Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 17-fevralda hisobga olindi, hisob raqami 149]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi, Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 30-dekabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш260-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati boshligʻi B. YuSUPALIYEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 16-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi B. GULYAMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 24-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi N. OBLOMURADOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 21-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Davlat geologiya va mineral resurslar qoʻmitasining raisi B. ISLOMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 22-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDAShEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 21-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 30-dekabrdagi 260-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (keyingi oʻrinlarda — ShNQ) yangi, rekonstruksiya qilinadigan va kengaytiriladigan foydali qazilmalarni kavlab oluvchi korxonalarda yer osti kon lahimlarini loyihalash tartibini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Ushbu ShNQda quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar keltirilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.07-19 “Qurilish uchun muhandislik-texnik izlanishlar. Qoidalar toʻplami”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.01-96 “Beton va temirbeton konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.03.05-13 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash meʼyorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.08-98 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 27751-2014 “Qurilish konstruksiyalari va poydevorlarining ishonchliligi. Asosiy qoidalar” (rasmiy manba: GOST 27751-2014 “Nadejnost stroitelnix konstruksiy i osnovaniy. Osnovnie polojeniya”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 26633-2012 “Ogʻir va kichik tanali betonlar” (rasmiy manba: GOST 26633-2012 “Betoni tyajelie i melkozernistie”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 4.02.13-04 “Qurilish konstruksiyalari va jihozlarini korroziyadan himoya qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 9.602-2005 “Korroziya va eskirishdan himoya qilishning yagona tizimi. Yer osti inshootlari. Korroziyadan himoya qilish uchun umumiy talablar” (rasmiy manba: GOST 9.602-2005 “Edinaya sistema zaщiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obщiye trebovaniya k zaщite ot korrozii”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSNiP 2.06.14-85 “Yer osti kon lahimlarini yer osti va yer usti suvlaridan himoya qilish” (rasmiy manba: SNiP 2.06.14-85 “Zaщita gornix virabotok ot podzemnix i poverxnostnix vod”);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.01.09-19 “Choʻkuvchan va oʻta choʻkuvchan gruntli hududlarda quriladigan bino va inshootlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.07-98 “Tosh va oʻzaktoshli qurilmalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.07-96 “Yuklar va taʼsirlar”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur ShNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkon lahimi — kon qazish ishlari natijasida yaratilgan va funksional maqsadini bajarish, uni maʼlum vaqt davomida saqlab turish uchun togʻ jinsi massividagi boʻshliqni ifodalovchi yer osti yoki yer yuzasidagi inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишanker mustahkamlagich — yer osti kon lahimi chegarasida butun uzunligi boʻylab yoki uning muhim qismlarida burgʻulangan shpur va burgʻilash qudugʻining oxirida (qulfda) joylashtirilgan temir novda yoki temir arqon boʻlgan mustahkamlagich turi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaxta stvoli — yer yuzasiga tutashgan tik va asosiy yer osti kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamollatish — kon ishlarida inson salomatligi va mehnat faoliyati uchun qulay havo muhitini yaratish maqsadida amalga oshiriladigan havo almashinuvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazish maydoni — qazish maydonining bitta pastki bosqichida va bitta qanotida joylashgan bir plastning joylashuvi (qazish maydoni gorizontal foydali qazilma konlarini qazib olish bosqichida foydali qazilmalar ustuni shtreklar bilan chegaralangan hududni bildiradi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgezenk — yer yuzasiga chiqmagan va oʻz massasi kuchi taʼsirida yoki mexanik yoʻl bilan maxsus idishlarda foydali qazilmani yuqoridan pastga tushirish uchun moʻljallangan vertikal kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdizyunktiv (uzlukli) geologik buzilishlar — tektonik jarayonlar davomida yuzaga keladigan va togʻ jinsi massivining ajratilgan qismlarining nisbiy harakati bilan belgilanadigan togʻ jinslari massasining doimiyligini buzish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzumpf — kon lahimining, shaxta stvoli oldi hovlisining pastki qismida joylashgan va yuklash va tushirish uchun moʻljallangan koʻtarish qurilmasini (skip yoki koʻp qavatli klet) joylashtirish uchun, shuningdek oqib tushayotgan suvni yigʻish uchun moʻljallangan shaxta stvolining bir qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkavitatsiya — suyuqlikda (suvda) gaz (bugʻ) bilan toʻlgan kavitatsiya boʻshliqlarning (pufakchalar) hosil boʻlishi (suyuqlikdagi mahalliy bosimning pasayishi natijasida yuqori bosim maydoniga oʻtishda kavitatsiya pufakchalari yopilib, zarba toʻlqinini hosil qiladi);.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamera — koʻndalang kesim yuzasiga nisbatan kichik uzunlikka ega boʻlgan, uskunalar yoki sanitariya va boshqa maqsadlarda joylashtirish uchun moʻljallangan kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkvershlag — yer yuzasidan toʻgʻridan toʻgʻri kirish imkoniga ega boʻlmagan gorizontal yoki qiya yer osti kon lahimi (ruda tanasiga perpendikulyar boʻylab boʻsh togʻ jinslaridan oʻtiladi va transport, shamollatish, odamlar harakati, suv oʻtkazish, elektr kabellari va aloqa liniyalari yotqizish uchun ishlatiladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlagich — barqarorlikni, texnologik xavfsizlikni, shuningdek togʻ-kon bosimini nazorat qilishni taʼminlash uchun yer osti kon lahimlarida qoʻllanilgan konstruksiya (deformatsiyalari elastik chegaralardan tashqariga chiqmaydigan mustahkamlagichlar “qattiq” deb nomlanadi. Maxsus egiluvchan elementlar tufayli qattiq mustahkamlagichning siljishidan sezilarli darajada oshib ketishiga imkon beradigan mustahkamlagich “egiluvchan” deb nomlanadi. Oraliq xususiyatlarga ega mustahkamlagich “cheklangan egiluvchan” deb nomlanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsochmabeton — sement aralashmasidan boʻlgan eritmaning siqilgan havosi bilan purkash natijasida hosil boʻlgan, toʻldirish fraksiya hajmi 25 mm boʻlgan va suyuqlikdan iborat material;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchlanish — birlik maydoniga toʻgʻri keluvchi ichki kuchlarning qiymati (togʻ jinsi massivida, togʻ ustunlarida, mustahkamlagichlarda va h.k.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstvololdi hovlisi — shaxta stvolini boshqa barcha kon lahimlari bilan bogʻlash va baʼzi umumiy konlarni ishlab chiqarish xizmatlarini (suv chiqarish, elektr podstansiyasi, elektrovoz garaji, yongʻin uskunalari ombori va boshqalarni) joylashtirish uchun xizmat qiladigan kon lahimlarining majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtozalash ishlari — foydali qazilmani qazib olish maqsadida lahimlarda amalga oshiriladigan tozalash jarayonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplast — choʻkindi jinslarning gorizontal yoki boshqa qiyalikka ega boʻlgan, ikki yoki undan kam parallel sirt bilan chegaralangan plastinka shaklida paydo boʻlgan shakl;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvga toʻyingan togʻ jinsi — tarkibida suvi koʻp togʻ jinslari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfsizlik ustunlari — foydali qazilma va plastlarda vaqtincha yoki butunlay qazib olinmaydigan foydali qazilma qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaʼdan tushirgich — mustahkamlagich bilan cheklangan va oʻz ogʻirligi taʼsirida ruda massasini tushirishga moʻljallangan kichik yuzali (1 — 3 m2 va kamdan-kam hollarda undan ortiq) vertikal yoki qiya kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишskat — har xil turdagi yuklarni oʻz ogʻirligi taʼsirida tushirish uchun moʻljallangan qiya kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtamponlash — togʻ jinslaridagi yoriqlar, boʻshliqlar va teshiklarni sunʼiy ravishda tamponlash eritmalari (sement, kimyoviy birikmalar va boshqalar) bilan toʻldirish jarayoni (bu ularning mustahkamligini, barqarorligini oshirish va suv va gaz oʻtkazuvchanligini kamaytirish maqsadida bajariladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtektonik kuchlanish — yer qobigʻi va yuqori mantiyadagi tektonik harakatlar natijasida hosil boʻlgan togʻ jinslarning kuchlanganlik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtyubing — ikki yoki undan ortiq qattiq aylana qovurgʻalardan iborat boʻlgan mustahkamlagichning elementi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshtolnya — yer yuzasiga bevosita tutashgan, yer osti kon ishlariga xizmat koʻrsatish, shuningdek ruda tanasiga gorizontal yoki qiya yuqori boʻlmagan nishablikka ega boʻlgan yer osti kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshtrek — qiya burchakli foydali qazilma konining uzunligi boʻylab yoki uning gorizontal holatida turli yoʻnalishda oʻtkazilgan gorizontal yer osti kon lahimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshurf — yer yuzasidan boshlanuvchi kichik yuzali vertikal yoki kam hollarda qiya boʻlgan yer osti kon lahimi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur ShNQ mavjud bino va inshootlarning poydevorlarini siqilgan qalinligida qurilgan yer osti kon lahimlarini (bundan buyon matnda lahimlar) loyihalashga tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Lahimlarni loyihalashda hajmiy-rejali va loyihalash yechimlarini, qurilish materiallari va texnik vositalarni tanlash, ularning butun ishlab chiqarish muddati davomida insonlarning yongʻin xavfsizligini taʼminlashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Togʻ jinsi massividagi gorizontal kuchlanish kattaligi bilan tektonik kuchlanish (togʻ bosimi yuqori) yuqori boʻlgan zonalarda yoki maxsus togʻ-kon oʻtish lahimlari vositalari yordamida qurilgan lahimlarni loyihalash ilmiy-tadqiqot ishlari natijalariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Lahimlar ularning maqsadi, vazifasi, foydalanish muddati va xavfsizligini hisobga olgan holda quyidagi 1-jadvalga muvofiq loyihalashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
1-jadval |
|
Lahim sinfi |
Lahimlarning nomlanishi |
Lahimlarning normal ishlab chiqarish mobaynida buzilish oqibatlari |
|
1. |
Asosiy ochuvchi lahimlar (vertikal va qiya stvol, shtolnya, qiya transport yoʻlagi) |
Foydali qazilmalarni kavlab oluvchi korxona ishlarining toʻxtashi |
|
2. |
Gorizontning asosiy stvololdi va magistral lahimlar (shtrek, kvershlag) |
Alohida gorizont ishini toʻxtashi |
|
3. |
Magistral, uchastka va panel lahimlar (uchastka kvershlagi, nishab, boʻsh togʻ-jinsidan oʻtilgan lahimlar, maʼdan tushirgichlar, shamollatish tik lahimlar) |
Alohida maydon ishining toʻxtashi |
|
4. |
Yordamchi stvololdi va uchastka lahimlari |
Texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarning yomonlashuvi, ish xavfsizligi, kavjoylarda ishning toʻxtatishi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Dinamik taʼsirlar va koʻmirning oʻz-oʻzidan yonishi sharoitida lahimlarni loyihalash ilmiy-tadqiqot maʼlumotlar asosida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Vaqtinchalik (qurilish davrida) lahimlarni loyihalashda ushbu ShNQda koʻrsatilgan talablarga rioya qilinishi lozim. Mazkur vaqtinchalik lahimlardan foydali qazilmalarni kavlab oluvchi korxonaning (bundan buyon matnda korxona) keyingi faoliyati davomida maksimal darajada foydalanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Texnik xizmat koʻrsatish sharoitlari qiyin boʻlgan uchastkalarda joylashgan asosiy lahimlarning loyiha hujjatlari tarkibida, ushbu lahimlarga zarar yetishi oqibatida butun korxonaning toʻxtashiga olib keladigan boʻlsa, nazorat moslamalari va oʻlchash stansiyalarni oʻrnatish nazarda tutilishi kerak. Oʻlchov maydonining oʻlchamlari, oʻlchov vositalarining soni, chastotasi, oʻlchovlarning davomiyligi ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari asosida aniqlanishi kerak va uskunalar portlash uchun xavfsiz boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Resurs tejovchi bosqichma-bosqich mustahkamlanuvchi lahimlarni loyihalashda lahimlardagi togʻ jinslarining siljish jarayonini kuzatish olib borilishi kerak (lahimning shift va devor siljishini aniqlash). Siljishlarni aniqlash usullari ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari asosida aniqlanishi kerak va qurilmalar portlash uchun xavfsiz boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Oʻta kuchlanishli yoki zaiflashgan togʻ jinsi massivida lahimlarni loyihalash massivning barqarorligiga qarab tasniflash asosida, shuningdek dala tadqiqotlari bilan belgilanadigan amaldagi kuchlanishlarning qiymatlari va yoʻnalishlarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Muhandislik-geologik tadqiqotlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Lahimlarni loyihalash va qurish uchun ushbu ishlarni tashkil etish va oʻtkazish tartibiga qoʻyiladigan talablarga asosan muhandislik-geologik tadqiqotlar ShNQ 1.02.07-19 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Lahimlarni loyihalashda muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalari quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdizyunktiv (uzlukli) geologik buzilishlar parametrlariga koʻra, tektonofizik tahlil asosida olingan lahimlarning prognoz qilinadigan joylarida buzilmagan massivdagi kuchlanish holatining xususiyatlari (asosiy kuchlanishlarning qiymatlari va yoʻnalishlari), togʻ-kon sohasidagi mavjud ishlarda boʻsh togʻ jinsidan oʻtilgan lahimlar oʻlchovlari maʼlumotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalashtirilgan lahimning rejalashtirilgan joylashuv geomorfologiyasi, shu jumladan stratigrafiya va togʻ jinsi massivining tektonikasi va yer yuzasining topografiya maʼlumotlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinsi massivining litologik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinsi massivining mexanik xossalarini sinash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinsi massivining gidrogeologik xususiyatlari, uning tarkibidagi gaz xususiyatlari va geokriologik maʼlumotlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqorida keltirilgan maʼlumotlarni detallash darajasi loyihalanayotgan lahim joyiga yaqinlashgan sari qidiruv burgʻulash quduqlarining toʻrini ixchamlashtirish yoʻli bilan amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinsi massivining tuzilmaviy buzilishini oʻrganish yoʻnaltirilgan burgʻulash maʼlumotlariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Lahimlarni loyihalash uchun dastlabki maʼlumotlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik qidiruv (dastlabki, batafsil, razvedka oldi qidiruv) va marksheyderlik-geodezik tasvirlar natijalari boʻyicha mavjud fond maʼlumotlaridan foydalanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik va gidrogeologik izlanishlarning geologik, gidrogeologik ishlarini, shu jumladan loyihalanayotgan lahimlarning moʻljallangan joylarida bevosita injenerlik va gidrogeologik quduqlarni burgʻulash ishlarini amalga oshirish orqali olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-geologik tadqiqotlarini oʻtkazishda quyidagilarni burgʻulash koʻzda tutilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan har bir vertikal lahimlar uchun vertikal nazorat-stvol burgʻulash quduqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal va qiya magistral lahimlarning markaziy chiziqlari boʻylab vertikal va qiya burgʻulash quduqlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalanayotgan lahim togʻ jinsi yotishiga perpendikulyar yoʻnalishi boʻyicha gorizontal yetakchi burgʻulash quduqlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Togʻ jinsi massivining tarkibi toʻgʻrisidagi stratigrafik va tektonik maʼlumotlar, shuningdek ularning litologik tarkibi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosan ochuvchi lahimlar oʻtkaziladigan joylar yaqinida joylashgan burgʻulash quduqlar va quduqlar toʻrida mavjud geologik qidiruv materiallaridan oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu maʼlumotlar muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalari asosida olingan maʼlumotlardan aniqlashtiriladi va nazorat qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKeltirilgan maʼlumotlar marksheyderlik tarmogʻiga bogʻlangan boʻlishi va barcha litologik jihatli turli plastlar, qatlamlar va morfologik elementlarning paydo boʻlish parametrlarini (chuqurlik, qalinlik, yotish burchagi, yotish azimutlari, chidamlilik), shuningdek massivni qazib olish, uning siljishi va deformatsiyalari haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinslarining litologik xarakteristikalari intervaldagi plastlar (qatlamlar) uchun, stratigrafik va tektonik maʼlumotlar uchun belgilangan aniqlik bilan berilishi kerak. Ushbu xususiyat konda (havzada) mavjud boʻlgan togʻ jinslarining litogenetik turlarining tasniflarini, shuningdek ushbu turni belgilaydigan xususiyatlarni hisobga olgan holda togʻ jinslarning turi va nomini belgilashni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVujudga kelish parametrlari, shuningdek ekstruziya va koʻtarilishga moyil boʻlgan zaif qatlamlar va oraliq qatlamlarning moddiy tarkibi va tuzilmaviy buzilishi, shuningdek past darajadagi bogʻlanishga ega boʻlgan morfologik elementlarning kontaktlari (siljish oynalari, yoriqlar, sinishlar) batafsil aniqlashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-geologik tadqiqotlar materiallarida qidiruv burgʻulash quduqlarini tamponlash, shuningdek ilgari oʻtilgan lahimlarning mavjudligi va holati toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Togʻ jinslarining fizik mexanik xususiyatlari va tarkibiy buzilishi yuzaga kelish qalinligi boʻyicha quyidagi oraliqlarda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlahimning rejalashtirilgan joylashuv gorizontidan 20 m gacha va undan 10 m gacha qalinligi 0,3 m dan ortiq boʻlgan barcha qatlamlar, plastlar va 0,1 m dan 0,3 m gacha boʻlgan qatlamlarning litotiplari uchun batafsil oraliqlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonning rejalashtirilgan joylashuv gorizontidan 20 m dan 100 m gacha va 10 m dan 30 m gacha qalinligi 1 m dan ortiq boʻlgan qatlamlarining barcha mavjud litotiplari uchun kattalashtirilgan oraliqlarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal nazorat-burgʻulash quduqlari uchun burgʻulash oraligʻida togʻ jinslarning fizik-mexanik xususiyatlarini va tarkibiy buzilishini batafsil oʻrganish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha oʻrganilgan qatlamlar, plastlar, nimqatlamlar va morfologik elementlar uchun kerna namunalarining mexanik sinovlari va togʻ jinslarning bir markazli siqilishga chidamliligining oʻrtacha qiymatlari, kesish kuchi, shuningdek oʻrtacha zichlik chegarasi, tabiiy namlik, suv oʻtkazuvchanligi, yopishqoqlik koeffitsiyenti, ichki ishqalanish burchagi, elastiklik moduli va Puasson koeffitsiyenti oʻrganilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlarini aniqlash boʻyicha texnik topshiriqda koʻrsatilgan jinslarning alohida qatlamlari uchun quyidagilarni aniqlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtortishishga mustahkamlik chegarasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassivning yuqori kuchlanishlik shartlari uchun mustahkamlik pasporti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsudralish va oqimga moyil togʻ jinslarining reologik xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplastik va zaif jinslarning yon tomonga kengayish (shu jumladan uzoq muddatli) qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvertikal va qiya stvollarda loy va qumli, shuningdek katta boʻshliqlari bilan qoyatoshli va yarim qoyatoshli boʻlgan jinslarda suvni kamaytirish ehtimoli bilan siqilish koeffitsiyentlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv chiqishi kam boʻlgan “haqiqiy suvga toʻyingan togʻ jinsi” chiqishi bilan suvli qum va nam loylarning suvga toʻyingan togʻ jinsi xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqur burgʻulash quduqlarining kernlaridan gil va boshqa zaif jinslarning mustahkamligi va deformatsiya xususiyatlarini aniqlashda, ushbu koʻrsatkichlar qiymatlarining sezilarli darajada pasaytirilganligi va lahimda olingan namunalardan aniqlashni talab qilishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMurakkab vaziyatlarda togʻ jinslarining xususiyatlarini aniqlashda va ulardan foydalanishda ShNQ 1.02.07-19 ga muvofiq ilmiy-tadqiqot ishlari asosida olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinslarining tarkibiy buzilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar yuqoridagi intervalar uchun ularning kerni tomonidan oʻrnatilishi kerak. Yoriq tizimlarining soni, genetik turi va morfologiyasi, ularning chastotasini baholash, fazodagi joylashuvi, uzilish, ochilish qiymati va yoriqlarning ulanish darajasi, biriktirgichning mavjudligi va tarkibi hamda past ulanishga ega sirtlarning mavjudligi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Gidrogeologik maʼlumotlar asosan quduqlar tarmogʻi uchun mavjud geologik qidiruv materiallari asosida tuzilishi kerak. Ushbu maʼlumotlar muhandislik-geologik tadqiqotlar doirasida qazilgan quduqlar boʻyicha qoʻshimcha gidrogeologik ishlar va tadqiqotlar natijalari asosida aniqlashtiriladi va nazorat qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGidrogeologik maʼlumotlarda suv qatlamlarining joylashishi va qalinligi, loyihalashtirilgan lahim oʻrnida togʻ jinslarining suvga toʻyinish darajasi, gidrostatik va gidrodinamik bosim, suvlarning kimyoviy tajovuzkorligi xususiyatlari, suv toʻsiqlarining joylashishi va xususiyatlari, suv qatlamlarini yetkazib berish va suv haydash shartlari, suv qatlamlarining suv bosimlari, ularning filtrlash qobiliyati va yer usti suvlari va suv omborlari bilan aloqasi, karstlar va suvga toʻyingan togʻ jinslarning joylashuvi va xususiyatlari keltiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Qurish va konstruktiv yechimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Lahimlarining joylashishini tanlash atrofdagi togʻ jinslarining barqarorligini, shuningdek korxonadagi barcha lahimlar majmuasining umumiy joylashish yechimlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak. Shu bilan birga, toʻgʻridan toʻgʻri togʻ jinsi massivning tektonik buzilishi, karstlar va suvga toʻyingan togʻ jinslari joylarida yotqizishga yoʻl qoʻyilmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlarning lahim yuza qismini hisoblashda, mustahkamlagich va mustahkamlagich orti materialining qalinligidan tashqari, togʻ jinslarining siljishi qiymatlarini hisobga olish kerak. Qurilishdan oldingi davr va egiluvchan, shu jumladan anker mustahkamlagich lahimning butun ish faoliyati uchun yoki mustahkamlagichning egiluvchanlik boʻlgan davr uchun qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Lahimning ish holatini saqlash va xavfsiz taʼminlash sharoitlarini yaxshilash uchun ular barqaror togʻ jinslarida joylashgan boʻlishi kerak (lahim uchun konlarni muhofaza qilish choralari va mustahkamlagich uchun konstruktiv himoya choralaridan foydalaniladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ-kon muhofaza qilish tadbirlari va konstruktiv himoya choralariga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtozalash ishlarining zararli taʼsirini istisno qiladigan xavfsizlik ustunlarini qoldirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlahimlarning zararli oʻzaro taʼsirini istisno qiladigan masofalarda joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfoydali qazilmalarni qazib olishning oqilona tartibda olib borilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinsi massivining oldindan yuklanmasi kamaytirilgan maydonda lahimlarning joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlanuvchi maydonni mexanizatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinsi massivining dastlabki yoki keyingi mustahkamlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassiv yuklamasini kamaytiruvchi turli usullar orqali konni oʻrab turgan jinslardagi kuchlanish konsentratsiyasining kamaytirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlash maydoni ortida tamponlash usulidan foydalanilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlashda egiluvchan element turlaridan foydalanilishi, tuzli togʻ jinslarida mustahkamlagich va togʻ jinsi orasida boʻshliqlar qoldirilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlarni togʻ-kon muhofaza qilish va ularning mustahkamlagichlarini konstruktiv himoya qilish choralari kutilgan deformatsiyalarni yoki togʻ jinslarining siljishini ularning ruxsat etilgan qiymatlari bilan taqqoslash natijalari asosida koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Mustahkamlagich konstruksiyasi, parametrlari va hisob-kitoblarini quyidagi uchastkalar uchun differensial ravishda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarini tozalash ishlari yoki suvni kamaytirishga (deformatsiyalanmaydigan togʻ jinsi massivi) salbiy taʼsir koʻrsatmaydigan uchastkalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir zonalaridagi uchastkalar uchun (deformatsiyalanadigan togʻ jinsi massivi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahim mustahkamlagichini loyihalashda quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ bosimi namoyon boʻlishining xarakteri va parametrlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlagich turini va uni qurish texnologiyasini tanlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlagichning konstruktiv sxemasini tanlash va uni hisoblash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Beton, temirbeton, metall rama va anker mustahkamlagich konstruksiyalari ShNQ 2.03.05-13 va QMQ 2.03.01-96 talablariga muvofiq xavfsiz va uzoq muddatli xizmat koʻrsatadigan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlagichning shaklini va parametrlarini tanlashda, shuningdek dinamik yuklarning, agressiv va yer osti suvlarining qoʻshimcha taʼsiri bilan bogʻliq boʻlgan mustahkamlagichga qoʻyiladigan talablarga rioya qilishda ishlarning suv va gaz izolatsiyasini taʼminlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahim mustahkamlagichlari, stvol armirovkasi, uskunalar uchun poydevorlar va yer osti inshootlarining elementlarini agressiv muhit taʼsiridan himoya qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgressiv muhitning tajovuzkorlik darajasini aniqlash, shuningdek ularning taʼsiridan himoya qilish choralari ShNQ 4.02.13-04 va GOST 9.602-2005 talablariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Suvli togʻ jinslarida oʻtilgan lahimlarning loyiha hujjatlarida suv haydash, mustahkamlagichlarni gidroizolatsiya qilish, tamponlash va filtrlashga qarshi pardalar yaratish orqali lahimga suv kirishini oldini olish boʻyicha himoya qilish chora-tadbirlarini nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuqoridagi chora-tadbirlardan foydalanish, shuningdek texnik-iqtisodiy asoslash SNiP 2.06.14-85 ga muvofiq maxsus suv oʻtkazmas mustahkamlagichini yaratadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Shaxta stvollarining monolit-beton va temir-beton mustahkamlagich konstruksiyalarida M200 dan past boʻlmagan sinfdagi ogʻir betondan, boshqa lahimlarda M150 dan past boʻlmagan beton qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemir-beton va beton mustahkamlagich konstruksiyalari uchun M300 dan past boʻlmagan sinfdagi betondan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Sovuqqa va suvga chidamliligi uchun betonning loyihaviy sinflari qabul qilingan gidroizolatsiya tizimini yoki mustahkamlagichni korroziyadan himoya qilishni hisobga olgan holda kon joylashgan joyining iqlim va gidrogeologik sharoitlariga qarab va betonning tasnifi va ulardan foydalanish QMQ 2.03.01-96 hamda ShNQ 4.02.13-04 talablariga muvofiq belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Armaturali monolit temir-beton mustahkamlagich uchun beton himoya qatlamining minimal qalinligi 30 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Blok va tyubingli yigʻish mustahkamlagichining elementlarini oʻrnatish vaqtida mustahkamlagich ortida qolgan boʻshliqlarni tamponlash uchun teshiklar qoldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Seysmik hududlarda qurilgan, seysmikligi 7 balldan ortiq boʻlgan temir-beton va beton mustahkamlagichlarda deformatsiya choklari qurilmasini taʼminlash, odatda, turli xil mustahkamlikka ega togʻ-jinslari orasidagi yoriqlar yoki kontaktlarni ishlab chiqarish bilan kesishish nuqtalari ularning orasidagi masofalar 30 m dan oshmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Vertikal lahimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Vertikal lahimlarning mustahkamlagichlarini hisoblash mazkur ShNQ ning 1-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal lahimlar oʻrnini tanlash bosh reja va boshqa lahimlar oʻrni bilan oʻzaro muvofiqlashtirilgan holda, shuningdek asosiy va ular bilan birgalikda asosiy foydali qazilmalar zaxiralarining yer qaʼridan toʻliq qazib olish imkoniyatini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak. Vertikal lahimlarni loyihalashda quyidagilarga amal qilish zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchegaralangan suv qatlamlari mavjudligini hisobga olgan holda, yirik tektonik lahimlarni vertikal ishlov berish orqali kesib oʻtishga yoʻl qoʻymaslik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshaxta stvollarini foydali qazilmalar paydo boʻlgan joylardan tashqarida, xavfsizlik ustunlarini qoldirib ketmaydigan masofada joylashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstvollar shaxta maydoni yoki foydali qazilma yotish ustunlari hududida joylashgan boʻlsa, stvolga yaqin stvololdi saqlash ustunlarini maksimal darajada qazish choralarini koʻrish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstvololdi hovlisini barqaror, mustahkam togʻ jinslaridan oʻtish imkonini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtozalash ishlari, suvni tozalash va yaqin atrofdagi yoki ulanuvchi lahimlarga taʼsirini istisno qiladigan yoki kamaytiradigan choralarni koʻrish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar tozalash ishlari qurilgan xavfsizlik togʻ ustunlari chegaralaridan tashqarida joylashgan boʻlsa, lahim tozalash ishlari vertikal lahimlar taʼsir zonasidan tashqarida joylashgan deb hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar ular gidrogeologik hisob-kitob bilan aniqlangan konturdan tashqarida joylashgan boʻlsa, vertikal lahimlar suvni kamaytirishning taʼsir zonasidan tashqarida joylashgan deb hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Tuz va kaliy konlarida stvollar suvga chidamli togʻ jinslari qatlami yoki tuz qatlamlaridan kamida 15 m balandlikda yopiq tosh tuzi boʻlgan joylarda joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Stvol va shurflarni tashkil qilishda sanitariya himoya zonalari taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Vertikal stvollar koʻndalang kesim yuzasi aylana shaklda loyihalanishi kerak. Boshqa vertikal lahimlar, ularning ishlash muddati, maqsadi va qazib olish va geologik sharoitlariga qarab ularga aylana shakldan tashqari shakl berilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Xavfsizlik ustunlaridan foydali qazilmalarni qazib olish vaqtida ShNQ 2.01.09-19 talablariga binoan lahim mustahkamlagichlarini himoya qilish choralari boshqa lahimlar hamda yer yuzasidagi bino va inshootlar himoya qilish choralari bilan oʻzaro bogʻliq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Vertikal stvollar va shurflar ogʻizlarining umumiy chuqurligi aniq kon va geologik sharoitlarni hisobga olgan holda hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShamollatish va isitish kanallari mavjud boʻlganda, kanal ostki qismining pastki belgisi mustahkamlash tojidan kamida 1000 mm yuqori boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShamollatish yoki isitish kanalining stvol yoki shurf bilan bogʻlanishi silliq oʻtish bilan burchak ostida ishlab chiqilishi kerak. Havoni ichkariga yoʻnaltirish kanali bilan isitish kanallari birlashtirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Stvol va shurf mustahkamlagichlari ogʻzida yer yuzasidan kamida 1000 mm chuqurlikda kabelni kiritish uchun maxsus teshiklar qoldirilishi kerak. Teshiklarning oʻlchamlari stvollarga kiradigan kabellarning maksimal soniga qarab, ularni oʻrnatish va tekshirish uchun kirish imkoniyatini hisobga olgan holda qoldirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvol va kabel oʻtkazish kanalining (xandaq) tutashgan joyida shaxta usti binosida boʻsh joy boʻlmasa, kirish lyuki mavjud boʻlgan kabel qudugʻi burgʻulanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKabel kanali pastki qismi stvol ogʻzi mustahkamlagichining ichki yuzasi bilan egri chiziq boʻylab ulanishi kerak. Uning radiusi yotqizilayotgan eng katta kabellarning diametridan (kamida) 25 baravar katta boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKanallarning stvollar ogʻzi bilan tutashgan joylarda xavfsizlik toʻsiqlari oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Ogʻizlarning yuqori joylarida stvol va shurflarning zinalari ustida metall qopqoqlar, shamollatish boʻlinmalari ustida esa olovbardoshlikka chidamli boʻlgan materiallardan yasalgan metall panjara yoki germetik toʻsiqlar oʻrnatilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Stvol hamda stvollardagi quvur va kabel boʻlinmalarining oʻlchamlari ularga joylashtirilgan quvurlar va kabellar soniga, shuningdek oʻrnatilishi kerak boʻlgan boʻshliqlarga qarab quyidagicha boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvurlar orasida — yotqizilayotgan quvur gardishining maksimal diametridan kam boʻlmagan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvur va boshqaruv kabellari yoki aloqa kabeli oʻrtasida — kamida 100 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquvvat kabellari orasida — 50 mm (lekin kabelning diametridan kam emas);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstvolda ikki guruh oʻzaro zaxiralash kabel liniyalarini yotqizishda — kamida 1000 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvoldan gorizontgacha boʻlgan kabellarni chiqarish uchun asosiy suv haydash kameralariga suv oʻtkazgich yoʻllaridan foydalanish kerak. Agar bunday yoʻllar mavjud boʻlmaganda, kabel yoʻllari boʻlishi kerak. Baʼzi hollarda, gorizontni tutash qismidan kabellarni chiqarishni amalga oshirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Zumpflarning chuqurligini aniqlashda suv sathi va zumpfga joylashtirilgan uskunalar oʻrtasida minimal 1000 mm boʻshliqni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Stvollarda suv tomchilarining oldini olish uchun suvni ushlab qolish hamda suvni shaxta umumiy suv yigʻgichga yoʻnaltirish chorasini koʻrish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Maʼdan tushirgichlar (togʻ jinslarini tushirgichlar) va koʻtarmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Maʼdan tushirgichlar (togʻ jinslarini tushirgichlar) va koʻtarmalar (gezenk, skat)ning qiyalik burchaklari kamida quyidagicha qabul qilinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻmir uchun — 50°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslari uchun — 60°;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻkmagan rudalar uchun — 60° — 70°.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻmir oqimini osonlashtiruvchi qurilma va moslamalardan foydalanilganda esa burchaklarni 25°ga kamaytirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkmagan rudalarni (togʻ jinslarini) maʼdan tushirgichlar (togʻ jinslari) uchun vertikal olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Korxonalarning asosiy ruda yoʻlaklari va togʻ oʻtish joylarini oʻtish boʻlinmalarisiz loyihalashtirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUchastka koʻtarmalar (togʻ jinslari tushirgichlari, koʻmir uchun gezenklar, skatlar) va ikki parallel lahimlar (yuk va yurish) har 10 — 15 m dan bir-biriga ulanadi yoki mustahkam devor bilan ajratilgan ikki boʻlmaning bir qismi sifatida qoʻllaniladi, shuningdek ular uchta boʻlma (yuk, shamollatish (material) va narvon) uchun ham moʻljallangan boʻlishi lozim. Yuk va narvon boʻlinmalarini ajratib turadigan devor bir-biridan 5000 mm masofada 200x200 mm oʻlchamdagi qulflanadigan oynalar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUchastka koʻtarmalar (togʻ jinslari tushirgichlari, koʻmir uchun gezenklar, skatlar) ikki parallel lahimlar (yuk va yurish) sifatida loyihalanishi va har 10 — 15 m dan bir-biriga ulanishi yoki mustahkam devor bilan ajratilgan ikki boʻlmaning bir qismi sifatida nazarda tutilishi kerak, shuningdek ular uchta boʻlma (yuk, shamollatish (material) va narvon) uchun ham moʻljallangan boʻlishi kerak. Yuk va narvon boʻlinmalarini ajratib turadigan devor bir-biridan 5000 mm masofada 200x200 mm oʻlchamdagi qulflanadigan oynalar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Koʻtarmalar (skatlar) yuk boʻlinmalarining maʼdan tushirgichi (togʻ jinslari tushirgichlari)ning eng kam koʻndalang kesim yuzasi oʻlchamlari tashiladigan materialning eng katta boʻlaklarining uch baravariga teng boʻlishi (biroq 1000x1500 mm dan kam boʻlmasligi) lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Togʻ jinsi massasining oʻtishi uchun moʻljallangan koʻtarmalar va maʼdan tushirgichlarini loyihalashda, tashiladigan materialning konditsion boʻlaklarining oʻtishi uchun ularning ogʻizlarini 400x400 mm dan ortiq boʻlmagan katakli panjara bilan qoplanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKoʻtarmalarning ogʻizlari katagi 400x400 mm dan katta boʻlgan panjaralar bilan toʻsilishi va odamlar oʻtish tomonida esa toʻsiqlar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Kapital va uchastka maʼdan tushirgichlarning (togʻ jinslari tushirgichlari), skatlarning va gezenklarning yuklash punktlari mexanizatsiyalashgan, avtomatlashtirilgan va changni bostirish hamda lokalizatsiya qilish vositalari, shuningdek toʻsatdan suv bosishidan himoya qilish vositalari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Vertikal stvollarning (shurf) gorizontal lahimlar bilan birikish oʻrni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Yuk tashish uchun moʻljallangan stvol va stvololdi hovlisi birikish oʻrni balandligi stvoldan eng katta asbob-uskunalar va uzun materiallarni paketlar va konteynerlar orqali toʻsiqsiz olib chiqish shartlaridan kelib chiqib aniqlanadi. Birikish oʻrni balandligi temir yoʻl boshlaridan kamida 4500 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Stvololdi hovlining klet stvoli bilan oraliq yoʻlining kengligi kletlarning oʻqlari orasidagi masofaga teng boʻladi, har ikki tomonidagi oʻtish joylari esa 1000 mm ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKengaytirilgan oraliq yoʻldan odatiy yoʻlga oʻtish vagonetkalarni almashtirish uchun uskunalar joylashgan joyidan tashqarida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKlet stvolining stvololdi hovli bilan birikish oʻrnida yigʻma temir-beton yoki betondan yasalgan temir yoʻlning bosh qismlari pol sathi bilan bir tekis boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Gorizontal va qiya lahimlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Gorizontal va qiya lahimlarning joylashishini tanlash umumiy tartib yechimlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak. Bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy ochuvchi lahimlarni barqaror jinslarda, ularning yoʻqligida esa jinslarning qatlamli yoki yoriq togʻ jinslari boʻylab, shuningdek lahimlarning oʻzaro zararli taʼsirini istisno qiladigan masofalarda oʻtish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuvli bosim qatlamlari mavjudligini hisobga olgan holda yirik tektonik buzilishlar boʻlgan joylarda lahimlarning joylashishidan saqlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqazib olish lahimlari tugatilgach, xavfsizlik ustunlaridan foydali qazilmalarni qazib olish imkoniyatini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstvololdi hovlilar va birikish oʻrinlari lahimlarining koʻndalang kesim yuzasi minimal oʻlchamlarini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Lahimning koʻndalang kesim yuzasi togʻ jinslarining barqarorligiga, foydalanish muddati va ishning maqsadiga qarab tanlanishi kerak. Barqaror jinslarda vertikal devorlari boʻlgan gumbaz shaklini koʻllash kerak (beqaror jinslarda esa doirasimon yoki eliptik shakl qoʻllaniladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Stvololdi hovlisida asosiy magistral lahimlarning himoyasi tozalash lahimlarining zararli oqibatlarini istisno qiluvchi xavfsizlik ustunlari yordamida amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTozalash ishlariga taʼsir etuvchi lahimlarda mustahkamlagichlarni himoya qilishning konstruktiv choralari koʻrsatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal va qiya lahimlarning oʻzaro zararli taʼsiri hisobga olinishi, shuningdek ular bir-biridan va stvoldan mazkur ShNQ ning 6-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Quvurlar va elektr kabellarining kirish va chiqish teshiklari, shuningdek shamollatish yoki isitish kanallarining joylashishi shtolnya va qiya stvol ogʻzi mustahkamlagichida taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFrontal qiyaliklarni mustahkamlashda yer usti suvlarini haydash va shtolnya hamda qiya stvol ogʻzida beton, butobeton, yigʻma yoki monolit temir-betondan boʻlgan portallar qurilishi loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Stvollarning stvololdi hovlisining yuk tashish va qaytish yoʻllari kamida lokomotiv tarkibi uzunligi boʻyicha toʻgʻri chiziqli qilib loyihalanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Klet stvolining yuk tashish va qaytish yoʻllari oʻrtasida piyodalar aloqasi uchun zinapoyadan yoki kutish kamerasidan ular uchun oʻtish joyi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Lahim birikmalarini loyihalashda lahim birikish oʻrni kesim yuzasi va ularning oʻzaro taʼsirini, harakatlanuvchi tarkib oʻlchamlarini, boʻshliqlar va kengayishlarni kuzatish bilan birga, ishlov beriladigan buyumlarning kesimlari va ularning oʻzaro taʼsirini, harakatlanuvchi tarkibning oʻlchamlarini, burilish kalitlari turi va yoʻlaklar burilish burchaklarini hisobga olgan holda amalga oshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Gorizontal lahimlar birikmalari oʻrni bir-biri bilan egri hududlar radiuslari, shuningdek gorizontal va qiya lahimlarni oʻtishda foydalaniladigan transport va togʻ-kon oʻtish uskunalari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Lokomotiv harakati vaqtida gorizontal lahim egri chiziqlarida kengayish qiymati egri chiziqning tashqi tomonidan kamida 300 mm, egri ichki tomonidan kamida 100 mm olinishi kerak. Shu bilan birga temir yoʻl izlari oʻqlari orasidagi masofa kamida 300 mm ga oshirilishi kerak (bunda toʻgʻri hududlar orasidagi masofaga nisbatan amalga oshiriladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. 30° dan ortiq qiyalik burchaklaridagi lahimlarda mustahkamlagich elementlarining lahim oʻqi yoʻnalishi boʻyicha oʻzaro bogʻlanishini taʼminlashni, shuningdek mustahkamlagichni togʻ jinslari bilan bogʻlanishini tamponlashni ankerlar, yer osti poydevori qurilmasi yoki mustahkamlash yoylari yordamida mustahkamlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Beqaror va suvga toʻyingan togʻ jinslari yotadigan zonada va qiya stvol bilan kesishmada stvol hududi suv bosishi va qumloqlarning oldini olish uchun kontaktdan vertikal ravishda 80 m masofada yaxlit mustahkamlagich bilan mustahkamlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Doimiy muzlik sharoitida qiya stvollar oqadigan suvlardan, botqoqli past tekisliklardan, quritilgan va mavjud koʻllardan hamda keng taliklardan xavfsiz masofada joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Gorizontal va qiya lahimlar odamlarni mexanizatsiyalashgan texnikada yetkazib berishni hisobga olgan holda va odamlarni yetkazish-tashish vositalari yoʻnalishlari boʻyicha odamlarni tushirish maydonchalarini loyihalash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Odamlarning lahimlarda harakatlanishi uchun zinapoyalar (piyodalar yoʻllari) suv haydash ariqlari ustida joylashgan erkin oʻtish joyida taʼminlanishi kerak. Suv haydash ariqlari joylashishini aniqlashda ularni mexanizatsiyalashgan usulda tozalash imkoniyati hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Suv haydash qurilmalari kamerasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Asosiy suv haydash tizimi kamerasining joylashuvi blokda markaziy yer osti elektr podstansiyasining kamerasi bilan birga taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNasos kameralarining pollari nasos yoʻllari sathidan kamida 500 mm balandlikda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv haydash qurilmalarining kameralarida markaziy yer osti elektr podstansiyasining kamerasi bilan blokda yordamchi transport vositalari oʻrnatilishi, shuningdek uskunalarni yetkazib berish va oʻrnatish uchun koʻtarish moslamalari bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemir yoʻl transportida relslarning bosh qismi kameraning tagligi bilan bir tekisda joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Suv haydash qurilmalari kamerasining oʻlchamlari nasos agregatlari soni va kameraning boʻylama oʻqi boʻylab bir qatorda joylashishi shartlaridan kelib chiqib, ular orasidagi masofa 1000 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarning oʻlchamlarini aniqlashda zarur avtomatlashtirish vositalari va koʻtarish mexanizmlarini joylashtirish ham hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv haydash qurilmalari kamerasida nasos blokining chiqib turuvchi qismlaridan kameraning eng yaqin devorigacha boʻlgan masofa hisoblanganda quyidagilar taʼminlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamera boʻyi boʻylab suv-quvur yurish tomonidan uning kengligidan kam boʻlmagan va qarama-qarshi tomonida uskunalar tashish uchun platforma uzunligidan kam boʻlmagan 400 mm boʻshliq, bir qiya suv-quvur yurish va aylanma platforma boʻlmasa, kameraning ikkala tomonida 1000 mm boʻshliq;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkameraning kengligi boʻyicha uskunaning oʻlchamlari yoki tashish platformasining kengligi bilan belgilangan umumiy masofadan kam boʻlmagan hamda temir yoʻlidan nasos agregatlari va kamera devorining chiqadigan qismlariga qadar 200 mm boʻshliqlar kamida 500 mm dan kam boʻlmagan masofada boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Suv haydash qurilmalarining kamerasi (asosiy va belgilangan maydon) balandligi quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkamera yer sathidan nasos qurilma asoslari 100 mm dan kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrels platforma yuqorisida koʻtarish vositalari tomonidan uskunalarni koʻtarish, va relslar boʻlmagan holda kameralar kamida 150 mm balandlikda yer sathidan yuqorida boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarish vositalari va havoni ichkariga yoʻnaltirish trubalari orasidagi boʻshliq kamida 100 mm, truba yuqorida joylashishi balandligi kamida 1800 mm boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr jihozlarini chuqur boʻlmagan kameralarga oʻrnatishda, elektr jihozlarining tok oʻtkazish qismlariga suv kirishi mumkin boʻlgan joylar stvololdi hovlisidagi temir yoʻl bosh qismidan kamida 1000 mm balandlikda boʻlishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Chuqur va chuqur boʻlmagan suv haydash qurilmalari asosiy kamerasi elektr podstansiyasining bloklanishidan qatʼi nazar, kameraning qarama-qarshi uchlarida joylashgan ikkita chiqish (oʻtish joylari) bilan loyihalashtirilishi kerak. Shu bilan birga, kameralarda bitta shaxta (rudnik)da qabul qilingan transport vositalari tomonidan uskunalarni yetkazib berishga moʻljallangan oʻtish joylaridan kameralarni asosiy nasos chiqishi bilan bogʻlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Uskunalarni kameralarga yetkazib beriladigan yoʻlaklarining koʻndalang oʻlchamlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengligi yetkazib beriladigan uskunalarning maksimal oʻlchamlarini va lahimning har ikki tomonida kamida 200 mm boʻshliqlarni hisobga olgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalandlikda uskunaning maksimal balandligi va yoʻlakning shiftiga 200 mm boʻshliqqa asoslangan, ammo qiya hudud uchun kamida 1500 mm va gorizontal yurish uchun 1900 mm ni hisobga olgan holda qabul qilinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Asosiy suv haydash qurilmalari chuqur boʻlmagan kamera qiya stvol bilan bogʻlovchi gorizontga nisbatan 20° gacha qiyalik burchagida joylashishi kerak (bunda yurgichning stvol bilan tutashuvida nasos kamerasining yer sathidan vertikal masofa kamida 3500 mm boʻlishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv haydash qurilmalarining chuqur kameralarda suv-quvur oʻtish joylarining qiyalik burchaklari kon-geologik sharoitga qarab belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQiya yoʻlaklarda tutqichli zinapoyalar yoki toʻsiqlar (zinapoyalar) taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Suv haydash qurilmalarining chuqur boʻlmagan qurilmalarida nasos agregatlari soni uchtadan oshmagan holda, kameralar ichida joylashgan bitta suv yigʻish qudugʻi bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuv olish qudugʻining shakli oʻlchamlari nasoslar kavitatsiya va shamollatishni istisno qiladigan rejimda ishlaganda, shuningdek chiqish quvur klapanlari va suv yigʻish qudugʻi devorlari orasidagi kamida 200 mm boʻshliqlarni hisobga olgan holda suvni toʻliq olib tashlashni taʼminlashi kerak. Soʻrish klapanlarini esa soʻrish quvurlarining uchli diametriga teng masofaga joylashtirish kerak. Shu bilan birga, suv yigʻish qudugʻining chuqurligi kamida 1800 mm boʻlishi lozim (suv yigʻuvchi taglikdan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQuduqlarning ogʻizlari metall panjara yoki qovurgʻali metall listlar bilan qoplanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Suv yigʻgichlar va tiniqlashtiruvchi idishlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Suv yigʻgichlarning kesim yuzasi kamida 4,5 m2, ish balandligi esa kamida 1900 mm boʻlgan holda olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChuqur turdagi nasos kameralarining suv yigʻgichlarida tashish lahimlariga chiqish uchun ikkita chiqish joyi boʻlishi kerak. Chiqish joylaridan biri toʻgʻridan toʻgʻri suv qabul qilish klapanlari ustida joylashgan boʻlishi kerak (unga kirish zinapoyalar yoki skobalar orqali chiqish taʼminlanishi kerak).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Tiniqlashtirish idishlari mavjud boʻlgan suv yigʻgichlarining tarmoqlari nasos kamerasiga qarab 0,001 nishabga ega boʻlishi kerak va suv yigʻgichlarni tozalashda esa qiya yoʻlaklar orqali xuddi shu yoʻnalishda 0,001 nishabga koʻtarilish bilan tozalash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Shaxta suvida abraziv zarralar (jinslar, rudalar, koʻmir) mavjud boʻlganda, ularni mexanizatsiyalashgan tozalash moslamalari bilan tiniqlashtirish idishlari taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKerakli miqdordagi tiniqlashtiruvchi idishlar hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Tiniqlashtiruvchi idishlarning umumiy soni hisoblanganidan bitta koʻp boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Zumpf suv haydash qurilmalari kamerasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Agar kon maydonida ikkita stvol boʻlsa, bitta zumpf suv haydash kamerasi stvolda eng past chuqurlikda va boshqa stvoldan suvni maxsus lahim (burgʻulash quduq) orqali oqib kelishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Zumpf suv haydash qurilmalari kameralarida nasos agregatlarining eng koʻp chiqadigan qismlaridan masofa uzunligi boʻylab 1500 mm, kengligi boʻylab oʻtish tomonidan 800 mm va qarama-qarshi tomondan esa 400 mm, shuningdek nasos agregatlari orasidagi masofa 1000 mm olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Tekis shiftli yopiq zumpf qurilmasi kamerasining balandligi kamida 2200 mm, gumbazli qopqoq bilan esa gumbazdan ergacha kamida 1600 mm qilib olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Kameradagi chiqarish quvuri oʻtish tomonga qarama-qarshi tomondan kamida 1500 mm balandlikda joylashishi kerak. Kameralarda suv chiqarish zumpfi oʻrnatilishi quvvati 100 Kvt va undan ortiq boʻlgan elektr oʻtkazgichga ega nasos agregatlarini oʻrnatishda koʻtarish uskunalaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Zumpf suv chiqargichni avtomatlashtirish uchun uskunalar stvololdi hovlining gorizontiga yetkazilishi yoki uni kameralarga joylashtirish uchun maxsus joy ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Elektr podstansiyalari kameralari va tarqatish punktlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Yer osti elektr podstansiyalarining kameralari va yuqori kuchlanishli tarqatish punktlari quyidagicha joylashtirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarkaziy yer osti podstansiyalari stvololdi hovlilarda, shaxta stvollari yaqinida koʻmilmagan asosiy suv haydash qurilmalari kamerasiga toʻgʻridan toʻgʻri ulangan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori kuchlanishli tarqatish punktlari yuqori voltli elektr energiyasi isteʼmolchilari joylashgan markazda (statsionar va koʻchma uchastka podstansiyalari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstatsionar uchastka podstansiyalari elektr energiyasining asosiy isteʼmolchilari yonida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzgartirgich podstansiyalari stvololdi hovlilarida va shaxta uchastkalarida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Yer osti elektr podstansiyalari kameralarida avtomatlashtirish uskunalari va koʻtarish uskunalarini oʻrnatish uchun joylar taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Markaziy yer osti elektr podstansiyasi asosiy suv haydash chuqur boʻlmagan kamerasiga bevosita tutashganda 200 mm qalinlikdagi yongʻinga qarshi devor bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu kameralarning kirish qismida yongʻinga qarshi eshiklar oʻrnatilishi lozim. Eshiklar nasos kamerasiga qarab ochilishi kerak. Markaziy yer osti podstansiyalari pollari va asosiy chuqur boʻlmagan suv chiqarish qurilmasi kamerasi bir xil balandlikda boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Markaziy yer osti elektr podstansiyasi yoki yuqori kuchlanishli tarqatish punktlari kamerasi toʻgʻridan toʻgʻri ularni ajratib turadigan devordagi nasos ishlariga ulangan boʻlsa, montaj teshiklari taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Tarqatish kameralari va transformator podstansiyalarining yer sathi temir yoʻl bosh qismidan kamida 500 mm baland boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Tuz konlarining elektr kameralarini loyihalashda quyidagilar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkameralarni yangi havo oqimi boʻylab yuklash va yuklash punktlari oldida joylashtirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpodstansiya poli qoʻshni lahimlarning yer sathidan 500 mm balandda joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmarkaziy yer osti podstansiyalarida beton pollarni oʻrnatilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Skip koʻtargichlarini koʻtarish uskunalari va koʻtarish moslamalari kameralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Koʻtarish va tortish moslamalari kameralarida quyidagi ikkita chiqish (yurish) yoʻllari boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarqonlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuskunalar va materiallarni yetkazib berish uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu yoʻllarning oʻlchami koʻtarish va tortish moslamalarining eng katta qismini tashish shartlariga qarab aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Kameralarning oʻlchamlari uskunalarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash uchun koʻtarish moslamalarini, qurilmani, shuningdek statsionar ish joylarini oʻrnatish imkoniyatini hisobga olishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Diametri 2000 mm dan ortiq boʻlgan shkivli kameralarda taʼmirlash uchun temir ustunlarni oʻrnatish taʼminlanishi kerak. Temir ustun balandligida kamida shkivning tashqi diametrining yigʻindisi, stroplar bilan mahkamlangan shaklda oʻrnatish moslamasining minimal uzunligi va pastki temir ustunlaridan 100 mm boʻshliq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Yuklash moslamasi kamerasining oʻlchamlari uskunalarni oʻrnatish va taʼmirlash uchun koʻtarish va tashish moslamalarini, aspiratsiya-chang bostirgich moslamalarini va mexanikani avtomatlashtirish uskunalarini joylashtirishni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Yuklash moslamasi kamerasi stvoldan olinadigan toʻsiqlar tarmoqlari yoki oʻrnatish teshiklari boʻlgan temir-beton devor bilan ajratilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Yuklash moslamasi kamerasidagi maydonlar orasidagi aloqa uchun zinapoyalar yoki skobalar qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar yuklash moslamasi kamerasi stvololdi hovli bilan bogʻlash uchun taqdim etilsa, u holda uning stvololdi hovli bilan birikish oʻrni maxsus joyda joylashgan boʻlishi kerak (bu kamerani stvololdi hovlisidan eshiklar yordamida ajratishga imkon beradi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Foydali qazilma va togʻ jinslar uchun bunkerlar vertikal va dumaloq yuzaga ega boʻlishi, koʻmirni yigʻishda rudalar va togʻ jinslari va uning yonidagi qiya bunkerda esa yurgich taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunkerlarning qiya qismi koʻmir uchun — 50°, togʻ jinslari va koʻrinmaydigan rudalar uchun — 60° hamda koʻrinadigan rudalar uchun — 70° burchak ostida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBunkerning beton tayanchini buzilishdan himoya qilish va harakatlanuvchi materialning ishqalanish koeffitsiyentini kamaytirish uchun koʻmir bunkerlarning pastki qismini, shuningdek ruda bunkerlarida pastki qismi va devorlarni buzilishi qiyin boʻlgan materiallar bilan taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Toʻkgich va itargich kameralari, maydalash va boshqa tushirish qurilmalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Toʻkgich va itargich kameralari lahimning toʻgʻri qismida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Toʻkgich va itargich kamerasining oʻlchamlari aspiratsion-chang bostirgich qurilmalarning joylashishini hisobga olgan holda uskunalar va koʻtarish moslamalarining oʻlchamlari asosida aniqlanishi kerak. Aylanma yoʻlli kameralarda toʻkgichning eng koʻp chiqqan qismi va harakatlanuvchi tarkib orasidagi boʻshliq kamida 200 mm olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Rudalarni aylanib oʻtadigan toʻkgich kameralarida barmoq, sektor eshigi yoki oziqlantiruvchi xonasi devor bilan ajratilishi kerak. Unda poʻlat eshik va ushbu uskunaning qismlari va tarkibiy qismlarini yetkazib berish uchun montaj teshigi, harakatlanadigan qalqonlar bilan qoplangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRuda tushirgichi foydali qazilma bilan toʻldirishni boshqarish uchun tushirgich ostiga datchik oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Kamera yertoʻlasida joylashgan uskunalarni tekshirishda odamlar tushishi uchun shiftlar va narvonlarda lyuklar bilan taʼminlash kerak. Yertoʻlaning pasti qismi kamida 0,002° nishablikka maxsus taʼminlangan chuqur yoki bunker yoʻnalishiga ega boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Maydalash qurilmasi kameralari quyidagi ikkita chiqish (yoʻlak) ga ega boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal va qiya yoki vertikal holatda asbob-uskunalar, materiallar yetkazib berish, odamlarning oʻtishi va kommunikatsiyalarni yotqizish uchun moʻljallangan chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqiya va vertikal yoʻlaklarda zinapoyalarni toʻsiqlar bilan taʼminlash uchun chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Maydalash qurilmasi kameralarining oʻlchamlari koʻtarish vositalarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak. Kameraning oxirida kran uskunalarini tekshirish va taʼmirlash uchun taʼmirlash joyi boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Plastinka taʼminlovchi kamerasining oʻlchamlari quyidagilar hisobga olingan holda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼminlagich tomonida oʻtkazgich va mustahkamlagich orasidagi farq 1200 mm kam boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuzunligi 2000 mm boʻlgan lahimlarning berk qismining zaxira joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtortish va haydash tishli taʼminlagich kamerasi balandligi kamida 4000 mm boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻtarish uskunalarining elektr motorlari uchun boʻshliqlarni (nisha) oʻrnatish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Plastinka taʼminlagichlari ostida yuzaga kelgan mayda narsalarni yigʻish va olib tashlash uchun maxsus qurilmalardan foydalanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Maydalash qurilma kameralaridagi barcha montaj teshiklari va tuynuklari harakatlanadigan qalqonlar bilan qoplanishi va toʻsiqlari boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Maydalanmagan rudalar uchun qabul qiluvchi bunkerlarning oʻlchamlari: kengligi boʻyicha bir vaqtning oʻzida tushiriladigan aravachalar soniga qarab, balandligi boʻyicha esa bunker devorlarining egilish burchagi 55° dan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Avtomatlashtirish va telemexanika uskunalari uchun xona, shuningdek aspiratsiya va chang bostirgich moslamalari maydalash qurilmalari kameralari yonida yoki yaqinida joylashgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-§. Elektrovoz ombori va vagonetkalarni taʼmirlash kameralari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Elektrovozlar ombori stvololdi hovli yaqinida quyidagicha joylashgan boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишakkumulyatorli elektrovozlar uchun — faqat alohida kameralarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkontaktli elektrovozlar uchun — alohida kameralarda yoki nasos ishlarining mahalliy kengayishi tufayli ishdan chiqadigan mustahkam yongʻinga qarshi devor toʻsiqlari bilan toʻsilgan joylarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Akkumulyatorli elektrovozlar ombori bir-biriga bogʻlangan kameralarning bir qismi sifatida, shuningdek zaryadlash, oʻzgartirgichli podstansiya va statsionar ish joylarini jihozlash zarur boʻlgan taʼmirlash ustaxonasi bilan taʼminlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaryadlash kamerasiga kirish maydonini kengaytirish uchun taʼmirlash ustaxonasini joylashtirish mumkin. Shu bilan birga, taʼmirlash ustaxonasiga qoʻshimcha kirish yoʻli talab qilinmaydi. Kamera kirish joyidan kamida 200 mm qalinlikdagi beton devor bilan oʻralgan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Kontaktli elektrovozlar ombori taʼmirlash ustaxonasi kamerasining bir qismi hamda unga zaxira elektrovozlari uchun ishlatiladigan kirish joyi sifatida taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Zaryadlash xonalarining uzunligi zaryadlash stollari bitta boʻylama qatorda joylashganligini hisobga olgan holda tanlanishi, shu bilan birga zaryadlash stollarida joylashgan batareyalar orasidagi masofa 1000 mm va chekka zaryadlash stollari va kameraning devori orasidagi erkin oʻtish 2500 mm deb belgilanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Zaryadlash xonalarining kengligi odamlar uchun oʻtish joyining kengligini taxminan 700 mm boʻlgan va minimal boʻshliqlarni hisobga olgan holda quyidagicha aniqlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaryadlash stolidagi batareya va oʻrnatish moslamasi oʻrtasida 600 mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaryadlash stolidagi batareya va elektrovoz oʻrtasida 260 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZaryadlash xonalarining balandligini batareyalarni zaryadlash stoli ustidagi kran tomonidan kamida 150 mm balandlikka koʻtarilishini hisobga olish kerak va oʻzgartirgich podstansiyasi kamerasining umumiy balandligi kamida 2200 mm boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Batareya va kontaktli elektrovozlar uchun taʼmirlash ustaxonasi xonalarining balandligi kamida 3000 mm balandlikda temir ustunlarni joylashtirishini va kengligi ikkala tomonning 700 mm oʻtish joylarini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaʼmirlash ustaxonalarining xonalarida tekshirish chuqurlarining kengligi 1000 mm dan oshmasligi, chuqurligi 1650 mm va uzunligi bitta taʼmirlash maydonchasida loyiha tomonidan qabul qilingan elektrovozning uzunligiga va ikkita taʼmirlash maydonchasida ikkita elektrovozning umumiy uzunligiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTaʼmirlash ustaxonalarining butun kengligi boʻylab tekshirish chuqurining bir uchini 500 mm chuqurlikdagi chuqurcha bilan taʼminlash kerak, shuningdek unga tomon chuqurcha qavati 0,01° gacha nishablikka ega boʻlishi lozim. Odamlar chuqurga tushishi uchun devorga oʻrnatilgan beton, poʻlat narvon yoki skobalar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Akkumulyatorli elektrovoz omborlarini loyihalashda kameraga bitta oʻtishni uchtagacha elektrovozning inventarizatsiya raqami bilan, 10 tagacha elektrovozning inventarizatsiya raqami bilan ikki marta oʻtishni va 10 dan ortiq elektrovozning inventarizatsiya raqami bilan uch marta oʻtishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKontaktli elektrovozlarning ombor kameralari uchun bitta kirish oʻrni, bitta taʼmirlash joyi va agar ikki yoki undan ortiq taʼmirlash joylari boʻlsa ikkita kirish oʻrni bilan taʼminlanishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKerakli taʼmirlash joylari soni hisob-kitob yoʻli bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Zaryadlash kameralariga, shuningdek elektrovozlar omboriga kirish oʻrni tashqi tomondan ochiladigan yongʻinga qarshi eshiklar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektrovozlar omborxonalari beton pollar bilan taʼminlanishi va relslar pol bilan bir tekis yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Vagonetkalarni muntazam taʼmirlash, tozalash va moylash kameralari kletlarning oʻlchamlari foydali qazilma va togʻ jinslarini yer yuzasiga chiqarish uchun ishlatiladigan vagonetkalarni yetkazib berishga imkon bermaydigan hollarda taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBoshqa barcha holatlarda kamera faqat vagonetkalarni moylash uchun qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarning kirish eshiklari olovbardoshli mahkamlagichlar bilan himoyalangan yongʻinga qarshi eshiklar bilan taʼminlangan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Vagonetkalarni muntazam taʼmirlash, tozalash va moylash uchun kameralarning uzunligi minimal boʻshliqlarni hisobga olgan holda quyidagicha aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1500 mm — vagonetkalar va uskunalar oʻrtasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1200 mm — vagonetka va eshik oʻrtasida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш700 mm — ikkita vagonetka oʻrtasida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDastgohlar uchun moʻljallangan boʻlinmaning uzunligi kamida 3000 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVagonetkalarni muntazam taʼmirlash, tozalash va moylash uchun kameralarning kengligi kamerada oʻrnatilgan relslar soniga va vagonlar orasi har tomondan 500 mm dan mustahkamlagich orasidagi boʻshliqlarga qarab aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-§. Dizelli oʻziyurar transport kamerasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Garaj parkning umumiy roʻyxatda boʻlgan barcha park tarkibining toʻxtash joyi hisoblanadi (taʼmirlanayotgan mashinalar bundan mustasno).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Uskunalarni asosiy qismlarga ajratmasdan yer ustiga yetkazib berish imkoniyati boʻlmagan taqdirda taʼmirlash ustaxonasi taʼminlanishi kerak. Agar garaj va taʼmirlash ustaxonasi yongʻinga qarshi eshiklar va mustaqil chiqish yoʻllariga ega boʻlsa hamda yongʻinga qarshi devor bilan ajratilgan boʻlsa, ularni bitta lahimda joylashtirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Garaj va taʼmirlash ustaxonasi kameralarining oʻlchamlari quyidagilarni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxizmat koʻrsatiladigan texnikaning oʻlchamlari va ular orasidagi odamlar uchun zarur boʻlgan oʻtish joylarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишeng katta burilish radiusiga ega boʻlgan texnikaning kirish va chiqishidagi manevrlar imkoniyatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишstatsionar ish joylari qurilmasini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarning balandligi joylashtirilgan koʻtarish uskunasining balandligini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Yoqilgʻi-moylash materiallarining (YoMM) yer osti omborlari qoʻshni lahimlarga chiqadigan kamida ikkita alohida yoʻl kameralarga joylashtirilishi kerak. Chiqish yoʻli kameraning bir-biridan eng uzoq qismlari masofasida joylashgan boʻlishi kerak. Har bir chiqish yoʻli tambur shlyuz va ikki tomonlama metall qoplamali eshik bilan taʼminlanishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Yoqilgʻi-moylash materiallari omborlarida kameraning poli qoʻshni lahim balandligidan past boʻlishi yoki kameradan chiqishdan oldin beton val oʻrnatilishi kerak. Agar chuqur yoki val saqlanadigan idishlardan barcha suyuqlik oqib chiqsa, omborlardan tashqarida yoqilgʻi va moylash materiallaridan sizib chiqish imkoniyati boʻlmasligi kerak. Valning qalinligi uning balandligiga teng boʻlishi, lekin 500 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Garaj, taʼmirlash ustaxonasi va yoqilgʻi omborida pollar betondan boʻlishi taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Yoqilgʻi-moylash materiallari (YoMM) ombori boshqa xizmat koʻrsatish shaxobchalaridan 100 m dan yaqin boʻlmagan joyda joylashgan boʻlishi, shaxobchalar orasidagi masofa esa kamida 30 m boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-§. Yongʻinga qarshi qurollar, asbob-uskunalar saqlash ombori hamda yongʻin oʻchirish poyezdi deposi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Yongʻin oʻchirish poyezdining deposi har bir ishlaydigan gorizontda, stvololdi hovli hududida, alohida lahimda yoki tashish lahimlarining kengaygan joyida loyihalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYongʻin oʻchirish poyezdi deposining bir qismi sifatida yongʻinga qarshi materiallar, qurilmalar va asboblar ombori taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBundan tashqari omborning bir qismi sifatida quyidagilarni taʼminlash kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻinga qarshi qurilmalar, materiallar va asboblarni saqlash uchun boʻlinmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻin oʻchirish poyezdining yongʻinga qarshi qurilmalari, materiallar va asboblar bilan boʻlinmalar boʻylab toʻxtash joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpanjarali kirish eshigi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Yongʻin oʻchirish poyezdi, materiallar va uskunalar uchun boʻlinmalar orasidagi boʻshliq elektrovoz transporti uchun kamida 700 mm va oʻziyurar transport uchun kamida 1000 mm boʻlishi kerak. Yongʻinga qarshi materiallar, qurilmalar va asboblarni saqlash uchun boʻlinmalarning kengligi kamida 900 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Omborning uzunligi uning shtrek bilan lahim birikmasining umumiy uzunligi, yongʻin oʻchirish poyezdining tarkibiy uzunligi va ombor uzunligi boʻylab 1000 mm boʻshliq bilan ajratilishi kerak. Rels bosh qismidan boshlab oʻlchanganda omborning balandligi kamida 1900 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-§. Sovutilgan havo oqimi qurilmalari, suv oʻtkazmaydigan toʻsiq devorlar va kon uskunalari uchun saqlash xonalari kamerasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Shaxtaning sovutilgan havo oqimi qurilmasi kameralarning nisbiy joylashishi, bloklanishi, kameralarga xizmat koʻrsatishning qulayligini taʼminlashi va ularni stvololdi hovlisining lahimlariga eng yaqin yoʻlda shaxta konditsioner sxemasi asosida bogʻlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Yer osti sovutgich mashinalarining va yuqori bosimli issiqlik almashinuvchilarining kameralari mos ravishda loyihalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSovutgich mashinalarining kompressoriga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan asosiy oʻtish joyining kengligi kamida 1500 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarning oʻlchamlari koʻtarish-tashish uskunalari va taʼmirlash-chilangar uskunalari uchun joyni hisobga olgan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarda shaxta uchun temir yoʻl yotqizilishi kerak. Temir yoʻl bosh qismlari kamera polining ostida boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarda changlanmaydigan beton pollar va suv chiqarish ariqlarini shaxta suv ustuni tomon nishablik bilan oqishini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Yer osti sovutish mashinalarining kameralari alohida toza havo oqimi bilan shamollatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Nasoslar ikki qator qilib joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Agar quvurlardagi bosim 6,4 MPa (64 kg/sm2) dan ortiq boʻlsa, quvurlar stvoldan issiqlik almashinish kamerasiga maxsus yoʻllar boʻylab yotqizilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Kon uskunalari kon ustaxonasi uchun yer ostida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarning joylashishi, soni va ularning oʻlchamlari kameralarning maqsadi va ularga joylashtirilgan uskunalar va materiallarning oʻlchamlariga qarab belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Suv oʻtkazmaydigan toʻsiq devorlar uchun kameralar yoriqlarsiz chidamli togʻ jinslaridan qurilishi kerak. Toʻsiq devor qurilgan joydan har bir yoʻnalishda kamida 15 m oʻzoqlikda tektonik buzilishlar, yoriqlar, darzliklar va karst boʻshliqlari boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Suv oʻtkazmaydigan toʻsiq devorlarni 0,2 MPa (2 kg/sm2) dan ortiq bosimda loyihalashda ular tajribaviy sinovdan oʻtkazilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-§. Operator (dispetcher), odamlarni kutish, tibbiyot markazi va boshqa turdagi kameralar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Yer osti ishlarida operator (dispetcher) kamerasi boshqarish qulayligi bilan avtomatlashtirilgan qurilmalarni kuzatish, shuningdek uskunalarga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash qulayligini hisobga olgan holda joylanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишApparat yechimiga qarab, operator xonasi quyidagi bir yoki bir nechta xonadan iborat boʻlishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoperator xonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишapparat xonasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustaxona.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameraning balandligi kamida 2200 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Kutish kamerasi odamlarning tushish-koʻtarilishi uchun shaxta stvoli yonida joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvololdi hovlining har bir yoʻli bilan kutish kamerasining oʻzaro aloqasi uchun kameradan ikkita chiqish joyi taʼminlanishi kerak. Ularning koʻndalang oʻlchamlari kengligi kamida 1500 mm va balandligi kamida 2200 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Kutish kamerasi kengligi 450 mm boʻlgan oʻrindiqlar bilan taʼminlanishi, ular ikki yoki toʻrt qatorga joylashtirilishi hamda ularning orasidagi oʻtish joylari 800 mm ga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKutish kamerasining maydoni bir kishi uchun 0,5 m2 ga teng boʻlgan meʼyoriy maydon asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameraning pol va devorlari issiqlik saqlovchi materiallari bilan qoplanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Korxonalarda odamlar uchun kutish kamerasi yonida yer osti tibbiy markaz kamerasi joylashtirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKamera qabul qilish, roʻyxatga olish va kiyinish xonalaridan iborat boʻlib, eshik ochiladigan qism bilan ajratilgan va rejadagi oʻlchamlari 4000x7000 mm dan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvololdi hovlisida tibbiyot markazining kamerasi kengligi kamida 1500 mm va balandligi 2200 mm boʻlgan ikkita oʻtish yoʻli bilan ulanishi kerak. Unda shamollatish oynalari bilan tashqi tomondan ochiladigan eshiklar boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKutish kameralari va tibbiyot markazi beton pollar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Lahimlarda assenizatsiya tadbirlarini oʻtkazish uskunalarini joylashtirish uchun kameralar bilan taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Mustahkamlagichni hisoblash va tanlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy hisob qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Hisoblangan analitik, eksperimental-analitik va boshqa modellar ularning ishlash xavfsizligini kafolatlaydigan, kon ishlari mustahkamlagichi va himoya qilish choralarining ishonchli parametrlarini taʼminlashi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimning oʻtilishi va ekspluatatsiyasining butun davrida lahim togʻ jinslari bilan oʻzaro taʼsirining butun jarayonini hisobga olish kerak. Bu holda, quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyopiq massivning haqiqiy kuchlanish holatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarining geologik tuzilishini, ularning tabiiy va yoʻnalgan sinishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekspluatatsiya ish sharoitida atrofdagi jinslarning dastlabki va oʻzgaruvchan xususiyatlarini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Mustahkamlagich va togʻ jinslarining oʻzaro taʼsirini baholashda togʻ jinslarini mustahkamlash yoki ularni tushirish choralarini, ish joylarini qurish va ishlatish paytida muhandislik-geologik, gidrogeologik va kon-texnik sharoitlarning oʻzgarishini prognoz qilishni hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Lahimlarni mustahkamlash parametrlarini aniqlash uchun asosiy hisoblash maʼlumotlari sifatida quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrofdagi massivning kuchlanish taqsimotining haqiqiy qiymatlariga mos keladigan lahimlarni joylashtirishning taxminiy chuqurligini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarining fizik-mexanik xususiyatlarini hisoblangan qiymatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmustahkamlagich materiallari va mahkamlash joyini toʻldirish xususiyatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa lahimlarning xususiyatlari va taʼsir darajasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboshqa qoʻshimcha taʼsirlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Jinslarning (massivning) siqilishga qarshiligi hisoblangan Rc quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRc = R•kc•kd, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — namunadagi jinslarning bir oʻqli siqilishga chidamliligining oʻrtacha qiymati, togʻ jinsi namunalarini sinash natijalari boʻyicha eksperimental ravishda oʻrnatilishi, MPa (kg/sm2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkc — quyidagi 2-jadval boʻyicha olingan kam ulanishga ega boʻlgan yuzalar (sirpanuvchi koʻzgular, yoriqlar, gilli nimqatlamlar) boʻyicha lahim perimetri boʻylab oʻrtacha hisoblangan togʻ massivining buzilishini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkd — uzoq muddatli mustahkamlik koeffitsiyenti, sezilarli sudraluvchi togʻ jinslar sinovlari natijalariga koʻra qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar lahim konturining turli nuqtalarida mahalliy quvvatni zaiflashtiruvchi koeffitsiyentlar qiymatlarida sezilarli farq boʻlsa, ularning haqiqiy qiymatlari olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarurat boʻlganda (lahimni suvlash, jinslarning mustahkamlanishi), Rc ni aniqlash ushbu omillarning taʼsirini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Lahimlarni loyihalashda kc qiymati quyidagi 2-jadvalga muvofiq togʻ jinslarining zaiflashishi yuzalari orasidagi oʻrtacha masofa boʻyicha muhandislik-geologik tadqiqotlar natijalari asosida ishlarning loyihalashtirilgan joylashuvi oʻrinlarida togʻ massivining buzilishi miqdoriy tahliliga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
2-jadval |
|
Togʻ jinslarini kuchsizlantirish yuzalari orasidagi oʻrtacha masofa, m |
Koeffitsiyent qiymati kc |
|
1,5 yuqori |
0,9 |
|
1,5 dan kam 1 gacha |
0,8 |
|
1 dan kam 0,5 gacha |
0,6 |
|
0,5 dan kam 0,1 gacha |
0,4 |
|
0,1 dan kam |
0,2 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurgʻulash paytida kern qoʻshimcha buzilishi ehtimoli tufayli mustahkamligi R<30 MPa boʻlgan togʻ jinslar uchun kc koeffitsiyenti quyidagi 3-jadvalga muvofiq lahim yoki uning uchastkasi joylashgan oʻrni togʻ massivining tektonik buzilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
3-jadval |
|
Lahimning joylashuv oʻrni |
Koeffitsiyent qiymati kc |
|
Radiusi 300 m dan kam boʻlgan plikativ buzilishlardan tashqarida va dizyunktiv buzilishlarning taʼsir zonasidan 4N dan ortiq masofada tashqarida (N-buzilishning normal amplitudasi, m) |
0,9 |
|
Radiusi 300 m dan kam boʻlgan plikativ buzilishda yoki undan 4N dan 1N gacha boʻlgan masofada dizyunktiv buzilishning taʼsir zonasida |
0,6 |
|
Dizyunktiv buzilishdan 1N dan kam masofada |
0,3 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Mustahkamlagich materiallarining hisob va normativ xususiyatlari ularning yer osti sharoitida va talablarga muvofiq quyidagi ishlashini hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va temirbeton mustahkamlagichlar uchun — QMQ 2.03.01-96, GOST 26633-2012 va GOST 27751-2014 talablarini nazarda tutgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmetal mustahkamlagichlar uchun — ShNQ 2.03.05-13 talablarini nazarda tutgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch mustahkamlagichlar uchun — QMQ 2.03.08-98 talablarini nazarda tutgan holda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtosh asosli mustahkamlagichlar uchun — QMQ 2.03.07-98 talablarini nazarda tutgan holda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Lahim mustahkamlagichi tuzilmalarni hisoblash yuk koʻtarish qobiliyatiga muvofiq (moʻrt, yopishqoq va boshqa turdagi shikastlanish omillari boʻyicha) va zarur boʻlsa, QMQ 2.01.07-96 talablariga muvofiq barqarorlik va yorilishga chidamliligi boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYupqa devorli poʻlat va yigʻma konstruksiyalar barqarorlikka, gidro va gaz izolatsion mustahkamlagichlarni yorilishga chidamliligini tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Lahim mustahkamlagichlari togʻ-kon oʻtish ishlari texnologiyasi va mustahkamlagichlarni oʻrnatishni hisobga olgan holda, kon oʻtish yoki ekspluatatsiya vaqtida bir vaqtning oʻzida harakat qiladigan kuchlanishlar va ularning taʼsir kuchlari ehtimoliy salbiy kombinatsiyalari asosida hisoblanishi kerak. Shu bilan birga, QMQ 2.01.07-96 ga muvofiq quyidagi kuchlanishning kombinatsiyalarini qabul qilish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy kombinatsiya-doimiy kuchlanishlar va taʼsir kuchlar, vaqtincha uzoq muddatli kuchlanishlar, qurilish paytida yuzaga keladigan taʼsir kuchlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus kombinatsiya-doimiy, vaqtinchalik uzoq muddatli, ehtimol qisqa muddatli va maxsus seysmik yoki boshqa kuchlanishlar yoki taʼsir kuchlarni.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Kuchlanishlar va taʼsir kuchlarining kombinatsiyasi uchun lahimlarning mustahkamlagich tuzilmalarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy kuchlanish va taʼsir kuchlar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) kon massivi tomonidan togʻ-kon bosimi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarining vazni mustahkamlagichga erkin taʼsir qilishini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyaning togʻ massivi bilan oʻzaro taʼsiri tufayli mustahkamlagichga taʼsir qiluvchi aloqa kuchlarini (kuchlanishlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) mustahkamlagichning oʻz vazni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) mustahkamlagich elementlariga dastlabki kuchlanishlar taʼsirida kelib chiqadigan taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) yer osti suvlarining bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvaqtincha kuchlanish va taʼsir kuchlarni:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) harorat taʼsirlari, shu jumladan sovuq taʼsirida togʻ jinsining koʻtarilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) tozalash lahimlari, boshqa lahimlar va suvning darajasini kamaytirishning taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) togʻ jinslari shishishi natijasidagi bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqisqa muddatli kuchlanish va taʼsir kuchlarini:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) mustahkamlagich orqasida tamponlash qilingan eritmaning bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) togʻ-kon oʻtish, transport mashinalari va komplekslarining yuklari taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) keng koʻlamli portlatish ishlari taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus kuchlanish va taʼsir kuchlarini:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) dinamik kuchlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) seysmik taʼsirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuklarning kombinatsiyalarini hisobga olishda QMQ 2.01.07-96 da belgilangan kombinatsiyalar koeffitsiyentlaridan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYuklarga ishonchlilik koeffitsiyenti γf, javobgarlik γn va kuchlanishlarning birikish ψ koeffitsiyentini QMQ 2.01.07-96 va mazkur ShNQ ga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Kuchlanishlarning asosiy va maxsus kombinatsiyalari uchun yuk koʻtarish qobiliyati va barqarorligini mustahkamlagichni hisoblashda GOST 27751-2014, GOST 26633-2012, QMQ 2.03.01-96 va mazkur ShNQ boʻyicha konstruksiyalarning ish sharoitlarini hisobga olgan holda materiallarning hisoblangan qarshiligi boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Mustahkamlagichni tanlash va hisoblash lahimdagi togʻ jinslari barqarorligi (barqarorlik toifalari) holatini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak. Bu holatlarning umumlashgan xususiyatlari quyidagi 4-jadvalda berilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
4-jadval |
|
Barqarorlik toifasi |
Barqarorlik holatini baholash |
Barqarorlik holatining xususiyatlari |
|
I |
Barqaror |
Togʻ jinslarining sezilarli siljimagan va sinmagan yoki kichik mahalliy yoriqlar mavjud |
|
II |
Oʻrtacha barqaror |
Lahimni oʻrab turgan jinslarda noelastik deformatsiyalar zonasining umumiy rivojlanishining dastlabki bosqichiga mos keladigan, massivga chuqur kirib boradigan togʻ jinslarining oz miqdorda tarqalishi; tuzilmali zaiflashgan zonalarda togʻ jinslarining yaxlitligini buzish mumkin. Togʻ jinslarining deformatsiyalari amortizatsiya xususiyatiga ega |
|
III |
Beqaror |
Lahim konturining erkin sezilarli siljishi bilan togʻ jinslarining deformatsiyalari va buzilish zonalarini yanada rivojlanishi. Jinslarning deformatsiyalar vaqtida zaif soʻnishiga bosqichma-bosqich yondashuv |
|
IV |
Oʻta beqaror |
Noelastik deformatsiyalanuvchi jinslarning katta zonalari ularni yoʻq qilish bilan lahim atrofida rivojlanadi. Lahimning erkin (yoki qoʻllab-quvvatlashning kichik tiklanishi bilan) konturining siljishi zaif soʻnuvchi va soʻnmas xususiyatga ega |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Togʻ jinslari va yuklarning mustahkamlagichga taʼsir etuvchi barqarorligini hisoblash, turini tanlash va mustahkamlagichni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Vertikal stvollarni mustahkamlash turini tanlash va parametrlarini hisoblash muhandislik-geologik, gidrogeologik sharoitlarga, zararli taʼsirga qarab, shuningdek ishlab chiqarish usullarini hisobga olgan holda stvol ogʻzi, kengaytirilgan qism, birikmalari uchastkalari uchun differensial ravishda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Stvol va shurflarning ogʻzini mustahkamlash monolit beton yoki temir-beton, metall yoki temir-beton tyubinglardan loyihalanishi kerak. Taʼsir etuvchi kuchlar, kanallar teshiklarining oʻlchamlari va vertikal lahim diametrlariga qarab stvol ogʻzini mustahkamlash turi bir, ikki va uch bosqichli, toj yoki qadam toj bilan loyihalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Stvol va shurflarning ogʻizlarini mustahkamlashni hisoblash vertikal va gorizontal bosim taʼsirida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal kuchlanishlarni mustahkamlagichning oʻz ogʻirligidan, mustahkamlagichga asoslangan uskunalar va inshootlarning massasidan bosim yigʻindisi sifatida gorizontal-massiv jinslarining bosimidan, sirt poydevorlari va tayanchlaridan kuchlanish va qatlamlardagi gidrostatik bosimdan aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Hisoblangan vertikal yuk 
k N (ts), stvol ogʻzini mustahkamlagich quyidagi (2) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγf — 1,17 ga teng yuk ishonchliligi koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγn — javobgarlik koeffitsiyenti 1,2 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQy — mustahkamlagichning oʻz vazni, kN (ts).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrp — vertikal stvolning ogʻzini mustahkamlagich togʻ jinslarining gorizontal (radial) bosimi kesishgan togʻ jinslari va tuproqlarning turi va xususiyatlariga va ularning suvga toʻyinish darajasiga qarab hisoblash mazkur ShNQ ning 2-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Stvolning kengaytirilgan qismini, shuningdek birikmasi uchastkalari mustahkamlagich turini tanlash va parametrlarini hisoblash yer osti suvlarining bosimini tozalash va boshqa ishlarning taʼsirini hisobga olgan holda kesishgan jinslarning barqarorligi toifalariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvol mustahkamlagichi hisoblanganda stvol va kontakt tegma yuklarni aylana boʻylab notekis taqsimlangan radial yuk boʻyicha quyidagi 1-rasmga muvofiq hisoblash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal lahimlarni mustahkamlagich boʻyicha togʻ jinslari barqarorligi va yuklarni hisoblash hamda Hisobiy chuqurlikni baholash mazkur ShNQ ning 3 va 4-ilovalarida koʻrsatilgan usullarga muvofiq bajarilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Matematik modellashtirish usullari ushbu metodlar doirasidan tashqarida qoʻllanilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Past harorat sharoitida stvollarni va boshqa lahimlarni mustahkamlashdagi yuklar haroratini va namlik rejimini va qazish mavjudligining barcha davrlarida togʻ jinslarining erishi, ularni muzdan ozod etish vaqtida toshlar hajmini kamaytirishning ehtimoliy jarayonlarini hisobga olgan holda aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Muzdan ozod etish jarayoni, shuningdek togʻ jinslarining zich qatlamlari stvol mustahkamlagichiga osib qoʻyilganda mustahkamlashning vertikal joylashishini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Stvolning qattiq mustahkamlangan kengaytirilgan uchastkalarida, shuningdek I, II va III toifadagi barqaror togʻ jinslaridagi stvol birikmalarining uchastkalari uchun tozalash ishlari, boshqa lahimlar, bosimli suv va suvning pasayishi taʼsiri boʻlmaganda, beton mustahkamlagichning qalinligi quyidagi 5-jadvalga muvofiq barqarorlik toifasi boʻyicha hisob-kitobsiz amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Vertikal lahimning mustahkamlagichidagi gorizontal yuklarning asosiy diagrammasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRmax — maksimal yuklanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRmin — minimal yuklanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR0 — yuklanishning bir tekis qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR2 — yuklanishning notekis qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишq — urinma kuchlanish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Uchastkaning joylashish chuqurligi, m |
Togʻ jinslarining yuzaga kelish burchaklarida beton mustahkamlagichining qalinligi, mm | |
|
35° gacha |
35° dan yuqori | |
|
500 gacha |
200 |
250 |
|
500 dan yuqori |
250 |
300 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII va III toifadagi barqaror togʻ jinslarida beton mustahkamlagichning qalinligi hisoblab chiqilishi kerak. Bunda qiymatlar yuqoridagi 5-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBosimli suv mavjud boʻlganda, tayanch turini tanlash va uni hisoblash suv oʻtkazmaydigan tayanchlar bilan toʻliq gidrostatik bosim va suv oʻtkazmaydigan tayanchlar bilan qoldiq bosimni hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Agar stvollarning beton, temir-beton mustahkamlagichning hisoblangan qalinligi 500 mm dan oshsa, unda shunga mos ravishda yuqori quvvat sinfining 500 mm qalinlikdagi beton mustahkamlagichidan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Birlashtirilgan beton, temir-beton va boshqa qattiq mustahkamlagichlar ankerlar bilan loyihalanmaydi va ishlatilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Tegishli asos bilan, stvol qattiq mustahkamlagichlar bilan I toifali togʻ jinslarida oʻtilgan boʻlsa, mustahkamlagichlar va ularning parametrlarini mazkur ShNQ ning 155-bandiga asosan qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Egiluvchan mustahkamlagichlarga ega stvolda, shuningdek koʻtarish moslamalari bilan jihozlanmagan, shamollatish stvollari va shurflarida, suv oqimlari 8 m3/soat dan oshmaydigan tozalash va suvni kamaytirish taʼsiri boʻlmagan taqdirda, koʻtarma lahimlari va maʼdan tushirgich joylarida, I va II toifadagi togʻ jinslarida sochmabeton yoki anker bilan birgalikda, sim toʻrlardan va sochmabetondan yasalgan beton mustahkamlagichlar qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI, II va III toifadagi barqaror togʻ jinslarida 8 m3/soat dan ortiq suv oqimlari bilan monolit beton mustahkamlagichdan foydalanish kerak. Shu bilan birga, barqarorlik I toifadagi togʻ jinslarida stvolning kengaytirilgan uchastkalarida sochmabeton mustahkamlagichning qalinligi quyidagi 6-jadvalga muvofiq hisob-kitobsiz olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
6-jadval | |
|
Uchastkaning joylashish chuqurligi, m |
Togʻ jinslarining yuzaga kelish burchaklarida sochmabeton mustahkamlagichining qalinligi, mm | |
|
35° gacha |
35° gacha | |
|
500 gacha |
80 |
120 |
|
500 dan yuqori |
100 |
150 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvol birikmalari oʻrnining qismlari uchun I toifadagi barqaror jinslarida, shuningdek stvolning kengaytirilgan qismlarida II toifadagi barqaror jinslarida sochmabeton mustahkamlagichning qalinligi mazkur ShNQ ning 5-ilovasiga muvofiq hisoblab chiqilishi kerak. Shu bilan birga, sochma beton mustahkamlagichning qalinligi 150 m gacha chuqurlikda kamida 500 mm va 200 m dan ortiq chuqurlikda 500 mm boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirlashtirilgan anker-sochmabeton mustahkamlagichda ankerlarning uzunligi la 2 m ga; ankerlar orasidagi masofa la 0,7 m ga teng boʻlishi kerak. Tegishli asos bilan anker uzunligini va ular orasidagi masofalarni oʻzgartirish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. IV toifadagi barqaror jinslarida, stvolning bosimli suvlari boʻlgan qismlarida, shuningdek kaliy va shunga oʻxshash konlarda tyubinglar, temir-beton, koʻp qatlamli tayanch va yetarlicha togʻ jinsi barqarorligi bilan monolit beton tayanchdan foydalanish kerak. Tuz konlarida, katta chuqurlikda, tegishli asos bilan, yetarlicha yuqori qarshilik yaratadigan, ammo hisoblash yoʻli bilan aniqlanadigan qattiq mustahkamlagich qarshiligidan kam boʻlgan materiallarning egiluvchan tashqi qobigʻini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Stvol va shurflarning kengaytirilgan qismini mustahkamlagichni hisoblash texnologik va oʻrnatish yuklarini hisobga olgan holda Rp massividagi jinslarning gorizontal (radial) bosimining va Rg yer osti suvlarining qoldiq bosimining umumiy taʼsirida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Stvollarning gorizontal lahim va kameralar bilan birlashish oʻrnini loyihalashda hamda ularning stvollarga taʼsirini istisno qilishda stvol boʻylab barqarorligi II toifadagi togʻ jinslariga kamida 30 m balandlikdagi togʻ jinslariga stvol yaqinida ishlov berish kerak. III va IV barqarorlik toifalari kamida 50 m qattiq mustahkamlagich oʻrnatilishi kerak. Barqarorlik toifasi I jinslarida mustahkamlanish turi tartibga solinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvololdi 10 m gacha boʻlgan lahimlaridan I va II toifadagi barqaror jinslarida, III va IV toifadagi jinslarda 30 m gacha boʻlgan tamponlash eritmalari bilan boʻlakli toshlar bilan toʻldiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Quyidagi 7-jadvalda koʻrsatilgan mustahkamlagichlar uchun keltirilgan qiymatlaridan yuqori boʻlgan ishlov berish yaqinidagi jinslarning kutilayotgan nisbiy deformatsiyalari qiymatlari bilan birga lahim va boshqa lahimlarning taʼsir zonalarida joylashgan vertikal lahimda, majburiy deformatsiyaga moslashtirilgan mustahkamlagichlarni yoki maxsus mustahkamlagichlarni himoya qilishning tarkibiy elementlari birgalikda bir qator togʻ jinslari bilan barcha barqarorlik toifasidagi jinslarda ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
7-jadval | |
|
Mustahkamlagich |
Nisbiy vertikal deformatsiyalar, mm/m | |
|
siqilganda |
Choʻzilganda | |
|
Monolit |
0,85 |
Koʻtarish qobiliyati boʻyicha 0,05 |
|
Monolit |
0,85 |
Yoriqlarni ochish orqali 0,25 |
|
Yigʻma |
2,00 |
1,00 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Stvolni mustahkamlashning tarkibiy elementlari stvol suv oʻtkazmasligining zarur darajasini hisobga olgan holda stvololdi massiv jinslarining kutilayotgan nisbiy deformatsiyalarini hisoblash asosida ishlab chiqilishi kerak. Shu bilan birga:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarining choʻzilish deformatsiyalari 7-jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan oshib ketsa, gorizontal boʻlinuvchi choklar bir-biridan 15 m dan ortiq boʻlmagan masofalarda, asosan kuchsiz jinslarning kesishishida taʼminlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslarning siqilish deformatsiyalari 7-jadvalda koʻrsatilganlardan 15 mm/m gacha oraliqda boʻlganda, gorizontal choʻkindi choklar eng katta deformatsiya joylarida va kuchli va kuchsiz jinslarning kontaktlarida yoki himoya qilinadigan hududlarda mustahkamlagichni siljitish choralari bilan taʼminlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjinslarning siqilish deformatsiyalari 15 mm/m dan oshsa, choʻkindi zonalar va katta vertikal muvofiqlik tugunlari taʼminlanishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgorizontal deformatsiyalar namoyon boʻlsa, keyin hisoblash bilan asoslanadigan mustahkamlash va egiluvchan tuzilmalarning yuk koʻtarish qobiliyatini oshirishni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Vertikal siqish deformatsiyalarini choʻkindi choklar bilan qoplash uchun vertikal lahimdagi choklar orasidagi maksimal masofa mazkur ShNQ talablariga muvofiq hisoblanadi, lekin 20 m dan oshmasligi kerak. Choʻkindi choklar egiluvchan materialdan tayyorlangan va agar kerak boʻlsa, gidro va gaz izolatsiyasi hamda maxsus germetik tugunlar oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻktiruvchi choklar orasidagi maksimal masofa l, m, quyidagi (3) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD1 — togʻ kon oʻtish lahimi diametri (qoralamasi), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишD0 — togʻ kon oʻtish lahimi diametri (oqlamasi), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишftr — togʻ jinsining mustahkamlagich ishqalanish koeffitsiyenti, 0,6-magmatik jinslar, qumtoshlar va ohaktoshlar uchun, 0,5-alyevrolit va argillit uchun va 0,4-koʻmir va tuz jinslari uchun qabul qilingan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRpr — QMQ 2.03.01-96 ga muvofiq qabul qilingan betonning siqilishga chidamliligi, kPa (ts/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRp — togʻ jinslarining hisoblangan gorizontal radial bosimi, kPa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγm — GOST 27751-2014 yoki QMQ 2.03.01-96 boʻyicha qabul qilingan mustahkamlash materiallari uchun ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Choʻkmali chokning hisoblangan ish balandligi hsh, mm, quyidagi (4) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔηr — himoyalangan maydon chegaralarida choʻkishning farqi, mm, formuladan Δηr = Σεimi aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишεi — himoyalangan maydon ichidagi nisbiy vertikal deformatsiyalar, mm / m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmi — qatlam qalinligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишap — siqilish materialining chok yoki muvofiqlik tuguni, %, moddiy sinovlar natijalariga koʻra qabul qilingan mustahkamlash materialiga ruxsat berilganlarga teng yuklarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Massivning vertikal va gorizontal deformatsiyalarini konstruktiv himoya choralari bilan tozalash ishlari taʼsiridan toʻliq qoplash bilan, vertikal ishlarni mustahkamlashda shakl bosimining qiymatlari ushbu ShNQ talablariga muvofiq, bunda tozalash ishlarining taʼsirini hisobga olmagan holda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu deformatsiyalarni tozalash ishlari taʼsiridan toʻliq qoplanmagan yoki lahimlarni himoya qilish uchun konstruktiv choralar boʻlmagan taqdirda, mustahkamlagichni hisoblash kutilgan harakatlar boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu bilan birga, mustahkamlagichning yuk koʻtarish qobiliyatining minimal qiymati, tozalash ishlarining taʼsirini hisobga olmagan holda, hech boʻlmaganda mustahkamlashdagi bosimning qiymatini olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Qattiq jinslarda gorizontal va qiya lahimlar parametrlarini tanlash va hisoblash, lahimning taʼsir darajasini hisobga olgan holda, tosh barqarorligi toifasiga qarab, togʻ jinslari va yuklarning kutilayotgan siljishlarini baholash asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu bilan birga yotish yoʻnalishi va togʻ jinslarining 20° dan 50° gacha burchak ostida oʻtgan lahimlarida togʻ jinslarining vertikal va gorizontal yoʻnalishlardagi siljishlari bilan bir qatorda ularning nimplastlarga normal boʻylab siljishlari ham hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Barcha turdagi mustahkamlagichlarga kuchlanishlarni hisobga olishda, rama egiluvchanligidan tashqari holatlarda, lahim osti, shifti va yon tomonlaridan farqli ravishda aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Lahimlarni saqlash shartlari, ularning javobgarligi va ishlash muddatiga qarab, monolit beton va temir-beton, yigʻma, blok, tyubing, ramali, anker, sochmabeton, anker-sochmabeton va egiluvchan mustahkamlagich turlaridan foydalanish kerak. Lahimlar orasidagi tasdiqlangan masofa mazkur ShNQ ning 6-ilovasiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Tegishli sharoitlarda mustahkamlagichning ustuvor turlari sifatida anker va kombinatsiyalangan mustahkamlagichlar olinishi kerak. Ankerli mustahkamlash parametrlarini tanlash konning butun ishlash davrida uning samarali ishlashini taʼminlashi kerak. Kombinatsiyalangan mustahkamlashni hisoblashda, konning ishlash muddati tugashidan oldin emas, balki ularning shakli qarshiligining chegara qiymatiga yaqinlashgan holda anker va mustahkamlagichlarni muvofiqlashtirilgan deformatsiyasini taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Mustahkamlagichlarni asta-sekin kuchaytirishda, shu jumladan birlashtirilgan mustahkamlagichni oʻrnatish talablari hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Choʻkindi jinslarda va sachratma togʻ jinslari boshqa boʻshashgan, yaxlit va plastik jinslarda gorizontal va qiya lahim kuchlanishlari muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarga qarab hisoblash aniqlanadi va qurilish tajribasi va eksperimental tadqiqot natijalariga asoslanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Tozalash ishlarining taʼsir zonasidan tashqarida qattiq choʻkindi (tuzdan tashqari) va magmatik jinslarda joylashgan gorizontal va qiya lahimlarda quyidagi maʼlumotlarni qoʻllash lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) monolit jinslar uchun I toifadagi barqaror togʻ jinslarda — qalinligi kamida 30 mm boʻlgan sochma-beton yoki anker mustahkamlagichini qoʻllash, monolitda esa oz miqdorda yorilgan togʻ jinslarda lahimlarni mustahkamlamaslik mumkin. Zaiflashgan kontaktlar tomonidan tosh kuchini yoʻqotishi mumkin boʻlgan sharoitda, metall ushlagich yoki mustahkamlagich elementlar bilan anker va sim toʻrlarni mahkamlash, soʻngra 40 — 50 mm qalinlikdagi sochma beton purkagichi qoʻllanilishi bilan bogʻliq maʼlumotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) barqarorlik II toifasidagi togʻ jinslarda-qalinligi kamida 80 mm boʻlgan sochmabetonni anker va sim toʻr bilan yoki birlashtirgan monolit beton mustahkamlagich, temir-beton ustunlardan yasalgan metall shiftlar, yigʻma, egiluvchan metall mustahkamlagich, anker-metall, metall gumbazli mustahkamlagich va jinslarning sochmabeton qoplamasi bilan bogʻliq maʼlumotlarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) III va IV toifadagi barqaror togʻ jinslarida — yigʻma tyubinglar va bloklarni, tegishli asos bilan metall beton, metall egiluvchan va anker mustahkamlagichlarini egiluvchan tayanchlar bilan birgalikda qoʻllash bilan bogʻliq maʼlumotlarni (I va II toifadagi barqaror tuproq jinslarida ushbu mustahkamlagichlarda teskari gumbazdan foydalanilmaydi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV toifadagi tuproqning choʻkindi jinslari va IV toifadagi magmatik jinslar uchun mustahkamlagichlar teskari gumbazli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII va IV toifadagi barqaror jinslarida teskari gumbazli mustahkamlagichlarini qoʻllash mumkin (ammo jinslarni sementlash, ularni mahkamlash yoki massivlarni tushirish orqali jinslar siljishini kamaytirish boʻyicha choralar koʻrilishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTeskari gumbazni qurish zarurati va uning parametrlari tuproq jinslarining siljishini, toʻldirish va mustahkamlagichning tiklanishini hisoblash, shuningdek uni oʻrnatish vaqtini hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Tuzli jinslarda mustahkamlagich turini tanlash ilmiy-texnik taʼminot asosida ilmiy tadqiqot ishlari natijalari va muayyan sharoitlar uchun tajriba sinovlari asosida amalga oshirilishi, ular yoʻq boʻlganda esa hisob-kitoblarni matematik (raqamli) modellashtirish usullari yordamida amalga oshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. IV toifadagi barqaror jinslarida joylashgan gorizontal va qiya lahimlarda, shuningdek tozalash ishlari va boshqa lahimlardan taʼsirlangan lahimlarda tizimli muvofiqlikka ega mustahkamlagichlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Qattiq ramali temir-beton (tekis, kassetali, teng qarshilikka ega) va moslashuvchan (metall toʻr, shishatolali oʻramdagi materiallar) rama tayanchlari orasida toʻsiqlardan foydalanish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Rc 15 MPa (150 kg/ cm2) dan kam boʻlgan lahim ostidagi jinslar bilan poʻlat gumbaz mustahkamlagichlarida ustunlarni tuproqqa bosishda ustunlar erga kirib ketishini oldini olish uchun tayanchlar oʻrnatilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Oʻta qiya va qiya plastlarida yotish yoʻnalishi tomon mustahkamlagich egiluvchan elementining konstruksiyasi kutilgan maksimal siljish nimplastlar normalini hisobga olib tanlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Ramali yoki yigʻma temir-beton mustahkamlagich bilan mahkamlangan, 30° dan ortiqroq nishablik burchaklaridagi qiya lahimlar, tamponlaj, mustahkamlash elementlarini anker bilan biriktirish, tayanch yoylari va mustahkamlash uchun boshqa choralar yordamida massiv bilan kengaytirilgan ulanishni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Minimal oʻlchamlari 2000 mm boʻlgan beton mustahkamlagichlar uzunligi 500 mm kengligi esa birikish oʻrni burchagi tomonidan gorizontal lahimning birikish oʻrnida taʼminlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlovlar birikish joyini loyihalashda birikadigan lahimlarning kesimlarini va ularning oʻzaro taʼsirini hisobga olgan holda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Gorizontal va qiya lahimlarning I toifadagi barqaror togʻ jinslari uchun mustahkamlagichlarni loyihalashda mustahkamlagich parametrlari hisob-kitobsiz olinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII, III va IV toifadagi togʻ jinslari uchun lahim mustahkamlagichining tarkibiy parametrlarini tanlash va hisoblash mustahkamlagichini lahim oʻtilishi va qurish texnologiyasini hisobga olgan holda togʻ jinslari va kuchlanishlarning kutilayotgan siljishlarini hisoblash asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Kamerani mustahkamlash turini tanlash va uning parametrlarini hisoblash tozalash va boshqa lahimlarning taʼsir darajasini hisobga olgan holda togʻ jinsining barqarorligi toifasiga qarab amalga oshirilishi kerak va u quyidagi talablarga ega:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) kameralarga tutashuvchi lahimlarining mustahkamlagichi kengligi kamera kengligiga nisbatan kamida ikki baravar (lekin 5 m dan kam boʻlmagan) masofada, shuningdek kameraning oʻziga qarshi tutashgan kameraning mustahkamlagich deformatsiya xususiyatlariga yaqin xususiyatga ega boʻlishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) ish paytida shaxta suvlari (suv yigʻgichlar, tiniqlashtiruvchi suv idishlari) joylashgan namlanish va shishishga moyil boʻlgan jinslarda qurilgan kameralarni mustahkamlagichi gidroizolatsiyalanishi yoki toshlarning shishishi tufayli toshlarning mustahkamligi pasayishini va qoʻshimcha yuklarni hisobga olgan holda hisoblanishi lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) portlovchi materiallar (PM) omborlari va elektr jihozlarining kameralarini suvga toʻyingan toshlarga joylashtirishda mustahkamlagichni gidroizolatsiyalash boʻyicha maxsus choralar koʻrilishi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) stvollarga ulangan kameralarda uskunalar va koʻtarish uskunalari uchun metall konstruksiyalarning ustunlari stvollarni mustahkamlagichi bilan bogʻlanmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) uskunalar uchun zamin ustunlarini mahkamlash va kameralarda koʻtarish va tashish moslamalari togʻ jinslarining siljishi natijasida hosil boʻlgan deformatsiyalar ustunlariga bevosita taʼsirini istisno qiladigan tarzda ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal lahimlarning mustahkamlagichlarini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Vertikal lahimlarning monolit beton va sochmabeton mustahkamlagich turlarining qalinligini hisoblash δk, mm, quyidagi (1) formulaga muvofiq amalga oshirilishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — vertikal lahim yuzasi, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγb — mustahkamlagichning ish sharoitlari koeffitsiyenti, 1,25 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγm — QMQ 2.03.01-96 va GOST 27751-2014 ga muvofiq qabul qilingan material (beton) uchun ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRpr — QMQ 2.03.01-96 va GOST 27751-2014 ga muvofiq qabul qilingan betonning hisoblangan siqilish kuchi, MPa (ts/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkr — stvolning kengaytirilgan qismlarida 1 ga teng va birikish maydonida (2-0,05•z) ga teng deb hisob qilingan mustahkamlagich tuzilishidagi kuchlanish konsentratsiyasi koeffitsiyenti, bu erda z — birikish tugunidan koʻrib chiqilayotgan qismgacha boʻlgan masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — gorizontal bosim, MPa (ts/m2), jinslar Rp va yer osti suvlari Rg bosimining umumiy sifatida aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишδpb — betonning atrofdagi buzilgan jinslarga kirib borishi tufayli hosil boʻlgan tosh-beton qobigʻining qalinligi (sochma beton uchun 50 mm ga, boshqa turdagi mustahkamlagichlar uchun — nolga teng deb hisoblanadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Qoyatosh va yarimqoyatosh jinslari bilan aloqasi buzilgan jinslarda, ularni maydalash zonalarida, boʻshashgan jinslarda va plastik gillarda, shuningdek toymali mustahkamlagichni hisoblash ilmiy natijalarga koʻra ichki va tashqi konturlardagi quvvat sharoitlariga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal stvol ogʻzi mustahkamlagichida togʻ jinslarining gorizontal bosimini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Jinslarining hisoblangan gorizontal (radial) bosimi Rp, MPa (ts/m2), kam bogʻlangan va gilli choʻkmali jinslarda stvol ogʻizi quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγf — 1,17 ga teng kuchlanish ishonchliligi koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγn — javobgarlikning ishonchlilik koeffitsiyenti 1,2 ga teng deb qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγd1 — 1,7 ga teng boʻlgan mustahkamlagich teshiklaridan 20 m va undan ortiq masofada boʻlganda, masofa 20 m dan kam boʻlsa 2,9 ga teng deb olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — stvol radiusi oqlamada, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишφ — choʻkmalarning ichki ishqalanish burchagi, grad;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишψ — ifodadan aniqlangan oʻlchamsiz koeffitsiyent:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — koʻrib chiqilgan maydonning yer yuzidan chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRf — stvol yaqinidagi sirtda joylashgan bino va inshootlardan eng katta qoʻshimcha kuchlanish, MPa (ts/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγ — togʻ jinsining (grunt) solishtirma ogʻirligi, kN/m3, quyidagi ifodadan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγ = ρmg, ρ, t/m3, va γ, MN/m3 γ = ρm(1000)-1g;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρ — togʻ jinsining (grunt) hajmiy vazni (grunt), MN/m3 (ts/m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишρm — togʻ jinsining (grunt) oʻrtacha zichligi, t/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg — erkin tushish tezlanishi, m/s2 (faqat SI birliklari uchun kiritilgan).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSuvga toʻyingan togʻ jinslarida hisob-kitob togʻ jinslarining ogʻirlashtirilgan massasi γ' bilan amalga oshiriladi va qoʻshimcha ravishda yer osti suvlarining bosimini hisobga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Rf eng katta umumiy qoʻshimcha kuchlanishi stvolning bir tomonida uning konturidan 5r0 dan oshmaydigan masofada joylashgan har bir bino (inshoot) dan kuchlanishlarning uchastkalarini yigʻishda maksimal sifatida grafik ravishda aniqlanadi (r0 — stvol radiusi oqlamada, m).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvol konturdan 5r0 dan ortiq masofada joylashgan binolardan (inshootlardan) ortiqcha kuchlanishlar ularning ahamiyati pastligi sababli hisobga olinmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvolga yaqinroq joylashgan har bir bino (inshoot)dan kuchlanish uchastkasi ushbu yuklamaning eng yuqori qiymati, Rfi, MPa (ts/m2) asosida qurilib, quyidagi (3) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQi — binoning massasi (tuzilishi), N (ts);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — stvol radiusi oqlamada, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишli — stvol yuzasi konturidan bino (inshoot) uzunligi boʻylab eng uzoq nuqtagacha boʻlgan masofa, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbi — bino (inshoot) ning tangensial kattaligi (kengligi boʻyicha), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — koʻrib chiqilgan maydonning yer yuzidan chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишψ — ifodadan aniqlangan oʻlchamsiz koeffitsiyent (2).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Binolar (inshootlar) Pf maks bir guruhidan maksimal ogʻirlashish quyidagi (4) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPf1,2…n — bino (inshoot) dan ogʻirlashish, MPa (ts/m2), yuqoridagi (3) formula boʻyicha aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишθ — 1-sonli bino (inshoot) tortishish markazidan oʻtgan radius bilan aniqlangan maksimal umumiy yukni qoʻllash chizigʻi orasidagi burchak, quyidagi (5) formula orqali aniqlanadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda θi — 1-sonli bino (inshoot) va № i larning yuk markazlaridan oʻtuvchi radiuslar orasidagi burchak, grad.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBurchakning boshlangʻich nuqtasi θi 1-sonli bino (inshoot)ning yuk markazidan oʻtuvchi radius boʻylab joylashtiriladi, shartli ravishda binolarni (inshootlarni) vertikal keyingi raqamlash bilan bosh rejaning pastki qismida joylashgan deb taxmin qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Stvol yaqinidagi maydonda joylashgan binolardan (inshootlardan) yuklarni hisoblash sxemasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal lahimlarni mustahkamlagich boʻyicha togʻ jinslari barqarorligi va yuklarni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Togʻ jinslarining barqarorligini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStvolning kengaytirilgan qismini, shuningdek birlashish oʻrni uchastkalarini mustahkamlash turini tanlash va parametrlarini hisoblash quyidagi 1-jadvalga muvofiq vertikal lahimlarning barqarorlik toifalarini aniqlash asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
1-jadval |
|
Togʻ jinslari barqarorligi toifasi |
Togʻ jinslarning barqarorligi holatini baholash |
Vertikal lahimlarda togʻ jinslarining barqarorlik mezoni S |
|
I |
Barqaror |
3 gacha |
|
II |
Oʻrta barqaror |
3 dan 6 gacha |
|
III |
Beqaror |
6 dan 10 gacha |
|
IV |
Oʻta beqaror |
10 dan ortiq |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: Rc ≤ 2 MPa boʻlganda togʻ jinslari barqarorligi IV toifasiga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVertikal lahim jinslarining barqarorlik mezonining qiymati C quyidagi (1) formula bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda kg — suvning tortish taʼsirini hisobga oluvchi koeffitsiyent. Oqova suvlardan tashqaridagi maydonlar uchun kg 1 ga teng, oqova jinslar uchun kg quyidagi (2) formula boʻyicha aniqlanadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh1 — togʻ jinsi qalinligining suv toʻsigʻining tuprogʻidan yer yuzasiga qadar balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишh2 — togʻ jinslarining qalinligi suvli gorizont qismidan suv toʻsigʻining yer (suvli qatlam shiftigacha) yuzasiga qadar balandligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγ — togʻ jinslarining hajmiy ogʻirligi, MN/m3;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγp, γv — shunga koʻra, suv qatlami togʻ jinsi zarralarining oʻziga xos massasi va suvning solishtirma ogʻirligi, MN/m3 (ts/ m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишε — gʻovak hajmining skelet hajmiga nisbati sifatida qabul qilingan va gidrogeologik tadqiqotlar natijasida aniqlangan suv qatlami jinslarining gʻovaklilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишN — koʻrib chiqilgan maydonning yer yuzidan chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRv — suvni kamaytirishni hisobga olgan holda yer osti suvlari bosimi, MPa (ts/ m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksb — boshqa lahimlarining stvolga taʼsir koeffitsiyenti: ksb stvolning kengaytirilgan qismlari uchun 1 ga teng; ksb birikish oʻrinlari uchun 1,5 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkts — tozalash ishlari stvolga taʼsir koeffitsiyenti: kts taʼsir qilmaydigan uchastkalar uchun 1 ga teng (tozalash ishlariga kts duch kelganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkα — togʻ jinslarining vujudga kelish burchagining taʼsir koeffitsiyenti, α, grad: gorizontal yotgan jinslar uchun kα 1 ga teng, boshqa hollarda kα quyidagi formuladan olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkt — loyihalanayotgan lahim ekspluatatsiyasi ish vaqtining taʼsir koeffitsiyenti: shaxta stvollari uchun kt 1 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNr — jinslarning chuqurligi va ularning kuchlanish holati bilan belgilanadigan hisoblangan chuqurlik, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRs — togʻ jinslarining siqilishga hisoblangan qarshiligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: mazkur ilovaning (1) formulasidagi Rc kg/sm2 kattalik bilan Rc oʻrniga 0,1 Rc ni almashtirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Vertikal shaxta stvollarining kengaytirilgan uchastkalarini mustahkamlashga togʻ-kon bosimini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinslarining hisoblangan gorizontal (radial) bosimi Rp, MPa (ts/m2), tozalash ishlari taʼsiridan gorizontal deformatsiyalar taʼsiri boʻlmaganda vertikal lahimning kengaytirilgan qismini mustahkamlash quyidagi (3) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr0 — lahim radiusi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγf — yukning ishonchlilik koeffitsiyenti, 1,17 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγn — javobgarlikning ishonchlilik koeffitsiyenti, 1,2 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγd — ish sharoitlari koeffitsiyenti quyidagi 2-jadvalga koʻra olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnn — notekis yuk uchastkasi bilan hisoblangan (maksimal) bosim kamayish koeffitsiyenti quyidagi 3-jadvalga koʻra olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
2-jadval |
|
Mustahkamlagich turi |
Ish sharoiti koeffitsiyenti γd |
|
Sochmabeton |
0,50 |
|
Yigʻma |
0,75 |
|
Monolitli |
0,80 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
3-jadval | |
|
Togʻ jinslari yotish burchagi α, grad |
Koeffitsiyent nn | |
|
Ketma-ket va parallel togʻ-kon oʻtish sxemalarida |
Birlashtirilgan togʻ-kon oʻtish sxemasida | |
|
10 gacha |
2,00 |
1,75 |
|
10 dan 35 gacha |
2,50 |
2,00 |
|
35 dan yuqori |
2,75 |
2,25 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn — I, II va III toifadagi barqaror jinslari uchun mustahkamlagichdagi meʼyoriy bosim, MPa (ts/m2), va quyidagi (4) va (5) formulalarga asosan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS ≤ 6 boʻlganda Rn = 0,01 [(2S — 1) + Δ]; (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS> 6 boʻlganda Rn = 0,01 [(3S — 7) + Δ]; (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — mazkur ilovaning (1) formulasi bilan hisoblangan vertikal lahim jinslarining barqarorligi mezoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишΔ — togʻ-kon oʻtish ishlari texnologiyasini hisobga oladigan parametr quyidagilarga teng:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишketma-ket va parallel texnologik sxemalar bilan-nolga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmobil opalubka bilan kirib borishning birlashtirilgan texnologik sxemasi bilan. S ≤ 6 Δ da 2 ga va 10 ≥ S> 6 Δ da 3 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV toifadagi barqaror jinslari uchun Rn belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh: mazkur ilovaning (4) va (5) formulalarida 0,01 koʻpaytuvchi SI birliklarida kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Birikish oʻrni sohasidagi vertikal stvol mustahkamlagich Rp togʻ jinslarining bosimini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirikish oʻrnidan 20 m yuqoriga va 20 m pastga vertikal lahim uchun Rp (3) togʻ jinslarining hisoblangan gorizontal bosimi nn va Rn qiymatlari oʻrniga nns va Rsn, qiymatlarini olib, quyidagi (6) va (7) formulalar bilan aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnns = nn + (20 — z)•x; (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRsn = Rn•(1,5 — 0,25•z), (7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишz — birikish oʻrni maydonidan koʻrib chiqilayotgan yuzaga boʻlgan masofa, 20 m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишx — quyidagi 4-jadvalga muvofiq olingan kengaytirilgan qismdan birikish maydoniga oʻtish koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
4-jadval | |
|
Togʻ jinslari yotish burchagi α, grad |
Koeffitsiyent nn | |
|
Ketma-ket va parallel togʻ-kon oʻtish sxemalarida |
Birlashtirilgan togʻ-kon oʻtish sxemasida | |
|
10 gacha |
0,050 |
0,037 |
|
10 yuqori |
0,025 |
0,025 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ishlab chiqilgan lahim kesishmasida vertikal shaxta stvol mustahkamlagichida Rp togʻ jinslarining bosimini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIlgari ishlangan lahimlarning shiftga 6m gacha va ostga 6m gacha boʻlgan masofa kesishmasida (bu erda m — plast qalinligi), mustahkamlagich boʻyicha Rrn, MPa, tartibga soluvchi bosimning qiymati quyidagi (8) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRrn = 0,66•Rn + 0,1 MPa, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda Rn — meʼyoriy bosim mazkur ilovaning (4) yoki (5) formulalariga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Yer osti suvlari bosimi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYer osti suvlarining bosimi Rg, MPa (ts/m2), ularni tamponaj qilmasdan togʻ jinslaridagi lahimlarni mustahkamlash quyidagi (9) formula bilan, togʻ jinslari tamponaji ishtirokida esa — quyidagi (10) formula bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγf — yukning ishonchlilik koeffitsiyenti, 1,1 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγv — suvning solishtirma ogʻirligi, MN/m3 (ts/ m3);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNe — gidrogeologik tadqiqotlar natijalari bilan aniqlangan ushbu qatlamdagi tabiiy yoki kamaytirilgan umumiy suv bosimi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишr1, r0, rt — tashqi radius, mustahkamlagichning ichki radiusi va tamponlangan zonaning radiusi, mos ravishda, m; nomaʼlum r1bilan hisoblash birinchi yaqinlashish uchun r1 — r0 beton mustahkamlagichining qalinligi 0,5 m ga teng boʻlishi kerak, soʻngra mustahkamlagich qalinligini aniqlash kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR(t) — lahimning drenajining taʼsir radiusi, quyidagi formuladan gidrogeologik tadqiqotlar boʻyicha aniqlangan
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa — suv qatlamining bosim oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti, m2/sut;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — drenaj ishlari boshlanish vaqti, sut.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш(9) va (10) formulalarda Rg, Rn dan ortiq hisob-kitoblarga koʻra, mustahkamlagich ishga kiritilgandan keyin 2 oy davomida mos t olib, vaqtni sozlashni hisobga olish kerak boʻlgan hollarda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar 
4 dan kam, (9) formula Rg 0 ga teng boʻladi, 100 dan koʻp boʻlganda — quyidagi formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRg = Ne•γv.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur ilovaning (3) formulasida suvga toʻyingan togʻ jinslarining gorizontal bosimini hisoblashda nn koeffitsiyenti oʻrniga 
koeffitsiyent olinib, quyidagi (11) formula bilan aniqlanadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy chuqurlikni baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlarni (stvol yuzasi) joylashtirish Nr ning hisoblangan chuqurligi ushbu togʻ massivining kuchlanish holatidagi farqni eksperimental va analitik materiallarni umumlashtirishda qabul qilingan oʻrtacha sharoitlardan, tozalash ishlarini bajarish sohasida togʻ massivini tushirish va yuklash maydonidan tashqarida hisobga olgan holda aniqlanadi va mazkur ShNQ asosida kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNr qiymati massivdagi haqiqiy togʻ jinslarining tarangligi qiymati bilan aniqlanadi, shu jumladan yonbosh bosim λ koeffitsiyenti qiymati bilan belgilanadi. Muayyan sharoitlarda togʻ massividagi dastlabki kuchlanish maydonini bunday differensial baholash uchun zamonaviy geodinamik rayonlashtirish maʼlumotlari va maʼlum bir massivdagi jinslarning yonbosh bosim koeffitsiyentini aniqlash uchun laboratoriya usullari, avvalgi vaqt davomida geologik oʻzgarishlarni, ushbu jinslarning chuqurligini hisobga olgan holda ishlatilishi kerak va hosilalar va boshqa geologik jarayonlar aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisobiy chuqurlik Nr ni aniqlash quyidagi (1) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNr = N•k, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda N — lahim yoki uning uchastkasini joylashtirish chuqurligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишk — togʻ massivining haqiqiy kuchlanish holati va hisoblangan oʻrtacha farqni hisobga oladigan koeffitsiyent. Togʻ massividagi haqiqiy yonbosh bosim koeffitsiyentining maʼlum qiymati bilan Nr ning taxminiy chuqurligini quyidagi 1-rasmda koʻrsatilgan nomogramma bilan aniqlash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Nr ning hisoblangan chuqurligini aniqlash uchun nomogramma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda: 1 — mustahkamligi past boʻlgan loytashlash, loyli va uglerodli slanetslar, loy sementli alevolitoshlar, yemirilgan loyli qumtoshlar (R = 22 MPa, χ/β = 0,51); 2 — slyudali va loyli sementli alevolitlar va qumtoshlar, loy toshlar (R = 40 MPa, χ/β = 0,32); 3-qumtoshlar, alevolitlar, loy toshlar, kremniyli gil ustidagi qumli slanetslar, gil karbonat va boshqa oʻrta quvvatli sement, ohaktosh (R = 75 MPa, χ/β = 0,20); 4 — karbonatli va kremniy karbonatli sementdagi boshqa qumtoshlar va alevolitlar, ohaktoshlar (R = 100 MPa,χ/β = 0,16); R — oʻrtacha togʻ jinslari kuchi, χ/β — umumlashtirilgan geologik koʻrsatkich.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGorizontal, qiya lahim va kameralarni mustahkamlash uchun togʻ jinslari barqarorligi va yuklarini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Togʻ jinslarning barqarorligini hisoblash va ularning siljishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTogʻ jinslarining barqarorligi mezoni sifatida ularning siljishlarining qiymati u mustahkamlanmasdan ishlashining butun davri uchun konning kesma konturida quyidagi 1-jadvalga muvofiq olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
|
|
1-jadval |
|
Togʻ jinslarining barqarorligi toifasi |
Togʻ jinslarning barqarorligi holatini baholash |
Siljish U, mm | ||
|
Choʻkindi jinslar (qumtoshlar, alyevrolitlar, argillitlar, ohaktoshlar, koʻmir va b.) |
Magmatik jinslar (granitlar, dioritlar, porfiritlar va boshqalar.) |
Tuzli jinslar (tosh tuzi, silvinit, karnalit va boshqalar.) | ||
|
I |
Barqaror |
50 gacha |
20 gacha |
200 gacha |
|
II |
Oʻrta barqaror |
50 dan 200 gacha |
20 dan 100 gacha |
200 dan 300 gacha |
|
III |
Beqaror |
200 dan 500 gacha |
100 dan 200 gacha |
300 dan 500 gacha |
|
IV |
Oʻta beqaror |
500 dan yuqori |
200 dan yuqori |
500 dan yuqori |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlarni maʼlum bir barqarorlik toifasiga tayinlash, lahimlarning shifti, osti va yon tomonlarida differensial ravishda belgilanadigan kesma konturidagi jinslarning maksimal siljishlarining mutlaq qiymatiga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишChoʻkindi va magmatik jinslarda va tozalash ishlari taʼsir zonasidan tashqarida joylashgan gorizontal va qiya lahimlar uchun siljish qiymati quyidagi (1) formula bilan aniqlanishi kerak
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU = kθ•kα•ks•kv•Kt•Ut, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda Ut — jinslarning siljishi, mm, tipik sifatida qabul qilingan, jinslarning siqilishga hisoblangan qarshiligiga qarab 1-rasmda koʻrsatilgan grafiklar bilan aniqlanadi. Rc va Nr kon joylashgan oʻrinning tahminiy chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkα — togʻ jinslarining yotish burchagi va lahimning kirish yoʻnalishi jinslarning urilishiga yoki yorilishga qarshilikning asosiy tekisliklariga nisbatan taʼsir koeffitsiyenti quyidagi 2-jadval orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
2-jadval | |||||||||||
|
Lahim yoʻnalishi |
Koeffitsiye�tlar kα va kθ togʻ jinslarining vujudga kelish burchaklarida α togʻ jinslarining yoki asosiy tekisliklarning sinishqoqligi, gradus | |||||||||||
|
20 gacha |
30 |
40 |
50 |
60 |
70 dan yuqori | |||||||
|
kα |
kθ |
kα |
kθ |
kα |
kθ |
kα |
kθ |
kα |
kθ |
kα |
kθ | |
|
Yotish yoʻnalishiga qarab |
1,00 |
0,35 |
0,95 |
0,55 |
0,80 |
0,80 |
0,65 |
1,20 |
0,60 |
1,70 |
0,60 |
2,25 |
|
Yotish yoʻnalishiga perpendikulyar |
0,70 |
0,55 |
0,60 |
0,80 |
0,45 |
0,95 |
0,25 |
0,95 |
0,20 |
0,80 |
0,15 |
0,55 |
|
Yotish yoʻnalishiga burchak ostida |
0,85 |
0,45 |
0,80 |
0,65 |
0,65 |
0,90 |
0,45 |
1,05 |
0,35 |
1,10 |
0,35 |
0,95 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkθ — togʻ jinslarining koʻchish yoʻnalishi koeffitsiyenti: lahim shiftidan yoki ostidan siljishlarni aniqlashda (vertikal yoʻnalishda) kθ 1 ga teng, togʻ jinslarining yonbosh siljishlarni aniqlashda (gorizontal yoʻnalishda) kθ 2-jadval orqali aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишks — lahim kattaligining taʼsir koeffitsiyenti, quyidagi (2) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишks = 0,2•(b — 1), (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda b — lahim kengligi (qoralama), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkv — bitta lahim va kameralar uchun qabul qilingan boshqa lahimlarning taʼsir koeffitsiyenti 1,0 ga teng, bir tomonlama lahimlar uchun — 1,4 ga, ikki tomonlama lahimlar yoki kesishgan lahimlar bilan murakkab lahimlar uchun — 1,6 ga teng boʻladi, parallel lahimlar uchun quyidagi (3) formulaga muvofiq hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda L — lahimlar orasidagi masofa, m; b1+b2 — togʻ-kon oʻtish ishlarining oʻzaro taʼsir qiluvchi lahimlarning umumiy kengligi (qoralama), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkL — mazkur ilovaning (3) formulasi boʻyicha aniqlanuvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkt — mustahkamlagichni oʻrnatish vaqtining taʼsir koeffitsiyenti. Xizmat muddati t 15 yildan ortiq boʻlsa, Kt=1, xizmat muddati t 15 yildan kam boʻlsa Kt quyidagi 2-rasmda koʻrsatilgan grafik boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-rasm. Togʻ jinslarining tipik siljishi Ut ni aniqlash grafiklari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-rasm. t 1 yildan 15 yilgacha boʻlganda Kt koeffitsiyentini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
3-jadval | |||||||
|
Lahimning yer yuzasidan hisobiy chuqurligi Nr, m |
Hisobiy qarshilik Rc, MPa (kg/sm2) da kL koeffitsiyent | |||||||
|
Yotish burchagiga parallel |
Yotish burchagiga perpendikulyar | |||||||
|
30 (300) |
60 (600) |
90 (900) |
120 (1200) dan katta |
30 (300) |
60 (600) |
90 (900) |
120 (1200) dan katta | |
|
300 gacha |
3,5 2,0 |
1,8 1,6 |
1,5 1,3 |
1,2 1,0 |
1,8 |
1,5 |
1,2 |
1,0 |
|
300 dan 600 gacha |
4,0 2,5 |
2,0 1,8 |
1,7 1,5 |
1,4 1,2 |
2,2 |
1,8 |
1,5 |
1,2 |
|
600 dan 900 gacha |
4,5 3,0 |
2,5 2,1 |
2,0 1,7 |
1,6 1,4 |
2,6 |
2,1 |
1,7 |
1.4 |
|
900 dan 1200 gacha |
5,0 3,5 |
3,5 3,0 |
2,5 2,0 |
1,8 1,6 |
3,0 |
2,5 |
2,0 |
1,5 |
|
1200 dan yuqori |
5,5 4,0 |
4,0 3,5 |
3,0 2,3 |
2,0 1,8 |
3,4 |
2,9 |
2,4 |
1,7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh — Suratda kL lahim nishabligi α 35° gacha va maxrajda α 35° ortiq; kL qiya lahimlar uchun yotish burchagiga parallel oʻtilgan gorizontal lahimdek olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Tozalash ishlari taʼsir zonasida joylashgan lahim uchun togʻ jinslarining hisobi siljishlarini aniqlash ilmiy-tadqiqot ishlari natijalariga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Tuz va shunga oʻxshash jinslar uchun U siljishining qiymati quyidagi (4) formula bilan aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишU = 500•εθ•b•(1 + 0,07•t) •kv, (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda εθ — quyidagi 3-rasmdagi grafik boʻyicha aniqlangan lahim xizmat davrining birinchi yili uchun togʻ jinslarining nisbiy deformatsiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb — lahim kengligi (qoralama), m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишt — lahim xizmat muddati, yil; kv — mazkur ilovaning (1) formulasi boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-rasm. εθ ni aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Gorizontal va qiya lahimlar mustahkamlagichi uchun togʻ jinslari bosimini hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha turdagi mustahkamlagichlarga hisoblangan kuchlanish (rama egiluvchanligi bundan mustasno), lahim shifti va ostida (vertikal yoʻnalishda), yon tomonlarda (gorizontal yoʻnalishda) va togʻ jinslarining yotish burchagida differensial ravishda aniqlanadi, nimplastlar yotish burchagi 200 nishablikdan 500 nishablikkacha boʻlganda quyidagi (5) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR = γf• γn•mv•Pn, (5)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn — mustahkamlagichga taʼsir etuvchi meʼyoriy kuchlanish, kPa (ts/m2);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγf — kuchlanishga ishonchlilik koeffitsiyenti, quyidagi 4-jadvalga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишγn — asosiy ochilish ishlari uchun qabul qilingan javobgarlik koeffitsiyenti — 1.1 ga teng; boshqa lahimlar uchun — 1 ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmv — burgʻulash va portlatish usuli uchun 1 ga teng deb qabul qilingan ish sharoitlari koeffitsiyenti, kombayn usuli orqali oʻtish ishlarida quyidagi 5-jadval boʻyicha qabul qilingan qiymatlar olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
|
4-jadval |
|
Siljish qiymati U, mm |
Koeffitsiyent γf | |
|
Asosiy ochuvchi lahimlar |
Magistral va boshqa lahimlar | |
|
50 dan |
1,25 |
1,10 |
|
50 dan 200 gacha |
1,10 |
1,05 |
|
200 dan 500 gacha |
1,05 |
1,00 |
|
500 dan ortiq |
1,00 |
1,00 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
5-jadval | |||
|
Np/Rc nisbati |
1,6 gacha |
1,6 dan 2,0 gacha |
2,0 dan 2,5 gacha |
2,5 dan ortiq |
|
Koeffitsiyent mv |
0,6 |
0,8 |
0,9 |
1,1 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRn meʼyoriy kuchlanishi quyidagi 4-rasmda koʻrsatilgan grafik boʻyicha, Ut mustahkamlagichni oʻrnatishdan oldingi siljishlarni, Uz toʻldirish (zabutovka) materialni siqilishini va Ukr konstruktiv egiluvchanligini hisobga olgan holda siljishga nisbatan U aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlagich oʻrnatishdan oldingi siljish Ut quyidagi (6) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUt = U•Kt, (6)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda Kt — togʻ jinslarining siljishiga vaqtning taʼsir koeffitsiyenti quyidagi 5-rasmdagi grafik boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToʻldirish (zabutovka) materialining Uz siqilishi tufayli kompensatsiya qilingan siljishlar materialning siqilishiga, toʻldirish qatlamining qalinligiga, mustahkamlagich shakli kuchlanishiga bogʻliq va eksperimental ravishda aniqlanadi. Maydalangan togʻ jinslaridan ortiqcha material uchun tajriba maʼlumotlari boʻlmagan taqdirda oʻz qiymatini ortiqcha qatlam qalinligining 2 % ga teng qilib olish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-rasm. Mustahkamlagichga meʼyoriy kuchlanishni aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-rasm. t 1 yildan kam boʻlganda Kt koeffitsiyentini aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMustahkamlagichning konstruktiv egiluvchanligi Ukr uning texnik xususiyatlariga muvofiq qabul qilinadi. Monolit beton va temir-beton mustahkamlagichlar uchun konstruktiv egiluvchanligi Ukr aniqlashda betonning siqilish qiymati va qattiqlashishi hisobga olinishi kerak, bunda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbir yoʻlli lahim uchun 20 mm ga teng;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишikki yoʻlli lahim uchun-40 mm.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Kameralarni mustahkamlagichida togʻ-kon bosimini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKameralarni mustahkamlashdagi kuchlanishlarni hisoblashda quyidagilar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkengaytirilgan kameralar uchun (uning kengligi kamera uzunligiga nisbatan koʻproq boʻlsa 5) mazkur ilovaning (2) formulasi boʻyicha qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишcheklangan uzunlikdagi kameralar uchun quyidagi (7) formula bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишRk = ksn•kvk•R, (7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR — mustahkamlagichga taʼsir etuvchi hisobiy kuchlanish mazkur ilovaning (5) formulasi bilan aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишksn — quyidagi 6-rasm grafigi boʻyicha togʻ jinslari barqarorligi toifasiga qarab aniqlanadigan kameralarni mustahkamlash boʻyicha kuchlanishni kamaytirish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkvk — kameraning uzun tomoniga tutash lahimlarning taʼsir koeffitsiyenti quyidagi 6-jadval boʻyicha Vk kameraning oraliqlari va tutash Vv lahimlarining nisbatiga qarab aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-rasm. ksn koeffitsiyentini aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu erda: Lk — kamera uzunligi; Vk — kamera eni; I, II, III, IV — togʻ jinslari barqarorligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
6-jadval | ||||
|
|
1 |
2 |
3 |
4 | |
|
Koeffitsiyent kvk |
Bir tomonlama tutash lahimlar |
1,4 |
1,2 |
1,1 |
1,05 |
|
Ikki tomonlama tutash lahimlar |
1,6 |
1,3 |
1,15 |
1,1 | |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh — Koeffitsiyent kvk =1, agar tutash lahimlar kamera yon tomonidan (torets) joylashgan boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.09.13-22 “Yer osti kon lahimlarini loyihalash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlar orasidagi tasdiqlangan masofani aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKon qazib olish va kapital lahimlar (ular orasidagi saqlash togʻ ustuni), stvololdi hovlisi va stvolning togʻ-kon oʻtilishi oʻrtasidagi minimal ruxsat etilgan masofa Ld quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLd = (bl + b2)•kL•kst, (1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda (bl + b2) — oʻzaro taʼsir qiluvchi lahimlarning umumiy kengligi, m;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkL — lahimlarning taʼsir koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkst — stvol va lahim orasidagi masofani aniqlashda qoʻllaniladigan koeffitsiyent 0,6 ga teng, va lahimlar orasidagi masofa koeffitsiyenti 1,0 ga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишLahimlarning taʼsir koeffitsiyenti quyidagi formulalar bilan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplastga perpendikulyar joylashgan lahimlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkL =0,25•S + 1,0,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda jinslarning barqarorlik mezoni S mazkur ShNQning 3-ilovasiga muvofiq aniqlanadi, ammo ksb va kα koeffitsiyentlarsiz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplast yoʻnalishi boʻyicha yotgan lahimlar uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkL = (0,4 — 0,002897•α)•S + 1,0,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda jinslarning barqarorlik mezoni S mazkur ShNQning 3-ilovasiga muvofiq aniqlanadi, ksb hisobga olinmaydi, lekin kα koeffitsiyenti bunda hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишα — togʻ jinslari qatlamlarining yotish burchagi (darajalarning raqamli qiymatlari).