23.12.2022 yildagi 255-son
ONLINE TRANSLATE
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
BuyruGʻI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 25-yanvarda hisobga olindi, hisob raqami 144-son]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Oʻzbekiston Respublikasi davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1996-yil 6-noyabrdagi 164-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.04.12-97 “Poʻlat truba oʻtkazgichlarni pishiqligi hisob-kitobi” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Uy-joy kommunal xoʻjalik vazirligi va Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2022-yil 23-dekabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
255-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vaziri Sh. XIDOYATOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2022-yil 24-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2022-yil 9-noyabr
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 23-dekabrdagi 255-son buyrugʻiga
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) bosimi 10 MPa, harorati minus 70 °S dan plyus 450 °S gacha boʻlgan suyuq va gazsimon moddalar tashiladigan, diametri 1400 mm gacha boʻlgan poʻlat quvuroʻtkazgichlar (bundan buyon matnda quvuroʻtkazgichlar deb yuritiladi)ga taalluqli boʻlib, ularni mustahkamlikka hisoblash tartibini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Ushbu SHNQ da quyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.03 — Seysmik hududlarda qurilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
QMQ 2.01.07 — Yuklar va taʼsirlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.02.03 — Qoziqli poydevorlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.03.05 — Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash meʼyorlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.05.03 — Koʻpriklar va quvurlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 24856-14 — Quvuroʻtkazgichlar armaturasi. Atamalar va taʼriflar (Rasmiy manba: GOST 24856-14 Armatura truboprovodnaya. Termini i opredeleniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
GOST 12.1.007-76 — Zararli moddalar. Tasnifi va umumiy xavfsizlik talablari (Rasmiy manba: GOST 12.1.007-76 Vrednie veshestva. Klassifikatsiya i obshiye trebovaniya bezopasnosti).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
anker — trassaning suv bosgan joylarida quvuroʻtkazgichning loyihada keltirilgan holatini taʼminlovchi qurilma;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nominal diametr — quvuroʻtkazgichning ichki diametriga taxminan teng boʻlgan, mm larda ifodalanadigan va GOST 24856-14 ga muvofiq qabul qilingan sonlar qatori olingan eng yaqin qiymatga mos keladigan oʻlcham;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ishchi bosim — quvuroʻtkazgichlarning loyihada keltirilgan barcha statsionar rejimlarida belgilangan nuqtasidagi eng katta ortiqcha bosim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
biriktirish detallari — quvuroʻtkazgichning diametri, devorining qalinligi va germetikligini oʻzgartirishga moʻljallangan elementlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
elastik egilish — vertikal yoki gorizontal tekisliklarda quvuroʻtkazgich oʻqi yoʻnalishining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblashga oid belgilar va qisqartmalar mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Quvuroʻtkazgichlar uchun GOST 12.1.007-76 talablariga javob beruvchi quvurlar va biriktirish detallaridan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash chegaraviy holatlar uslubida olib boriladi, shuningdek quvurlar, uchtalik tarmoqlagichlar, bir diametrdan boshqasiga oʻtkazish detallari, tirsaklar, tiqinlar devorlarining qalinligini aniqlash quvuroʻtkazgichning qabul qilingan konstruktiv yechimini tekshirish (sinash) boʻyicha hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Quvuroʻtkazgichlarni tekshirish boʻyicha hisoblash ishlari yuklar va taʼsirlarning aniq bir konstruktiv yechim uchun tanlangan quvuroʻtkazgich koʻndalang kesimlarining mustahkamligi va turgʻunligini baholash orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Qayta tiklangan poʻlat quvurlardan foydalanishda yangi poʻlat quvuroʻtkazgichlar qurilishi va mavjud poʻlat quvuroʻtkazgichlar rekonstruksiyasining loyiha va ishchi hujjatlaridan foydalanilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Yuklar va taʼsirlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblashni ularni qurishda (yotqizishda), sinashda va ekspluatatsiya qilishda yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarni hisobga olgan holda bajarish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisobiy yuklar va taʼsirlar hamda ularning mumkin boʻlgan uygʻunlashuvi QMQ 2.01.07 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. Yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentini (γf ) mazkur SHNQ ning 2-ilovasiga muvofiq qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
10. Quvuroʻtkazgichning ochish-yopish armaturasi izolyatsiya qoplamalarining hamda gruntning ogʻirliklari, shuningdek grunt bosimidan tushadigan meʼyoriy yuklar ogʻirligi QMQ 2.01.07 talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
11. Quvuroʻtkazgichning oldindan kuchlanishidan hosil boʻladigan taʼsirlar (berilgan profil boʻyicha elastik egilish, quvuroʻtkazgich yer ustiga yotqizilganda kompensatorlarning oldindan choʻzilishi)ning meʼyoriy qiymatini quvuroʻtkazgichning qabul qilingan konstruktiv yechimi boʻyicha aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. Tashilayotgan modda bosimining meʼyoriy qiymati loyiha topshirigʻi boʻyicha belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Tashilayotgan modda ogʻirligidan quvuroʻtkazgichning birlik uzunligiga tushadigan meʼyoriy yuk (qm) quyidagi (1) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(1)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dt — quvurlar va biriktiruvchi detallarning tashqi diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γm — tashilayotgan moddaning hajmiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tnom — biriktiruvchi detallar quvurlari devorining nominal qalinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14. Quvuroʻtkazgichda meʼyoriy haroratning oʻzgarishi ekspluatatsiya jarayonida quvuroʻtkazgich devorida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan maksimal yoki minimal harorat va quvuroʻtkazgichning hisobiy sxemasi qayd qilinadigan eng kichik yoki eng katta harorat orasidagi farqqa teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Yer usti boʻylab yotqizilgan quvuroʻtkazgichning birlik uzunligiga qordan tushadigan meʼyoriy yuk (qq)quyidagi (2) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qq = 0.4Sq(dt + 2ti), (2)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Sq — yerning 1 m gorizontal sathiga tushadigan qor qatlamining ogʻirligi QMQ 2.01.07 ga muvofiq qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ti — issiqlik izolyatsiyasi qoplamasining qalinligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. Muzlaydigan qatlamlarda yer ustiga yotqizilgan quvuroʻtkazgichning birlik uzunligiga tushadigan meʼyoriy yuk quyidagicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvuroʻtkazgichning tashqi diametri (dt+2ti)≤ 70 mm ga teng boʻlganda, QMQ 2.01.07 ga muvofiq chiziqli muz yukining meʼyoriy qiymati sifatida;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvuroʻtkazgichning tashqi diametri (dt+2ti)>70 mm boʻlganda esa quyidagi (3) formuladan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qmuz=π(dt + 2ti)iʼ, (3)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, iʼ — muzlagan sirt yukining QMQ 2.01.07 boʻyicha aniqlanadigan normativ qiymati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
17. Yer ustiga yotqizilgan quvuroʻtkazgichning birlik uzunligiga toʻgʻri keladigan va uning oʻqi boʻyicha vertikal tekislikka perpendikulyar taʼsir qiluvchi meʼyoriy shamol kuchi quyidagi (4) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ωp = (ωstc + ωdyn)∙(de + 2tinz), (4)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, ωstc — va ωdyn — mos ravishda shamol kuchining statik va dinamik tashkil etuvchilari (bunda ωdyn ning qiymatini teng taqsimlangan ogʻirlikka va doimiy bikrlikka ega boʻlgan inshoot uchun aniqlash lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Alohida seksiyalarni tashishda, quvuroʻtkazgichlarni qurishda (yotqizishda), tozalash qurilmalarini sinashda hamda ularni ishga tushirishda yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarning meʼyoriy qiymatlarini bu ishlarni bajarish va sinovlarni oʻtkazish usullariga bogʻliq holda loyiha topshirigʻida belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Yer usti va yer osti quvuroʻtkazgichlariga koʻrsatiladigan seysmik taʼsirlarni SHNQ 2.01.03 ga muvofiq qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
20. Ekspluatatsiya jarayonining buzilishini, uskunalarning vaqtinchalik nosozligi hamda ularning sinishi tufayli yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarni ekspluatatsiya davridagi texnologik rejimning oʻziga xos jihatlariga bogʻliq holda loyiha topshirigʻida belgilash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Gruntning notekis deformatsiyalanishi (choʻkishi, boʻrtishi, sel oqimlari, yer koʻchishlari, togʻ-kon qazilmalarining taʼsirlari, choʻkuvchan gruntlarning suvga boʻkishi)dan yuzaga keladigan yuklar va taʼsirlarni aniqlashda quvuroʻtkazgichlarni qurish (yotqizish) va ekspluatatsiya qilish jarayonidagi ularning oʻzgarishlarini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
22. Meʼyoriy yuklar hamda temir yoʻl va avtomobil yoʻllarida harakatlanuvchi transport vositalaridan tushadigan yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari SHNQ 2.05.03 ga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Quvurlar va biriktiruvchi detallar materiallarining hisobiy tavsiflari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
23. Quvur va qoʻshimcha detallar materialining hisobiy qarshiligi Ru va hisobiy haroratdagi oqish chegarasi Ry ni quyidagi (5-6) formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
24. Run va Rynning meʼyoriy qarshiliklari normal harorat (20°S) da aniqlanadigan qoʻshimcha detallar va quvurlar materiallari chegaraviy oqishi va vaqtincha qarshiligiga muvofiq minimal kattalikka teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Quvurlar va ularning biriktiruvchi detallarining material boʻyicha γmu va γmy ishonchlilik koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 1 va 2-jadvallar boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Quvuroʻtkazgichni ekspluatatsiya qilishning hisobiy haroratida quvurlar va biriktiruvchi detallarining material boʻyicha γtu va γty tuzatish koeffitsiyentlari mazkur SHNQning 3-ilovasidagi 3-jadval boʻyicha qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. Quvuroʻtkazgichning muhimlik darajasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti γn ning qiymatlari quyidagi 1-jadval boʻyicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Tashilayotgan modda va quvuroʻtkazgichning nominal diametri (DN)

Tashilayotgan moddaning quyidagi normativ bosimlarida (MPa) quvuroʻtkazgichning ishonchlilik koeffitsiyenti γn

0 <rn ≤2,5

2,5 <rn ≤ 6,3

6,3 n ≤10

Yonuvchan gazlar DN ≤ DN500

qiyin yonuvchi va yonmaydigan (inert) gazlar DN ≤ DN 1000

yengil alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklar, DN ≤ DN 1000

qiyin yonuvchi va yonmaydigan suyuqliklar DN≤ DN 1200

1,0

1,0

1,0

Yonuvchan gazlar DN 500 N ≤ DN 1000

Qiyin yonuvchi va yonmaydigan (inert) gazlar DN= DN 1200

yengil alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklar DN = DN 1200

qiyin yonuvchi va yonmaydigan suyuqliklar DN = DN 1400

1,0

1,0

1,05

Yonuvchan gazlar DN = DN1200

qiyin yonuvchi va yonmaydigan (inert) gazlar DN = DN 1400

yengil alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklar DN = DN 1400

1,0

1,05

1,1

Yonuvchan gazlar DN = DN 1400

1,05

1,1

1,15

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. Quvuroʻtkazgichning ishlash sharoitlarini hisobga oluvchi koeffitsiyent γS ning qiymatlari quyidagi 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Tashilayotgan moddaning tavsifi

Quvuroʻtkazgichning ishlash sharoitini hisobga oluvchi koeffitsiyent γS

Zararli (I va II xavflilik toifalari), yonuvchan gazlar, shu jumladan suyultirilgan gazlar

0,55

Yengil alangalanuvchi va yonuvchan suyuqliklar-zararli (III xavflilik toifasi) hamda qiyin yonuvchi va yonmaydigan (inert) gazlar

0,7

Qiyin yonuvchi va yonmaydigan suyuqliklar

0,85

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:zararli moddalarning xavflilik sinfini GOST 12.1.007-76 boʻyicha aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. Quvurlar va ularning biriktiruvchi detallarini oʻzaro birlashtiruvchi (payvandlashning istalgan usuli bilan bajarilgan) payvand choklarining hisobiy qarshiliklarini ulanuvchi elementlar tegishli hisobiy qarshiliklarining kichik qiymatlariga teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Quvurlar va biriktiruvchi detallar devorlarining qalinligini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Quvurlar va ularning biriktiruvchi detallari devorlarining hisobiy qalinliklari quyidagi (7) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(7)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda R=min (Ru;Ry) — quvurlar va ularning biriktiruvchi detallari devorlarining yuqoridagi (7) formula yordamida aniqlangan qalinligi 1/100 dt dan kichik boʻlmagan holda, lekin nominal diametri DN 200 va undan kichik boʻlgan — quvurlar va biriktiruvchi detallar 3 mm dan kichik boʻlmasligi, nominal diametri DN 200 boʻlgan quvurlar va biriktiruvchi detallar uchun esa 4 mm dan kichik boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Agar loyiha topshirigʻida quvuroʻtkazgich devorlarini korroziyadan himoya qilish boʻyicha yechimlar (antikorrozion qoplamalar, ingibitorlar) koʻzda tutilmagan boʻlsa, metallga va quvurlarning payvandlangan choklariga korrozion taʼsir koʻrsatuvchi moddalar ishlatilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Mazkur SHNQning 4-ilovasida keltirilgan konstruktiv yechimlar boʻyicha quvurlar va biriktiruvchi detallarning yuk koʻtaruvchanlik koeffitsiyenti qiymatlarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurlar, oxirgi tiqinlar va bir diametrdan boshqasiga oʻtkazish detallari uchun η=1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchtalik tarmoqlangan biriktirgichlar va tirsaklar uchun quyidagi (8) formula boʻyicha:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η=aξ+b, (8)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ξ=de1/de2 — uchtalik tarmoqlangan biriktirgichlar uchun;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ξ=r/de — tirsaklar uchun.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqoridagi (8) formulada keltirilgan a va b koeffitsiyentlarning qiymatlarini uch tomonli biriktirgichlar uchun quyidagi 3-jadval boʻyicha hamda tirsaklar uchun esa mazkur SHNQ ning 4-jadvali boʻyicha qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

ξ = de2/de1

Uch tomonli biriktirgichlar

kuchaytiruvchi elementlarga ega boʻlmagan payvandlangan

qoʻyilmalar (qistirmalar) bilan kuchaytirilgan payvandlangan

Choksiz va shtamplab payvandlangan

a

b

a

b

a

b

0,00 ≤ 0,15

0,00

1,00

0,00

1,00

0,22

1,00

> 0,15 ≤ 0,50

1,60

0,76

0,00

1,00

0,62

0,94

> 0,50 ≤ 1,00

0,10

1,51

0,46

0,77

0,40

1,05

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

4-jadval

ξ=r/de

Tirsaklar

a

b

1,0 dan 2,0 gacha

-0,3

1,6

2,0 dan katta

0,0

1,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. t/de — 0,015 nisbatga ega boʻlgan yoki 3 m dan chuqurroq boʻlgan chuqurlikda yoxud 0,8 m dan kichik boʻlgan chuqurlikda yotqiziladigan yer osti quvuroʻtkazgichlari uchun quyidagi shart bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mj va nj (quvur birlik uzunligining boʻylama kesimida yuzaga keladigan hisobiy zoʻriqish va eguvchi moment)larning qiymatlarini grunt bosimi, temir yoʻl va avtomobil transportlarining harakati taʼsiridan quvurlarni ustiga tushadigan yuklar hamda grunt suvlarining gidrostatik bosimi va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan vakuumning birgalikdagi taʼsiriga nisbatan gruntning qarshilik koʻrsatishini hisobga olgan holda aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Yer osti quvuroʻtkazgichlaridagi poʻlat quvurlar devorining qalinligi quyidagi (9) formula boʻyicha aniqlanadi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(9)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
P — quvuroʻtkazgichdagi hisobiy bosim, kgs/sm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dt — quvurning tashqi diametri, mm;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σdop — tashiladigan modda haroratiga bogʻliq holda choʻzilishga nisbatan yoʻl qoʻyiladigan kuchlanish, kgs/mm2;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
φ — chok mustahkamligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choksiz quvurlar uchun φ=1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
choklar sifatini qisman nazorat qilgan holda avtomatik tarzda va qoʻlda elektr payvandlash orqali ulanadigan quvurlar uchun φ=0,85;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvurlarni elektr va gaz yordamida payvandlashning boshqa hollari uchun φ=0,7;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S — quvur devori qalinligining minus tomonga ogʻishini va yoʻl qoʻyiladigan chegaralarda egishda quvur devorining mumkin boʻlgan yupqalashishini hisobga oluvchi qoʻshimcha orttirma.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuqoridagi (9) formuladagi S ni quvur devori qalinligining 15 — 20 % ga teng qilib, lekin 0,5 mm dan kichik boʻlmagan qiymatda qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvurlarni mustahkamlikka hisoblashda qoʻshimcha orttirma S agressiv boʻlmagan va pas agressivlikka ega boʻlgan moddalarni tashuvchi quvuroʻtkazgichlar uchun koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agressiv moddalarni tashuvchi quvuroʻtkazgichlar uchun korroziyaga qarshi orttirma hisobga olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka va turgʻunlikka tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. Quvuroʻtkazgichni mustahkamlikka va turgʻunlikka nisbatan tekshirishda hisoblash ishlari hisobiy yuklar va taʼsirlarni hisobga olgan holda quvuroʻtkazgichning asosiy oʻlchamlari tanlangandan keyin olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. Hisobiy yuklar va taʼsirlardan quvuroʻtkazgichning alohida elementlarida yuzaga keladigan ichki kuchlar (zoʻriqishlar)ni aniqlash qurilish mexanikasining statik noaniq sterjenli tizimlarni hisoblash usullari bilan olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
37. Quvuroʻtkazgichning hisoblash sxemasi uning haqiqiy ishlash shart-sharoitlarini aks ettirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Quvuroʻtkazgichning hisoblash sxemasini statik noaniq yassi yoki fazoviy, oddiy yoki murakkab sterjenli oʻzgaruvchan bikrlikka ega boʻlgan tizimlar tashkil etadi. Bunda, quvuroʻtkazgichning tayanch qurilmalari va atrof muhit bilan (quvuroʻtkazgich bevosita gruntga yotqizilganda) oʻzaro taʼsirini eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichning hisoblash sxemasi mazkur SHNQning 40-bandi, kuchlanishning intensifikatsiya koeffitsiyenti esa 42-bandiga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Egilgan va payvandlangan tirsaklarning egiluvchanligini oshirish koeffitsiyenti kp ning qiymati quyidagi 5-jadvaldan aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kp* kattaligi tirsakning geometrik parametri λb ga va ichki bosim parametri ωb ga bogʻliq holda mazkur SHNQning 5-ilovasida keltirilgan 1-rasmga muvofiq qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λb va ωb parametrlarning qiymatlarini quyidagi (11-12) formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(11)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(12)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Uchtalik tarmoqlangan biriktirgichlarlarning egiluvchanligini hisobga oluvchi koeffitsiyentni birga teng qilib qabul qilish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Kuchlanishlar intensifikatsiyasi koeffitsiyentlarining qiymatlarini quyidagicha qabul qilish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻgʻri quvur uchun ms= 1;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tirsaklar uchun ms= ms*.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. ms* ning qiymati yuqoridagi (11-12) formulalardan aniqlaniladigan λb va ωb parametrlarga bogʻliq holda mazkur SHNQning 5-ilovasidagi 2-rasmda keltirilgan grafik boʻyicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
uchtalik tarmoqlangan biriktirgich uchun:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
magistral qismda ;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tarmoqlangan qismda ms= ms*.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ms* ning qiymati uchtalik tarmoqlangan biriktirgichning quyidagi (13-14) formulalardan aniqlaniladigan parametrlariga bogʻliq holda mazkur SHNQning 5-ilovasidagi 2-rasmda keltirilgan grafik boʻyicha qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(13)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(14)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: uchtalik tarmoqlangan biriktirgich magistral qismining λ1 va ω1 parametrlari qiymatlarini aniqlashda birinchi indekslardan foydalanilsa, uchtalik tarmoqlangan biriktirgichning tarmoqlarida esa λ2 i ω2 — ikkinchi indekslardan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-§. Yer ostidan va yer ustidan (ustiga tuproq tashlab) oʻtkazilgan quvuroʻtkazgichlarning mustahkamlikka va turgʻunlikka tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Yer ostidan va yer ustidan oʻtkazilgan quvuroʻtkazgichlarni boʻylama yoʻnalishda va qalqishga qarshi mustahkamlikka, deformatsiyalanishiga va umumiy turgʻunlikka nisbatan tekshirish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Yer osti va yer ustidan oʻtkazilgan quvuroʻtkazgichlarni boʻylama yoʻnalishda mustahkamlikka tekshirishni quyidagi (15) formuladagi shart bajarilishidan kelib chiqqan holda olib borish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(15)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, ψ1 — oʻq boʻyicha yoʻnalgan choʻzuvchi boʻylama kuchlanishlarda (σprN ≥0) quvurlar metallning ikki oʻqli kuchlanganlik holatini hisobga oluvchi koeffitsiyent boʻlib, quyidagi (16-17) formulalardan aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(16)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(17)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Hisobiy yuklar va taʼsirlardan yuzaga keladigan oʻq boʻyicha yoʻnalgan boʻylama kuchlanishlar metallning elastik-plastik ishlashini hisobga olgan holda aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichning hisoblash sxemasi uning ishlash shart-sharoitini va grunt bilan oʻzaro taʼsirga kirishishini oʻzida aks ettirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
46. Yer osti va yer usti (koʻtarmalardagi) quvuroʻtkazgichlarda yoʻl qoʻyib boʻlmaydigan deformatsiyalarning oldini olish uchun ularni quyidagi (18) formuladagi shart boʻyicha tekshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(18)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, ψ2 — quvurlar metallining ikki oʻqli kuchlanishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ushbu koeffitsiyent choʻzuvchi boʻylama kuchlanishlarda (yaʼni σprn≥ 0 boʻlganda) birga teng qilib qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Siquvchi boʻylama kuchlanishlar (yaʼni σppn < 0 boʻlganda) quyidagi (19-20) formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(19)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(20)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
47. Maksimal (tolalardagi) jamlangan boʻylama kuchlanishlar quvuroʻtkazgichning koʻndalang va boʻylama koʻchishlarini hisobga olgan holda barcha meʼyoriy yuklar va taʼsirlar boʻyicha (ularning uygʻunlashgan holatini hisobga olgan holda) aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tirsakning bikrligini va kuchlanganlik holatini aniqlashda uning quvur bilan tegishish shart-sharoitini va ichki bosimning taʼsirini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
48. Quvuroʻtkazgichning umumiy turgʻunligini tizimning eng kichik bikrlikka ega boʻlgan tekisligida boʻylama yoʻnalishda tekshirishni quyidagi (21) formuladagi shartdan kelib chiqqan holda olib borish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
S ≤ γcNkr (21)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
49. Quvuroʻtkazgichning koʻndalang kesimida oʻq boʻyicha yoʻnalgan ekvivalent boʻylama kuch (S) ni quvuroʻtkazgichning boʻylama va koʻndalang koʻchishlarini hisobga olgan holda hisobiy yuklar va taʼsirlar boʻyicha aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichning boʻylama turgʻunligi kamayib boshlaydigan boʻylama kritik zoʻriqish kuchi Nkr qabul qilingan konstruktiv yechimni va quvuroʻtkazgichning boshlangʻich qiyshayganligini (quvuroʻtkazgichni yotqizish chuqurligi, gruntning fizik-mexanik xususiyatlariga inobatga olgan holda) hamda quvuroʻtkazgichning mahkamlovchi uskunalari mavjudligini hisobga olgan holda aniqlanadi. Suv bosgan hududlarda suvning gidrostatik bosimini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichning boʻylama turgʻunligini shu quvuroʻtkazgichning egilish tekisligidagi egri chiziqli uchastkalari uchun tekshirish lozim. Quvuroʻtkazgichning toʻgʻri yer osti chiziqli uchastkalaridagi boʻylama turgʻunligini boshlangʻich egriligi 5000 mm boʻlgan radius bilan vertikal tekislikda tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
50. Trassaning suv bosgan uchastkalarida yotqizilgan quvuroʻtkazgichlar holatining turgʻunligini alohida uchastkalar uchun (qurilish shart-sharoitlariga bogʻliq holda) quyidagi (22) formuladagi shart boʻyicha tekshirish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(22)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qakt — quvuroʻtkazgichning ustiga taʼsir qiluvchi (erkin egilish bilan yotqizishda yuzaga keladigan elastik qarshilikni hisobga olgan holda) jamlangan hisobiy yuk;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qpas — quvuroʻtkazgichga pastdan taʼsir qiluvchi (ogʻirligini hisobga olgan holda) jamlangan hisobiy yuk.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgich holatining qalqishga qarshi turgʻunligi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti kn quyidagi oʻtish uchastkalari uchun belgilangan qiymatlarga teng qilib qabul qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
botqoqlik, oʻtloq yerlar, suvi oqmaydigan suv havzalari 1 % taʼminlanganlik bilan yuqori sathli suv chegaralaridagi suv bosgan va suv quyiladigan uchastkalar orqali oʻtganda — 1,05;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
suvning yoz chillasi davridagi oʻrtacha sathi boʻyicha daryo orqali 200 m kenglikda oʻtadigan uzanli uchastkalarda (suv osti — texnik ishlarni bajarish chegaralaridagi qirgʻoq oldi uchastkalarini kiritgan holda) — 1,10;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
daryo va suv ombori, shuningdek togʻ daryolari orqali 200 m kenglikda oʻtadigan uchastkalarda — 1,15;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boʻshatilgan va ichidagi mahsulot havo bilan almashtiriladigan neft oʻtkazgichlar va neft mahsulotlarini tashuvchi oʻtkazgichlarda — 1,03.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
51. Daryo va suv ombori orqali oʻtadigan oʻzanli uchastkalardagi quvuroʻtkazgichlar ustiga toʻkilgan qatlamning ogʻirligi hisobga olinmaydi. Suv bosgan uchastkalarda yotqiziladigan neftoʻtkazgich va neft mahsulotlarini tashuvchi oʻtkazgichlarni turgʻunlikka hisoblashda gruntning ushlab turuvchi (qovushqoqlik) xususiyati hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
52. Ankerli qurilmaning hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati Bank quyidagi (23) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bank= zmank Pank (23)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
z — bitta ankerli qurilmadagi ankerlar soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
mank — ankerli qurilma ishlash sharoitlarni hisobga oluvchi koeffitsiyent, z= 1 yoki z ≥2 va dn/dank ≥ 3; z ≥2 boʻlganda va 1≤ dn/dank ≤ 3 boʻlganda 1,0 ga teng qilib olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rank — ankerning zamin (asos) yuk koʻtarish qobiliyatidan kelib chiqqan holda quyidagi (24) formuladagi shartdan aniqlaniladigan hisobiy yuk koʻtarish qobiliyati:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(24)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dank — bitta ankerning gorizontal tekislikdagi proyeksiyasidagi gabaritning chiziqli maksimal oʻlchami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Fank — ankerning hisoblash orqali yoki QMQ 2.02.03 ga muvofiq dala sinovlari natijalari boʻyicha aniqlanadigan yuk koʻtarish qobiliyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ka — ankerning 1,4 ga (agar ankerning yuk koʻtarish qobiliyati hisoblash orqali aniqlangan boʻlsa) yoki 1,25 ga (agar ankerning yuk koʻtarish qobiliyati statik yuk bilan dala sinovlarining natijalari boʻyicha aniqlangan boʻlsa) teng qilib qabul qilinadigan ishonchlilik koeffitsiyenti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-§. Yer usti quvuroʻtkazgichlarini mustahkamlikka va turgʻunlikka tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
53. Yer usti (ochiq) quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka, boʻylama turgʻunlik va bardoshlilikka (shamol taʼsirida tebranishlarga) tekshirish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
54. Yer usti quvuroʻtkazgichlarini mustahkamlikka tekshirishni quyidagi (25) formuladagi shartdan kelib chiqqan holda olib borish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(25)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bu yerda, ψ3 — quvurlar metalining ikki oʻqli kuchlangan holatini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Choʻzuvchi boʻylama kuchlanishlar (σpr ≥ 0)da birga teng qilib qabul qilinadi, siquvchi kuchlanishlar (σpr< 0) quyidagi (26) formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
(26)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
shamolning dinamik taʼsiriga nisbatan hisoblashda yuqoridagi (26) formuladagi kattalik QMQ 2.03.05 ga muvofiq aniqlanadigan koeffitsiyentga koʻpaytirish bilan pasaytiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar hisobiy qarshilik Ry>Ru boʻlsa, u holda yuqoridagi (25) formuladagi Ry oʻrniga Ru ni qabul qilish lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kompensatorlarga ega boʻlmagan yer usti oʻtish joylari uchun oraliqlar soni toʻrttadan ortiq boʻlmaganda yuqoridagi (25) formula boʻyicha hisoblashda ψ3 oʻrniga yuqoridagi (19) formuladan aniqlaniladigan ψ2 ni qoʻyish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
55. Toʻsinli, shprengelli, osma va arkali yer usti quvuroʻtkazgichlarida hisobiy yuklar va taʼsirlardan tolalarda hosil boʻladigan jamlangan boʻylama kuchlanishlarni quvuroʻtkazgichni sterjenli tizim sifatida tanlagan holda aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Vertikal va gorizontal tekisliklarda eguvchi momentlar yuzaga kelganda, hisoblashni shu kuchlanishlarning teng taʼsir etuvchisi boʻyicha bajarish lozim. Hisoblashlarda tizimning geometrik notekisligini hisobga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
56. Yer usti quvuroʻtkazgichlarida boʻylama ichki kuchlar va eguvchi momentlarni aniqlashda quvuroʻtkazgichni montaj qilish usulining oʻzgarishiga bogʻliq holda hisoblash sxemasining oʻzgarishini eʼtiborga olish lozim. Quvuroʻtkazgichlarning kompensatorlarga ega boʻlmagan oʻtish joylaridagi eguvchi momentlarni boʻylama va koʻndalang egilishni hisobga olgan holda aniqlash kerak. Yer usti quvuroʻtkazgichlarining hisobi quvuroʻtkazgichning tutashgan yer osti uchastkalaridagi koʻchishlarini hisobga olgan holda olib borish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
57. Yer usti quvuroʻtkazgichlarining toʻsinli tizimlari tayanchlardagi ishqalanishlarni hisobga olgan holda hisoblanishi kerak. Bunda, olib borilayotgan hisoblash uchun ishqalanish koeffitsiyentining eng xavfli boʻlishi mumkin boʻlgan qiymatlariga bogʻliq holda shu qiymatlarning eng kichigi yoki eng kattasi qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
58. Vertikal yoʻnalishda taʼsir qiluvchi kuchning gorizontal yoʻnalishda tarqaladigan bosimini quvuroʻtkazgichning oʻzi bilan qabul qiladigan toʻsinli, shprengelli, arkali va osma tizimlardagi quvuroʻtkazgichlar tizimning eng kichik bikrlikka ega boʻlgan tekisligidagi boʻylama turgʻunlikka hisoblangan boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichning boʻylama yoʻnalishdagi turgʻunligini baholash yuqoridagi (21) formuladagi shart boʻyicha bajarilishi lozim. Bunda, boʻylama kritik zoʻriqish kuchi qabul qilingan konstruktiv yechimni hisobga olgan holda va quvuroʻtkazgichning tayanchlar bilan oʻzaro taʼsirida boʻlishini (tayanchlardagi ishqalanish, tayanchlarning deformatsiyalanishga nisbatan moyilligi) hisobga olgan holda aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
59. Tebranishlar chastotasiga teng boʻlgan chastota bilan quvuroʻtkazgich tebranishini keltirib chiqaradigan shamol tezliklarida quvuroʻtkazgichlarni rezonansga nisbatan tekshirish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rezonans vaqtida quvuroʻtkazgichda yuzaga keladigan hisobiy ichki kuchlar va shu quvuroʻtkazgichning koʻchishlarini rezonans kuchlari va koʻchishlarining, shuningdek kritik tezkor bosimga mos keladigan hisobiy shamol kuchini kiritgan holda boshqa turdagi yuklar va taʼsirlardan yuzaga keladigan ichki kuchlar va koʻchishlarning geometrik yigʻindisi sifatida aniqlash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
60. Tayanchlarning zaminlari (asoslari), poydevorlari va tayanchlarning oʻzini hisoblashni yuk koʻtarish qobiliyati (mavjud holat mustahkamligi va turgʻunligi)ning yoʻqolishi yoki ular elementlarining buzilganligi tufayli normal ekspluatatsiyaga yaroqsizligi yoxud tayanchlar, tayanch qismlari, oraliqli qurilmalar yoki quvuroʻtkazgich elementlarining katta deformatsiyalarga uchrashiga yoʻl qoʻymaslik boʻyicha olib borish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
61. Tayanchlar (asoslar va poydevorlarni kiritgan holda)ni va tayanch qismlarini quvuroʻtkazgich hamda yordamchi konstruksiyalar tomonidan uzatiladigan vertikal va gorizontal (boʻylama va koʻndalang) kuchlar va eguvchi momentlarga nisbatan hisoblash zarur. Bu kuchlar va eguvchi momentlar ekspluatatsiya jarayonida tayanchlar hamda tayanch qismlarining mumkin boʻlgan koʻchishlarini hisobga olgan holda hisobiy yuklar va taʼsirlarning noqulay uygʻunlashuvida ushbu yuklar va taʼsirlar boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tayanchlarni hisoblashda gruntning muzlash chuqurligini yoki muzning erish chuqurligini, gruntning deformatsiyalanishini, (boʻrtishi yoki choʻkishini) shuningdek yil fasllariga, trassa atrofidagi uchastkalarning qurib qolishi yoki uchastkalarni suv bosishiga, haroratli rejimga va boshqa shart-sharoitlarga bogʻliq holda grunt xossalarining mumkin boʻlgan (yuklarni qabul qilish chegaralarida) oʻzgarishlarini hisobga olish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
62. Shamol taʼsiridan va ichki bosim taʼsiri ostida hamda quvur devori haroratining oʻzgarishidan tayanchlarda yuzaga kelgan kuchlar (yuklar)ni quvuroʻtkazgichlarni yotqizishning qabul qilingan tizimi va quvuroʻtkazgichlarda hosil boʻladigan boʻylama deformatsiyalarni kompensatsiyalashga bogʻliq holda (quvuroʻtkazgichning tayanchlardagi koʻchishlarga nisbatan qarshiligini inobatga olib) aniqlash zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Joyning nishabliklarida va zaif yuk koʻtarish qobiliyatiga ega boʻlgan gruntli uchastkalarda yer usti quvuroʻtkazgichlarini yotqizishning qoʻzgʻalmaydigan tayanchlarga ega boʻlgan (minimal yuklar taʼsiriga uchraydigan) tizimini qoʻllash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
63. Yer usti toʻsinli tizimlarining qoʻzgʻalmas tayanchlariga tushadigan yuklarni quvuroʻtkazgichning uchastkalaridan tayanchga uzatiladigan kuchlar (agar bu kuchlar bir tomonga va turli tomonga yoʻnalgan, lekin ularning farqi bitta tomonga yoʻnalgan boʻlsa) yigʻindisiga teng boʻlgan yuklar sifatida qabul qilish kerak. Bunda, yuklardan eng kichigi 0,8 ga teng boʻlgan koeffitsiyent bilan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
64. Yer usti quvuroʻtkazgichlari toʻsinli tizimlarining boʻylama-qoʻzgʻaluvchan va erkin qoʻzgʻaladigan tayanchlarini vertikal yuk va gorizontal kuchlar yoki hisobiy koʻchishlarning taʼsiriga nisbatan hisoblash zarur. Qoʻzgʻalmas tayanchlarga tushadigan gorizontal kuchlarni aniqlashda ishqalanish koeffitsiyentining maksimal qiymatini qabul qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Boʻylama deformatsiyalar kompensatsiyalanmaydigan toʻgʻri chiziqli toʻsinli tizimlarda quvuroʻtkazgichning toʻgʻri chiziqdan mumkin boʻlgan ogʻishini hisobga olish kerak. Quvuroʻtkazgichning toʻgʻri chiziqdan ogʻishi natijasida harorat taʼsiridan va oraliq tayanchga quvuroʻtkazgich oʻqiga perpendikulyar yoʻnalishda taʼsir qiluvchi ichki bosimdan yuzaga keladigan hisobiy gorizontal kuchlarni quvuroʻtkazgichdagi maksimal ekvivalent boʻylama kuch kattaligining 0,01 qismiga teng qilib olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
65. Arkasimon tizimlarning tayanchlarini, osma va boshqa tizimlarning ankerli tayanchlarini hisoblashda tayanchlarni mumkin boʻlgan agʻdarilish va siljishga nisbatan hisoblash lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-§. Seysmik sharoitlarda quvuroʻtkazgichlarni hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
66. Seysmik taʼsirlarni hisobga olgan holda quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblashda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer usti quvuroʻtkazgichlari uchun hududning seysmikligi 6 ball boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yer osti quvuroʻtkazgichlari uchun hududning seysmikligi 8 ball boʻlganda olib borilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
67. Quvuroʻtkazgichlar QMQ 2.01.03 ga muvofiq yuklarning asosiy va alohida uygʻunlashgan holatlariga nisbatan hisoblanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichlar va ularning elementlari seysmik taʼsirni hisobga olgan holda shartli statik yuklarga (bunda chegaraviy holatlar seysmik hududlardan tashqariga oʻrnatiladigan quvuroʻtkazgichlar uchun qanday qabul qilinsa, xuddi shunday qabul qilinadi) va qurilish hududida avval zilzilalar roʻy bergan joylardagi yoki seysmik sharoitlari oʻxshash boʻlgan joylardagi seysmometrik stansiyalarning (akselerogrammalar, velosigrammalar, seysmogrammalar koʻrinishidagi) yozuvlarini tahlil qilish asosida olinadigan seysmik taʼsirlarga hisoblanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Maksimal hisobiy tezlanishlarning akselegrogrammalari boʻyicha qabul qilinadigan kattaliklar quyidagi 6-jadvalda koʻrsatilganlardan kichik boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

6-jadval

Zilzila kuchi, ballarda

7

8

9

10

Seysmik tezlanish, sm2/s

100

200

400

800

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
68. Yer osti quvuroʻtkazgichlari va gruntli koʻtarmalardagi quvuroʻtkazgichlarning hisobi quvuroʻtkazgich oʻqi boʻylab yoʻnalgan seysmik toʻlqin taʼsiriga nisbatan olib borilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yer osti quvuroʻtkazgichlari va gruntli koʻtarmalardagi quvuroʻtkazgichlar quvuroʻtkazgichning boʻylama oʻqiga normal yoʻnalgan seysmik kuchlarga nisbatan hisoblanmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
69. Tayanchlar ustidan oʻtkazilgan yer usti quvuroʻtkazgichlarining hisobi quyidagicha yoʻnalgan seysmik kuchlar taʼsiriga nisbatan olib borilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvuroʻtkazgich oʻqi boʻylab (bunda quvuroʻtkazgichdagi kuchlanishlarning kattaliklari aniqlanadi hamda tayanchlar konstruksiyalari gorizontal seysmik yuklar taʼsiriga nisbatan tekshiriladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
quvuroʻtkazgichning koʻndalang oʻqiga nisbatan tik yoʻnalish boʻyicha (bunda quvuroʻtkazgich siljishlarining kattaliklari va toʻsin uzunligining quvuroʻtkazgichning tayanchdan siljib tushib ketishiga yoʻl qoʻymaydigan yetarliligi aniqlanishi, quvuroʻtkazgichdagi qoʻshimcha kuchlanishlar hamda tayanchlar konstruksiyalari gorizontal va vertikal seysmik yuklar taʼsiriga nisbatan tekshirilishi lozim).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Belgilar va qisqartmalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bmai, blat — quvuroʻtkazgichning magistral qismlari va uchtalik (troynik) birikkan joylardagi qoʻyilmalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
DN — nominal diametr;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
de — quvurlar va biriktiruvchi detallarning tashqi diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
de1, de2 — quvuroʻtkazgichning magistral qismlari va uchtalik birikkan joylarining tashqi diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dvn — quvurlarning ichki diametri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
h — oxirgi tiqinning ellipssimon qismining balandligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kp — bukilgan tirsaklarning egiluvchanligini oshirish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
m1, n1 — quvuroʻtkazgich koʻndalang kesimining birlik uzunligiga toʻgʻri keladigan hisobiy eguvchi momentlar va ichki kuchlar (zoʻriqishlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ms — kuchlanishlar intensifikatsiyasi koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
pn — tashiladigan moddaning ishchi bosimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qsh — yer usti quvuroʻtkazgich birlik uzunligiga toʻgʻri keladigan shamol kuchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qq — qorning meʼyoriy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qmuz — muzning meʼyoriy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qm — tashiladigan modda ogʻirligidan tushadigan meʼyoriy yuk;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Rs — doimiy gaz;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ru, Ry — quvurlar materiali va biriktiruvchi detallarning mos ravishda vaqtinchalik qarshilik va oquvchanlik chegarasi boʻyicha hisobiy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Run, Ryn — quvurlar materiali va biriktiruvchi detallarning mos ravishda vaqtinchalik qarshilik va oquvchanlik chegarasi boʻyicha meʼyoriy qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
r — tirsakning egrilik radiusi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rte — uchtalik tarmoqlagichning egrilik radiusi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
t — quvurlar va biriktiruvchi detallar devorining hisobiy qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tnom — biriktiruvchi detallar va quvur devorining nominal qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ti — quvuroʻtkazgich issiqlik izolyatsiyasi qoplamasining qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γ — quvuroʻtkazgich ishlash sharoitini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γf — yuk boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γmu — meʼyoriy (20 °S) haroratda quvurlar materiali va biriktiruvchi detallarning vaqtinchalik qarshilik boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γmy — meʼyoriy (20 °S) haroratda quvurlar materiali va biriktiruvchi detallarning oquvchanlik chegarasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γn — quvuroʻtkazgichning muhimlilik darajasi boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γtu — vaqtinchalik qarshilik boʻyicha hisoblash ishlarida ekspluatatsiyaning hisobiy haroratida quvurlar materiali va biriktiruvchi detallarning materiali boʻyicha tuzatish koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γu — vaqtinchalik qarshilik boʻyicha hisoblashlarda quvurlar va biriktiruvchi detallar uchun ishonchlilik koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
γho — tashilayotgan moddaning hajmiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
η — quvurlar va biriktiruvchi detallarning yuk koʻtaruvchanlik qobiliyatini hisobga oluvchi koeffitsiyenti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ψ — quvuroʻtkazgichning qiyaligi (nishabi)ni hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
λ1,λ2, λb — quvuroʻtkazgich magistral qismi, uchtalik tarmoqlanish va tirsakning mos ravishda geometrik parametrlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σb — hisobiy yuklar va taʼsirlardan boʻylama oʻq boʻyicha yuzaga keladigan kuchlanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σnb — tolalarning maksimal jamlangan boʻylama kuchlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
σbN — hisobiy yuklar va taʼsirlardan boʻylama oʻq boʻyicha yuzaga keladigan ichki zoʻriqish kuchi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ω1,ω2,ωb — quvuroʻtkazgich magistral qismi, uchtalik tarmoqlagich (troynik) va tirsakning mos ravishda ichki bosim parametrlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyentlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

Yuklar va taʼsirlar

Quvuroʻtkazgichni yotqizish usuli

Yuklar boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti

γfi

Turi

Tavsifi

yer osti

yer usti

Doimiy

Quvuroʻtkazgich, ochish-yopish armaturasi va qurilmalarning xususiy ogʻirligi

+

+

1,1 (0,95)

Izolyatsiya ogʻirligi

+

+

1,2

Grunt ogʻirligi va bosimi

(toʻkilgan, koʻtarilgan)

+

-

1,2 (0,8)

Quvuroʻtkazgichning oldindan kuchlanganligi

(berilgan profil boʻyicha elastik egilish, kompensatorlarning oldindan choʻzilishi va h.k.lar)

+

+

1,0 (0,9)

Suvning gidrostatik bosimi

+

-

1,0

Vaqtinchalik uzoq muddatli

Tashilayotgan moddaning ichki bosimi:

gazsimon

+

+

1,1

suyuq

+

+

1,15

Tashilayotgan moddaning ogʻirligi:

gazsimon

+

+

1,1 (1,0)

suyuq

+

+

1,0 (0,95)

Quvuroʻtkazgich devori metalli haroratining oʻzgarishi

+

+

1,1

Grunt strukturasining oʻzgarishi bilan roʻy bermaydigan gruntning notekis deformatsiyalanishi (choʻkishlar, boʻrtishlar va h.k.lar)

+

+

1,5

Qisqa vaqtli

Qor

-

+

1,4

Muz

-

+

1,3

Shamol

-

+

1,2

Alohida seksiyalarni tashish, quvuroʻtkazgichlarni qurish, tozalash qurilmalarini sinash va ishga tushirish

+

+

1,0

Alohida taʼsir qiluvchi

Seysmik taʼsirlar

+

+

1,0

Texnologik jarayonning buzilishi, uskunalarning vaqtinchalik nosozligi yoki sinishi

+

+

1,0

Grunt strukturasining oʻzgarishi bilan roʻy beradigan gruntning notekis deformatsiyalanishi (sel oqimlari va yer koʻchishlari), togʻ-kon hududlarida va karstli hududlarda yer ustining deformatsiyalanishi;

Suv bilan boʻkkanda choʻkuvchan gruntlarning deformatsiyalanishi yoki muz eriganda mangu muzlaydigan gruntlarning deformatsiyalanishi

+

+

1,0

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

1-jadval

Quvurlar va biriktiruvchi detallarning tavsifi

Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti

γmu

Prokatkalash boʻyicha nazorat qilinadigan kam perlitli va beynitli poʻlatdan yaxlit texnologik chok boʻyicha ikkala tomondan flyus ostida elektr yoy payvandlash bilan (devor qalinligi boʻyicha minus ogʻishi 5 % dan katta boʻlmagan hamda asosiy metall yaxlitligi va payvandlangan birikmalar yaxlitligi ustidan buzmasdan tekshirish uslublari bilan 100 % lik nazoratdan oʻtgan holda) tayyorlanuvchi payvandlangan va termik mustahkamlangan quvurlar

1,34

Prokatkalash bilan nazorat qilinadigan va normallashtirilgan, termik mustahkamlangan poʻlatdan yaxlit texnologik chok boʻyicha ikkala tomondan flyus ostida elektr yoy payvandlash bilan tayyorlangan va payvandlangan choklari buzmasdan tekshirish uslublari bilan 100 % lik nazoratdan oʻtgan quvurlar

1,4

Normallashtirilgan va issiq toblangan past legirlangan yoki uglerodli poʻlatdan elektr yoy bilan payvandlab tayyorlangan va payvandlangan choklari buzmasdan tekshirish uslublari bilan 100 % lik nazoratdan oʻtgan quvurlar; choksiz sovuq va issiq holatda deformatsiyalangan quvurlar

1,47

Issiq toblangan past legirlangan yoki uglerodli poʻlatdan ikki tomonidan elektr yoy yoki yuqori chastotali tok bilan payvandlab tayyorlangan quvurlar; shtamplangan yoki shtamplab payvandlangan biriktiruvchi detallar; boshqa choksiz quvurlar va biriktiruvchi detallar

1,55

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh: ikki tomonlama flyus ostida yoki yuqori chastotali toklar bilan elektr payvandlash bilan tayyorlangan, ishlab chiqarishning (berilgan koeffitsiyent γmu ga mos keladigan sifatli quvurlar olish imkonini beruvchi) maxsus texnologiyasidan foydalanilganda devorining qalinligi 12 mm dan katta boʻlmagan quvurlar uchun 1,40 qiymat 1,40 — 1,47 qiymat oʻrniga 1,34 va 1,55 qiymatlar oʻrniga 1,47 qiymatlarini qoʻllash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

2-jadval

Quvurlar va biriktiruvchi detallarning tavsifi

Material boʻyicha ishonchlilik koeffitsiyenti

γmy

Kam uglerodli poʻlat turlaridan ishlangan choksiz

1,10

Ryn / Run < 0,8 nisbatga ega boʻlgan poʻlatdan payvandlab tayyorlangan

1,15

Ryn / Run > 0,8 nisbatga ega boʻlgan poʻlatdan payvandlab tayyorlangan

1,20

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш

3-jadval

Quyidagi poʻlat turlaridan tayyorlangan quvurlar va biriktiruvchi detallar

Quyidagi haroratlarda (°S) quvuroʻtkazgichni ekspluatatsiya qilishda vaqtinchalik qarshilik γtu va oquvchanlik chegarasi γty boʻyicha material boʻyicha ishonchlilikning tuzatuvchi (toʻldiruvchi) koeffitsiyentlari

-70

-40 ÷ +20

100

200

300

400

450

Uglerodli:

γtu

-

1,0

1,0

1,0

1,0

-

-

γty

-

1,0

1,05

1.15

1,40

-

-

Pastligerlangan:

γtu

1,0

1,0

1,05

1,05

1,10

1,40

1,90

γty

1,0

1,0

1,10

1,15

1,25

1,60

2,20

Ligirlangan:

γtu

1,0

1,0

1,05

1,15

1,25

1,35

1,45

γty

1,0

1,0

1,05

1,15

1,25

1,35

1,45

Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Izoh:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
hisobiy haroratlarning oraliq qiymatlari uchun γtu va γty kattaliklarni mazkur ilovaning 3-jadvalida keltirilgan ikkita yaqin qiymatlarni chiziqli interpolyatsiyagan holda aniqlash lozim;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
“ — ” belgisi quvuroʻtkazgichni ekspluatatsiya qilishning bunday haroratlarida uglerodli poʻlat turlari qoʻllanilmasligini anglatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Quvuroʻtkazgichlarning va biriktiruvchi detallarning konstruktiv yechimlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur SHNQ ning 33-bandiga muvofiq aniqlaniladigan yuk koʻtarish qobiliyatlarini hisobga oluvchi koeffitsiyentlarning qiymatlarini biriktiruvchi detallarning keyingi yechimlari uchun olib boriladigan hisoblash ishlarida quyidagilarni eʼtiborga olish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Teng oʻtkazuvchi va oʻtuvchi uch tomonlama biriktirgich (tarmoqlagichlar):
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
issiq holatda bosish bilan yoki ekstruziya yoʻli bilan va shtamplab payvandlash bilan olinadigan choksiz tarmoqlagichlar, nosimmetrik qismlaridan biri toʻliq shtamplanadigan tarmoqlagichlar (1-a rasm). rtee radiusi uchtalik tarmoqlagich devorining qalinligidan kichik boʻlmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bittasi quvurdan kesib olinib payvandlanadigan va ikkinchisi toʻgʻri burchak ostida payvandlanadigan tarmoqlagichlar (1-b rasm), qoʻyilmalar bilan kuchaytirilgan payvandlangan tarmoqlagichlar (1-v rasm), ushbu tarmoqlagichlarni de1 ≥ 300 mm boʻlganda qoʻllash lozim. Bunda, tarmoqlanish diametrlarining magistral quvurlarnikiga nisbati de2/de1<0,2 boʻlgan tarmoqlagichlar uchun qoʻyilmalar qoʻllanilmaydi, de2/de1<0,5 boʻlganda esa qoʻyilma faqat magistral quvurga qoʻyiladi. Qoʻyilmalarning eni (1-v rasm) uchtalik tarmoqlagichning magistralli qismida blat = 0,4de1 teng boʻlsa, tarmoqlangan joylarda biat = 0,3de2 ga teng boʻladi. Qoʻyilmalar qalinligi uchtalik tarmoqlagich magistralli qism devorining qalinligiga teng boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Uchtalik tarmoqlagichlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Bunda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) choksiz va shtamplab payvandlangan uchtalik tarmoqlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) kuchaytiruvchi elementlarga ega boʻlmagan uchtalik tarmoqlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) qoʻyilmalar bilan kuchaytirilgan payvandlangan uchtalik tarmoqlagichlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1 — uchtalik tarmoqlagichning magistralli qismi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2 — tarmoqlanish joyi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3 — qoʻyilma
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Shtamplangan va shtamplab payvandlangan konussimon oʻtkazgichlar (oʻtkazish detallari), ularni oldindan tayyorlangan silindrik ishlanmani issiq shtampovkalash (choʻktirish) yoʻli yoki ikkita simmetrik oldindan tayyorlab qoʻyilgan ishlamani shtamplash va payvandlash bilan olinadi (2-rasm). α burchakning kattaligi 15° dan oshmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Konussimon oʻtkazgich (oʻtkazish detali)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Ellipssimon berkitgichlar (3-rasm), ular issiq holatda shtamplash yoʻli bilan olinadi va ellipssimon qismining balandligi h berkitgich diametrining 0,2 qismidan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-rasm. Ellipssimon berkitgich
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Choksiz tirsaklar, ular quvurli tayyorlanmalarni issiq holatda choʻzish yoʻli bilan olinadi va shtamplab payvandlangan tirsaklar, ular issiq holatda shtamplangan ikkita simmetrik tayyorlanmalarni payvandlash yoʻli bilan olinadi (4-rasm).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-rasm. Choksiz va shtamplab payvandlangan tirsak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
SHNQ 2.04.12-22 “Poʻlat quvuroʻtkazgichlarni mustahkamlikka hisoblash” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-rasm. Koeffitsiyent kp*ning qiymatlarini aniqlash grafigi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-rasm. Koeffitsiyent ms*ning qiymatlarini aniqlash grafigi