Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA MATBAA FAOLIYATINI TARTIBGA SOLISh TOʻGʻRISIDA
Mazkur qaror Oʻzbekistan Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 367-sonli “Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasiga davriy bosma nashrlar va kitob mahsulotlarining nusxalarini bepul yuborish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida matbaa korxonalarini ochish va faoliyat koʻrsatishni tartibga solish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasida matbaa korxonalarini roʻyxatga olish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga;
Keyingi tahrirga qarang.
bosma mahsulotlarning majburiy bepul nusxalarini belgilangan qoidaga muvofiq yuborish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Belgilab qoʻyilsinki, matbaa korxonalari Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligida roʻyxatga olingandan va Ichki ishlar vazirligining hududiy organlarida hisobga qoʻyilgandan soʻng oʻz faoliyatini boshlaydilar.
Faoliyat koʻrsatayotgan matbaa korxonalari olti oy muddat ichida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasida roʻyxatdan oʻtishlari shart.
Roʻyxatdan oʻtkazilmagan matbaa korxonalarining faoliyati toʻxtatilib, ularning olgan daromadlari davlat budjetiga oʻtkaziladi.
Keyingi tahrirga qarang.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasiga matbaa korxonalarini roʻyxatdan oʻtkazish Yagona davlat reyestrini yuritish vazifasi topshirilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari A.Azizxoʻjayev zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. SULTONOV
Toshkent sh.,
1998-yil 2-fevral,
52-son
Oʻzbekiston Respublikasida matbaa korxonalarini roʻyxatga olish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi hududida matbaa faoliyati bilan shugʻullanuvchi (ularning tashkiliy-huquqiy shakllaridan, qaysi idoraga tegishligidan, mulkchilik shakllaridan va ishlab chiqarish hajmidan qatʼi nazar) korxonalar, muassasalar va tashkilotlarni (bundan keyin — matbaa korxonalari* deb yuritiladi) roʻyxatdan oʻtkazish masalalarini tartibga soladi.
* Mazkur Nizom hujjatlardan faqat nusxa koʻchirishni amalga oshiruvchi korxonalarga tegishli emas.
2. Matbaa faoliyati deb, istalgan turdagi bosma nashrlar matnini terish (nabor), bosma shakllarini yasash, bosish, tirajini tayyorlash tushuniladi. Matbaa faoliyati barcha sanab oʻtilgan jarayonlarni uzviy birgalikda ham, shuningdek ayrim olingan holatda ham oʻz ichiga oladi.
Matbaa korxonalariga quyidagilar kiradi: matbaa konsernlari, birlashmalari, kombinatlari, matn terish (nabor) va chop etish fabrikalari, bosmaxonalar, fotonabor va fotoreproduksion markazlar, trafaret bosma boʻlimlari, muhr va shtamp tayyorlash korxonalari, ofset laboratoriyalari, tezkor bosma boʻlimlari, kartografiya fabrikalari, muqovalash ustaxona va sexlari, matn terish va chop etish jarayonlari boʻlgan qadoqlash, etiketka mahsulotlarini tayyorlash boʻlinmalari.
3. Matbaa korxonalari oʻz faoliyatlarini Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasidan roʻyxatdan oʻtganlaridan soʻng amalga oshiradilar.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Roʻyxatdan oʻtkazilgan matbaa korxonalariga tegishli vakolatli tashkilotlarning ruxsatisiz aholi bilan hisob-kitob qilishda foydalaniladigan pul belgilari, obligatsiyalar, aksiyalar, chiptalar, markalar, talonlar va boshqa belgili toʻlov vositalarini bosish huquqi berilmaydi.
Raqamlangan blankalarni (tovar-transport hujjatlari, yoʻl varaqalari va boshqa hisobot blankalari) qatʼiy hisob orqali ixtisoslashgan nashriyotlar buyurtmasi boʻyicha bosishga ruxsat etiladi.
5. Matbaa korxonalarining muassislari yoki matbaa korxonalari roʻyxatdan oʻtish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasiga davlat tilida yozilgan ariza bilan murojaat qiladilar.
Roʻyxatdan oʻtish uchun beriladigan arizada matbaa korxonasining nomi (muassisning nomi), uning manzili va aloqa vositalarining raqamlari koʻrsatiladi, shuningdek korxonalarning yillik quvvati ham qayd qilinadi. Ariza matbaa korxonasining muassisi yoki rahbari tomonidan beriladi.
Arizaga kuyidagi hujjatlar ilova qilinadi:
matbaa korxonasi Nizomining belgilangan tartibda tasdiqlangan nusxasi;
tegishli matbaa korxonasi ishlab chiqarish binosining tozalik, yongʻin xavfsizligi va ekologiya tomondan talabga javob berishi haqidagi dalolatnomalari;
roʻyxatdan oʻtish uchun belgilangan yigʻimning toʻlanganligini tasdiqlovchi hujjat;
moʻljallanayotgan dastgohlar yoki oʻrnatilayotgan matbaa asbob-uskunalarining turi, nomi va miqdorini koʻrsatuvchi roʻyxat.
Roʻyxatdan oʻtish haqidagi ariza u topshirilgan kundan eʼtiboran bir oy muddat ichida koʻrib chiqiladi.
Roʻyxatdan oʻtganlik haqidagi guvohnoma 5 yil muddatga beriladi.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi matbaa korxonalarining Yagona davlat reyestrini yuritadi.
7. Davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun matbaa korxonalaridan quyidagi miqdorda roʻyxatdan oʻtish yigʻimlari olinadi:
— yillik mahsulot ishlab chiqarish hajmi 2 mln. bosma taboqqacha boʻlgan korxonalar uchun Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan eng kam ish haqining 20 barobari miqdorida;
— yillik mahsulot ishlab chiqarish hajmi 2 mln. bosma taboqdan ortiq boʻlgan korxonalar uchun Oʻzbekiston Respublikasida belgilangan eng kam ish haqining 50 barobari miqdorida.
Roʻyxatdan oʻtkazish uchun tushgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasida qoʻshimcha mablagʻ sifatida matbaa faoliyatini rivojlantirish uchun qoldiriladi.
Agar matbaa korxonalari chet el investitsiyalari yoki Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashovchi chet el fuqarolari muassis (hammuassis) boʻlsalar roʻyxatdan oʻtkazish uchun toʻlov yigʻimlari 1000 AQSh dollari miqdorida olinadi.
8. Roʻyxatdan oʻtkazish faqat quyidagi hollardagina rad etilishi mumkin, agar:
shu nomdagi matbaa korxonasi avval roʻyxatdan oʻtkazilgan boʻlsa;
tozalik, atrof-muhitni ekologik himoya qilish yoki yongʻin xavfsizligi nazorati tashkilotlarining tegishli matbaa korxonasi binosining ishlab chiqarish talablariga nisbatan salbiy dalolatnomalari boʻlsa.
Mazkur Nizom bilan belgilangan tartib buzilganda roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi ariza koʻrilmaydi
Roʻyxatdan oʻtkazish haqidagi rad javobi yozma ravishda mazkur Nizomda koʻzda tutilgan asoslarni koʻrsatgan holda muassisga yuboriladi.
9. Matbaa korxonasini roʻyxatga olish guvohnomasi quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin, agar:
matbaa korxonasi Oʻzbekiston Respublikasining “Ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisida”gi hamda “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar toʻgʻrisida”gi qonunlarini buzgan holda buyurtma qabul qilgan yoki bajargan boʻlsa;
Keyingi tahrirga qarang.
matbaa korxonasi amaldagi Davlat va soha mezonlari (standartlari) talablarini buzsa, hamda Oʻzbekiston Respublikasining mehnatni, atrof-muhitni muhofaza qilish va tozalik, yongʻin xavfsizligi toʻgʻrisidagi qonun-qoidalarini buzganligi haqida kamida ikki marta ogohlantirish olgan boʻlsa.
Matbaa korxonasi roʻyxatga olishni bekor qilishga sabab boʻlgan yuqorida koʻrsatilgan xatolarni bartaraf qilgandan keyin umumiy tartibda qayta roʻyxatdan oʻtish uchun ariza berish huquqiga ega boʻladi
10. Matbaa korxonalari tomonidan mazkur Nizomning bajarilishi ustidan nazoratni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi amalga oshiradi.
Keyingi tahrirga qarang.
11. Matbaa korxonasi muassislari tarkibi, mulkchilik va tashkiliy-huquqiy shakllari, nomi, yuridik manzili oʻzgarishi munosabati bilan qaytadan roʻyxatdan oʻtkazilishi shart.
12. Muassis yoki korxona egasi tomonidan matbaa korxonasi tugatilganda ular Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasiga yozma ravishda xabar berishlari lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Bosma mahsulotlarning majburiy bepul nusxalarini belgilangan qoidaga muvofiq yuborish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1. Barcha matbaa korxonalari (shu jumladan, matbuotda davlat sirlarini saqlash inspeksiyasi tashkilotlari bilan kelishuvdan holi boʻlganlar ham), ularning tashkiliy-huquqiy shakllaridan, idoraviy tegishliligidan, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, oʻzlari tayyorlagan maxfiy boʻlmagan bosma asarlar tirajining dastlabki qismidan davlat hokimiyati va boshqaruv muassasalariga bepul majburiy nusxalar yuborishga majburdirlar.
2. Maxfiy boʻlmagan bosma asarlarning bepul majburiy nusxalari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydigan roʻyxat boʻyicha yuboriladi.
Majburiy nusxalar sifatida yuborish quyidagilarga tegishli emas:
xizmat nashrlari, davlat hokimiyati va boshqaruv tashkilotlari, boshqa davlat tashkilotlari hujjatlari;
sud-prokuratura amaliyoti byulletenlari;
korxonalar, tashkilotlar, oʻquv va ilmiy muassasalarning axborot materiallari va xizmat hujjatlari;
qatʼiy hisobot hujjatlari va ularga tenglashtirilgan materiallar;
harbiy mahsulotga tegishli maxfiy boʻlmagan texnikaviy hujjatlar;
blanka mahsulotlari, yoʻriqnomalar va hisobot, hisob-kitob va rejali hujjatlar, toʻldirilgan blankalar koʻrsatkichlari, hisob-kitob va hisobot hujjatlarining albom shakli;
nusxalar.
3. Chet davlat matbaa korxonalarida tayyorlangan nashrlardan majburiy nusxalar bu nashrlarni tayyorlash uchun tuzilgan shartnomaga muvofiq va Vazirlar Mahkamasining koʻrsatmasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat matbuot qoʻmitasi tasdiqlaydigan roʻyxatga binoan nashr etuvchi tashkilotlar tomonidan yuboriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
4. Majburiy nusxalar buyurtmachi tomonidan belgilangan nashr umumiy tiraji hisobidan nashrni tarqatishni rasmiylashtirishga qadar, gazetalar esa har bir soni chiqadigan kunda yuboriladi. Har bir majburiy nusxaga “Majburiy nusxa” belgisi qoʻyilgan tamgʻa bosiladi.
5. Majburiy nusxalarni yuborgunga qadar va nashrni tarqatishga rasmiylashtirmay turib, buyurtmachiga tirajni berib yuborish taqiqlanadi.
6. Turli matbaa korxonalarida tayyorlangan nashrlardan majburiy nusxalar yuborish oʻsha nashrni tarqatish rasmiylashtiriladigan joyda amalga oshiriladi.
7. Majburiy nusxalar matbaa korxonasi tomonidan ilova qilinadigan hujjat (nakladnoy) bilan yuboriladi. Unda matbaa korxonasining nomi va manzili, muallif va nashr nomi, nashriyot yoki nashr etuvchi tashkilot, majburiy nusxalar kimga yuborilayotgani, buyurtma raqami, tiraji, joʻnatilayotgan nusxalar soni va joʻnatish sanasi koʻrsatiladi.
Majburiy nusxalarni pochta toʻlovi yoki ustama narx qoʻyish yoʻli bilan yuborish man qilinadi.
8. Majburiy nusxalarni oʻz vaqtida va toʻliq yuborish uchun matbaa korxonalari va nashriyotlar (nashr etuvchi tashkilotlar) rahbarlari, matbaa korxonasi qaramogʻidagi boʻlimlar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlari shaxsan javobgardirlar.