjaligi yerlari, shuningdek foydali qazilmalarni va alohida xoʻjalik obyektlarini ochiq yoki yer osti usulda qazib olishni muhofaza qilish boʻyicha chora-tadbirlar, avtomobil yoʻllari ostidan oʻtish, navigatsiya inshootlariga yondashuvni hisobga olgan holda qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning suv bosish koʻlami va vaqti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy omillar yer osti suvlarining koʻtarilishi va suv eroziyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoyalanadigan obyektlar hududidagi yerlarni suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishiga sabab boʻluvchi texnogen omillar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Himoyalangan qishloq xoʻjaligi yerlari yer usti suvlarini tartibga solish va yoʻnaltirish QMQ 2.05.01-19 talablari boʻyicha bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Grunt qatlamining tabiiy suv eroziyasi yogʻingarchilik miqdoriga, suvning bugʻlanishiga, yuza qiyaliklariga, hududlarning tabiiy suv qochishiga koʻra hisoblanishi hamda quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnam zonada yomgʻir, qor suvlaridan hosil boʻlgan suv bosish va suv toshqinidan himoya qilish uchun yuqori yer osti suvlari sathini pasaytirish, botqoqliklarni hamda namlangan yerlarning suvlarini oqizish yoʻli bilan himoya qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkam qurgʻoqchil yoki qurgʻoqchil zonalarda maydonlar va chiziqli suv eroziyasidan himoya qiluvchi yaylovlar yerlarni koʻndalang haydash, chimzorlar (oʻtlarni ekish), jarlik va oʻrmon kamarlari zonalarida daraxt hamda buta plantatsiyalarini ekish, suv saqlovchi qurilmalar yaratish, gruntni chuqur hajmli yumshatish yoʻli bilan himoya qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Himoya qilinadigan hududlarda oqimni tartibga soluvchi inshootlar oqova suvlarni gidrografik tarmogʻiga yoki suv qabul qilgichga borib tushishini taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer usti suvlarini tutib qolish va oqizish tuproqni balandligini koʻtarish hamda kanallardan foydalangan holda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Drenaj tizimlarini oʻrnatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Drenaj tizimlari va inshootlarini tanlashda quyidagilarni inobatga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning geologik tuzilishi, rejadagi shakli va oʻlchami, yer osti suvlarining harakat tasnifi, qatlamlarning filtratsiya hamda hajmiy xususiyatlari, toʻyinishi yoki kamayish sharoitlariga daxldor tarqalish maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari muvozanati miqdoriy qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining koʻtarilishi va uning pasayishi himoya tadbirlarini amalga oshirish boʻyicha prognoz.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Suv balansi, filtrlash, gidrodinamik va gidravlik hisob-kitoblar, shuningdek texnik-iqtisodiy taqqoslanishi asosida hududlarning drenaj tizimini yakuniy variantini tanlash kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarining koʻtarilishiga qarshi tanlangan himoya choralari qurilgan maydonlarda yoki ularga tutash hududda ushbu SHNQning 20-bandida keltirilgan oqibatlarga olib kelmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Drenaj tizimini hisoblashda ularni oqilona joylashtirish va chuqurligini aniqlash, himoyalanadigan maydonda yer osti suvlarining sathi pasaytirishni taʼminlash ushbu SHNQning 5-bobi talablariga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Hududlarni yer osti suvlarining koʻtarilishidan himoyalash topografik va geologik sharoitlarga, turar joyning zichligiga, yer osti oqimining suv ayirgʻichdan boshlab yoʻnalishni tabiiy yoki sunʼiy asosda qochirish bir, ikki hamda koʻp chiziqli, konturli yoki omuxta drenaj tizimi hamda quyidagilar qoʻllanilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosh drenaj (filtrlangan yer osti suvlarini ushlash uchun va himoyalanadigan maydon yer osti suvlari oqimining yuqori qismidagi harakat yoʻnalishiga koʻndalang joylashtirilishi mazkur SHNQning 7a-rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonturli (hududining yer osti suvlari koʻtarilgan joylarda qurilishi mazkur SHNQning 7b-rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsistematik (maydonli) (yogʻingarchilik tufayli yerga shimilgan (infiltratsiya) va yer usti suvlarning infiltratsiyasi natijasida yoki yer osti suv oʻtkazish tarmoqlaridan sizib chiqqan suvlar uchun ushbu SHNQning 7v-rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoq (suv oʻzani tomonidan sizilgan yer osti suvlarini toʻxtatish uchun qirgʻoqda yoki hududining pastki chegarasi boʻylab joylashtirilgan boʻlishi mazkur SHNQning 7g-rasmida keltirilgan);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus (yer osti suvlari koʻtarilishini kamaytirish yer osti suvlarining toʻydirilishi qiyin sharoitlarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
|
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-rasm. Drenajlarning turlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) bosh drenaj, b) konturli, v) sistematik (maydonli), g) qirgʻoq
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan muhandislik himoyalanadigan hududni loyihasida quyidagilar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzanning, qirgʻoqlarning xavfli yuvilishini oldini olish, himoya inshootlariga tutash hududlarda himoya toʻgʻonlari, koʻtarmalari tomonidan qisilishi va qirgʻoq istehkomlarining yuvilishidan himoya qilish choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlari atrofidagi daraxtzor-butazor va oʻtloq oʻsimliklarini, oʻrmon plantatsiyalarini asrash choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv eroziyasiga qarshi agrotexnik, agrooʻrmonchilik va gidrotexnik tadbirlar majmuasini amalga oshirish choralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtuproq, suv omborlari, muhofaza qilinadigan qishloq xoʻjaligi yerlari va dam olish uchun foydalaniladigan hududlarda yuqumli kasalliklar qoʻzgʻatuvchilari, sanoat chiqindilari, neft mahsulotlari hamda pestitsidlari bilan ifloslanishining oldini olish choralari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Muhandislik himoya inshootlarini va ularning qurilish bazasini joylashtirish uchun qishloq xoʻjaligi maqsadida foydalanilmaydigan yoki qishloq xoʻjaligi uchun yaroqsiz, sifati yomon yerlarni tanlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Himoya obyektlari qishloq xoʻjaligi yerlarida va qurilgan maydonlarda muhandislik himoya inshootlarini qurishda tabiiy tizimlar faoliyatiga ijobiy taʼsir koʻrsatuvchi biogeokimyoviy sikl jarayonlari buzilmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Muhandislik himoya qilish loyihalari tabiiy jarayonlar dinamikasi prognozlariga asoslangan atrof-muhitga texnogen taʼsirlarning mumkin boʻlgan oqibatlarini baholashni oʻz ichiga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunda, geodinamik, gidrologik, gidrokimyoviy, geotermik, biologik, suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishi muhitiga taʼsiri parazitologik vaziyatdagi oʻzgarishlar prognozlaridan kelib chiqadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Balandligi yetarli boʻlmagan himoya inshootlarini koʻtarish maqsadidan tuproqni qazishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv omborlari yoki oʻzanlarning muhofaza qilish zonasida nishabliklarni oʻzgartirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Muhofaza etiladigan hududlarda ichimlik suvi manbalari mavjud boʻlsa, inshootlar qurilgandan keyin suv sifatining oʻzgarishi prognozi koʻrib chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Himoyalanadigan hududda joylashgan maishiy va ichimlik suvlari manbalari atrofida SanPiN RUz 0244-07 talablariga javob beradigan sanitariya muhofazasi zonalari yaratilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Muhandislik himoya inshootlari va hayvonlar migratsiya yoʻnalishlar kesishgan joyda (togʻ kanallari, koʻtarmalar) quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshootlarni migratsiya yoʻllaridan tashqariga olib chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhayvonlarning toʻsiqsiz oʻtishini taʼminlash uchun gruntli inshootlarning yassilangan yonbagʻirlarini loyihalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhayvonlarni kesib oʻtish uchun xavfli boʻlgan yuqori oqim tezligiga ega kanallar quvur bilan almashtirilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Muhandislik muhofazasi obyektlarini qurish paytida buzilgan hududlarni rekultivatsiya qilish va koʻkalamzorlashtirish GOST 17.5.3.04-83 talablarga muvofiq bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Rekreatsion talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Muhofazalanadigan etiladigan hududlarda joylashgan, park yashil maydonlari bilan birgalikda rekreatsion maqsadlarda ishlatiladigan suv omborlari SanPiN RUz 0318-15 va GOST 17.1.5.02-80 talablariga javob berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. GOST 17.1.5.02-80 talablariga muvofiq botqoq va suv bosgan hududlarni tugatish jarayonida aholi punktlari atrofida rekreatsion suv omborlarini loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Muhandislik tadqiqotlari topshirigʻiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Muhandislik tadqiqotlari uchun topshiriq tuzishda mavjud suv omborlarining qirgʻoq hududlarini suv bosishi va yer osti suvining koʻtarilishi hududlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Tadqiqot natijalari SHNQ 1.02.07-19 talablariga muvofiq va quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlardagi mavjud tabiiy sharoitlarni baholashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan tabiiy hududlardagi muhandislik-geologik, gidrogeologik va gidrologik shart-sharoitlarning texnogen omillarini hisobga olgan holda oʻzgarishini prognozlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik jarayonlarning rivojlanishi va tarqalishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning yer osti suvlarining koʻtarilishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning suv bosishi miqyosini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududlarni suv bosishi va yer osti suvining koʻtarilishi muhandislik himoya qilish usullarini tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik himoya inshootlarini hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududlarda suv balansini baholash, shuningdek gidrologik oʻzanda va tajriba maydonlarida yer usti hamda yer osti suvlarining sathini, kimyoviy yoki harorat rejimlarini kuzatuvlar asosida baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududlarni tabiiy va sunʼiy drenajlash samaradorligini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Muhandislik tadqiqotlari natijalari asosida suv bosishi va yer osti suvining koʻtarilishi bilan birga geologik jarayonlarning xavfini aks ettirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻchkilar, qirgʻoqlarining yuvilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻpirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlyoss tuproqlarining choʻkishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuffuziyasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Muhandislik tadqiqotlari materiallarini yer usti va yer osti suvlari maromini uzoq muddatli kuzatuvlar yoki ekzogen geologik jarayonlar, shuningdek gidrologik hamda gidrogeologik prognozlarning natijalari bilan toʻldirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuzatuv davrining davomiyligi, taqdim etilgan davr uchun yetarli boʻlsa yoki oʻrganilayotgan gidrologik tafsilotning hisoblangan qiymatining nisbiy oʻrtacha xatosi yillik hamda mavsumiy oqim uchun 10 foizdan oshmasa yetarli deb hisoblanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Hisoblangan gidrologik xususiyatlarni aniqlash gidrometeorologik kuzatuvlar maʼlumotlariga asoslangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrometeorologik kuzatuv maʼlumotlari boʻlmasa, loyihalash uchun gidrometeorologik tadqiqotlar oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Grafik hujjatlarining masshtab boʻyicha loyihalashda quyidagi 5-jadvalga muvofiq loyihalash bosqichlarini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-jadval | |
Muhandislik himoyasi loyiha bosqichi | Chizmalarining masshtabi |
1. Hududlarning muhandislik himoyasining kompleks sxemasi | 1:500000 — 1:1000000 (1:25000, murakkab muhandislik — zamin sharoitida 1:10000 — 1:1000) |
2. Hududlarning muhandislik himoyasining kompleks loyihasi | 1:1000000 — 1:25000, (1:5000 — 1:2000) |
3. Turar joy hududlarning muhandislik himoyasining detallashtirilgan sxemasi | 1:25000 — 1:5000 (1:1000) |
4. Qurilish hududining muhandislik himoyasi loyihasi va ishchi hujjatlar | 1:5000 — 1:500 (1:1000 — 1:500) |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Mazkur SHNQning 3-jadvali grafik materiallarida quyidagi maʼlumotlar boʻlishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud inshootlar, yoʻllar, kommunikatsiyalarning zamonaviy holati, ularda topilgan deformatsiyalarni ishonchli maʼlumotlar bilan baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududning xoʻjalik va ekologik ahamiyatini va undan foydalanish istiqbolini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik muhofazasining chora-tadbirlari va tuzilmalari, ularning texnik holati, ularni rivojlantirish hamda rekonstruksiya qilish zaruriyati yoki imkoniyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Qishloq xoʻjaligi yerlarini muhandislik himoya loyihalarini ishlab chiqish materiallari tadqiqot tarkibi mazkur SHNQning 2-ilovasi talablariga javob berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Muhandislik himoya inshootlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Hududlarni suv bosishi va yer osti suvlarining koʻtarilishidan muhandislik himoya qilish inshootlari quyidagilarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarmalar (damba);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenajlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj va oqova suv zovur tarmoqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ hududidagi oqova suv chiqarish zovurlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtez oqim va sharsharalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlar va nasos stansiyalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Muhofaza etiladigan hududning tabiiy va gidrogeologik sharoitlariga koʻra muhandislik himoya tizimlari ushbu SHNQning 134-bandida keltirilgan muhandislik inshootlarining bir nechtasini yoki alohida muhandislik inshootlarni loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvi koʻtarilgan hududlardagi muhandislik inshootlarining tarkibi yer osti suvining koʻtarilish xususiyati (doimiy, mavsumiy, epizodik) koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Koʻtarmalar (damba)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Hududni suv toshqinidan himoya qilish uchun ikki turdagi koʻtarmalardan (damba) foydalanish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosmaydigan koʻtarma suv omborlari, daryolar va boshqa suv havzalariga ulashgan shahar yoki sanoat hududlarini suv bosishidan doimiy himoya qilinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosadigan koʻtarmalardan ekinlarni yetishtirish davrida qishloq xoʻjaligi yerlarini suv bosishidan vaqtinchalik himoya qilish uchun foydalanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Oʻzanini tez-tez oʻzgartirib turuvchi daryolarda hududni suv bosishdan muhandislik himoya qilish vositasi sifatida oʻzanni tartibga soluvchi inshootlar quyidagilarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo suv oqimi kengligini chegaralovchi boʻylama yoki unga burchak ostida joylashgan koʻtarmalarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqimni yoʻnaltiruvchi koʻtarmalarga (suv oqimini koʻprik ostidan, toʻgʻonlardan yoki boshqa turdagi gidrotexnik inshootlardan tartib bilan oʻtishini taʼminlaydigan boʻylama, toʻgʻrichiziqli, egri chiziqli gidravlik inshootlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻl va kanallar orqali suv oqimini toʻliq yoki qisman toʻsib qoʻyish uchun moʻljallangan toʻgʻonlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyarim toʻgʻonlarga (koʻndalang toʻgʻrilash tuzilmalari, oqimning toʻgʻrilanishi va suv transporti harakatlanadigan chuqurliklarni yaratishni taʼminlaydi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoqlarni eroziyadan himoya qilishni taʼminlaydigan oqimga burchak ostida oʻrnatilgan qisqa suv bosmaydigan yarim toʻgʻonlarga;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoqlar va uning yonbagʻirlarini oqim va toʻlqinlar eroziyasidan himoya qiluvchi toʻgʻonlarga.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Suv omborlari yoki oʻzanlar boʻylab qurilgan koʻtarmalarning uzunligi katta boʻlsa, uning nishabi suv yuzasining boʻylama qiyaligiga koʻra oqim boʻyicha tushirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruktiv xususiyatlariga muvofiq siqilgan, yassilangan profillar grunt koʻtarmalari profillari sifatida ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Siqilgan profilli tuproq koʻtarmada geotekstil qoplamalar bilan armaturani qatlam-qatlam joylashtirish, chuqur vibratsion mustahkamlash (zichlash) usullaridan foydalanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Armaturadan foydalanib qurilgan koʻtarmalarning asoslari mukammal tayyorlanishi, mustahkamlovchi elementlarga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan barcha elementlarni olib tashlanishi hamda asosi zichlanishi (shibbalanishi) kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Koʻtarmalarning balandligi 5 m va undan ortiq boʻlsa, kengligi kamida 1,5 m, boʻlgan burma (yoʻlak) koʻtarma balandligining yarmida oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻtarmaning quyi qiyaligi (suvsiz tomoni)ning pastki qirrasi boʻylab chiziqli gorizontal teshik quvurli drenaj kuzatuv quduqlari bilan birga amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj suvi bosimsiz oqizilishi yoki nasos bilan amalga oshirilishi, koʻtarmaning pastki qiyaligi sirtida filtrlash (sizot) oqimining chiqishiga yoʻl qoʻyilmasligi, bunda ushbu holat kuzatilganda quyidagi himoya choralarini amalga oshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj ishchi holatini tekshirishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqish joyida koʻtarma qurilgan tuproq materialini mustahkamlashni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqishi kuzatilgan joylardagi drenaj quvurlarini qum-shagʻal materiallari bilan toʻldirish va uni koʻtarma asosida joylashgan gorizontal drenajning qum-shagʻal prizmasi bilan tutashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Muhofazalovchi koʻtarmalar turini tanlashda tabiiy sharoitlarni hisobga olish lozim (muhandislik-geologik, gidrologik, iqlim, hududning seysmiklik darajasi, shuningdek mahalliy qurilish materiallari, asbob-uskunalar, ishlab chiqilgan ishlarni tashkil etish sxemalari, ish sharoitlari, hududni rivojlantirish istiqbollari hamda ekologik talablar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Muhofazalovchi koʻtarmalar turini tanlashda mahalliy qurilish materiallari, tuproq va sanoat chiqindilaridan (agar ular shu maqsadlarga mos boʻlsa) foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Koʻtarmani loyihalash QMQ 2.0126.05-02 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshsiz asosda qurilgan koʻtarmalar bosimli uzluksiz sirtga ega boʻlgan joylarda qurilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Koʻtarmalar koʻchkilar yoki koʻchki kutiladigan joylarda qurilganda QMQ 2.0126.05-02 talablariga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Koʻchkilar qurilishning topografik va geologik sharoitlariga, hududning xoʻjalik ahamiyatiga, suv oqimining gidrologik rejimida minimal oʻzgarishlarni taʼminlash hamda maydondan foydalanishni maksimal darajada oshirish imkoniyatlariga koʻra tanlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Vaqtinchalik yonbosh oqimi boʻlgan suv ombori yoki suv oqimi boʻyicha koʻtarmalarni uzluksiz ravishda qurilishi, doimiy yonlama oqim boʻlganda koʻtarma irmoqlari quyidagi 8-rasmga muvofiq boʻlimlar boʻylab amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-rasm. Irmoqlar orasidagi koʻtarma sxemasi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-koʻtarma, 2-drenaj, 3-nasos stansiyasi, 4-daryo. 5-suv sathi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Ustidan suv oqib utishi mumkin boʻlgan koʻtarmalar qurilganda barcha himoya inshootlari suv toshqini paytida suv ostida qolishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Shahar chegaralarida koʻtarmalarni qoʻllash SHNQ 2.07.01-23 talablariga muvofiq hamda qurilishi uchun qoʻriqlanadigan hududlardan foydalanishni hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Suv ombori yoki suv oqimidagi hisoblangan maksimal suv sathidan quyidagilar yuqori boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosmaydigan koʻtarmalar inshootlarining sinfiga koʻra QMQ 2.06.01-97 talablariga muvofiq inshootlar sinfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oshib oʻtuvchi koʻtarmalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Muhandislik muhofazasi loyihalarini ishlab chiqishda avtomobil yoʻllari va temir yoʻllarni oʻtkazish uchun koʻtarmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, koʻtarmaning tizmasi boʻylab kengligi yoki uning egrilik radiusi SHNQ 2.05.02-07 va QMQ 2.05.01-19 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Koʻtarma profili (yassilangan) mahalliy qurilish materiallari ishlab chiqarish texnologiyasi, yuqori nishabdagi shamol toʻlqinlari sharoitlari va pastki qismida filtrlash oqimi chiqishi hisobga olingan holda tanlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Beton konstruksiyalar bilan grunt konstruksiyali koʻtarmalarni birlashtirish qurilmalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvning yuqori tomondan suv oʻtkazgichlarga qulay joylashishi va quyi oqimda oqimning tekis tarqalishi, koʻtarmalarning tanasi va suv oqimining pastki qismining eroziyasini oldini olishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshni zonadagi beton tuzilmalar bilan birlashgan joylarida filtrlashning oldini olish, I — III sinflardagi koʻtarmalarni birlashtirish qurilmalarining konstruksiyalari gidravlik laboratoriya tadqiqotlari bilan asoslanishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Hududlarni suv bosishlaridan himoya qiluvchi grunt materiallaridan tayyorlangan koʻtarmalarni hisoblash SHNQ 2.06.05-98 talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Koʻtarmalar taʼsirida joylashgan hududlarda daryodagi suv sathi prognozdan yuqori koʻtarilganda koʻtarmalarning balandligini oshirish (koʻtarish) imkoniyatini taʼminlash uchun qum, qoplar va boshqa vositalar yetarli darajada toʻplangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Tepa-togʻ kanallari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Tepa-togʻ kanallarining kesmasi va nishabligidagi suv oqimining tezligi tuproq eroziyasini keltirib chiqarmasligi yoki kanal tubining loyqa bilan toʻlib qolmasligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallarning gidravlik hisoblarida gʻadir-budurlik koeffitsiyentlarining qiymatlari SHNQ 2.06.03-12 boʻyicha olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Mazkur SHNQning 9-rasmida oqova suvlarini togʻ yon bagʻridan qochirish sxemalari berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-rasm. Oqova suvlarini togʻ yon bagʻridan qochirish sxemasi: a) archa, b) panjara usuli, 1-togʻ kanali, 2-hudud chegarasi, 3-toʻxtab qolgan suv qoldiqlari, 4-magistral kanal, 5-zovur-quritish kanali
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Tepa-togʻ kanallarni togʻ qiyaliklarda (yonbagʻirlarda) yotqizish gidrogeologik va geologik sharoitlarda joylashgan (mavjud) kanallarning qiyaliklarning barqarorligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Taxminiy suv oqimi hajmini oʻtkazish uchun tepa-togʻ kanallarining koʻndalang kesimining shakli suv oqimining gidrologik maromini va himoyalanadigan hududning zichligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Kanallarning pastki va mustahkamlanmagan qiyaliklari 0,3 — 0,5 m/s dan koʻp boʻlmagan tezlikda minimal suv oqimining oʻtishini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Himoya qoplamasi boʻlmagan taqdirda kanallarning maksimal boʻylama nishabi 0,005 ga teng boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Kanal marshrutining egrilik radiusining minimal qiymati hisoblangan oqim tezligida suvning kesilishi boʻylab kanalning kamida ikki barobar kengligida boʻlishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Gidravlik hisoblanmagan kanallar uchun maksimal burilish radiusi 25 m dan kam yoki 2b dan 10b gacha yoʻl qoʻyiladi (bu yerda b — kanalning kengligi, m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Chuqurligi 5 m dan va suv oqim tezligi 50 m3/sdan koʻp boʻlmagan tepa-togʻ kanallari, shuningdek dyuker va akveduklar SHNQ 2.06.03-12 talablariga muvofiq loyihalanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Nasos stansiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Nasos stansiyalarining tarkibi, tartibi va qurilishi chiqarilayotgan suv sarfiga yoki inshootning saqlash hajmining imkoniyatlariga koʻra belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Nasos stansiyalari, quvvati, ularning jihozlarining turlari, sinfi hamda sigʻimi quyidagilarni hisobga olgan holda belgilanishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisoblangan suv oqimi sarfi, qancha balandlikka koʻtarish lozimligi va suv sathlarining tebranishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoqova suv hisobi, tashlanadigan joy balandligi va uning sathining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишenergiya manbai turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnasoslarning foydali ish koeffitsiyenti samaradorligini taʼminlashi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Nasoslarning turi, quvvati va soni nasos stansiyasining turiga koʻra hisoblangan oqim sarfi, kerakli suv bosimi yoki oqim uchastkasidagi suv havzasi (suv ombori) gorizontlarining oʻzgarish amplitudasini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaxiralardan foydalanish drenaj nasos stansiyalari SHNQ 2.06.03-12ga muvofiq loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Suv olish inshooti va nasos stansiyasi uygʻunlashgan (kombinatsiyalangan) yoki alohida turda boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Suv olish inshootlari quyidagilarni taʼminlashi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisoblangan suv oqimini qabul qilishni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuskunaning normal ishlashi va uni taʼmirlash imkoniyatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo hayvonlari va baliqlardan himoya qilishni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Nasos stansiyalarining suv chiqarish inshootlari suv havzalariga suvning oqishini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Drenaj tizimlari va drenajlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Hududlarni yer osti suvlarining koʻtarilishini oldini olish uchun drenaj tizimlarini loyihalash SHNQ 2.06.03-12 talablariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Drenaj tizimlarini loyihalashda gravitatsion (oʻzi oqar) drenajli tizimlarga ustunlik berish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Drenaj tizimlarini foydalanish debit suvini hisoblash va suv tanqis joylarda (arid zona) yer osti suvlari tuz balansi boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir bosqichli loyihalashda yer osti suv koʻtarilishi sabablari va oqibatlarini mazkur SHNQning 15-bandiga muvofiq hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Ikki bosqichli loyihalashda geologik va gidrogeologik tadqiqotlar, birinchi bosqichda olingan tadqiqot natijalari asosida, qurilishning tafsiloti yoki himoyalangan hududning rivojlanish istiqbollarini hisobga olgan holda, rejada drenaj tarmogʻining joylashishi, uning yotqizilish chuqurligi va alohida drenaj tarmoqlarining bir-biri bilan bogʻliqligini aniqlanishi, bunda tanlangan drenaj sxemalari uchun quyidagi gidrogeologik choralar amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqirgʻoq boʻyi, bosh va boshqa drenajlarning qoʻllash koʻtarmaga yoki poydevorlar chegaralariga nisbatan joylashish holati ularning oqim tezliklarining minimal qiymatlari topilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenajlarning kerakli chuqurligi va ular orasidagi masofa, drenaj suvining oqim tezligini nasos orqali chiqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdrenaj taʼsir zonasida himoyalangan hududda depressiya egri chizigʻi holatini aniqlanishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Ochiq xandaq (zovur) yoki transheya usuli (yer ostida yotqizish) bilan gorizontal drenaj ishlashi iqtisodiy imkoniyatlarini va samarali foydalanish shartlari bilan belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ochiq gorizontal drenajlar yer yuzasidan koʻpi bilan 2 m chuqurlikda joylashadigan boʻlsa, gruntning muzlash chuqurligi hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchiq drenaj ariqlar va drenajlar boʻlimlarida (balchiq) toʻplanib qolmasligini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Yer osti suvlarining sathini pasaytiruvchi tik quduqlar va ularning suv qabul qilishdan iborat boʻlgan tik drenajlar barcha holatlarida suv oʻtkazuvchanligi yuqori boʻlgan gruntlarda joylashishi lozim (filtratsiya koeffitsiyenti kamida 2 m/d).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Ochiq drenajlardan (kanallar va zovurlar) zichligi kam boʻlgan bir, ikki qavatli binolar joylashgan katta maydonlarda drenaj talab qilingan hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Ochiq drenaj (zovurlar)ning yonbagʻirlarini mustahkamlash, beton yoki temir-beton plitalar, qayroqtosh (shagʻal) yoki toshlardan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarini tushishi uchun beton plitalar teshiklar bilan taʼminlangan boʻlishi, yopiq quvurli drenajlarda qum-shagʻal aralashmasi filtrlovchi yoki boshqa materiallar tozalovchi sifatida ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Yigʻilgan drenaj suvlari handaq yoki kanallar orqali oqizib ketilishi, nasos stansiyalari yordamida yigʻish hajmlari himoyalanadigan hududning relyefi suv havzasidagi suv sathidan pastda boʻlganda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Drenaj quvurlari sifatida sopol, beton, temir-beton va polivinilxlorid kabi quvurlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuvur materiallari drenajning chuqurligiga va muhitning agressivligiga koʻra tanlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton, temir-beton va xrizotilsement drenaj quvurlari faqat betonga nisbatan agressiv boʻlmagan suv yoki gruntlarda qoʻllanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenajlarni yotqizishning maksimal chuqurligini belgilashda quvur materiali hisobga olinishi, ularning yotqizishning eng kam chuqurligi dinamik yuklardan himoya qilish va muzlamaslik talablari asosida belgilanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Yuk koʻtarish qobiliyati kam boʻlgan zaif gruntlarda drenaj quvuri sunʼiy poydevor (asos)ga yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlikni taʼminlashga koʻra drenaj quvurlarini yotqizish quyidagi 6-jadvalga muvofiq maksimal chuqurlikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-jadval | ||
Materialiga koʻra | Diametri, mm | Chuqurligi, m |
Sopol drenaj | 50 — 200 | 3,5 |
300 | 3,0 | |
Kanalizatsiya (temir-beton va xrizotilsement drenaj quvurlari) | 150 | 7,5 |
200 | 6,0 | |
250 | 5,5 | |
300 | 5,0 | |
Beton | 200 | 4,0 |
300 | 3,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Xrizotilsement, beton, temir-beton va polimer quvurlar sirtidagi suv kirish teshiklarining soni va diametri oqimning sarfiga yoki teshiklarning sigʻimiga koʻra aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj quvurlari atrofida suv oʻtkazuvchanligi yetarli boʻlgan sunʼiy toʻqima materiallaridan tayyorlangan va qum-shagʻal qatlam yoki suvni oʻtkazuvchi filtrlar bilan taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Drenaj suvlarini suv havzasiga (daryo, kanal, koʻl) chiqarishni rejada oqim yoʻnalishiga oʻtkir burchak ostida joylashtirilishi, bunda uning ogʻzi qismi betondan tayyorlanishi yoki tosh terish bilan mustahkamlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Chuqur drenaj tarmogʻida tekshirish (kuzatish) quduqlari toʻgʻri hududlarda, shuningdek barcha burilishlarda, kesishmalarda va drenaj quvurlarining yonbagʻirlaridagi nishab oʻzgarishlarda kamida har 50 m yoʻl boʻylab joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTekshirish quduqlari beton va temir-beton halqalardan kamida 0,5 m chuqurlikda GOST 8020-2016 boʻyicha beton tagliklardan tayyorlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMeliorativ drenaj tizimlari boʻyicha kuzatish quduqlari SHNQ 2.06.03-12 ga koʻra qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Galereyali gorizontal quvurli drenajlar yer osti suvlari sathining talab darajasida pasaytirishi mumkin boʻlmagan hollarda ishlatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj galereyalarining shakli va koʻndalang kesim maydoni, shuningdek devorlarining teshilish darajasi kerakli suv hajmiga koʻra belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGalereyali drenaj filtrlari ushbu SHNQning 137-bandi talablariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Chuqurda joylashuvchi nasoslar yer osti suvini tortish orqali erishish mumkin hollarda foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar quduq bir nechta suv qatlamini kesib oʻtsa, har bir oraliq filtrlar bilan taʼminlanishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Oʻzi toʻladigan quduqlardan qatlamlardagi ortiqcha bosimni kamaytirish uchun foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Suv yutuvchi va oqizuvchi quduqlardan suv oʻtkazuvchanligi yuqori yoki bosimsiz yer osti suvlari maromiga ega boʻlgan grunt qatlamining suv toʻsigʻi ustida joylashgan hollarda foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Yuqori qatlam zaif oʻtkazuvchan va pastki qismida bosim boʻlgan ikki qatlamli muhitni drenajlashda uygʻunlashgan (kombinatsiyalangan) drenajlardan foydalanilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal drenajni yuqori qatlamda, quduqlar esa pastda joylashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal drenajlar va suvni pasaytiruvchi quduqlar rejada bir-biridan kamida 3 m masofada joylashgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Nur shaklidagi drenajlarni aholi turar joylari zich boʻlganda va yer osti suvini sezilarli (chuqur) pasaytirishda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Hududlarning yer osti suvlaridan himoya qilish talablari yuqori va filtrlash xususiyatlari past gruntlarda filtrlash koeffitsiyenti — 2 m/d dan kam boʻlganda koʻp namlikni qochirish tizimlaridan foydalanish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Hisoblashga asosiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Hisob-kitoblar sanoat maydonlari, qishloq xoʻjaligi yerlari va qurilish, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarish uchun yangi tashkil qilingan hududlar uchun muhandislik himoya qilish tuzilmalari loyihalaridan tashqari quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhofaza etiladigan hududning suv balansining hozirgi holatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi tashkil etilgan suv omborlari yoki yer osti suvlarining koʻtarilishidan muhandislik himoya inshootlari tashkil qilingandan keyingi sharoitida hududning suv maromini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvining koʻtarilishiga sabab boʻluvchi barcha manbalari taʼsirini hisobga olgan holda hududning gidrogeologik maromdagi oʻzgarishlar prognozini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv havzalari va muhandislik himoya inshootlarini qurish oqibatida oʻzgaruvchan gidrologik yoki gidrogeologik sharoitlar taʼsiri ostida tuproq hamda oʻsimliklarning oʻzgarishini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Yer osti suvlari koʻtarilishidan himoyalanadigan hududda gidrogeologik sharoit oʻzgarishlarini prognoz hisob-kitoblarini bajarishdan oldin tabiiy va texnogen sharoitlarni geofiltratsiya sxemalashtirishi bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Gidrogeologik sharoitlar oʻzgarishining prognoz hisob-kitoblarini matematik modellashtirish va analitik usullar bilan bajarishga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeofiltratsiya hisob-kitoblari usulini tanlash geofiltratsiya sxemalashtirish natijalarini va himoya tuzilmalari uchun loyiha yechimlarini birgalikda tahlil qilish asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDrenaj tizimlarining taʼsirini baholash uchun analitik hisoblash usullaridan foydalanish, agar hisoblash uchun ishlatiladigan analitik bogʻliqliklar va ularni asoslashda qilingan taxminlar geofiltratsion sxemalashtirish shartlariga mos kelsa yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Shoʻrlangan tuproqlar zonasida hududni muhandislik himoyasi tizimlarini loyihalashda shoʻrlash rejimini hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Drenaj-namlovchi, drenaj-sugʻorish va sugʻorish majmualarini muhofaza etiladigan hududlarga joylashtirishda drenaj suvlarini sugʻorishda foydalanish imkoniyatini belgilovchi hisob-kitob ishlari ham bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-bob. Hududning muhandislik himoya tizimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Muhandislik himoya tuzilmalari loyihalarida gidroinshootlar, ularning elementlari va asoslarini joyidan siljishida, yer osti suvlari sathining tebranishlari, filtrlash oqimi parametrlari hamda tuproq shoʻrlanish jarayoni nazorati uchun vizual yoki IOʻUini oʻrnatish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIOʻU bilan qiyin gidrogeologik yoki iqlim sharoitlarida ishlaydigan I va II sinfli muhandislik himoya qilish tizimlari uchun IOʻU filtrlash oqimi parametrlarining oʻzgarishi, sugʻorish, drenaj, yomgʻir oqimlarining taʼsiri, yer osti suvi koʻtarilish zonasida yer osti suvlari sathining koʻtarilishiga koʻra vaqt oʻtishi bilan tuproqlarning suv-tuz maromining oʻzgarishi boʻyicha maxsus tadqiqot ishlari olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Yer osti suvlari koʻtarilishidan himoyalanadigan hududlarda yer osti suvlari sathining oʻzgarishini, filtrlash oqimining tuz va harorat sharoitlarini hamda drenaj tizimlarining samaradorligi yoki xavfsizligini nazorat qilish uchun kuzatuv quduqlari tarmogʻi bilan taʼminlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Gidrogeologik monitoringning asosiy vazifalari quyidagilar kirishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining rejim (gidrodinamik, kimyoviy va harorat) dinamikasini tavsiflovchi koʻrsatkichlarning oʻzgarishini kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишolingan kuzatish natijalarini qayta ishlash, ularni tahlil qilish va tizimlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaziyatni baholash (mavjud va prognoz).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Qirgʻoq hududining suv bosishi xavfi mavjud boʻlgan suv omborlari va suv oʻzanlarining barcha boʻlimlarida suv sathining oʻzgarishi hamda himoya inshootlarining holatini tahlil qilib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-bob. Muhandislik choralar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Muhandislik-texnik chora-tadbirlarga quyidagilar kiritilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqinlarining yuzaga kelishi mumkin boʻlgan oqibatlarini kamaytiruvchi chora-tadbirlarga suvning salbiy taʼsirini oldini olish tadbirlarini rejalashtirish, gidrotexnik inshootlar boʻyicha taʼmirlash ishlarini olib borish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo oqimni oʻz vaqtida qayta taqsimlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻir kollektorini tayyorlash, suv oquvchi ariqlarini jihozlash, mavjud yoʻl ariqlari inshootlarini tozalash va ularning quvvatini oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarmalar qurish, hudud yuzasini sunʼiy koʻtarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryolarni toʻgʻrilash va chuqurlashtirish, ularni tozalash, kollektorga joylashtirish, hududlarni toʻldirish; qirgʻoqlarni xamda tubini mustahkamlash, daryolar yoki kichik daryolar oqimini tartibga solish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer usti va yer osti suvlarining oqishi hamda yer osti drenajini tartibga solish; suv bosgan hududlar, drenaj tizimlari va alohida drenajlar bilan tutashgan suv oqimining qismiga muz parchalarining tushmasligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишprofilaktik chora-tadbirlarning kombinatsiyalangan usulini qoʻllash (doimiy yoki vaqtinchalik drenajlar, suv oqimlari qurilmalari va boshqalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuyidagi faol va sust (passiv) choralar profilaktik chora-tadbirlarning umumiy tarkibiga kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaryo havzalarida oʻrmonlarni muhofaza qilish tasmalarini tashkillashtirish, daraxtlar ekish, yaylovlarning yerlarini shudgorlamaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsohil boʻyi himoya chiziqlari hamda suvni muhofaza qilish zonalarida daraxt va buta oʻsimliklarini saqlash, qiyaliklarni (yonbagʻirlarni) terrasalashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyomgʻir suvlarini toʻxtatish uchun jarliklarda suv havzalari va boshqa sunʼiy suv havzalarini qurish, muntazam suv bosadigan yoki haydaladigan yerlarni oʻtloqlar hamda yaylovlarga aylantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchorvachilik uchun yozgi oʻtloqlarni yaratish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilayotgan koʻtarmalar, qisman qulashi kutiladigan joylarini taʼmirlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv omborlari rezervuarlarning hajmlarini hisoblash va bilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosimli gidrouzellar orqali maksimal toʻfon suvni kesib quyi oqimga qisman oqizish va rezervuarning sigʻimini bir vaqtda oqizishni tashkil etishni amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzarur hollarda potensial suv bosadigan hududlardan aholini, xoʻjalik hayvonlarini, moddiy va madaniy qadriyatlarni oldindan koʻchirish (evakuatsiya) qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng oddiy himoya inshootlarini (toʻgʻonlarni) tezkor qurish va himoya qilinmagan hayotiy zarur obyektlarni, potensial xavfli obyektlarni (sogʻliqni saqlash, energetika, suv taʼminoti, issiqlik taʼminoti, kanalizatsiya, suv tozalash, oziq-ovqat sanoati, yuqori moddiy va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan obyektlarni va boshqalarni) suv bosishining oldini olish boʻyicha boshqa chora-tadbirlarni koʻrish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsel bosishi mumkin boʻlgan hududlarda joylashgan korxonalar, tashkilotlar va muassasalar faoliyatini qisman cheklash, tugatish yoki koʻchirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosishi kutilayotgan hududlarni sanitariya talablari asosida tozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv bosishi paytida favqulodda qutqaruv va boshqa shoshilinch ishlarda foydalanish uchun oldindan aniqlangan suv kemalarini texnik tayyorlash, transport vositalari uchun aylanma yoʻllarni jihozlash, drenajlarni tozalash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.15-21 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHimoya suv taʼminoti inshootlarining sinflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHudud nomi va tasnifi | Himoya inshootlarining sinfiga koʻra suvning hisoblangan maksimal bosimi, m | |||
I | II | III | IV | |
Turar joy | ||||
Turar joy zichligi m2/ga: | ||||
2500 ≥ | * | ≤5 | ≤ 3 | - |
2100 — 2500 | * | ≤ 8 | ≤ 5 | ≤ 2 |
1800 — 2099 | * | ≤ 10 | ≤ 8 | ≤ 5 |
≤ 1800 | * | 10≥ | ≤ 10 | ≤ 8 |
Sogʻlomlashtirish — dam olish va sanitar-himoya ahamiyatida | * | 10 ≥ | ≤ 10 | |
Kommunal-omborxona | ||||
Shahar ahamiyatidagi kommunal-ombor korxonalari | * | ≤ 8 | ≤ 5 | ≤ 2 |
Turli xil kommunal-ombor korxonalari | * | 8 ≥ | ≤ 8 | ≤ 5 |
Madaniyat va tabiat yodgorliklari | * | ≤ 3 | - | - |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш* Tegishli asos bilan himoya qilinadigan yirik shaharlar va sanoat korxonalari uchun fojiali oqibatlarga olib kelishi mumkin boʻlsa, himoya tuzilmalarini I-sinf sifatida tasniflashga yoʻl qoʻyiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSHNQ 2.06.15-21 “Hududlarni suv toshqini va suv bosishidan muhandislik himoyalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQishloq xoʻjaligi yer muhandislik himoyasiga doir turli loyiha bosqichlari uchun tadqiqot materiallar tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTadqiqot materiallari | Grafik materiallar masshtabi | ||
sxema | loyiha | ishchi loyiha | |
Xarita | |||
1. Gidrologik | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | 1:10000 |
2. Gidrologik-meliorativ tumanlashtirish | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | - |
3. Muhandislik-geologik tumanlashtirish | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | - |
4. Muhandislik-geologik | 1:50000-1:20000 | 1:25000 | 1:10000 |
5. Yer osti suvlarining ekspluatatsiya resurslari | 1:50000-1:20000 | 1:50000 | 1:10000 |
6. Geologolitologik komplekslar | 1:50000-1:20000 | 1:50000 | 1:10000 |
7. Yer osti suvlarining gidrologik chuqurlikda yotishi | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | 1:10000 |
8. Filtratsiya sxemalari boʻyicha tumanlashtirish | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | 1:10000 |
9. Yer osti suvlarining prognozlashgan ekspluatatsion resurslari | 1:500000-1:200000 | 1:100000-1:50000 | - |
10. Qurilish materiallari koni | 1:500000-1:200000 | - | - |
11. Qishloq xoʻjaligi qurilishlari sxemasi | 1:500000-1:200000 | - | - |
12. Madaniy qatlam | 1:200000-1:100000 | - | - |
13. Sugʻoriladigan madaniy qatlam | - | 1:25000 | 1:10000 |
14. Shoʻrlangan | - | 1:10000 | 1:5000-1:2000 |
15. Topografik | 1:500000-1:100000 | 1:50000-1:25000 | 1:10000-1:2000 |
16. Boshqa materiallar | |||
17. Muhandislik-geologik va gidrogeologik kesimlar | Hisobot boʻyicha | ||
18. Aeratsiya zonasida jismlarning epyurasi | Hisobot boʻyicha | ||
19. Yer osti suvlarining tebranish amplitudalari | Hisobot boʻyicha | ||
20. Muhandislik-geologik va gidrogeologik materiallar | Hisobot boʻyicha | ||
21. Tajriba maydonlarida tuproqning shoʻrlanganlik darajasi boʻyicha tadqiqotlar | Hisobot boʻyicha | ||
22. Tuproqning suv-fizik xossalari tadqiqoti | Hisobot boʻyicha | ||
23. Madaniy qatlam va meliorativ tadqiqotlar materiallari | Hisobot boʻyicha | ||
24. Himoyalanadigan yerning iqlimiy tasnifi | Loyiha boʻyicha | ||