Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuyrugʻi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш“Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2022-yil 11-mayda hisobga olindi, hisob raqami 85-son]
(Texnik hujjatlar)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ sharhiҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 30-iyuldagi PQ-4794-son “Oʻzbekiston Respublikasi aholisi va hududining seysmik xavfsizligini taʼminlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. ShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir B. ZAKIROV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 27-aprel,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKelishildi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidenti B. YULDASHEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 27-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFavqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDAShEV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2022-yil 27-aprel
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasi qurilish vazirining 2022-yil 27-apreldagi 74-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-21 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur hujjat Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksi va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 30-iyuldagi PQ-4794-son “Oʻzbekiston Respublikasi aholisi va hududining seysmik xavfsizligini taʼminlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish jarayonlarini tartibga soladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur shaharsozlik normalarida quyidagi texnik jihatdan tartibda solish sohasidagi hujjatlardan foydalanilgan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.03-19 “Zilzilaviy hududlarda qurilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.01-97 “Beton va temirbeton konstruksiyalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.07-98 “Tosh va temir-tosh konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.05-13 “Poʻlat konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.07-96 “Yuklar va taʼsirlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.16-97 “Turar joy binolarining jismoniy eskirishini baholash qoidalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.08-98 “Yogʻoch konstruksiyalar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.03-05 “Ijtimoiy-madaniy ahamiyatga ega va kommunal soha obyektlari, turar-joy binolariga texnik xizmat koʻrsatish va taʼmirlash, rekonstruksiya qilish toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.02.01-19 “Bino va inshootlar zaminlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.09-15 “Qurilish uchun muhandislik-geodezik izlanishlar. Qoidalar toʻplami”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.10-12 “Qurilish uchun muhandislik gidrometereologiya izlanishlari”. Qoidalar toʻplami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.17 “Tayanch geodeziya tarmogʻi (qurilish uchun muhandislik-geodezik izlanishlarda tayanch geodeziya tarmoqlarini yaratish). Qoidalar toʻplami”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.02.03-21 “Qoziqli poydevorlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.01.15- “Turar joy binolarini texnik koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.02.09-15 “Qurilish uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSP 13-102-2003 “Bino va inshootlarning yuk koʻtaruvchi qurilish konstruksiyalarini tekshirish qoidalari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 31937-2011 “Bino va inshootlar. Texnik holatni tekshirish va monitoring qilish qoidalari” (rasmiy manba: GOST 31937-2011 Zdaniya i soorujeniya. Pravila obsledovaniya i monitoringa texnicheskogo sostoyaniya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 3.01.02-00 “Qurilishda mehnat xavfsizligi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.04.01-98 “Binolarning ichki suv taʼminoti va kanalizatsiyasi”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.04.05-97 “Isitish, ventilatsiya va konditsionerlash”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.04.08-13 “Gaz taʼminoti. Loyihalash meʼyorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.08.01-20 “Turar joy binolari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.04.17-98 “Turar joy va jamoat binolarining elektr jihozlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.04.20-98 “Aloqa, signalizatsiya va dispetcherlik; qurilmalari, turar joy va jamoat binolarini muhandislik jihozlari. Loyihalash meʼyorlari”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.08-96 “Shovqindan himoya qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.11-96 “Qurilish konstruksiyalarini korroziyadan himoya qilish”;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 3.02.01-19 “Gruntli inshootlar, zaminlar va poydevorlar”.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Atamalar va taʼriflar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur shaharsozlik normalarida quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino — funksional maqsadiga qarab odamlar yashashi yoki boʻlishiga va har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarishga moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat qurilish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinshoot — har xil turdagi ishlab chiqarish jarayonlarini bajarish, moddiy qimmatliklarni joylashtirish va saqlash, odamlarning vaqtincha boʻlishi (harakatlanishi), shuningdek uskunalar yoki kommunikatsiyalarni joylashtirish (oʻtkazish, ulash) uchun moʻljallangan, tayanch, toʻsma yoki har ikkala maqsadga xizmat qiluvchi konstruksiyalardan iborat hajmiy, yassi yoki chiziq tarzidagi qurilish tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiya — bino va inshootlarning mustahkamligi va zilzilabardoshliligiga taʼsir qiluvchi yuk koʻtaruvchi qismlarning oʻzgarishiga olib keladigan hajmi va maydonini oʻzgartirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkapital taʼmirlash — bino va inshootlarni hamda uning konstruksiyalarini eskirgan qismlarini taʼmirlash, obyektning foydalanish imkoniyatlarini yaxshilash hamda yanada mustahkam va tejamli konstruksiya yoki elementlarga almashtirish yoki tiklash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holati — obyekt konstruksiyalarini shikastlanish darajasi ularning qulashi mumkinligi haqida guvohlik beruvchi holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnuqson — konstruksiyani tayyorlash, transportirovka qilish va montaj bosqichida yuzaga keladigan kamchilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzilzilabardoshlik — bino va inshootlarning qurilish konstruksiyalari va uning jihozlarining xavfsizligini taʼminlagan holda maʼlum kuchdagi zilzila taʼsiriga qarshi tura olish xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlabki (vizual) tekshirish — maʼlumotlarni toʻplash, qurilish konstruksiyalarining umumiy holatini aniqlash, batafsil tekshirish uchun ish tarkibi va hajmini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbatafsil (instrumental) tekshirish — qurilish konstruksiyalarining texnik holatini baholash uchun yakuniy maʼlumotlarni toʻplash, asbob-uskunalar yordamida konstruksiyalarning mustahkamlik koʻrsatkichlarini aniqlash, bino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda konstruktiv yechimlarni tanlash va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuzmasdan tekshirish — bino va inshootlar konstruksiyalarining mexanik va mustahkamlik koʻrsatkichlarini zamonaviy asbob-uskunalar yordamida ularni buzmasdan ekspluatatsiya sharoitida aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmonitoring — uzoq muddat davomida konstruksiyalarning texnik holatini oʻlchov asboblari yordamida kuzatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiya — bino yoki inshootlarning yuk koʻtarish xususiyati va uning taʼsirlarini qabul qiluvchi, mustahkamligini, bikrligini va ustivorligini taʼminlovchi qurilish konstruksiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchegaraviy holat — bino va inshootlar yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarining oʻz funksiyalarini bajarishi ruxsat etilmaydigan yoki maqsadga muvofiq emasligini belgilovchi holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlanish — konstruksiyalarning ekspluatatsiya mobaynida yuzaga keladigan sifati, shakli va haqiqiy oʻlchamlarining texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi hujjatlar va loyihaviy talablardan chetlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchetlanish (ogʻish) — istalgan texnik koʻrsatkichning haqiqiy holatini meʼyoriy, loyiha hujjatlari yoki texnik jarayonni taʼminlash talablaridan farqi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishonchlilik — bino yoki inshootning hamda ularning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarining oʻz vazifalarini ekspluatatsiyasi mobaynida bajara olish imkoniyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda shaharsozlik normalari deb yuritiladi) quyidagilarni amalga oshirishga moʻljallangan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarni rekonstruksiya qilish yoki kapital taʼmirlashni loyihalash maqsadida tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning texnik holatini tekshirish (bino va inshootlarni toʻliq ekspluatatsiya qilish imkoniyatini baholashda yoki inshootlarni qayta tiklash va mustahkamlash zarurati mavjud boʻlganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning kuchlanish-deformatsiya holatining oʻzgarishlari yuzasidan ularning texnik holatini tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy va texnogen xususiyatli hamda qurilish amalga oshirilayotgan hududlar taʼsirida boʻlgan bino va inshootlardan xavfsiz foydalanish uchun ularning texnik holatni monitoring qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya va ish qobiliyati cheklangan holat boʻlgan bino va inshootlarning joriy texnik holatini baholash, hamda avariya holatini bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish maqsadida ularning texnik holatini monitoring qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarda avariyalarni oldini olish, shuningdek noyob (unikal), baland va katta oraliqli bino va inshootlarning qulashi bilan bogʻliq texnik holatni monitoring qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Ushbu shaharsozlik normalari bino va inshootlarni va ularning qismlarini barpo etish, mustahkamlash va kapital taʼmirlashga, grunt qatlamlarida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etishga, shuningdek transport, gidrotexnik va meliorativ inshootlar, magistral quvurlar, yer osti inshootlari, kon hamda yer osti ishlarida amalga oshirilayotgan obyektlar bilan bogʻliq ishlarga tatbiq etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Rekonstruksiya qilinayotgan yoki yangi qurilish ishlari amalga oshirilayotgan bino va inshootlar taʼsiri natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan binolardagi qoʻshimcha deformatsiyalar va ularni qayta tiklash, shuningdek grunt qatlamini kuchaytirish zarurati yuzaga kelganda GOST 31937-2011 asosida texnik holatni tekshirish ishlari amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Bino va inshootlarda tekshiruv ishlarini olib borish zarur boʻlganda ularning hajmi, tarkibi, tavsifi qoʻyilgan aniq vazifalar orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarda tekshiruv ishlarini olib borish uchun quyidagilar asos boʻladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning mustahkamlik va deformatsiyalanish koʻrsatkichlarining kamayishiga olib kelishi mumkin boʻlgan nuqsonlar va shikastlanishlarning mavjudligi (masalan, ortiqcha yuklanish, korroziya yoki boshqa taʼsirlar natijasida shuningdek, poydevorlarning notekis choʻkishi hamda bino va inshootlarning koʻp yillar davomida ekspluatatsiya qilinishi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarda qavatlar sonini oshirish, ularni modernizatsiya qilish, shuningdek qayta rejalashtirish natijasida konstruksiyalarda ekspluatatsion yuklar va taʼsirlarning ortishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning rekonstruksiyasi natijasida (yuklar taʼsiri oʻzgargan yoki oʻzgarmagan hollarda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyati va ulardan foydalanish sifatining kamayishga olib keluvchi sabablar natijasida loyihadan chetlashish holatlari aniqlanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha-texnik hujjatlari mavjud boʻlmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlardan foydalanish funksiyalari maqsadli oʻzgartirilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻxtatilgan bino va inshootlarning qurilishi qayta tiklanganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt qatlamlarining deformatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan inshootlar yaqinida joylashgan binolarning konstruksiyalari holatini baholash va nazorat qilish zarurati tugʻilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyongʻin, tabiiy ofatlar yoki texnogen avariyalar taʼsirida qolgan qurilish konstruksiyalarining holatini baholash zaruriyati tugʻilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat va jamoat binolarining normal ishlashiga, shuningdek, turar-joy binolarining yashash uchun yaroqliligini aniqlash zaruriyati tugʻilganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning foydalanish (ekspluatatsiya) muddati tugagandan soʻng (ShNK 1.04.03-05);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar konstruksiyalarining ekspluatatsion eskirishi darajasini aniqlashda (ShNK 1.04.03-05);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyurtmachining tashabbusi bilan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning texnologik oʻzgarishi belgilanganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Bino va inshootlarning kuzatuv-tekshiruv ishlarini amalga oshirishda obyekt sifatida quyidagi asosiy yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar oʻrganiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt qatlami, poydevorlar, rostverklar, poydevor plitalari va toʻsinlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevorlar, ustunlar va tirgaklar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишorayopmalar va tomyopmalar (toʻsinlar, arkalar, stropil va stropil osti fermalari, plitalar, tom yopma panjaralari (progonlar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkran osti toʻsinlar va fermalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalkonlar, erkerlar va zinalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbogʻlovchi konstruksiyalar, bikrlik elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirikmalar, tugunlar, konstruksiyalarning oʻzaro birikish joylari, ularni ulash usullari va tayanish maydonlarining oʻlchamlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Tekshiruv ishlarini olib borishda yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning qanday materiallardan tayyorlanganligini hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning texnik holati kategoriyasini baholash bajarilgan tekshiruv ishlarining natijalari boʻyicha olingan hisobotlar asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalar baholash kategoriyalariga koʻra quyidagi turlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmeʼyoriy texnik holatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishchi holatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishchi qobiliyati cheklangan holatda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holatida.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Meʼyoriy texnik va ishchi holatdagi konstruksiyalarning haqiqiy yuklar taʼsirida cheklovlarsiz foydalanilish mumkin. Ishchi holatda boʻlgan konstruksiyalar uchun ekspluatatsiya jarayonida doimiy kuzatuv va tekshiruv talablari belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalar cheklangan ishchi holatida boʻlganida, ularning holatini kuzatish, himoya choralarini koʻrish, ekspluatatsiya jarayoni va zamin grunti holatini nazorat qilish (masalan, yuklar taʼsirini cheklash, konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish, ularni qayta tiklash yoki kuchaytirish) hamda zarurat tugʻilganda texnik holatning keyingi monitoringi amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning konstruksiyalari avariya holatida boʻlganda ularni ekspluatatsiya qilinishi taqiqlanishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Bino va inshootlarning tekshiruv ishlarida konstruksiyalarning texnik holatini baholash quyida koʻrsatilgan seysmik taʼsir omillarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik mikrorayonlashtirish xaritasi (SMX) boʻyicha qurilish maydonining seysmikligi (seysmik mikrorayonlashtirish xaritasi mavjud boʻlmagan holatda QMQ 2.01.03-19 ning 1-ilovasiga muvofiq amalga oshiriladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmik taʼsirlarning takroriyligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишseysmikaviy xossalar boʻyicha gruntning toifalari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoringini olib borishda amaldagi ShNK 3.01.02-00 ning texnika xavfsizligi talablariga rioya qilinishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Umumiy holatlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Bino va inshootlarning texnik holatini har tomonlama tekshirishdan maqsad bino va inshootlar hamda ularning elementlarini haqiqiy texnik holatini, vaqt oʻtishi bilan sodir boʻladigan oʻzgarishlarni hisobga olgan holda kapital taʼmirlash, rekonstruksiya qilish, texnologik va funksional maqsadlarini oʻzgartirish boʻyicha ishlarning tarkibi va hajmini belgilash va haqiqiy sifat koʻrsatkichlarini baholashdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarning texnik holatini har tomonlama tekshirishda obyektni kapital taʼmirlash yoki rekonstruksiya qilish loyihasi uchun maʼlumotlar yetarli darajada boʻlishi va kuzatuv-tekshiruv ishlarining vazifalari texnik topshiriqda oʻz aksini topgan boʻlishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish ishlari uch bosqichda amalga oshirilishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshiruv oʻtkazishga tayyorgarlik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdastlabki (vizual) tekshiruv;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbatafsil (instrumental) tekshiruv.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirishda tayyorgarlik ishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish uchun tayyorgarlik ishlarini oʻtkazishdan maqsad obyekt bilan, uning hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimi, muhandislik-geologik qidiruv ishlari materiallari bilan tanishish, loyiha-texnik hujjatlarini yigʻish hamda tahlil qilish, buyurtmachi bilan texnik topshiriqni kelishgan holda ishlar dasturini tuzish hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish uchun tayyorgarlik ishlarining tarkibi quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha-texnik hujjatlarni yigʻish (qavatlararo inventarizatsiya rejalari hamda bino va inshootlarning texnik pasporti, ekspluatatsiya qilayotgan tashkilot xodimi tomonidan bino yoki inshootning koʻrikdan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi dalolatnomalari, shu jumladan, nuqsonlar roʻyxati) oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihalash tashkilotining nomi, loyihaning ishlab chiqilgan va qurilgan yili, binoning geometrik oʻlchamlari hamda materiallarning tafsilotlari (beton, poʻlat, yogʻoch va boshqalar) koʻrsatilgan holdagi bino va inshootning loyiha hujjatlari oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarda ilgari oʻtkazilgan tekshiruvlar maʼlumotnomalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha, qayta rejalashtirilganlik, rekonstruksiya, kapital taʼmirlash va boshqa bajarilgan ishlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelektr energiyasi, suv, issiqlik, gaz va kanalizatsiya tarmoqlari ulangan joylari va quvvati boʻyicha maʼlumotlarni (zarurat tugʻilganda) oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlar dasturini tuzish (zarurat tugʻilganda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Dastlabki (vizual) tekshiruv
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Bino va inshootlarni dastlabki tekshiruvining asosiy vazifasi mavjud maʼlumotlarni toʻplash, qurilish konstruksiyalarining umumiy holatini aniqlash, batafsil tekshirish uchun ish tarkibi va hajmini aniqlashdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni dastlabki tekshiruvdan koʻzlangan maqsad birinchi navbatda avariya holati aniqlangan hamda vaqtinchalik ularni kuchaytirish boʻyicha choralar koʻrishga ehtiyoji mavjud boʻlgan alohida konstruksiyalar va uchastkalarni aniqlashdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Vizual tekshiruvda quyidagilar aniqlanadi va belgilab qoʻyiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning butunligicha, qavatlar boʻyicha, nuqsonli uchastkalar fotosuratlari hamda nazorat oʻlchovlari oʻtkazilgan holdagi binoning umumiy tekshiruvi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshirilayotgan bino va inshootlarning hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimlari hamda muhandislik jihozlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishlab chiqarish binolarida ishlab chiqarish texnologiyasining xususiyatlaridan kelib chiqqan holda qurilish konstruksiyalariga muhitning taʼsiri, korroziyaga qarshi choralar toʻgʻrisida maʼlumotlarni toʻplash, qurilish konstruksiyalari uchun agressiv texnologik chiqindilarning mavjudligi, xonalarning harorat-namlik darajasi, ishlab chiqarish muhiti yoki mikroiqlimning haqiqiy koʻrsatkichlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar hamda ularning alohida konstruksiyalarida xarakterli deformatsiyalarning mavjudligi (salqiliklar, vertikaldan ogʻish, buralishlar, qiyshayish, buzilishlar va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holatidagi joylarni aniqlash (nuqsonlar va shikastlanishlar, agar mavjud boʻlsa);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududga tutash maydonlar, vertikal rejalashtirish orqali yer usti suvlarini bartaraf etishning toʻgʻri tashkil etilganligi xususiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlanish darajasi va nuqsonlarning tavsifli belgilari bilan aniqlanadigan qurilish konstruksiyalari, muhandislik jihozlari, elektr tarmoqlari va (zarurat tugʻilganda) aloqa vositalarining texnik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemirbeton, tosh, poʻlat va yogʻoch konstruksiyalarning texnik holatini baholash va zarur hollarda konstruksiyalarni kuchaytirish boʻyicha birinchi navbatdagi koʻriladigan chora-tadbirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Vizual tekshirish natijalariga asosan nuqsonlarning tavsifli belgilari va shikastlanish darajasi boʻyicha qurilish konstruksiyalarining texnik holatiga dastlabki baho beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNuqson va shikastlanishlar belgilari orqali (misol uchun, temirbeton va tosh konstruksiyalarida yoriqlarning paydo boʻlishi va rivojlanish sxemasi, yogʻoch konstruksiyalarda biologik shikastlanishlar, poʻlat konstruksiyalarda korroziya natijasidagi shikastlanishlar) konstruksiyalar holati baholanadi va nuqsonlarning paydo boʻlish sabablarini aniqlashga imkon beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgarda vizual tekshirishlar natijalari qoʻyilgan masalalarni hal qilishda yetarli boʻlmaganda instrumental tekshirish oʻtkaziladi. U holda batafsil tekshirish ishlarini oʻtkazish uchun bajariladigan ishlarning dasturi ishlab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Zamin gruntining qoniqarsiz holatidan darak beruvchi tavsifli yoriqlar, bino qismlaridagi ogʻishlar, devorlardagi yoriqlar va deformatsiyalar aniqlangan hollarda qurilish konstruksiyalarini tiklash va taʼmirlash bilan birgalikda zamin va poydevorlarni mustahkamlash imkonini beruvchi muhandislik-geologik tadqiqotlarini ham oʻtkazish zarur boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Batafsil (instrumental) tekshiruv
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Batafsil tekshirish obyektni diagnostika qilishning asosiy tarkibiy qismlaridan biri boʻlib, qurilish konstruksiyalarining texnik holatini baholash uchun yakuniy maʼlumotlarni toʻplash maqsadida oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOlingan maʼlumotlar bino va inshootlarni rekonstruksiya qilishda konstruktiv yechimlarni tanlash uchun asos hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Batafsil tekshirish (qoʻyilgan masalalar asosida) loyiha-texnik hujjatlarning mavjudligi va toʻliqligi, tavsifi, nuqsonlar va shikastlanishlar darajasiga koʻra kompleks (toʻliq) yoki tanlov asosida amalga oshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKompleks (toʻliq) tekshirish qoʻyilgan vazifa va rejalarga asosan ishonchlilik koeffitsiyenti 1 ga teng qilib belgilangan obyektlarda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQurilish konstruksiyalarining yuk koʻtarish xususiyatini kamaytirishga olib keladigan nuqsonlar aniqlanganda yoki loyiha hujjatlari mavjud boʻlmaganda, bir xil turdagi konstruksiyalarning materiallari turli xususiyatlarga ega boʻlganda, materiallar agressiv taʼsirlar ostida boʻlgan holatlarda hamda bino va inshootlarni ekspluatatsiya qilinishi davomida boshqa noqulay sharoitlar mavjud boʻlgan hollarda ham toʻliq tekshirish amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar konstruksiyalarining texnik holatini kompleks (toʻliq) tekshirish davomida ularning umumiy soni 20 tadan ortiq boʻlgan hamda 20 foizdan kam boʻlmagan bir xil turdagi konstruksiyalarning texnik holati qoniqarli deb topilsa, tekshirilmagan konstruksiyalar tanlov asosida tekshirilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTanlov asosida tekshiriladigan konstruksiyalarning (aniq shartlar asosida) umumiy soni kamida uchta boʻlsa hamda 10 foizdan kam boʻlmagan bir xil turdagi konstruksiyalarning texnik holati ShNQ 2.01.15-19 talablarga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlash uchun noqulay boʻlgan oʻta xavfli joylardagi konstruksiyalarni toʻliq tekshirishning imkoni boʻlmagan hollarda tanlov asosida tekshirish oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Bino va inshootlarning texnik holatini batafsil tekshirish quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻlchash ishlari (bino va inshootlarning rejada hamda balandlik boʻyicha haqiqiy geometrik koʻrsatkichlari, qurilish konstruksiyalarining koʻndalang kesim yuzalari, elementlari va tugunlarini koʻrsatgan holda ularning loyihaga muvofiqligi yoki undan chetlashishlar mavjudligini aniqlash);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik izlanishlar (zarurat tugʻilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhaqiqiy qiymatlarni oʻrnatish (asosiy yuk koʻtaruvchi konstruksiyalar materiallarining mexanik koʻrsatkichlari sinov laboratoriya va buzmasdan turib aniqlash usullaridan foydalangan holda amalga oshiriladi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalar oraligʻini instrumental oʻlchash, rejadagi joylashishi va qadami, koʻndalang kesim oʻlchamlari, xonalar balandligi, zaruriy tugunlarning belgilari va tugunlar orasidagi masofalarning oʻlchovlarini amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeodezik asboblardan foydalangan holda bino va inshootlarning vertikal holati, tayanch konstruksiyalarning bir oʻqda joylashishi, choklarning mavjudligi hamda koʻndalang kesim yuzalarining oʻzgarishini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarda nuqson va shikastlanishlarning sabablarini tahlil qilish, egilishda salqilik, vertikaldan ogʻish, boʻrtib chiqish, qiya egilish va siljishlarni oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma konstruksiyalar tayanch tugunlaridagi elementlarning siljishi va shikastlanishini aniqlash, loyiha talablariga koʻra yigʻma konstruksiyalarning tayanch maydonchalarini nomuvofiqligi va haqiqiy geometrik oʻlchamlarining loyihadan chetlashishini oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshirish natijalari boʻyicha konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini hisoblash orqali tekshirishni amalga oshirish (zarurat tugʻilganda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Bino va inshootlarda quyidagi hisob koʻrsatkichlari qoʻshimcha ravishda aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemirbeton konstruksiyalarda betonning mustahkamlik tafsilotlari (sinfi va markasi), armaturaning mavjudligi, joylashishi, soni, diametri va sinfi, qoʻyilma detallar, payvand choklar va armaturadagi korroziya belgilari hamda himoya qatlamining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemirbeton va tosh-gʻisht konstruksiyalarda ishlatiladigan materialning mustahkamlik xususiyatlari (sinfi, markasi), yoriqlarning mavjudligi va ularning ochilish kengligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlat konstruksiyalarda siqilgan sterjenlarning toʻgʻriligi, ulovchi plankalarning mavjudligi, element kesimlaridagi keskin oʻzgarishlar holati, haqiqiy uzunligi, payvand choklarning oʻlchami va sifati, joylashishi, parchin mix yoki boltlarning diametri va soni, maxsus ishlov berilgan joylarning mavjudligi hamda qirralari va uchlarining bir biriga mos kelishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch konstruksiyalarda elementlarning egilish, buralish, koʻndalang kesim yuzalarida uzilishlar, shuningdek boʻylama yoriqlar, biologik shikastlangan yuzalarning mavjudligi va ularning oʻlchamlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton va temirbeton konstruksiyalarda betonning mustahkamligini buzmasdan tekshirishning mexanik, ultratovush hamda konstruksiyadan olingan namunalarning mustahkamligini aniqlash usullari asosida tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25. Batafsil tekshirishlar bosqichining oʻlchov ishlarini bajarish qismida binolarning ishchi chizmalarini ishlab chiqish hamda hisob sxemalarini aniqlashtirish maqsadida yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning aniq geometrik oʻqlarini belgilash uchun muhandislik-geodezik izlanishlari oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik-geologik izlanishlar rekonstruksiya qilinayotgan obyekt poydevorining ishchi chizmalari mavjud boʻlmagan hollarda, shuningdek geologik shart-sharoitlari murakkab boʻlgan qurilish maydonlarda poydevorni barpo etish boʻyicha hujjatlar va obyekt qurilish maydonchasining muhandislik-geologik maʼlumotlari boʻlmagan taqdirda olib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMaxsus muhandislik gidrogeologik va gidrometeorologik izlanishlari sizot suvlari koʻtarilgan yoki koʻtarilishi kutilayotgan hududlarda joylashgan obyektlarni rekonstruksiya qilishda, shuningdek fizik-geologik va gidrometeorologik taʼsirlar ostida noqulay sharoitlarda joylashgan binolarni ekspluatatsiyasida hamda rekonstruksiya qilinadigan obyektni noqulay omillar taʼsiridan himoyalash uchun chora-tadbirlar loyihasini ishlab chiqishda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26. Bino va inshootlarni tekshirish natijalari boʻyicha quyidagilar asosida texnik hisobot tuziladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning tarxi, qirqimi, konstruktiv xususiyati, poydevorlar va ularning geometriyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin grunti va konstruksiyalar materialining deformatsiyalanish koʻrsatkichlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilish yoki rekonstruksiya qilish natijasida qoʻshimcha deformatsiyalar va boshqa taʼsirlarni qabul qila olish imkoniyati boʻyicha baholash hamda zarurat tugʻilganda zamin gruntini mustahkamlash, shuningdek konstruksiyalarni kuchaytirish uchun chora-tadbirlar roʻyxati asosidagi binoning texnik holati toʻgʻrisidagi xulosasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Zamin va poydevorlarning texnik holatini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27. Zamin va poydevorlarning texnik holatini tekshirish buyurtmachi tomonidan taqdim etilgan texnik topshiriqqa muvofiq amalga oshiriladi. Tabiiy sharoitning murakkabligi va oʻrganilganlik darajasini hisobga olgan holda umumiy tekshirish dasturiga kiruvchi ishlarning tarkibi, hajmi, usullari va bajarish ketma-ketligi ishchi dasturda asoslab beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28. Bino va inshootlarning zamin va poydevorlarini tekshirishda quyidagilar tahlil qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning yer usti qismlari texnik holatini dastlabki (vizual) baholash natijalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarga taʼsir etuvchi yuklar (doimiy va vaqtinchalik), poydevorning oʻlchamlari va joylashish chuqurligi orqali uning turini belgilovchi materiallar va bino va inshootning loyiha hujjatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish boshlanishidan oldin amalga oshirilgan muhandislik-geologik izlanishlar materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonida yoki unga yaqin joylashgan hududlarda amalga oshirilgan muhandislik chora-tadbirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29. Zarur hollarda bino va inshootlarning zamin grunti va poydevorlarini tekshirish ishlari boshlangunga qadar gruntdan shurflar olish, quduqlarni burgʻilash, zondlash ishlari amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30. Tekshirish ishlarini amalga oshirishda (asosan tarixiy ahamiyatga ega obyektlarda) yangi qurilishlarning taʼsir zonalarida boʻlgan yer osti inshootlari, yertoʻlalar, buzilgan binolarning poydevorlari, tunnellar, muhandislik kommunikatsiyalari, quduqlar, yer osti inshootlari va boshqalarning mavjudligi hamda joylashishi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31. Mavjud bino va inshootlar zaminining grunti va poydevorini tekshirish ishlarining tarkibi, hajmi va usullari yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilish maqsadidan kelib chiqqan holda, mavjud obyektning geotexnik kategoriyasi, uning masʼullik darajasi hamda amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq ravishda muhandislik-geologik shartlarining murakkablik kategoriyasiga qarab ShNK 1.02.09-15 ga muvofiq rejalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32. Bino va inshootlarni tekshirish ishlari jarayonida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyaqqol deformatsiyalar va ilgaridan mavjud shikastlanishlar aniqlanmaganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilish yoki rekonstruksiya ishlari natijasida poydevorlarga qoʻshimcha yuklar taʼsiridan choʻkishlar va konstruksiyalarda ruxsat etilmagan deformatsiyalarni keltirib chiqarmaydigan holatlarda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik muhit bilan inshootlarning oʻzaro taʼsir hududida xususiyatga ega gruntlar, shuningdek xavfli muhandislik-geologik jarayonlar mavjud boʻlmagan holatlarda bino va inshootlarning zamin grunti hamda poydevorlarida tekshirish ishlari bajarilmasligiga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш33. Bino va inshootlarning zamin gruntlari va poydevorlarini tekshirish ishlarini olib borish jarayonida ShNQ 1.02.09-15 talabalari asosida quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar ostidan gruntdan namuna olish uchun shurflar oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntdan namuna olish va yer osti suvlari sathini aniqlash maqsadida poydevorlar yaqinidan quduqlarni burgʻilash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt zichligini aniqlashda zondlash (zarurat tugʻilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni shtamp yoki pressiometrlar (statik yuklar) yordamida sinash (zarurat tugʻilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarni geofizik usullar yordamida tadqiq qilish (zarurat tugʻilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning fizik-mexanik xossalari va yer osti suvlarining kimyoviy tahlilini laboratoriya sharoitida tadqiq qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишolingan materiallarga kameral ishlov berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuhandislik-geologik sharoitlarning oʻzgarishi boʻyicha xulosani oʻz ichiga oluvchi texnik hisobotni tayyorlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш34. Zamin va poydevorlarni tekshirishda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish maydonining muhandislik-geologik tuzilishini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlarining tarkibi va agressivligini baholash uchun ulardan namunalar olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning turlari, ularning rejadagi shakli, oʻlchami, chuqurligi, poydevorlarni kuchaytirish va zaminini mustahkamlash boʻyicha oldin bajarilgan ishlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning shikastlanishi va konstruksiya materiallarining mustahkamligi aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlaboratoriya sharoitida tekshiruvdan oʻtkazish uchun poydevor materiallaridan namunalar olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgidroizolatsiya qatlamining mavjudligi va holatini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш35. Quduqlarning soni va joylashishi, zondlash nuqtalari, geofizik usullarni qoʻllash (ShNQ 1.02.10-12), shuningdek, gruntlarning fizik-mexanik koʻrsatkichlarini aniqlash boʻyicha bajariladigan ishlarning tarkibi va hajmi quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaydonning muhandislik-geologik jihatdan tuzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilish, shuningdek rekonstruksiya ishlarini olib borish natijasida paydo boʻlgan kam va ortiqcha yuklangan uchastkalardagi zamin va poydevorlarni tekshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar deformatsiyalangan hududlardagi gruntning xususiyatini batafsil tadqiq etish jarayonida ularda aniqlangan deformatsiyalar hisobga olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш36. Nazorat shurflari bino va inshootlar poydevorlarining ichki yoki tashqi tomonlaridan joylashishiga bogʻliq holda ShNK 1.02.17-09 talablari asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShurflar quyidagi talablar asosida joylashtiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevordagi har bir boʻlimning eng koʻp yuklangan va yuklanmagan uchastkalarida konstruksiyalar turi boʻyicha bittadan shurf qaziladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻshimcha oraliq tayanchlar oʻrnatilishi kerak boʻlgan joylarda har bir boʻlim uchun shurflar qaziladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevor va poydevorlarning deformatsiyalari mavjud boʻlgan uchastkalarda shurflar qazish talab etiladi, shuningdek qoniqarsiz holatda boʻlgan poydevorlar va boʻsh zamin grunti chegaralarini aniqlash uchun ish jarayonida qoʻshimcha shurflar qazish belgilab olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш37. Poydevor yostigʻi kengligi va uning joylashish chuqurligi tabiiy oʻlchovlar asosida aniqlanishi kerak. Bir tomonlama shurf yordamida aniqlangan oʻlchamlar boʻyicha poydevorni simmetrik koʻrinishida qabul qilinishiga ruxsat beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш38. Poydevor materiallarining mustahkamligini baholash, shuningdek buzmasdan aniqlash usullari yordamida yoki laboratoriya sinovlari orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш39. Poydevorlar yaqinida joylashgan shurflarning chuqurligi poydevor yostigʻi tagligining balandlik belgisidan 0,5 — 1,0 m oʻlchamda past boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoydevor ochilgan qismining uzunligi uning turi va konstruksiyalarining holatini baholash uchun yetarli boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш40. Poydevorlarni tekshirishda quyidagilar qayd etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning mustahkamligi (sinfi va markasi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalardagi yoriqlar (koʻndalang, boʻylama va qiya);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarmaturani ochish, armaturalar soni, uning kesim yuzasi va profili;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton himoya qatlamining qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va tosh devorlarning oʻyilishi, gʻovaklar, oʻyiqlar, himoya qatlamining shikastlanganligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning korroziyalanish darajasi va uning chuqurligi (karbonlanish, sulfatlanish, xloridlarning shimilganlik darajasi va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarmatura, quyilma detallar, payvand choklari (shu bilan birga korroziya natijasida) shikastlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtosh-gʻisht devorlar materiallarining mustahkamligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning tayanish sxemalari, yigʻma konstruksiyalar tayanish maydonchalarining loyiha talablariga mos kelmasligi va haqiqiy geometrik oʻlchamlarining loyiha talablaridan chetlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlar konstruksiyasining koʻp shikastlangan va avariya holatidagi qismlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor materialining namligi va suv oʻtkazmaydigan himoya qatlamining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzaminning deformatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlardagi choʻkish, ogʻish (kren), salqiligi va egriligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш41. Poydevorlar osti qismidagi gruntlarni tadqiq qilish uchun sharoit mavjud boʻlgan holda shurf tagidan quduq kovlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQidiruv ishlari (quduqlar) soni muhandis-geologik ishlar topshirigʻi va dasturi bilan oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQazish chuqurligi zaminning faol zonasi chuqurligi, binoning konstruktiv oʻziga xos xususiyatlari va geologik sharoitlarning murakkabligiga asoslangan holda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш42. Shurflash va burgʻilash ishlari tugallangandan soʻng, qazilgan joydagi gruntni qatlamlab zichlash yoʻli bilan qayta toʻldiriladi. Shurflarni qazish va tekshirish vaqtida yer usti suvlarining shurflarga kirib qolishini oldini olish choralari koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш43. Gruntni tekshirish natijasida olingan yangi maʼlumotlar arxiv maʼlumotlari (mavjud boʻlsa) bilan oʻzaro muvofiqligi oʻrganiladi. Muhandislik-geologik, gidrogeologik sharoitlarda va gruntning xususiyatlaridagi aniqlangan farqlar binolardagi deformatsiyalar va shikastlanishlarning sabablarini aniqlashda, shuningdek yuz berishi mumkin boʻlgan holatlarni prognoz qilish hamda poydevorni kuchaytirish yoki zaminni mustahkamlash uslublarini tanlashda hisobga olinadi (zarur boʻlgan hollarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш44. Dinamik yuklamalar taʼsirlari mavjud boʻlgan joylar yaqinidagi binolarni tekshirishda zaminning tutash qismlarida tebranishlarni keltirib chiqaradigan joylarda vibratsion tekshirish ishlari oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш45. Dinamik taʼsirlar mavjud boʻlgan hollarda grunt hamda foydalanishda boʻlgan bino va inshootlar poydevor konstruksiyalarining tebranish darajasi boʻyicha haqiqiy maʼlumotlarni olish maqsadida quyidagi holatlarda vibratsion tekshirish ishlari amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino yaqinida oʻrnatilayotgan yoki oʻrnatilishi rejalashtirilgan uskunadan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino yaqinida yer usti yoki yer ostidan gʻildirakli va relsli transport vositalaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiya qilish davomidagi qurilish ishlaridan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot yaqinida joylashgan boshqa tebranish manbalaridan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш46. Bino va inshootlar, poydevorlar va ularning zaminlari, shu jumladan yer osti inshootlarini vibratsion tekshirishlar uchun 1 Gts dan 100 Gts gacha chastota diapazonidagi tebranishlarni qayd qiluvchi uskunalar majmuasidan foydalanish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш47. Poydevor yoki yer osti inshooti konstruksiyalarining vibratsion tekshirish natijalari boʻyicha inshootdan normal foydalanish uchun mavjud vibratsiyaning ruxsat etilganligi toʻgʻrisida xulosa qilinadi hamda tekshirilayotgan inshootning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari va zaminida dinamik taʼsirlarni kamaytirish yoki tebranishni ruxsat etilgan chegaragacha kamaytirish maqsadida rekonstruksiya qilish boʻyicha tavsiyalar beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-bob. Beton va temirbeton konstruksiyalarni tekshirishning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Tashqi belgilari boʻyicha konstruksiyalarning texnik holatini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш48. Rekonstruksiya qilinadigan bino va inshootlarning beton hamda temirbeton konstruksiyalarini tekshirishda QMQ 2.03.01-96, davlat standartlari va boshqa texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarning talablari hisobga olinishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш49. Hozirgi vaqtda amaldagi mavjud loyihalash va hisoblash tartiblariga muvofiq yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning chegaraviy holati boʻyicha aniqlangan nuqsonlar (meʼyoriy talablardan chetga chiqish) quyidagi turlarga boʻlinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtarish xususiyatini pasaytiruvchi yoki yoʻqotuvchi xavfni keltirib chiqaruvchi nuqsonlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarni normal ekspluatatsiya qilishga yaroqliligi boʻyicha ruxsat etilmagan nuqsonlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш50. Texnik hujjatlar mavjud boʻlganda, dastlabki tekshiruv oʻtkazishdan oldin tekshirilayotgan bino yoki inshootlarning ishchi chizmalari bilan tanishib chiqilishi zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshchi chizmalar bilan tanishish jarayonida quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoning hajmiy-rejaviy va konstruktiv yechimlari, tekshirilayotgan konstruksiyalarni oʻrganishga imkoniyat mavjudligi, dastlabki tekshiruv oʻtkazish uchun eng maqbul yoʻnalish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshirilayotgan konstruksiya koʻrinishi, chizmalar ishlab chiqilgan vaqtdagi seriyasi va raqami;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarni loyihalashda qabul qilingan hisoblash sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuklarning turlari va kattaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob kesimlarning joylashgan oʻrni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpaydo boʻladigan kuchlanishlarning xarakteri va kattaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning loyihaviy sinfi yoki markasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy ishchi armatura turi (oldindan zoʻriqtirilgan yoki oddiy);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarmatura elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar armaturalarini zoʻriqtirish va ankerlash usuli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning geometrik oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshirilayotgan bino va inshootlarning boshqa elementlari bilan konstruksiyalar birikish tugunlarining konstruktiv xususiyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Beton va temirbeton konstruksiyalarni dastlabki tekshirishdan oʻtkazish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш51. Ishchi chizmalar bilan tanishish asosida dastlabki tekshirishni oʻtkazish ishlari rejalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш52. Dastlabki tekshirish oʻtkazish quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarni koʻzdan kechirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya holatidagi va normal ekspluatatsiya sharoiti buzilgan konstruksiyalarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalardagi nisbatan muhim nuqsonlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbatafsil tekshirish oʻtkazish dasturini tayyorlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalarni koʻzdan kechirishda, zarur hollarda ruletka va lazerli masofa oʻlchagich geodezik oʻlchov asboblari yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш53. Dastlabki tekshirish bilan quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoriqlarning mavjudligi, yoriqlarni kengligi, joylashuvi va tafsiloti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhimoya qoplamalarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton rangining oʻzgarishi, boʻshliq va siniqlar, armatura ochilgan joylarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton va armaturaning oʻzaro bogʻlanishining buzilganligi, betonning qatlamlanishi (urib koʻrganda xira tovush orqali aniqlanadi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoʻyilma detallarning siljishi, birikish joylarida armatura chiqqan qismlarining siljishi, yigʻma konstruksiyalarning tayanish holati va ularning tugunlarida va birikish joylarida siljishlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarda koʻzga tashlanadigan egilish va deformatsiyalarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlik va moy dogʻlari, oʻyiqlar, shoʻrlangan yoki betonning boʻrtib chiqqan joylarining mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишarmatura va qoʻyilma detallarda korroziyalanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbetonning dastlabki mustahkamligi (zarurat tugʻilganda) tekshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш54. Dastlabki tekshirish jarayonida konstruksiyalarning quyidagi ekspluatatsiya sharoitlari bilan tanishib chiqish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzgaruvchan muzlash va erish jarayoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbeton yoki armaturaga nisbatan taʼsir qiluvchi agressiv omillar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv oʻtgan joylar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuqori harorat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишortiqcha yuklanish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdinamik yuklar taʼsiri va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш55. Beton va temirbeton konstruksiyalardagi yoriqlar, ularning paydo boʻlish vaqtiga qarab ekspluatatsiyagacha va ekspluatatsiya davridagi yoriqlarga boʻlinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш56. Ekspluatatsiya davrigacha paydo boʻlgan yoriqlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtexnologik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkirishish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyihada koʻzda tutilmagan sxemalar boʻyicha yigʻma temirbeton elementlarni saqlash, tashish va oʻrnatish jarayonida xususiy ogʻirlikdan yuklanish natijasida paydo boʻladigan yoriqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш57. Ekspluatatsiya davrida paydo boʻlgan yoriqlarga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya choklarini oʻrnatish talablarining buzilishi tufayli harorat deformatsiyalari natijasida vujudga kelgan yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzamin gruntining deformatsiyasi va poydevorlarning notekis choʻkishi natijasida kelib chiqadigan yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtemirbeton konstruksiyalarining yuk koʻtarish yoki yoriqbardoshlilik qobiliyatidan katta boʻlgan kuchlanishlar taʼsiridan kelib chiqadigan yoriqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш58. Kuchlanish taʼsirida vujudga keluvchi yoriqlarni konstruksiyaning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holati nuqtai nazaridan tahlil qilish kerak. Temirbeton elementlarda quyidagi koʻrinishdagi yoriqlar eng xavfli hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) toʻsin sxemasi boʻyicha egilishga ishlaydigan elementlarda toʻsin va tayanchlarning oraliq qismlarining eguvchi moment boʻyicha yuk koʻtarish xususiyatini yetarli emasligini koʻrsatuvchi vertikal va qiya yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) plitalarning pastki yuzalarida tomonlariga nisbatan turli munosabatda (toʻsin sxemasi boʻyicha ishlaydigan, kontur boʻylab va uch tomondan tayangan) kuchlar taʼsirida kelib chiqqan yoriqlarining rivojlanishi xarakterli nuqson hisoblanadi. Plitalarning tayanch qismlarida ishchi oraligʻiga koʻndalang yoʻnalgan yoriqlar plitaning eguvchi moment boʻyicha yuk koʻtarish xususiyatini yetarli emasligidan dalolat beradi. Bunday holda, betonning siqilgan zonasi ezilgan boʻlib, bu holat plitaning butunlay buzilish xavfini koʻrsatadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) ustunlarning chetki qirralaridagi vertikal yoriqlar armaturaning ortiqcha egilishi natijasida paydo boʻlishi mumkin. Bunday hodisalar yana mahkamlovchi xomutlari kam joylashgan ustunlarda va ularning qismlarida uchrashi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemirbeton ustunlardagi gorizontal yoriqlarning kengligi kichik boʻlganda xavfli hisoblanmaydi, ammo bunday yoriqlar orqali ishchi armatura korroziyasini keltirib chiqaruvchi namlangan havo va agressiv reagentlar tushishi imkoniyat yaratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) temirbeton konstruksiyalarning tayanch qismlarida va chetlaridagi yoriqlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOldindan zoʻriqtirilgan elementlarning chetida armatura boʻylab yoriqlarning vujudga kelishi armaturaning ankerlash talablari buzilganligini koʻrsatadi. Bu haqida tayanchga yaqin joylashgan uchastkalardagi qiya kesim boʻyicha oldindan zoʻriqtirilgan armatura hamda tayanchning pastki qismi chegarasi zonalarini kesib oʻtuvchi yoriqlar ham dalolat beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишd) temirbeton fermalar hovonli panjaralarining elementlari uchun xarakterli yoriqlariga tayanch tugunlaridagi qiya yoriqlar, toʻgʻri chiziqli gorizontal yoriqlar, choʻziluvchi elementlardagi vertikal yoriqlar, fermaning siqiluvchi kamaridagi qiya yoriqlar, choʻziluvchi xovonlar bilan pastki kamarning birikish tugunlaridagi yoriqlar va boshqalar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш59. Temirbeton elementlarda armatura boʻylab betonning qatlamlarga ajralishi va yoriqlar koʻrinishidagi nuqsonlar armaturalarning korroziyasi natijasida paydo boʻladi. Mazkur holatlar koʻndalang va boʻylama armaturalarning beton bilan oʻzaro bogʻlanishida buzilish roʻy beradi. Armaturaning beton bilan ilashishining korroziya natijasida buzilishini beton sirtiga urib koʻrish bilan aniqlash mumkin (bunday holatda boʻshliqlar boʻlganligi sababli ovoz eshitiladi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton bilan armaturaning oʻzaro bogʻlanishining buzilishi natijasida yuzaga keladigan boʻylama yoʻnalishdagi yoriqlar haroratning koʻtarilishi natijasida ham yuzaga kelishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEgilishga ishlaydigan konstruksiyalarda odatda, yoriqlarning paydo boʻlishi salqiliklarning va buralish burchaklarining ortishiga olib keladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemirbeton va poydevor konstruksiyalaridagi nuqson va shikastlanishlarning tasniflari va yuzaga kelish sabablari mazkur shaharsozlik normalarining 3 va 4-ilovalarida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш60. Temirbeton konstruksiyalarni tekshirishda betonning mustahkamligini aniqlash uchun buzmasdan tekshirish usullari yoki armatura sterjenlarining joylashishini aniqlash, ularning diametri va sinfini, betonning himoya qatlamining qalinligini aniqlash uchun laboratoriya sinovlari oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш61. Temirbeton konstruksiyalarning boʻyoq qatlamlari holatini aniqlash va baholash GOST 9.407-84 metodikasiga muvofiq amalga oshirilishi lozim. Bunda quyidagi asosiy shikastlanishlar turlari qayd etiladi: (gruntovkagacha) yuqori qatlamda mayda toʻrsimon darzlar, buzilish chuqurligini tavsiflovchi qatlamlarga ajralishi va korroziya oʻchoqlari foizlarda konstruksiyaning butun boʻyalgan yuzasiga nisbatan tavsiflanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш62. Beton konstruksiyalarda namlangan va sirtlarida shoʻrlangan joylar aniqlanganda ularning paydo boʻlish sabablari va zararlangan maydonning oʻlchami aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalarda avariya holati mavjud, deb topilganda birinchi navbatda xavfsizlikni taʼminlovchi quyidagi chora-tadbirlar bajarilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqulashi mumkin boʻlgan zonalarga odamlarning kirishining oldini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyaning qulashiga toʻsqinlik qiluvchi vaqtinchalik tirgaklarni oʻrnatish va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш63. Korroziyaga uchragan armatura va qoʻyilma detallarning texnik holatini baholashda korroziya turi, shikastlangan joylari va taʼsir qilish manbai aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Beton va temirbeton konstruksiyalarini batafsil tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш64. Dastlabki tekshiruv maʼlumotlarini hisobga olgan holda batafsil tekshiruv dasturi tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш65. Dastlabki tekshiruv maʼlumotlarini hisobga olgan holda batafsil tekshiruv quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarni koʻzdan kechirish va aniqlangan nuqsonlarni roʻyxatga olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻlchash ishlari, geodezik syemkalar, salqiliklarni oʻlchash, yoriqlarning ochilish kengliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuzmasdan aniqlash usullar yordamida temirbeton konstruksiyalarning haqiqiy fizik-mexanik tafsilotlarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш66. Dastlabki tekshiruv natijalariga asoslanib, konstruksiyalar holatining belgilangan vazifalarga muvofiqligini baholash mumkin boʻlgan hollarda batafsil tekshirish ishlari oʻtkazilmasligi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш67. Beton va temirbeton konstruksiyalarini batafsil tekshirishda korroziyadan himoya qatlamining holati, mustahkamligi, oʻtkazuvchanligi, betonning bir jinsliligi va butunligi, shu bilan bir qatorda, himoya qatlamining qalinligi, armatura korroziyasining darajasi va chuqurligi, haqiqiy yuklar va ekspluatatsion taʼsirlarni aniqlash, egilishga ishlaydigan, shuningdek, nomarkaziy siqiluvchi va nomarkaziy choʻziluvchi konstruksiyalar uchun betonning hisob siqilgan zonalari tomonidan va ankerlanadigan armatura uchastkalaridan, beton mustahkamligi kamaygan joylarda, ekspluatatsiya vaqtida shikastlangan joylarda (yomgʻir oʻtish, almashuvchi muzlash va erish sikllari hamda dastlabki tekshiruvlar natijasi asosida aniqlangan boshqa sabablar tufayli) hamda boshqa konstruksiyalar sirtlari tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBeton konstruksiyalari yuzalarida ranglarning oʻzgarishi hamda nurash oqibatida hosil boʻlgan boʻshliq tuzilishli maydonchalar aniqlanganda bu holatning sababi betonning yetarli darajada zichlanmaganimi yoki uning korroziyasi natijasi ekanligi boʻlishi mumkinligidan dalolat beradi. Bu yuzalarni bolgʻa yordamida urib chiqish kerak. Bu holda boʻshliqlar tovushining tavsifi uning nafaqat sirti boʻylab, balki koʻndalang kesim yuzasi boʻylab shikastlanishlar mavjudligidan dalolat beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBetonning mustahkamligi GOST 18105-2010 ga muvofiq aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш68. Betonning korroziya natijasida yemirilish darajasini aniqlashda fizik-kimyoviy usullardan foydalaniladi. Kimyoviy tarkibning oʻzgarishini tadqiq qilish ekspluatatsiyadagi konstruksiyalardan toʻgʻridan-toʻgʻri olingan namunalarni laboratoriya sharoitida differensial-termik va rentgen tuzilish usullari yordamida tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш69. Korroziya taʼsiridan shikastlangan quyilma detallar va armaturalarning texnik holatini baholashda birinchi navbatda korroziya turi va shikastlangan maydonni aniqlash lozim. Armaturada korroziya holati aniqlanganda, armatura korroziyasini keltirib chiqaruvchi sabablar hamda unga taʼsir etuvchi manbalar aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemirbeton konstruksiyalarda armatura elementining holatini aniqlash ishchi va montaj armaturalardagi betoning himoya qatlamini ochish orqali amalga oshiriladi. Armaturani ochish, konstruksiyaning korroziya natijasida armatura sterjeni boʻylab joylashgan betonning himoya qatlamining ajralgan, yoriqlar paydo boʻlgan va korroziya natijasida rangli dogʻlar mavjud boʻlgan zaiflashgan joylarida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArmaturalar yuqori korroziyaga uchragan hamda himoya qatlamining ajralib tushishiga olib keluvchi joylari aniqlanganda poʻlatning yaltiroq koʻrinishi paydo boʻlgunga qadar diqqat bilan korroziyadan tozalash kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишArmaturaning diametri shtangensirkul yoki mikrometr yordamida oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш70. Agressiv omillarga mahalliy (toʻplangan) taʼsirlar bilan bogʻliq konstruksiyalarda kuchli korroziyaga uchragan maydonlari aniqlanganda, konstruksiyalarning quyidagi elementlari va tugunlariga alohida eʼtibor beriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolarning nol belgisi ostida joylashgan tashqi devorlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalkonlar va lodji elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti va koʻp qavatli garajlarga kirish panduslari maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtish joylari ustidagi orayopmalarning yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻisht devorlar ichida joylashgan ustunlarning yuqori qismlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpol sathida yoki pol sathidan pastda joylashgan ustunlarning pastki qismi yoki asosi, ayniqsa xonada changlarni namlash va suv orqali yuvish orqali tozalanadigan holatlar mavjud boʻlganda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamli tozalash ishlari bajariladigan xonalardagi koʻp qavatli binolarning orayopmasi orqali oʻtgan ustunlar maydoni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoning chetki yon tomonlari, tashqi oynalar va chetki fonarlar, ichki suv oqizish tizimi voronkalari oldi tom nishabliklarining birlashish joyi boʻylab joylashgan yopma plitalari maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamlik yuqori boʻlgan yoki suv oʻtishi mumkin boʻlgan xonalarda joylashgan konstruksiyalar qismlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишichki suv oqizish tizimi quvurlari suv qabul qiluvchi voronkalariga yaqin joylashgan ferma osti stropila fermasi va stropilalarning tayanch tugunlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamol qaytaruvchi toʻsiqlarning ustunlari, aeratsiya fonarlari ulangan fermalarning yuqori kamarlari tugunlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtomning nishabliklari birlashish joyi boʻylab joylashgan stropila osti fermalarning yuqori kamari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻisht devorlar ichida joylashgan fermalarning tayanch tugunlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш71. Ustunlarni tekshirish vaqtida ularning konstruktiv yechimlari aniqlanadi. Koʻndalang kesim oʻlchamlari va aniqlangan deformatsiyalar oʻlchanadi (vertikaldan ogʻishi, egilish va tugunlarning siljishi) hamda joylashish oʻrni, yoriqlar va shikastlanishlar tafsiloti, shuningdek ularning joylashgan oʻrni qayd qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш72. Orayopma konstruksiyalarini tekshirishda yopmalar turi (material turi va konstruksiya xususiyatlari), koʻrinadigan nuqsonlari va shikastlanishlari, ayniqsa taʼmirlanadigan yoki kuchaytiriladigan yopmalarning alohida qismlarining holati, shuningdek, orayopmaga taʼsir etuvchi yuklar aniqlanadi. Yoriq hosil boʻlishi, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarda va ularning birikish tugunlarida yoriqlarning ochilish kengligi va uzunligi chizmalarda qayd etiladi. Yoriqlarni kuzatish, nazorat mayoqlari yoki markalar yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш73. Orayopmalarning salqiligi nivelir yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш74. Temirbeton orayopmalarning konstruktiv elementlarini tekshirishda ularning geometrik oʻlchamlari, qarshilik koʻrsata olish qobiliyati, hisob kesim yuzasi, betonning mustahkamligi, himoya qatlamining qalinligi, ishchi armatura sterjenlarining diametri va joylashish oʻrni aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш75. Temirbeton konstruksiyalarni bevosita koʻzdan kechirish natijalari asosida binoning sxematik rejalari, qirqim koʻrinishlarida qayd etiladi yoki konstruksiyadagi shikastlanishlar kategoriyasi holatini baholash hamda nuqsonlar tasnifi boʻyicha tavsiyalariga koʻra nuqsonlar jadvallari tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-bob. Tosh-gʻisht konstruksiyalarni tekshirishning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш76. Shikastlangan yoki rekonstruksiya qilinadigan bino va inshootlarni tekshirish ularning umumiy holatini, mustahkamligi va ustivorligini aniqlash hamda yetkazilgan zararlarning kelib chiqishi sabablarini aniqlash maqsadida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTekshirish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbevosita (vizual) tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinstrumental tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamunalar va materiallarni tanlash va sinash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Tosh-gʻisht konstruksiyalarni dastlabki tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш77. Bevosita tekshirish quyidagilarni aniqlash uchun amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻrinadigan shikastlanish yoki nuqsonlar va deformatsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot alohida konstruksiyalari ayrim qismlarining shikastlanish darajasi va tafsiloti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoriqlar, devorning ezilgan va qatlamlanish joylari, bogʻlanishlarning uzilishi, toʻsin tayanchlari ostida devorlarning shikastlanishi, progonlar, peremichkalar, egriliklar, boʻrtib chiqqan joylarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишalohida elementlar orasidagi ulanish joylarining vertikaldan ogʻishi natijasida buzilishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻisht va qorishma yuzalarining shikastlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpardoz (koshin) qatlamining rangi va koʻrinishining oʻzgarishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш78. Bevosita tekshirish natijalari asosida konstruksiyalarning holati, mexanik, dinamik, korroziya, harorat va namlik taʼsirlaridan kelib chiqadigan deformatsiyalar va shikastlanishlar sabablari hamda zaminning notekis deformatsiyalanishidan kelib chiqadigan nuqsonlar haqida dastlabki xulosalar qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Tosh-gʻisht konstruksiyalarni batafsil tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш79. Tosh-gʻisht konstruksiyalarining texnik holatini batafsil tekshirish natijalari asosida baholashda quyidagilarni aniqlash talab etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlangan joylarida konstruksiyalar kesimining kamayish foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha holatidan oʻqning ogʻishi, shuningdek devor, ustun yoki ustunlarning boʻrtib chiqish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarning choʻkishi, orayopma toʻsinlarining salqiliklari va boshqalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning shikastlangan sohasidagi yoriqlar va boshqa deformatsiyalarining rivojlanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишterimning sifati, choklarning kengligi va chuqurligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevor va tashqi devorlarning namlik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevorning fizik-mexanik tarkibi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш80. Teodolit yordamida vertikal tayanchlarning mahkamlangan belgilar bilan oʻrnatilgan tayanch chiziqlariga nisbatan hamda simli otveslar yordamida konstruksiyalarning gorizontal yoʻnalishdagi koʻchishlarining qiymatlari, ularning loyihadagi holatidan ogʻishi hamda devorning boʻrtib chiqish darajasi oʻrnatiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш81. Peremichka, toʻsin va orayopma plitalarining salqiliklarini nivelir, gidravlik yoki mexanik usullar yordamida aniqlash tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш82. Armaturalangan tosh-gʻishti konstruksiyalarni tekshirishda devorning tashqi tomonida armaturalari joylashgan konstruksiyalar uchun armaturaning holatiga va sement qorishmasining himoya qatlamiga alohida eʼtibor berish lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVaqt davomida yoriqlarning rivojlanishi gips va plastina (shisha, poʻlat)lar yordamida mayaklar hamda treщinomer uskunasi yordamida nazorat qilinadi. Gips va plastinalar koʻrinishdagi mayaklar moyboʻyoq va suvoqdan tozalangan devor yuzasiga oʻrnatilishi kerak. Mayaklar davriy ravishda tekshirib borilish kerak, tekshirishlar natijalari maxsus jurnalga tekshirish vaqti va holati (holatining saqlanganligi) qayd etib boriladi. Mayaklarni kuzatishdan oldin ularni yoriqning har ikkala tarafidan devor bilan mustahkam qotirilganligiga ishonch hosil qilish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш83. Butun devor maydonlarida va eshik-deraza boʻshliqlari orasidagi devorlarda qorishma va gʻishtning mustahkamligiga shikast yetkazmasdan aniqlash imkonini beruvchi usullar yordamida hamda devordan toʻgʻridan-toʻgʻri ajratib olingan namunalardan tayyorlangan qorishma qatlamlarini, shuningdek butun gʻishtlardan tayyorlangan sinov namunalarini sinash orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻishtning siqilishdagi mustahkamligini maxsus koronkali elektr dreli yordamida diametri va balandligi 50 mm ga yaqin boʻlgan namunalarni burgʻulash yordamida aniqlashga ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNomuntazam shakldagi tabiiy toshlarning mustahkamligini aniqlash uchun toshlar fragmentidan oʻlchami 40 — 200 mm boʻlgan kubik arralanadi yoki diametri 40 — 150 mm yoki diametr oʻlchamidan 10 — 20 mm ortiq boʻlgan uzunlikdagi silindr (kern) burgʻilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш84. Oddiy loy, boʻshliqli va silikat gʻishtlarning markasi ikkilangan beshta namunalarni siqilishga hamda beshta namunani egilishga (jami 10 ta namuna) sinash natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYaxlit beton bloklarning va turli togʻ jinslaridan tashkil topgan tabiiy toshlarning mustahkamlikdagi markasi buzmasdan aniqlash yoki beshta namunani laboratoriya sharoitida siqilishda sinash orqali aniqlanadi. Namunalarni sinov ishlariga tayyorlash va tajribalarning oʻzi GOST 8462-85 talablarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш85. Tosh devorlarning hisob qarshiligi toshning mustahkamligi, turiga hamda qorishmaning mustahkamligiga va amaldagi meʼyorlarga muvofiq buzish orqali aniqlanadigan usullar va konstruksiyalardan ajratib olingan namunalarni QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq sinash amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш86. Devor terimida armaturalarning mavjudligi va ularning soni temirbeton konstruksiyalarni tekshirishda qoʻllaniladigan buzmasdan aniqlash uskunalari yordamida aniqlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш87. Devor termasidagi qorishmaning mustahkamligini buzmasdan tekshirish uskunalari yordamida va GOST 5802-86 ga asosan qurilish qorishmalariga qoʻyilgan talablarga muvofiq 2 — 4 sm oʻlchamda tayyorlangan kubiklarni sinash orqali aniqlanadi. Gorizontal choklardan ajratib olingan va qorishmadan ikkita qatlamni gips qorishmasi orqali biriktirish orqali sinash usullari bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQorishmaning markasi beshta kubikni sinash natijalarining oʻrtacha qiymatini 0,7 koeffitsiyentga koʻpaytirish orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlar devorlarining mustahkamligini aniqlashda laboratoriya sinovlari uchun namunalar soni gʻisht uchun 10 tadan, qorishma uchun 20 tadan kam boʻlmagan holda qabul qilinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш88. Bino va inshoot devorlaridagi gʻovaklar hamda poʻlat konstruksiyalarning mavjudligi, texnik holati hamda devorlardagi armaturalarning mustahkamligini aniqlash uchun amaldagi standart usullardan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш89. Konstruksiyalarda buzilishlarni keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan deformatsiyalar, tekshirish oʻtkazilayotgan vaqtda toʻxtaganiga ishonch hosil qilinsagina, konstruksiyalarni tekshirish bir marotaba uskunalar yordamida amalga oshiriladi. Aks holda poydevorlardagi choʻkishlar, devorning ogʻishi, yoriqlarning ochilish kengligi, orayopma plitalarining salqiligi va boshqalarni oʻlchash davriy ravishda amalga oshiriladi hamda kuzatishlarning umumiy davomiyligi har bir aniq vaziyatga qarab maxsus dastur yordamida belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Tosh-gʻisht konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyati hamda shikastlanish darajasini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш90. Shikastlangan armaturali va armaturasiz tosh konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini tekshirish natijalari, gʻishtlar (marka), toshlar, qorishma va armaturaning oquvchanlik chegarasidagi mustahkamligining haqiqiy qiymatlari orqali olingan maʼlumotlarga asosan, tashqi yuklar taʼsirida buzish orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShu bilan birga, ularning yuk koʻtarish xususiyatini kamaytiruvchi quyidagi omillar hisobga olinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoriqlar, muzlash, yongʻin yoki mexanik shikastlanishlar (gʻovaklar, ezililishlar va h.k.) natijasida devorning sirt qatlamlarining buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevor va ustunlarning vertikaldan ogʻishi yoki ularning boʻrtib chiqishi natijasida ekssentristetlarning paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkarkasning orayopmasi va ustunlari, devorlari orasidagi koʻndalang bogʻlarning uzilishi natijasida yoki devorlar orasidagi konstruktiv bogʻlarning buzilishi natijasida ularning birikish joylarida vertikal yoriqlarning paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsinlarning, peremichkalarning tayanchlarini shikastlanishi, tayanchlarda yopma va orayopma plitalarining siljishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91. Koʻzda tutilgan elementga taʼsir qiluvchi yuklarni qabul qilish uchun ularning yuk koʻtarish xususiyati yetarli boʻlmasa, shikastlangan tosh-gʻisht va armaturalangan tosh-gʻisht konstruksiyalarda vaqtinchalik kuchaytirish ishlari amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda, F — tekshirish vaqtida qaralayotgan konstruksiyaga taʼsir qiluvchi haqiqiy yuk;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKbp — xavfsizlik koeffitsiyenti boʻlib, armaturalanmagan devor uchun 1,7 hamda armatura toʻrlari bilan mustahkamlangan devor uchun 1,5 qabul qilinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишF — devor materialining mustahkamligi va egilishi, koʻndalang kesim yuzasining haqiqiy qiymatiga muvofiq shikastlanishlarni hisobga olmagan holda konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKtr — shikastlanishlar (yoriqlar, oʻyiqlar, yongʻin natijasida shikastlanishlar va boshqalar) mavjud boʻlgan holda tosh-gʻisht konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini kamaytirish koeffitsiyenti boʻlib, vertikal yoriqlar bilan boʻshliqlar orasidagi devor va ustunlar, devor termasining shikastlanishi (zaminning notekis choʻkishi va harorat taʼsiridan paydo boʻladigan yoriqlardan tashqari) ga qarab 3.1-jadvalga asosan; devor, sarbasta va fermalar tayanchlari shikastlanganda 3.2-jadvalga asosan, yongʻin natijasida ustunlar va devor termasining shikastlanishida 3.3-jadvalga asosan qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш92. Shikastlanishlarni hisobga olmagan holda armaturalangan va armaturalanmagan devorning yuk koʻtarish xususiyati (F) QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq ifodaning oʻng tomoniga kuchlanganlik holatining turli koʻrinishlarini ifodalovchi devor mustahkamligining va armaturaning oquvchanlik chegarasining oʻrtacha qiymatini kiritish bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGʻisht va qorishma markasi aniq boʻlgan holda devorning oʻrtacha chegaraviy mustahkamligi R devorning hisob qarshiligi R ning ikkilangan qiymatiga teng qiymat qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
T/r |
Devor, gʻishtli ustunlar va boʻshliqlar orasidagi devorlarining shikastlanish tafsiloti |
Gʻishtni terish Kmpkoeffitsiyenti | |
|
Armaturalanmagan |
Armaturalangan | ||
|
1. |
Gʻishtlarda qorishma choklarini kesib oʻtmaydigan alohida yoriqlar |
1 |
1 |
|
2. |
Ikki va undan ortiq gʻisht qatorlaridan oʻtuvchi (15 — 18 sm uzunlikdagi) tolasimon darzlar |
0,9 |
1 |
|
3. |
Xuddi shunday, 1 m kenglikda devor, gʻishtli ustun yoki boʻshliqlar orasidagi devorlarda toʻrttadan ortiq boʻlmagan (30 — 35 sm uzunlikkacha) gʻisht termasining koʻpi bilan toʻrtta qatorini kesib oʻtuvchi yoriqlar |
0,75 |
0,9 |
|
4. |
1m kenglikda toʻrttadan koʻp boʻlmagan (60 — 65 sm uzunlikkacha) gʻisht termasining koʻpi bilan sakkizta qatorini kesib oʻtuvchi kengligi 2 mm gacha boʻlgan darzlar |
0,5 |
0,7 |
|
5. |
Termada sakkizdan ortiq gʻisht qatorni kesib oʻtuvchi yoriqlar (uzunligi 65 sm ortiq) |
0 |
0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
T/r |
Gʻisht termasi tayanchlarining shikastlanish tafsiloti |
Kmp koeffitsiyenti | |
|
Armaturalanmagan |
Armaturalangan | ||
|
1. |
Mahalliy (chegaraviy) shikastlanishlar 2 sm gacha chuqurlikdagi (kichik yoriqlar, qatlamlarga ajralish — qatlamlanish) va toʻsinlar, fermalar va sarbastalarning tayanchlari uchlarida (yoki tayanch yostiqlari) devorning ikkita qatoridan koʻp boʻlmagan qatorlarni kesib oʻtuvchi vertikal (uzunligi 15 — 18 sm gacha) darzlarning paydo boʻlishi |
0.75 |
0,9 |
|
2. |
Xuddi shunday, toʻrt qatordan ortiq boʻlmagan qatorlarni kesib oʻtuvchi darzlar (uzunligi 30 — 35 sm gacha) |
0,5 |
0,75 |
|
3. |
Devorning chetki tomonlarining 2 sm va undan ortiq chuqurlikdagi shikastlanishlari va toʻsinlar va fermalarning gʻisht termasining toʻrt va undan ortiq qatorlaridan oʻtuvchi (uzunligi 30 sm dan ortiq) tayanch osti (tayanch yostiqlari bilan) hamda uchlaridagi vertikal va qiya yoriqlarning paydo boʻlishi |
0 |
0,5 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Gʻisht termasining shikastlanish chuqurligi (suvoqsiz), sm |
Kmpkoeffitsiyenti | ||
|
Qalinligi isitgich qatlami bilan 38 sm yoki undan ortiq boʻlgan devorlar |
Koʻndalang kesim oʻlchami 38 sm va undan ortiq boʻlgan gʻishtli ustunlar | ||
|
Bir tomonlama |
Ikki tomonlama | ||
|
0,5 gacha |
1 |
0,95 |
0,9 |
|
2 gacha |
0,95 |
0,9 |
0,85 |
|
55 gacha |
0,9 |
0,8 |
0,7 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEslatma: devor va gʻishtli ustunlarni koʻndalang kesim yuzasini hisoblashda devor (ustun) qalinligi shikastlanishlarni ayirib tashlash orqali qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш93. Qavat sathida 1/3 devor qalinligi qiymatigacha devorlarning boʻrtib chiqqan yoki vertikaldan ogʻishi hisobiga chetlashishida ularning yuk koʻtarish xususiyati, yuqoridagi yuklardan paydo boʻladigan ekssentrisitetlarning haqiqiy qiymatlarini hisobga olib aniqlanadi, shuningdek devor, ustun va pardadevorlarning katta qiymatlardagi chetlashishlarida ularni ochib koʻrish va kuchaytirish majburiy choralardan biri hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш94. Devorlar kesishmasida vertikal yoriqlar hosil boʻlganda yoki devor, ustun va karkas orayopmalari orasidagi oʻzaro bogʻlanishlarning ajralishi hisobiga devorlarning yuk koʻtarish xususiyati va ustivorligi, vertikal va gorizontal (shamol) yuklarining taʼsir nuqtalari boʻyicha oʻzaro mahkamlanish nuqtalari orasidagi devorning haqiqiy hisob balandligi koʻra aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш95. Progonlar, tayanchlardagi orayopma va yopma plitalarining siljishida devorlarning yuk koʻtarish xususiyati, devorlarga orayopma plitalarining hamda progonlarning tayanish yuzalari, shuningdek ekssentrisitetlarning haqiqiy qiymati boʻyicha maʼlum uchastkalarini ezilishiga va nomarkaziy siqilishiga tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш96. Devorlarda katta buzilishlar yoki pastki qavatlarning bir yoki bir nechta boʻshliqlari orasidagi devorlarning buzilish holatlari mavjud boʻlganda, qolgan qismi arkalar sxemasi koʻrinishida ishlashi mumkin. Ushbu holatda chetki devor boʻshliqlari orasidagi yoki devorlarning uchastkalari va orayopma massasini hisob olgan holda yuqorida yotgan buzilishlarni hamda statik hisob usuli orqali aniqlanadigan tayanish N va paydo boʻladigan F ortiqcha yuklanishlar boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTosh-gʻisht konstruksiyalarning shikastlanish darajasi ularning yuk koʻtarish xususiyatining yoʻqolishi foizlarda quyidagicha baholanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchsiz shikastlanishlar — 15 foizgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrtacha shikastlanishlar — 25 foizgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuchli shikastlanishlar — 50 foizgacha;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuzilishlar — 50 foizdan yuqori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-bob. Poʻlat konstruksiyalarni tekshirishning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Konstruksiyalarning texnik holatini tashqi belgilar boʻyicha aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш97. Poʻlat konstruksiyalari ShNQ 2.03.05-13 ga asosan tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat konstruksiyalarning texnik holatini baholash quyidagilarga asosan amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelementlarning koʻndalang kesimi haqiqiy oʻlchamlarining loyiha holatidan chetlashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnuqsonlar va mexanik shikastlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpayvand, boltli va parchin mixli birikmalarning holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelementlar va birikmalarning korroziyalanish darajasi hamda tavsifi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfermalar oʻqlari, progonlar, tayanch tugunlarining belgilari, toʻsinlarning oʻqlari orasidagi masofalar va boshqa elementlarning loyihadan chetlashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsalqiliklar va deformatsiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlatning mustahkamlik tafsilotlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш98. Konstruksiya elementlari va ularning koʻndalang kesim yuzalarining geometrik koʻrsatkichlari bevosita oʻlchashlar orqali amalga oshiriladi. Har bir oʻlcham uzunlik boʻyicha turli kesim yuzalarida himoyalangan sirt boʻylab uchta oʻlchovlar orqali aniqlashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTekshiruvlar davomida birinchi navbatda siqiluvchi elementlarda ularning kesim yuzalarining yupqaligi sababli koʻpincha ularning mustahkamligidan tashqari ustivorligiga eʼtibor berish talab etiladi. Poʻlati konstruksiyalarda yuqori masʼullikga ega elementlar ularning birikish tugunlari hisoblanadi, chunki tekshiruvlarni amalga oshirishning boshlangʻich jarayonida elementlar kesim yuzalari va tugunlarining loyihaga muvofiqligi, sterjenlarning toʻgʻri chiziq shaklidaligi, ulanish plankalarini mavjudligi, ayniqsa siqiluvchi elementlarda mavjudligi tekshirish talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш99. Konstruksiya elementlarida yoriqlarning ochilish kengligi va chuqurligini buzmasdan tekshirish uskunalari yordamida amalga oshiriladi. Yoriqlarning mavjudlik belgisi poʻlat yuzalarida korroziya izlari, korroziyalanish va boʻyoqlarning ochilishi bilan belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Poʻlat konstruksiyalarni dastlabki tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш100. Tabiiy sharoitda vizual tekshiruvlar jarayonida poʻlat konstruksiyalar aniqlanadigan asosiy nuqson va shikastlanishlari quyidagilar hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiya elementlarida boʻrtib chiqishlar, salqiliklar (alohida element va butun konstruksiyalar), vintsimon burama koʻrinishi, mahalliy salqiliklar, chuqurchalar, tugun fasonkalarining egriligi, asosiy poʻlat va birikmalar metalining korroziyasi, vertikaldan ogʻishi hamda darzlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpayvand choklarda chokning nuqsonli shakli (toʻliq emasligi, asosiy poʻlatdan erigan qismiga birdan oʻtganligi, erigan qismlari, chokning notekis kengligi, kraterlar, uzilishlar) va chok tuzilishining nuqsonlari (chokka yaqin joylardagi darzlar, asosiy poʻlat osti tagliklari, chokning kesimi va siniqlari boʻylab payvandlanishda erimaganlik, shlak va gazlar aralashuvi yoki gʻovaklar) ning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишparchin mixli birikmalarda chandiqlar, parchin mix sterjenlari oʻqining siljishi, qiya parchinlar, parchin mixlarda darzlar yoki bukilishlar, teshiklarning ovalsimon shakldaligi, parchin mix oʻqlarining loyihadagi holatiga nisbatan siljishi, parchin mixlarning titrashi va qimirlashi, boshlarining uzilishi, parchin mixlarning yoʻqligi hamda paketning boʻsh birikishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboltli birikmalarda boltlarning yoʻqligi, bolt kallaklarida kleymalarning yoʻqligi, teshiklarning notekis chetlari, gaykalarning harakatchanligi, paketning boʻsh birikishi, oʻqlarning loyihadagi holatiga nisbatan siljishi, shaybalarning yoʻqligi va boshqalar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш101. Alohida poʻlat konstruksiyalarni tekshirishda ularning turi, xususiyatlari va ishlash sharoitlari hisobga olinishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) poʻlat yopmalarni tekshirishda quyidagilarga alohida eʼtibor berish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишferma osti va stropila kamarlarining tugunlari hamda ulanish qoplamalaridagi, ayniqsa choʻziladigan elementlardagi yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишferma panjarasi elementlari va kamarlarining egri chiziqliligi, ayniqsa siqiladigan elementlarning, fermalarning qoldiq salqiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишferma tugunlarining holati, ayniqsa tayanchlarda, katta choʻzuvchi zoʻriqishlarga ega sterjenlari mavjud boʻlgan fasonkali tugunlarga darzlarning taʼsiri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfermalarning tugunlariga yuklarning uzatilishida ekssentrisitetlarning mavjudligi (progonlar yoki tugunlar oʻqlariga nisbatan yopmalarning siljishi, tayanchlardan boshqa joylarda yuklarni osib qoʻyish va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишferma tekisligining vertikaldan ogʻishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfermalarning birikish bogʻlamlaridagi tugunlarining holati, fermalarning choʻziluvchi elementlarida fasonka bogʻlarining birikish joylarida koʻndalang payvand choklarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfermalarning yuqori kamarlariga progonlar yoki tom elementlarining mahkamlanish sifati, progonlarda qiyshayishlar, buralishlar hamda sterjenlarda uzilishlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишferma oʻqlaridan fonarlarning siljishi, ularning elementlarini qiyshayishi, boltli birikmalarning holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) ustunlar va ustunlar boʻylab bogʻlanishlarni tekshirishda quyidagilarga alohida eʼtibor berish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunlarning geometrik shakllari va ularning loyiha boʻyicha muvofiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunlarning notekis choʻkishi va ogʻishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmateriallarni maydonlarda saqlash va texnologik omillar koʻrinishidagi mexanik taʼsirlardan (salqiliklar, kamarlarning va panjara elementlarining qiyshayishi hamda h.k.) ustunlarning shikastlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustun ulanish choklarining nuqsonlari, payvand choklarning sifati, bogʻlar va ulanish panjaralari elementlarining egriligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbogʻlarning ustunlarga birikish tugunlarining ulanishi, fasonkalarning qiyshayishi va uzilishi yoki payvand choklar boʻylab buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorlarda ustunlar mahkamlanish ankerlarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunlar traversalari va konsollariga kran osti toʻsinlarining tayanish tugunlarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy poʻlatdagi yoki payvandli ulamalardagi hamda kran osti toʻsinining va ustunlarga tormoz konstruksiyalarining mahkamlanish joylaridagi yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelementlarning korroziya taʼsiridagi shikastlanishlari va h.k.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) kran osti yoʻli izlarida ular foydalanishni boshlagandan soʻng 4 — 6 yil oʻtgandan keyin quyidagi koʻrinishdagi birinchi shikastlanish belgilari paydo boʻladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkran osti toʻsinlari va tormoz toʻsinlarining ustunlarga mahkamlanish joylari hamda ular orasidagi bogʻlanishlar buziladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsinlarning yuqori kamarlaridagi devorchalariga yaqin joylarda va payvand choklarda darzlar paydo boʻladi, shuningdek parchinlar bilan mahkamlangan toʻsinlarda quyi va yuqori kamarlar zaiflashadi hamda burchakliklarda yoriqlar paydo boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKran osti konstruksiyalarni tekshirishda quyidagilarga alohida eʼtibor qaratish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpayvandlangan kran osti toʻsinlarining nuqsonlari, ayniqsa toʻsinlarning chetki uchlarida va pastki hamda yuqorigi kamarlardagi choklarning holati, toʻsinlarning salqiligi va deformatsiyasi, toʻsinlarning bikrlik qovurgʻalari va devorchalarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsinlarning kamarlari va devorchalarida zavod sharoitida tayyorlangan choklarning joylashishi va sifati boʻyicha talablarning bajarilishi. Koʻp oraliqli uzluksiz balkalarda montaj tutashmalaridagi birikish joylariga va choklarga alohida eʼtibor qaratiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишelementlarning mahalliy salqiliklari va qiyshayishlari hamda bikrlik qovurgʻalari orasidagi egriliklarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtormoz konstruksiyalari, ularning ustunlarga birikish tugunlarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻzaro tayanchlar orasidagi toʻsinlarning ulanish tugunlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkran osti toʻsinlarga relslarning mahkamlanish holati, ilgaklar va boltlar, qistirgich plankalar va boshqalarning zaiflanishi hamda buzilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) boshqa turdagi konstruksiyalarni tekshirishda quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy va ikkinchi darajali toʻsinlarning ustunlar bilan birikish tugunlarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunlar, bogʻlanishlar va boshqa konstruksiyalarning holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTashqi belgilari boʻyicha poʻlat konstruksiyalarning texnik holatini baholash mazkur shaharsozlik normalarining 2-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat konstruksiyalarda nuqson va shikastlanishlar paydo boʻlishining tasnifi va sabablari mazkur shaharsozlik normalarining 5-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Poʻlat konstruksiyalarni batafsil tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш102. Poʻlat konstruksiyalarni batafsil tekshirishda quyidagilar amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalar salqiliklari, yoriqlarning ochilishi, tayanch tugunlarining siljishi, konstruksiyalarning vertikaldan ogʻishi va boshqalarni bevosita tekshirish natijalari boʻyicha aniqlangan nuqsonlarni instrumental oʻlchash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning korroziyasi natijasida shikastlanishini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpayvand, parchin mixli va boltli birikmalarni instrumental tekshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoʻlatning fizik-mexanik tafsilotlarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш103. Korroziya taʼsirida shikastlangan poʻlat konstruksiyalarning texnik holatini baholashda korroziya turi, uning sifat va miqdoriy koʻrsatkichlarini aniqlash kerak. Korroziyaning sifat koʻrsatkichlariga uning zichligi, tuzilishi, rangi va korroziya mahsulotining kimyoviy tarkibi kiradi. Sifat koʻrsatkichlari laboratoriya tadqiqotlari yordamida korroziya mahsulotini tadqiq qilish orqali hamda uning rangi vizual tekshiruvlar boʻyicha aniqlanadi. Korroziya taʼsirida shikastlangan poʻlat konstruksiyalarning miqdoriy koʻrsatkichlariga ularning yuzasi, korroziyada yemirilgan maydonning chuqurligi, yoʻqotilgan yuzaning kattaligi hamda korroziyaning tezligi kabi koʻrsatkichlar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш104. Korroziya natijasida shikastlangan hamda ularning tarqalish zonasini koʻrsatuvchi maydonning yuzasi konstruksiyaning umumiy yuzasiga nisbatan foizlarda ifodalanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKorroziya taʼsiridan zararlangan elementlarning qalinligi ularning uzunligi boʻylab kamida uchta kesimi boʻyicha oʻlchanadi. Har bir kesimda kamida uchta oʻlchov amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш105. Boshlangʻich holatdan qalinlikga nisbatan koʻndalang kesim yuzasining yoʻqotilish kattaligi foizlarda ifodalanadi. Elementlarning dastlabki qalinligi loyihada berilgan nominal maʼlumotlarga koʻra, korroziyadan shikastlanmagan joylarda yoki bunday joylar boʻlmagan holda qalinligi deb qabul qilinadi. Elementlarning qalinligi elementning uzunligi va koʻndalang kesimi boʻyicha bir necha joylardan oʻlchanadi. Korroziya taʼsiridan yoʻqotishlar kattaligini taxminan korroziya mahsulotining qalinligini oʻlchash bilan aniqlash mumkin. Elementning bir tomonidagi korrozion yoʻqotishlar kattaligi oksid qatlam qalinligining taxminan 1/3 qismiga teng.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat qarshiligi uning bir tekis korroziyasida oʻrtacha yemirilish tezligi hamda notekis korroziyada alohida korroziya shikastlanish chuqurligining paydo boʻlishi bilan mm/yil boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Payvand chokli, parchin mixli va boltli birikmalarni tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш106. Payvand choklarini tekshirish eng masʼuliyatli ishlardan hisoblanadi, chunki payvand chok va chok yaqinidagi joylar korroziya va yoriqlar paydo boʻlishi ehtimoli yuqori boʻlgan zaif joylar hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPayvand choklarni tekshirish quyidagi ishlarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyoriqlar va boshqa shikastlanishlarni aniqlash maqsadida tashqi sirtni loy va shlaklardan tozalash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchokning katetlari oʻlchamlarini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш107. Choklardagi ichki nuqsonlar bolgʻa bilan urib koʻrish yordamida aniqlanadi. Unda sifatli choklar poʻlat bilan bir xil ovoz chiqaradi. Dagʻal va xira tovushlar unda nuqsonlar mavjudligidan darak beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишParchin mixli va boltli birikmalardagi shikastlanishlarni ularni tashqi koʻrinishlarini kuzatish hamda bolgʻa bilan urib koʻrish orqali aniqlanadi. Zarbda boʻsh parchin mix hamda boltlarda dagʻal va xira tovushlar chiqaradi. Barmoq bilan tegilganda titrashlar mavjudligi seziladi. Yuqori mustahkamlikka ega boltlar maxsus kleymalar va shaybalar mavjudligi bilan ajralib turadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш108. Boltlarni tortish orqali nazorat qiluvchi kalitlar yordamida burash bilan amalga oshiriladi. Unda birikmalarni boltlardan boʻshatishga va toʻliq ulamaslikka yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш109. Payvand birikmalar poʻlatining sifatini baholashda, zaruratga qarab poʻlatning mexanik koʻrsatkichlari payvandlangan choklardan silindrik namunalarni choʻzishga sinash orqali, chok poʻlatning zarbiy qovushqoqligini va chok atrofida manfiy haroratlardan birida -20°S yoki -40°S da sinash orqali aniqlanadi. Payvand birikmalarda ulanish joylarining mustahkamligi va plastikligi choʻzilish va siqilishga, chok va uning atrofidagi poʻlatning qattiqligini payvand birikmalarning yassi namunalarini sovuq holatda sinash orqali aniqlanadi. Namunalarga qoʻyiladigan talablar, ularni tanlash va sinash usullariga koʻra GOST 6996 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш110. Payvand birikmalarning hisob qarshiligi ShNQ 2.03.05-13 dagi koʻrsatmalarga asosan poʻlatning markasi, payvand materiallari, payvand turlari, choklarning joylashish holati va nazorat usullarini hisobga olib belgilanadi. Ushbu maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda burchak choklar uchun poʻlat chokning vaqtinchalik qarshiligining meʼyoriy qiymati Rwun ni element poʻlatining vaqtinchalik qarshiligining meʼyoriy qiymati Run ni chok materialining ishonchlilik koeffitsiyenti γwm, βf = 0,7 va βz = 1,0 koeffitsiyentlar, konstruksiyaning ish sharoiti koeffitsiyenti γc= 0,8 ga koʻpaytirish orqali teng miqdorda qabul qilish mumkin. Choʻzilishga ishlaydigan chok birikmalari poʻlatning hisob qarshiligi konstruksiyalar uchun oquvchanlik chegarasi Rwy= 0,85Ry boʻyicha hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишElektr payvandlash yordamida konstruksiyalarni kuchaytirish zarur boʻlgan hollarda, kuchaytiriladigan elementlar poʻlatining payvandlanuvchanligi ulardagi uglerodning ekvivalentiga taqqoslab aniqlanadi hamda 0.62 dan ortiq boʻlmasligi kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Konstruksiyalarda poʻlatning sifatini aniqlash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш111. Poʻlat konstruksiyalarni tekshirishda konstruksiyalar tayyorlangan poʻlatning sifatini aniqlash, yaʼni markasini, poʻlat xossalarining shu markadagi poʻlat uchun standartiga va hisob koʻrsatkichlariga muvofiqligini aniqlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBuning uchun, zaruratga koʻra, poʻlat va uning mustahkamlik koʻrsatkichlarini taʼminlash uchun amaldagi GOST va TSh (texnik shartlar) ga muvofiq poʻlat yoki muqobilining markasi aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoquvchanlik chegarasi, vaqtinchalik qarshilik;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишplastiklik — nisbiy uzayish va nisbiy qisqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmoʻrt, sinishga moyilligi — turli haroratda va eskirishi natijasida zarbiy qovushqoqlikning kattaligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpayvandlanuvchanlik (zarur hollarda).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalar guruhi va ularni ekspluatatsiya qilish shartlari uchun talab qilingan poʻlat xususiyatlarini tartibga solishning majmui ShNQ 2.03.05-13 talablariga muvofiq oʻrnatiladi. Poʻlat sifatini baholash uchun dastlabki maʼlumotlar sifatida ishchi chizmalar va poʻlat sertifikati, elektrodlar, payvandlash simlari, poʻlat buyumlari hamda obyekt qurilayotgan vaqtda amalda boʻlgan meʼyoriy hujjatlar talablari asosida bajariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш112. Ishchi chizmalar yoki sertifikatlari boʻlmagan taqdirda, shuningdek, undagi maʼlumotlar yetarli boʻlmagan holda, konstruksiyalarda poʻlatning sifati pastligi (qatlamlanish, moʻrt yoriqlar va boshqalar) natijasida shikastlanishlar aniqlangan taqdirda hamda konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatining zaxiralari oʻrganilayotganda poʻlatning sifati tekshirilayotgan konstruksiyadan ajratib olingan sinov namunasidan tayyorlangan namunalarni laboratoriya tekshiruvidan oʻtkazish yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat namunalarini laboratoriya sharoitida tadqiq qilishda tekshirilayotgan konstruksiyalar poʻlatining holatini baholashda zaruratga qarab, ularning kimyoviy tarkibi, mexanik xususiyatlari va boshqa koʻrsatkichlari aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiya elementlaridan sinov uchun namunalar, ulardagi kuchlanish miqdori kam boʻlgan joylarda biriktirilmagan burchaklik tokchalaridan, toʻsinlarning uchidagi joylardagi tokchalardan ajratib olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSinov namunalarini ajratib olishda konstruksiya elementining mustahkamligi taʼminlangan boʻlishi kerak, zarur hollarda sinov namuna ajratib olinadigan joylar kuchaytirilishi yoki mustahkamlovchi qurilmalar oʻrnatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш113. Poʻlat konstruksiyalarda poʻlatdan sinov namunalarini olish, ularning xususiyatlarini aniqlash maqsadida poʻlat namunalarini tayyorlash va sinovdan oʻtkazish standartlar talablarini hisobga olgan holda texnik topshiriqqa yoki ishlarning dasturiga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш114. Laboratoriya sinovlari vaqtida quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoquvchanlik chegarasi, vaqtinchalik qarshilik va nisbiy uzayish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.03.05-13 boʻyicha zarur boʻlgan konstruksiyalar uchun GOST 9454-78 ga muvofiq poʻlatning zarbiy qovushqoqligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш115. Namunalarning mexanik sinovlari GOST 1497-84, 9454-78 va ShNQ 2.03.05-13 koʻrsatmalariga asosan oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш116. Poʻlatning kimyoviy tarkibi kimyoviy yoki spektral tahlil asosida aniqlanadi. Poʻlatning tuzilishi — zarur hollarda (nomaʼlum poʻlat, uzoq muddat foydalanilganda va boshqalar) — metallografik tahlil asosida, mikrodarzlarning mavjudligi va tafsiloti GOST 10243-75 va GOST 5639-82 boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш117. Tegishli GOST talablariga muvofiq laboratoriya sinovlari asosida poʻlatning markasi aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-bob. Yogʻoch konstruksiyalarni tekshirishning oʻziga xos xususiyatlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш118. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlarini tekshirish obyekt tarkibidagi barcha qurilish konstruksiyalarni tekshirish bilan birgalikda amalga oshirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш119. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlarining texnik holatini tavsiflovchi asosiy xususiyatlari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshakl va holatining ustivorligini yoʻqotishi, buzilishning har qanday koʻrinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeometrik oʻzgarmaslik shartining buzilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekspluatatsiya jarayonida yogʻoch konstruksiyalarining elementlari orqali olgan mavjud va miqdoriy mexanik, biologik, entomologik, korroziya va boshqa shikastlanishlar koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsalqiliklar natijasida konstruksiyalarning deformatsiyasi, materiallarning oquvchanligi va birikmalarda siljishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch konstruksiyalarning harorati-namlik ekspluatatsiya sharoitda ishlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch konstruksiyalar elementlarining namligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning yogʻoch qismlariga tashqi taʼsirlarning miqdoriy tafsilotlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlarini tekshirish usullari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш120. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlarini tekshirishda butun obyekt boʻyicha uning yuk koʻtaruvchi toʻsuvchi konstruksiyalari, materiallarning mustahkamligi va fizik-mexanik xossalari, obyektdan foydalanish boʻyicha maʼlumotlar toʻplanadi. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlari bevosita va instrumental tekshirish usullari bilan amalga oshirilishi kerak. Shu bilan birga, quyidagilarni tekshirish va aniqlash zarur boʻladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишuchastkalarining buzilishi, ustivorligining yoʻqolishi va salqiliklarining paydo boʻlishi natijasida obyektning yogʻoch qismlarida koʻzga tashlanuvchi shikastlanishlar paydo boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlardagi yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot yogʻoch qismlarining himoya yoki dekorativ qoplamalaridagi yoriqlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshoot yogʻoch qismlarining noqulay atmosfera, kondensatsiya va texnik namlanish hamda sovuq oʻtkazuvchi “koʻpriklar” qismlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning yogʻoch qismlariga tashqi taʼsirlar, jumladan obyektning konstruktiv va texnologik xususiyatlari, materiallarning xususiy ogʻirligini hisobga olgan holda amalda taʼsir qiluvchi doimiy va vaqtinchalik yuklarning sxemalari hamda ularning koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob sxemalar va geometrik oʻlchamlari — oraliqlar, kesim yuzalari, tayanish sharti va yogʻoch konstruksiyalar va elementlarning mahkamlanishi sxemalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning, jumladan ularning yogʻoch qismlarining fazoviy bikrligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiya va yogʻoch elementlarini birikish tugunlarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning yogʻoch qismlarini konstruktiv elementlarining bio-entomologik, yongʻin va korroziya taʼsiridan shikastlanish darajasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt, konstruksiyalar tarkibidagi alohida elementlar va birikish tugunlarining haqiqiy salqiliklari, deformatsiyalari va yogʻoch qismlarining koʻchishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmateriallarning mustahkamlik va fizik-mexanik koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning harorat-namlik ekspluatatsiya sharoiti;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch konstruksiyalariga taʼsir qiluvchi ekspluatatsiya muhitining kimyoviy agressivligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt yogʻoch qismlarini qayta ishlangan himoya qatlamining mavjudligi va texnik holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt va uning yogʻoch qismlarining yongʻin xavfsizligi talablariga muvofiqligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишloyiha mavjud boʻlgan hollarda obyekt yogʻoch qismlarining loyiha talablariga muvofiqligini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTekshirish ishlari oʻtkazilishida obyektning qismlari boʻyicha aniqlangan nuqsonlarning roʻyxati tuzilishi kerak. Obyekt va konstruksiyalarning shikastlangan maydonlarni koʻrsatgan holda uning qismlari tarkibidagi hamda ochilgan joylari va sinov namunalari olingan joylarning oʻlchov chizmalari chizilishi kerak. Bundan tashqari konstruksiyalarning nuqsonli holatini aks ettiruvchi lavhalarni suratga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNuqsonlarni qayd qilish roʻyxatining tavsiya etilgan shakli mazkur shaharsozlik normalarining 1-ilovasiga muvofiq taqdim etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш121. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlarini tekshirishda inshootlarning ehtimoliy bio-entomologik shikastlanish va muzlash zonalari ehtimoli boʻlgan quyidagi maydonlarga alohida eʼtibor qaratish lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlarining poydevorlarga, tosh devorlarga, poʻlat va temirbeton ustunlar va boshqalarga tayanish tugunlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtashqi devorlar boʻylab binoning perimetri boʻyicha yopma va orayopmalarning maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshamollash derazalari joylashgan chordoq yopmasi maydonlari, parapetlar va tom yopmasi ustidan chiquvchi shamollatish shaxtasi elementlari, kanalizatsiya ustunlari, dudburonlar, elektr taʼminoti, televideniya va boshqa tizimlarning mahkamlovchi elementlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишderaza osti, balkonlar va suv oqib tushish kanallari joylashgan joylar, tom yopmasining karniz qismidan pastda joylashgan devorlar maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишisitish, kanalizatsiya va suv taʼminoti quvurlari, sanuzellar, balkonlar joylashgan joylardagi orayopma plitalarining maydonlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdevor panellari orasidagi va yopma plitalari orasidagi choklar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш122. Obyektning yogʻoch qismlarini holati va haqiqiy tarkibini aniqlash uchun undagi joylarni tanlab ochib koʻrish lozim. Obyektning yogʻoch qismlarini oʻrganishda shikastlangan joylaridan ochish maqsadga muvofiqdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш123. Obyektning yogʻoch qismlarini tekshirishda dekorativ bezak elementlarining yaxlitligi va mahkamlanishi aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTugun birikmalarini tekshirishda quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirikmaning turi va sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtaʼsir qilayotgan zoʻriqishlarning haqiqiy uzatilish sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишulanadigan va unga ulanuvchi elementlarning geometrik koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишulanadigan elementlarni joylashtirish (mixlar, shurflar va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlarda qisqargan yoriqlarga nisbatan ulanadigan elementlarning holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishchi birikmalarning ulanish holati va oʻlchami, jumladan elementlarning yaxlitligi va bogʻlanishlarning zichligi, boʻshliqlari va ekssentrisiteti.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш124. Yogʻoch pardadevorlar konstruksiyalarining holati tashqi koʻrinishi bevosita tekshirish orqali amalga oshiriladi, bundan tashqari, urib koʻrish, burgʻilash, teshiklar ochish va alohida joylarini ochish yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш125. Pardadevorining karkasi va mahkamlovchi poʻlat detallarning holati loyiha boʻyicha va metall qidiruvchi asboblar yordamida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш126. Yuk koʻtaruvchi pardadevorlarni tekshirishda har qavatda orayopma toʻsini tayangan joyidagi bogʻlanishlar ochib koʻrish bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBundan tashqari yana quyidagilar baholanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanitar-texnik jihozlar, quvurlar joylashgan joylardagi pardadevorlar maydonining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpardadevor sirti bilan suvoqning yopishishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpol konstruksiyasiga tayanish natijasida choʻkish va h.k.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш127. Yogʻoch orayopmalarni tekshirishda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш0,5 — 1 m uzunlikdagi oraliqda joylashgan ikkitadan kam boʻlmagan toʻldiruvchilar va toʻsinlarni oʻlchash imkonini beruvchi pol maydonida konstruksiyalar qismlarga ajratiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi yogʻoch orayopma konstruksiyalariga yogʻoch qoplamalarni birikishini batafsil koʻzdan kechirish maqsadida ustidagi toʻkma, undagi boʻyoq va qoplama tayanchlari tozalanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsin yogʻochi va toʻldiruvchi materiallarning sifati GOST 16483.3, GOST 16483.7 va GOST 16483.10 talablariga muvofiq aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻochning shikastlangan chegaralari oʻrnatiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning koʻndalang kesim yuzasi va qadami aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш128. Konstruksiyalarni ochib oʻrganish jarayonida chizmalarda quyidagilar koʻrsatiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning va koʻndalang kesim yuzalarining oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalar orasidagi masofa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqoplama boʻyicha suvoqning turi va qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻkma qatlamning turi va qalinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv sizgan, koʻndalang kesim yuzalarining zaiflashgan, shikastlagan hamda deformatsiyalangan orayopmaning maydonlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Bino va inshootlar yogʻoch qismlarining shikastlanishlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш129. Yogʻoch elementlarining buzilish belgilari quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtolalar boʻylab siqilishda, siqilish bilan egilishda — yogʻoch tolalarining toʻplangan buzilishlari uning siqilish zonalarida roʻy beradi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишegilishda — yogʻochning “koʻzli” qatlami boʻylab choʻzilgan zonasidagi buzilish (yaxlit yogʻoch uchun), tishsimon ulanishdagi yogʻochning eguvchi momentning maksimal taʼsiri hududi boʻylab (yelimlangan yogʻoch uchun), elementning tayanch zonasidagi neytral oʻqqa yaqin joylashgan yogʻochning yon tomonlarida yoriqlar ochilishi roʻy beradi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchoʻzilishda — yogʻochning koʻndalang kesimi, zaiflashgan tishli choklari, “koʻzlari”, chuqurchalari, kesimlari, teshiklari va boshqalar boʻylab yoriqli yuzalar paydo boʻladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbarcha koʻrinishdagi ezilishga ahamiyatli deformatsiyalar yuzalari tolalar boʻylab burchak ostida ezilish natijasida vujudga keladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtolalar boʻylab ezilishda — oraliq yoriqlarning ochilishi yoki ezilish yuzalari boʻylab yogʻoch elementida buzilishlar roʻy beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш130. Yogʻoch konstruksiyalar ulanishining buzilish belgilari quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишulanadigan va unga ulanuvchi elementlarning sinishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtortilgan boltlarning zaiflashishi natijasida birikma zichligining yoʻqolishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.03.08-98 ga muvofiq ruxsat etilgan qiymatdan ortiq boʻlgan qoʻshish natijasida hosil boʻladigan deformatsiyalar. Elimlanmagan holda bir necha egiladigan elementlardan tashkil topgan qiya sterjenlarni ulash uchun chegaraviy deformatsiyalarning qiymati 4 mm ni tashkil qiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyelimlanadigan choklar boʻylab yelimlab yopishtirilgan elementlarning qatlamlarga ajralishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш131. Shikastlanishlarni qayd etishda quyidagilarni koʻrsatish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt yogʻoch qimiqlarining shikastlanish tasnifini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlanishlar aniqlangan konstruksiyalarni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalardagi shikastlanishlarning joylashgan oʻrnini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlanishlarning miqdoriy xususiyati — salqiliklar qiymati, yoriqlarning ochilish chuqurligi va uzunligi, yogʻoch elementlarida yon tomonlama yoriqlarning holati va yoʻnalishi, ularning entomologik va yongʻin taʼsiridan shikastlanish chuqurligi hamda maydonining oʻlchamlari, konstruksiyalar yogʻoch yoki poʻlat elementlarining korroziya taʼsirida shikastlanish darajasi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш132. Bino va inshootlar yogʻoch qismlarining biologik shikastlanish belgilari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlarining qalinligi va yuzalarida zamburugʻlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch rangining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdestruksiya — mustahkamlikning yoʻqolishi, boʻylama va koʻndalang yoriqlar majmuasining mavjudligi, yogʻoch anizotropik tuzilishining siniq prizmasigacha oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlarini urib koʻrishda dagʻal boʻsh tovushlarning mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш133. Bino va inshootlar yogʻoch qismlarining entomologik shikastlanish (hasharotlar tomonidan) belgilari:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻoch elementlarida diametri 0,5 — 7,0 mm boʻlgan teshiklari toʻplamining mavjudligi. Teshiklar yumaloq yoki oval shakliga ega boʻlishi mumkin;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишshikastlangan maydonlarda burgʻulangan kukunning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassiv yogʻoch elementlarini urib koʻrganda dagʻal boʻsh tovushlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbahor va yoz mavsumida yogʻoch konstruksiyalardagi shovqinlarning mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш134. Bino va inshootlarning yogʻoch qismlari uchun eng xavflisi hasharotlar (lichinka, termit va qoʻngʻizlar) boʻlib, ularning hayotiy faoliyati yogʻochni yoʻq qilish bilan bogʻliq boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Bino va inshootlar yogʻoch qismlarining mustahkamligini aniqlash va texnik holatini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш135. Tekshirish davomida yogʻochning quyidagi xususiyatlari aniqlanishi kerak: namlik, zichlik, tolalar boʻylab siqilishdagi mustahkamligi va statik kuchlar taʼsirida egilishi va elastiklik moduli. Boshqa xususiyatlari qoʻyilgan topshiriqqa muvofiq aniqlanishi kerak. Namunalarni tanlash va sinovlar oʻtkazishda GOST 16483.0-16483.10 talablari asosida bajarilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш136. Yuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi elementlar uchun yogʻoch konstruksiyalar GOST 8486, GOST 9462 va GOST 9463 yogʻoch materiallari, koʻndalang kesimi doirasimon boʻlgan ignabargli va qattiq yogʻochlarga qoʻyilgan talablarning 1, 2 va 3 turlariga muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш137. Mazkur meʼyoriy hujjat amaldagi QMQ 2.03.08-98 ning tegishli bandlari boʻyicha aniqlanadigan yogʻochning mustahkamlik xususiyatlari talablariga muvofiq boʻlishi kerak. Yogʻoch konstruksiyalarni tekshiruv hisoblarini bajarishda QMQ 2.03.08-98 boʻyicha yogʻochning hisob koʻrsatkichlaridan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш138. Yogʻoch konstruksiyalari elementlari va birikmalarini birinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashda loyihalash boʻyicha meʼyoriy talablar bajarilishi kerak. Yogʻoch konstruksiyalar birikmalarida ulanuvchi elementlarni joylashtirishda ham QMQ 2.03.08-98 talablariga mos kelishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш139. Yogʻoch konstruksiyalari elementlarini ikkinchi guruh chegaraviy holatlar boʻyicha hisoblashda konstruksiyalarning salqiliklar qiymatlari QMQ 2.01.07-96 da keltirilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak. Konstruksiyalarning ulanish tugunlaridagi deformatsiyalar qiymati yuqorida keltirilgan meʼyoriy hujjatda keltirilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш140. Oʻtkazilgan tekshiruv asosida bino va inshootlarning yogʻoch qismlarining keyingi ishga yaroqliligi haqida xulosa chiqariladi va inshootlarni mustahkamlash hamda ularni biologik, entomologik shikastlanish, yongʻin xavfi va korroziyadan himoya qilish choralari boʻyicha takliflar ishlab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-bob. Bino va inshootlar elementlarini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш141. Balkonlar, erkerlar, lodjiyalarni tekshirish quyidagilarni kuzatishlar orqali amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning materiali va balkon konstruksiyasining hisob sxemasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbalkon va karniz elementlarining asosiy oʻlchamlari (uzunligi, plitalarning uzunligi va qalinligi, toʻsinlarning uzunligi va kesim yuzasi, osmalar, tirkamalar, yon toʻsinlar, yuk koʻtaruvchi toʻsinlar orasidagi masofalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning holati (plitalar sirtidagi yoriqlar, salqiliklar, poʻlat toʻsinlar, armaturalar, elementlardagi korroziya, yopma va tekislovchi qatlam hamda balkon plitasining qiyaligi va h.k.);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerker va lodjiyalarning tayanch qismlari ostidagi devorlar tirkamasining va tayanch toʻsinlarning holati, erkerlarning binoga birikkan joylarida yoriqlarning mavjudligi, gidroizolatsiya qatlamining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgʻishtlar nuragan joylarda karnizlar, suvoq qilinmagan devordagi qorishmaning holati, suvoq qilingan karnizlardagi yoriqlarning mavjudligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustunlar, konsollar, tirkamalar, kronshteynlar va osmalar, tom qoplamasining holatining kuzatuvlar durbin yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш142. Yuk koʻtaruvchi elementlarning kesim yuzalarini aniqlash va devorga birikish holatini aniqlash, ochib koʻrish orqali amalga oshiriladi. Konstruksiyada ochiladigan joy balkon konstruksiyalar ishlashining hisob sxemasidan kelib chiqqan holda belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш143. Zinapoyalarni tekshirish orqali quyidagilar aniqlanishi talab qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning xususiyatlari va qoʻllanilgan materiallari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишrekonstruksiya qilingan joylar, elementlarning birikishi, devorlarga konsturksiyalarning mahkamlanish joylari, zinapoya panjarasining mahkamlanish joylarining holati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning deformatsiyasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишzina maydonchasi, toʻsinlar, marshlar hamda qadamlarda yoriqlar va shikastlanishlarning mavjudligi. Binoda barcha zina maydonchasi va marshlari pastki va yuqori tomonlardan tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш144. Yigʻma temirbeton elementlardan tiklangan zinalarning deformatsiyasi va shikastlanishini aniqlash — zina maydonchalarining devorlarga tayanish joylarini, zina marshlarining tayanchlarini, poʻlat kosourlarga oʻrnatilgan tosh zinalarda zina maydonchalari toʻsinlarining devorga mahkamlanish joylarini ochib koʻrish orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYogʻoch asosli va poʻlat kosourlarga oʻrnatilgan yogʻoch zinalarni tekshirishda toʻsinlarning devorlarga mahkamlanish joylarini ochish va elementlarning shikastlanish chegarasini va turini aniqlash uchun yogʻoch konstruksiyalarni zondlash orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш145. Tom, yogʻoch stropila va fermalarni tekshirishda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi tizimlarning turi (toʻshama, panjara, progonlar) aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtom yopmasining turi, tom yopmasi materialini yopma nishabligiga muvofiqligi, tom yopmasining esa, ichki suv oqizish tizimi kanallarining holati, ventilatsiya oʻtkazgichlarining mavjudligi hamda ularning tom yopma yuzasiga nisbatining muvofiqligi aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtizimning asosiy deformatsiyalari aniqlanadi (toʻsin koʻrinishdagi yopmalar oraligʻining salqiligi va choʻzilishi, elementlar kesim yuzalari va ferma tugunlarining qiyalik burchagi), boʻsh birikmalarning siljishi (ulanadigan elementlarning oʻzaro siljishi, birikish va kesilgan joylarning ezilishi), buzilishning ikkinchi darajali deformatsiyalari va boshqa shikastlanishlar (kesishdagi yoriqlar, siqilishda qatlamlanish va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyogʻochning holati aniqlanadi (chirigan joylari, qoʻngʻizlar taʼsirida shikastlanishlarning mavjudligi), tosh va yogʻoch konstruksiyalar orasida gidroizolatsiya qatlamining mavjudligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш146. Buzilishlar mavjud boʻlgan joylarda yogʻochning mustahkamlik sifatini baholash zamburugʻlar yoʻq boʻlgan holatda GOST 16483.18 yordamida amalga oshiriladi. Yogʻochning namligi GOST 16483.7 boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш147. Namlikni aniqlash va mexanik sinov tajribalarini oʻtkazish uchun yogʻochning buzilgan qismidan sinov namunalari ajratib olinadi. Mexanik sinov ishlari uchun namunalar soni uchtadan kam boʻlmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш148. Tom yopmalarining poʻlat konstruksiyalarini tekshirishda korroziya darajasi va zaiflashgan kesim yuzalari hamda salqiliklarning mavjudligi tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш149. Temirbeton panellar va chordoq orayopmasi qoplamalarini tekshirishda ulardagi aniqlangan yoriqlar va salqiliklari baholanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш150. Chordoq orayopmasini tekshirishda qatlam qalinligi, namligi va issiqlikni saqlovchi qatlam (toʻkma)ning hajmiy ogʻirligi, bugʻdan himoya qatlamining mavjudligi va zichligi tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-bob. Yuklar va taʼsirlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш151. Mavjud loyiha-texnik hujjatlar yoki texnik topshiriqlar asosida tekshirish uchun konstruksiyaga taʼsir qiluvchi doimiy va vaqtinchalik quyidagi yuklarning meʼyoriy qiymatlari aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdoimiy jihozlarning xususiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsaqlanayotgan materiallarning ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi kranlar, koʻtarma kranlar, polda harakatlanuvchi yuk tashish transportlari va boshqa koʻtarish uskunalari ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻchiriladigan jihozlar va taʼmirlash materiallarining xususiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQMQ 2.01.07-96 da koʻrsatilgan vaqtinchalik teng taqsimlangan yuklari, shamol va qor yuklari taʼsiri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu yuklar uchun ishonchlilik koeffitsiyentlari QMQ 2.01.07-96 ga muvofiq olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш152. Obyektni tekshirish vaqtida quyidagi haqiqiy yuklar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi va toʻsuvchi konstruksiyalarning xususiy ogʻirligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarga tayanadigan pollar, pardadevorlar va ichki devorlar ogʻirligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишYigʻma yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning xususiy ogʻirligidan hosil boʻladigan yuklar tekshirilayotgan obyektning qurilish davrida amalda boʻlgan chizmalar va kataloglar boʻyicha aniqlanadi, shuningdek chizmalar yoʻq boʻlgan holda — oʻlchashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMonolit temirbeton yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning ogʻirligi tekshiruv davomida olingan oʻlchashlar natijalari boʻyicha aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat konstruksiyalarning xususiy ogʻirligi asosiy elementlarni oʻlchov natijalari boʻyicha aniqlash mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAsosiy elementlarga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfermalarda — kamarlar va panjara sterjenlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtoʻsinlar va yaxlit devorli ustunlarda — kamar va devorchalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyigʻma ustunlarda — kamarlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbogʻlanishlarda — panjara kamarlari va elementlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKonstruksiyalarning toʻliq ogʻirligi asosiy elementlarning xususiy ogʻirliklarini mazkur shaharsozlik normalarining 7-ilovasiga muvofiq olinadigan ogʻirlik boʻyicha qurilish koeffitsiyentiga koʻpaytirish orqali aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш153. Statsionar jihozlardan tushadigan yuklarni tabiiy sharoitda oʻtkazilgan tekshiruvlar natijalari boʻyicha aniqlashtirilgan holda texnik hujjatlar asosida aniqlanadi, statsionar jihozning joylashish sxemasi binoning boʻluvchi oʻqlariga bogʻlagan va konstruksiyalarga tayanish usulini koʻrsatgan holda tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJihozning haqiqiy ogʻirligi uning texnik pasporti boʻyicha qabul qilinadi. Zarur hollarda sxemaga qoʻshimcha ravishda kommunikatsiyalarning joylashishi ularning ogʻirligi va konstruksiyalarga mahkamlanish joylari koʻrsatilgan holda kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш154. Yopma va orayopma konstruksiyalariga taʼsir qiluvchi doimiy yuklar (tovushdan va issiqdan himoyalovchi materiallar, tekislovchi qatlamlar, tom yopmalarining gidroizolatsiyasi, pol qoplamasi) ularni ochish bilan qatlamning zichligi va qalinligini aniqlash yoki tomonlari 0,04 — 0,25 m gacha boʻlgan yuzadagi maydonni qirqib materiallarning ogʻirligini tortib koʻrish bilan aniqlanadi. Unda ochishlar soni qavat sathida kamida uchta boʻlishi va tomonlari 500 m boʻlgan yuzadagi maydondan oltitadan kam boʻmasligi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOchishlar natijalari boʻyicha meʼyoriy yuklar qiymatlari quyidagi ifodalar orqali hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda: qm— yukning oʻrta arifmetik qiymati boʻlib, barcha ochilgan maydonlar boʻyicha olinadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишta — Styudent koeffitsiyenti (12.1 jadvalga qarang);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишn — ochilgan maydonlarning soni;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишS — oʻlchashlar natijalarining oʻrta kvadratik chetlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda, qi — i — namunaning ogʻirligi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBarcha turdagi konstruksiyalarning xususiy ogʻirligidan yuklar uchun ishonchlilik koeffitsiyenti 1.1 ga teng deb qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш155. Muhitning agressivlik darajasi QMQ 2.03.11-96 ga asosan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш156. Zilzilaviy hududlarda ekspluatatsiya qilinayotgan bino va inshootlarni tekshirishda asosiy tebranish shakllariga mos xususiy tebranish davrlarini, hamda qaralayotgan nuqtalarning nisbiy koʻchishlarini aniqlash maqsadida mikrodinamik sinovlarni oʻtkazish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMikrodinamik sinovlarni oʻtkazishda quyidagilardan foydalaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbevosita bino konstruksiyalariga yoki gruntga oʻrnatib, belgilangan yuklanish koʻrsatkichlari bilan seysmovibratorlarni qoʻllagan holda sinaladigan vibrodinamik usuli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmassasi 30 — 50 kg boʻlgan plastik yuk bilan yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarga zarba berish yordamida impuls uygʻotish usuli.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStyudent tα koeffitsiyentining qiymati 0,95 bilan taʼminlanganda (bir tomonlama cheklash)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.1-jadval
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Sinovlarsoni |
tα |
|
1 |
6,31 |
|
2 |
2,92 |
|
3 |
2,35 |
|
4 |
2,13 |
|
5 |
2,01 |
|
6 |
1,94 |
|
7 |
1,89 |
|
8 |
1,86 |
|
9 |
1,83 |
|
10 |
1,81 |
|
11 |
1,80 |
|
12 |
1,78 |
|
13 |
1,77 |
|
14 |
1,76 |
|
15 |
1,75 |
|
20 |
1,73 |
|
25 |
1,71 |
|
30 |
1,70 |
|
40 |
1,68 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-bob. Konstruksiyalar va ularning elementlarini tekshirish hisoblari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш157. Bino va inshootlarni hisoblash va konstruktiv elementlardagi zoʻriqishlarni ekspluatatsion yuklamalar taʼsirida aniqlash qurilish mexanikasi va materiallar qarshiligi usullari asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишHisoblash ishlari sertifikatlangan kompyuter dasturlari yordamida muhandislik usullari bilan amalga oshirilishi mumkin. Hisoblashlar aniq tekshiruvlar natijalarini hisobga olgan holda amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinoning geometrik koʻrsatkichlari va uning konstruktiv elementlari, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning oraliqlari, balandliklari, hisob kesim yuzalarining oʻlchamlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalarning tayanish va birikish sxemalari, ularning haqiqiy hisob sxemalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarda qoʻllanilgan materiallarning hisob qarshiliklari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalardagi yuk koʻtarish xususiyatiga taʼsir qiluvchi nuqsonlar va shikastlanishlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootning haqiqiy yuklari, taʼsirlari va ishlash sharoitlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш158. Haqiqiy hisoblash sxemasi tekshirishlar natijalari boʻyicha aniqlanadi. Unda quyidagilar aks ettirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtayanish sharti yoki boshqa yondosh qurilish konstruksiyalari bilan birikishi hamda tayanch mahkamlanishining deformatsiyalanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkesimlar yuzalarining geometrik oʻlchamlari, oraliqlar va ekssentrisitetlarning qiymati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhaqiqiy yoki talab qilinadigan yuklarning turi va tavsifi, ularning qoʻyilish nuqtasi yoki konstruktiv elementlar boʻylab taqsimlanishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning nuqsonlari va shikastlanishlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemirbeton konstruksiyalar ishining real hisob sxemasini aniqlashda ularning geometrik koʻrsatkichlari bilan birga haqiqiy armaturalanish va oʻzaro birikish usulini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш159. Beton va temirbeton konstruksiyalarining yuk koʻtarish xususiyatini hisoblash QMQ 2.03.01-97 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш160. Poʻlat konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini hisoblash ShNQ 2.03.05-13 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш161. Tosh va armaturalangan tosh konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini hisoblash QMQ 2.03.07-98 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш162. Yogʻoch konstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini hisoblash QMQ 2.03.08-98 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш163. Zilzilaviy hududlarda ekspluatatsiya qilinadigan bino va inshootlar konstruksiyalarining hisobi QMQ 2.01.03-19 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш164. Amalga oshirilgan hisoblar asosida quyidagilar aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekspluatatsiya yuklari, jumladan seysmik taʼsirlardan konstruksiyalardagi zoʻriqishlar aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkonstruksiyalarning yuk koʻtarish xususiyati aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu qiymatlarni taqqoslash konsturksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatiga nisbatan haqiqiy yuklanish darajasini koʻrsatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш165. Yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarda oʻtkazilgan tekshirishlarga asoslanib, tekshirish hisoblarini bajarish va natijalarni tahlili boʻyicha konsturksiyalarning texnik holati kategoriyasi toʻgʻrisida xulosa qilinadi va ulardan kelajakda xavfsiz foydalanish boʻyicha yechimlar qabul qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar konstruksiyadagi zoʻriqishlar uning yuk koʻtarish xususiyatidan oshib ketsa, hatto tekshirish vaqtida bevosita kuzatishlarda yaqqol koʻrinadigan shikastlanishlar boʻlmagan holda ham konstruksiyaning holati ruxsat etilmagan yoki avariya holati deb tan olinishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-bob. Muhandislik jihozlarining texnik holatini tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш166. Bino va inshootlarning texnik holatini kompleks tekshirish jarayonida muhandislik jihozlari tizimlarining texnik holatini tekshirish amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш167. Muhandislik jihozlari va ularning elementlarini tekshirish, tizimning haqiqiy texnik holati, nuqsonlar, shikastlanishlar va nosozliklar, jismonan va maʼnan eskirishni miqdoriy baholash hamda loyihadan chetlashishlarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuhandislik jihozlari tizimining maʼnan eskirishi zamonaviy meʼyoriy talablar boʻyicha ularning ekspluatatsiya sifatiga nomuvofiqligi yoki oʻzining funksional vazifasiga koʻra oʻrnini bosa oladigan boshqa muhandislik jihozlarining yoʻqligi bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш168. Issiq va sovuq suv taʼminoti, isitish tizimlari, kanalizatsiya, ventilatsiya, chiqindi quvurlari, gaz taʼminoti va suv tushish quvurlarini batafsil tekshirishda barcha zarur sinov va hisob-kitoblarni amalga oshiradigan, xulosa va muammolarni bartaraf etish boʻyicha tavsiyalar beradigan malakali tashkilotlarni jalb etish talab etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-bob. Toʻsuvchi konstruksiyalar tovushdan himoya qatlamini, muhandislik jihozlar shovqinini, vibratsiya va tashqi shovqinni tekshirish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш169. Binolar toʻsuvchi konstruksiyalarining tovushdan himoya xususiyatlari (devorlar, pardadevorlar, qavatlararo yopmalar, eshiklar va tashqi toʻsuvchi konstruksiyalarning tovushdan himoyasi) GOST 27296 ga muvofiq tabiiy sharoitda oʻlchash yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш170. Tovushdan himoya qatlamining tabiiy sharoitdagi oʻlchovlari qoidaga koʻra binoning boʻsh qismlarida amalga oshiriladi. Unda konstruktiv yechimlari va qoʻllash sharoiti (rejaviy, konstruktiv) boʻyicha oʻzaro farq qiladigan toʻsiq variantlari sinab koʻriladi. Masalan, toʻsuvchi konstruksiyalar variantlari sifatida yuzalari turlicha boʻlgan xonalardagi orayopmalar, turli qalinlikdagi devorlarga tayanadigan, ikkitadan ortiq xonani ajratib turadigan akustik jihatidan bir jinsli boʻlmagan orayopmalar koʻrib chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш171. Muhandislik, texnologik uskunalar va tashqi manbalarning ishlashidan paydo boʻladigan shovqinni oʻlchashda hamda tashqi toʻsuvchi konstruksiyalarning issiqlik oʻtkazish koʻrsatkichlarini aniqlashda barcha zarur sinovlar va hisob-kitoblarni oʻtkaza oladigan, muammolarni bartaraf etish boʻyicha xulosa va tavsiyalar beradigan malakali mutaxassislar jalb etilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-bob. Bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Asosiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш172. Foydalanishdagi binolarning monitoringi yangi qurilayotgan obyektlarning taʼsir zonasida joylashgan bino va inshootlarning ishonchliligini taʼminlash va atrof-muhitni saqlash uchun moʻljallangan kompleks tizimni oʻzida aks etadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш173. Mavjud bino va inshootlar ekspluatatsiyasining ishonchliligi va saqlanishini taʼminlash, atrof muhitning salbiy oʻzgarishlariga yoʻl qoʻymaslik, konstruksiyalardagi nuqsonlarning oldini olish va bartaraf etish hamda qabul qilingan yechimlar bajarilishini tekshirib borish boʻyicha yechimlarning ishlab chiqilishi monitoringni vazifasiga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш174. Monitoring jarayonida yangi qurilish yoki rekonstruksiya taʼsiridagi ekspluatatsiya qilinayotgan bino va inshootlarning holati boʻyicha xususiyatlarining sifat va miqdoriy oʻzgarishiga olib keluvchi statik, dinamik va texnik taʼsirlarning butun majmuasi hamda ularning ekspluatatsiyaga yaroqliligi koʻrib chiqilishi lozim. Zarurat tugʻilganda ularning ekspluatatsion ishonchliligini taʼminlash uchun konstruktiv yoki boshqa himoya choralari ham ishlab chiqilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш175. Monitoring buyurtmachining texnik topshirigʻiga koʻra geotexnik tadqiqotlar, loyiha yechimlari va ishlarni bajarish texnologiyasini ishlab chiqish masalalari bilan shugʻullanadigan ixtisoslashtirilgan tashkilot tomonidan amalga oshiriladigan yangi qurilish yoki obyektni rekonstruksiya qilish bilin birgalikda bajariladigan ilmiy-texnik ishlarining tarkibiy qismi hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш176. Quyidagi hollarda monitoring olib boriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning texnik holatini nazorat qilish va ushbu holatning yomonlashuviga olib keladigan salbiy omillarni oʻz vaqtida bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlarni koʻrish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyuk koʻtaruvchi konstruksiyalar kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatida oʻzgarishlar paydo boʻlgan va shuning uchun ularning texnik holatini tekshirish zarurati tugʻilgan obyektlarni aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektlar ish qobiliyatining cheklanishiga yoki avariya holatiga olib kelishi mumkin boʻlgan konstruksiyalar va zamin gruntlarining kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatining salbiy oʻzgarishining erta bosqichini oʻz vaqtida aniqlash hisobiga bino va inshootlarning xavfsiz ishlashini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning texnik holatidagi oʻzgarishlar darajasi va tezligini kuzatish hamda zarur hollarda uning qulashini oldini olish boʻyicha favqulodda choralar koʻrish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш177. Muayyan bino va inshoot texnik holatining monitoringi masalalarini aniqlash uchun monitoring oʻtkazish dasturi ishlab chiqiladi, unda ish turlari roʻyxati bilan bir qatorda, obyektning texnik holati hamda umumiy davomiyligini hisobga olgan holda kuzatuvlar tizimi va davriyligi belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш178. Kuzatish tizimini tanlashda monitoring oʻtkazishning maqsadi hamda jarayonlarning bajarilish tezligi va ularning vaqt boʻyicha oʻzgarishi, oʻlchashlarning davomiyligi, oʻlchashlarning xatoliklari, shu jumladan atrof-muhit holatining oʻzgarishi, shuningdek, tabiiy-texnogen xarakterdagi meʼyordan chetga chiqishlar va toʻsqinliklar taʼsiri hisobga olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш179. Monitoring qilishda kuzatish tizimining uslubiyoti va hajmi, shu jumladan oʻlchashlar obyekt (obyektlar) ning joriy texnik holati toʻgʻrisida ijro etuvchiga asosli xulosa tayyorlash uchun olingan maʼlumotlarning ishonchliligi va toʻliqligini taʼminlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш180. Uzoq muddatli kuzatishlar va tashqi sharoitning oʻzgarishida oʻlchov qurilmalari uchun sharoitlar oʻzgarishi va kompensatsion tuzatishlar (harorat, namlik va boshqalar) ni hisobga olishni taʼminlash kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш181. Monitoring oʻtkazishning har bir bosqichi natijasida bino yoki inshootning joriy texnik holati toʻgʻrisida asoslangan xulosa tayyorlash va uning yaqin davrda holati boʻyicha qisqa muddatli prognoz berish uchun yetarli maʼlumotlar olinishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш182. Bino va inshootlar texnik holati monitoringining dastlabki bosqichi, ularning texnik holatini umumiy monitoringidan istisno ravishda ularning texnik holatini tekshirish hisoblanadi. Bu bosqichda bino va inshootlarning texnik holati toifalari belgilanadi, konstruksiyalaridagi nuqsonlar qayd etiladi, holatining oʻzgarishi (shuningdek, yangi nuqsonlarning yuzaga kelishi) monitoring davomida kuzatib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Monitoring tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш183. Funksional vazifasiga koʻra monitoring quyidagi kichik qismlardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektga asoslangan, yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektning zamini, poydevorlari va yuk koʻtaruvchi konstruksiyalari hamda uning atrofdagi binolar va yer osti inshootlari, shuningdek infratuzilma obyektlarini holatining barcha turdagi kuzatishlarini oʻz ichiga oladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik — gidrologik, gruntlarning holati, yer osti suvlari sathi va tarkibining oʻzgarishi va destruktiv jarayonlarning rivojlanishi-eroziya, koʻchkilar, karst-suffoziya hodisalari, yer sirtining choʻkishi va boshqa oʻzgarishlarni tartibli kuzatish tizimlari, shuningdek harorat, elektr va boshqa fizik maydonlar holatini oʻz ichiga oladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишekologik — biologik, tabiiy muhitdagi oʻzgarishlarni kuzatish tizimlari, radiatsiya holati va boshqalarni oʻz ichiga oladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишanalitik, kuzatishlar natijalarini baholash va tahlil qilishni oʻz ichiga oluvchi, hisob prognozlarini amalga oshirish, oʻlchov natijalari bilan prognoz kattaliklar parametrlarni solishtirish, zararli taʼsirlarning salbiy oqibatlarini oldini olish yoki bartaraf etish chora-tadbirlarini ishlab chiqish va bu taʼsirlar intensivligining oshirishga yoʻl qoʻymaslik choralarini oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш184. Monitoring qoʻshimcha ravishda quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob prognozlarni bajarish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha muhandislik-geologik tadqiqotlar hajmi va tarkibiga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning texnik holatiga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning ruxsat etilgan chegaraviy va notekis deformatsiyalari qiymatlariga qoʻyiladigan talablarni ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишpoydevorga taʼsir etuvchi yuklar qiymatlarini hisoblash, poydevor toʻshamasidan gruntga tushadigan haqiqiy bosimni hisoblash va uni ShNQ 2.02.01-19 boʻyicha zamin gruntining hisob qarshiligi bilan oʻzaro taqqoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 2.02.03-21 boʻyicha qoziqli poydevorlarga taʼsir etuvchi yuklarni hisoblash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlarning yer osti va usti qismlari konstruksiyalari boʻyicha texnik maʼlumotlarni yigʻish va tahlil qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud binolarning poydevorlari va zaminlarini mustahkamlash boʻyicha loyiha yoki texnik hujjatlarni tahlil qilish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш185. Monitoring qilish usullari va texnik vositalari mavjud inshootlarning masʼullik darajasi, ularning konstruktiv xususiyatlari, yangi obyektlarini qurish usullari, maydonining geologik va gidrogeologik sharoitlari, mavjud binolarning joylashish zichligi, geotexnik prognoz natijalari bilan inshootga qoʻyiladigan ekspluatatsion talablarga muvofiqligiga bogʻliq ravishda belgilanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyektning geotexnik murakkablik toifasi (kategoriya) oʻtgan yillardagi qidiruv materiallarini tahlil qilish va inshootlarning masʼullik darajasi asosida monitoring boshlanishidan oldin oʻrnatiladi va monitoring dasturida oʻz aksini topadi. Ushbu toifa loyihaning har qanday bosqichida va monitoring qilish davrida aniqlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeotexnik toifalar uchga (I, II va III) ajratiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMuayyan geotexnik toifasiga kiruvchi har xil grunt sharoitlarida joylashgan turli masʼullik darajasidagi obyektlarni belgilash va ular uchun grunt xususiyatlari hamda qoziqlarning yuk koʻtaruvchanlik xususiyatini aniqlash ShNQ 2.02.03-21 boʻyicha amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш186. Atrof-muhit, radiatsiya holati va boshqa oʻzgarishlarning ekologik — biologik kuzatishlari, inshootlarga taʼsir qiluvchi zararli jarayonlari, ionlashtiruvchi nurlanish manbalari, atmosfera, tuproq va gruntlarni zararli moddalar bilan ifloslanishi hamda gruntlar hamda suvlarning qurilish materiallariga nisbatan agressivligi oshgan holatlarda oʻtkaziladi. Ekologik kuzatishlarning tarkibi va hajmi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq ish dasturida aks ettirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш187. Monitoring oʻtkazish bir necha bosqichlarni oʻz ichiga oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilayotgan obyektning zamin grunti va poydevorlarining mumkin boʻlgan deformatsiyalarini nazariy hisoblashlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyangi qurilish va ishlab chiqarish jarayonlarining mavjud bino va inshootlarga taʼsirini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud bino va inshootlarga yangi qurilishning haqiqiy taʼsirlarini tabiiy sharoitda tekshirish uchun kuzatuv tizimini ishlab chiqish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy sharoitda qurilmalarni oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish amalga oshirilayotgan jarayonda, ekspluatatsiyaning dastlabki va soʻnggi yillarida zamindagi jarayonlarning barqarorlashgunga qadar monitoring ishlarini olib borish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш188. Barcha mumkin boʻlgan chetlashishlarni tezda aniqlash, zarur oʻzaro bogʻliqliklarni oʻrnatish va butun jarayonni boshqarish imkonini beruvchi keng qamrovli avtomatlashtirilgan dastur yordamida monitoringni amalga oshirish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Monitoring qilishga qoʻyiladigan umumiy talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш189. Kuzatish tizimini tanlashda jarayonlar tezligini hisoblangan prognozlarining kattaliklari va ularning vaqt boʻyicha oʻzgarishi, oʻlchashlar davomiyligi, ob-havo sharoitlarining oʻzgarishi tufayli oʻlchash xatoliklari hamda geofizik, harorat, elektr va boshqa sohalarning anomal taʼsirlarini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuzatish tizimlari va nazorat usullarining aniqligi olingan maʼlumotlarning ishonchliligi, oʻlchash natijalari va ularning mustahkamligi hisob prognozlari bilan muvofiqligi hamda alohida kuzatish tizimlari maʼlumotlarini oʻzaro bogʻlash talablarini taʼminlashi kerak. Uzoq muddatli monitoring kuzatuvlarini olib borishda tashqi sharoitning oʻzgarishida oʻlchov asboblari parametrlarining barqarorligini taʼminlash zarur boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda oʻlchash qurilmalarini tarirovka qilish ishlarini olib borilishi va harorat, namlik hamda boshqa omillarning oʻzgarishiga bogʻliq ravishda oʻlchovlar natijalariga tuzatishlar kiritilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш190. Kuzatishlar uchun ishlatiladigan asbob va uskunalar texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq sertifikatlangan yoki tekshirilgan boʻlishi maqsadga muvofiq hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш191. Oʻlchov nuqtalarini tanlash texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablari va tavsiyalari boʻyicha amalga oshirilishi kerak. Kuzatiladigan kattaliklarning oʻzgarishi intensivligi yuqori boʻlgan uchastkalarda oʻlchov nuqtalarining sonini koʻpaytirish talab etiladi. Bunday holda kuzatuvlar takroriyligi kuzatilayotgan jarayonlar tezligi bilan muvofiq boʻlishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Monitoring oʻtkazish texnologiyasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш192. Monitoring oʻtkazish natijasida obyekt va atrof-muhitga qoʻyiladigan asosiy ekspluatatsion talablarning bajarilishini taʼminlovchi shart-sharoitlar aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш193. Loyihalash bosqichida quyidagilar aniqlanishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektlarga qoʻyiladigan asosiy ekspluatatsion talablar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiya va zoʻriqishlarning hisob kattaliklarini prognozlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatuv dasturi va kuzatish tizimlarini ishlab chiqish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш194. Qurilish yoki rekonstruksiya qilish bosqichlarida quyidagilar amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatish tizimlarini oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatishlarni amalga oshirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuzatishlarni amalga oshirishda deformatsiya va zoʻriqishlarning hisob bilan kuzatuv natijalari oʻzaro taqqoslanadi hamda taqqoslash natijalari asosida ekspluatatsion talablar bajarilishining qabul qilingan mezonlari baholanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишZarur hollarda ekpluatatsiya talablarni bajarilish mezonlariga oʻzgartirishlar kiritiladi, shuningdek qurilayotgan yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyekt yaqinida joylashgan bino va inshootlarning ekspluatatsion ishonchliligini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш195. Qoʻshimcha chora-tadbirlar amalga oshirilgandan soʻng kuzatish davridagi ekpluatatsion talablarning bajarilishi tekshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Bino va inshootlar texnik holatining umumiy monitoringi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш196. Bino va inshootlar texnik holatining umumiy monitoringi texnik tekshirish talab qilinadigan obyektlarning kuchlanganlik — deformatsiyalanganlik holatining oʻzgarishini aniqlash maqsadida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш197. Umumiy monitoring qilishda qoidaga koʻra bino va inshootlar texnik holatini toʻliq tekshirishning oʻrniga, texnik holati toifasini tahminan baholash maqsadida konstruksiyalar vizual koʻzdan kechiriladi, bino va inshootlar dinamik koʻrsatkichlari oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш198. Agar dinamik koʻrsatkichlarni takroran oʻlchash natijalariga koʻra ularning oʻzgarish qiymatlari farqi 10 foizdan oshmasa, keyingi oʻlchashlar yana ikki yildan keyin amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш199. Agar bino va inshootlarning texnik holati toifasini taxminiy baholash natijalariga koʻra, ish qobiliyati cheklangan yoki avariya holatida deb topilganda yoki bino va inshootlarning dinamik koʻrsatkichlari qayta oʻlchanganda, oʻlchov natijalari 10 foizdan ortiq qiymatga farq qilsa, ushbu holatda bino va inshootning texnik holati majburiy ravishda rejadan tashqari tekshiruvdan oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш200. Bino va inshootlar texnik holatining umumiy monitoringi natijalari boʻyicha ijro etuvchi xodim bino va inshootlar texnik holatining umumiy monitoringining bosqichi va texnik holati boʻyicha umumiy monitoringi oʻtkazilgan har bir binoning texnik holati toʻgʻrisidagi xulosalarni rasmiylashtiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Statsionar kuzatishlar va mahalliy monitoring
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш201. Yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar hamda unga yaqin joylashgan foydalanishdagi binolar va inshootlar hududi (maydoni) ning muhandislik-geologik sharoitini kompleks oʻrganish uchun kuzatish va oʻlchash tizimiga hududlarning relyefni oʻrganish, geologik tuzilishi, tektonik, geomorfologik va gidrogeologik, gruntning tarkibi va holati, shuningdek muhandislik va geologik qidiruvlar maʼlumotlariga koʻra geologik muhitning alohida elementlarining mumkin boʻlgan oʻzgarishlarini prognozlashlarni oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш202. Yangi qurilish yoki rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar yaqinidagi mavjud binolar deformatsiyalarining hisob prognozlarini aniqlash maqsadida, gruntlar xossalarining boʻlishi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarini hisobga olgan holda ularning koʻrsatkichlarini amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablari mavjud ShNQ (QMQ), O'z DSt va ushbu shaharsozlik normalalari talablariga muvofiq loyihalash bosqichida aniqlanishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyektlarni qurish va foydalanish davrida ishchi hujjatlarda belgilangan tabiiy sharoitlarning haqiqiy hujjatlar bilan muvofiqligini baholash, shuningdek binolar va inshootlarning zamini va poydevorlarining texnik holatini baholash, ularning loyihalash talablariga muvofiqligi maxsus tadqiqotlar va kuzatuvlar davomida amalga oshirilgan muhandislik — geologik tadqiqotlar materiallari va maʼlumotlari asosida amalga oshirilishi kerak. Alohida holatlarda masʼuliyati yuqori boʻlgan inshootlar uchun atrof-muhit yoki ularning elementlarining mahalliy monitoringi (doimiy kuzatishlar) orqali amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш203. Qurilish maydonining muhandislik-geologik sharoitlaridagi mumkin boʻlgan oʻzgarishlarning prognozlarini hisoblashda hududdagi gruntlarning oʻziga xos xususiyatlari va xavfli geologik jarayonlarini hisobga olish hamda geologik muhitdagi texnogen yuklamalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni amalga oshirish, shuningdek jarayonlarni faollashishi mumkinligini hisobga olish kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш204. Yer sirtining geodinamik harakatlari, eroziya, karst-suffuziya oʻpirilishlar va choʻkishlar, koʻchkilar, hududlarni suv bosishi, texnogen va boshqa mustahkamligi past gruntlar, harorat anomaliyalari, elektr va boshqa fizik maydonlarning mavjudligi kabilar xavfli geologik hodisalarga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш205. Karst-suffuzion jarayonlar konussimon, kosasimon chuqurliklar shaklida va quduqlar shaklida oʻpirilishlar hosil boʻlishi bilan bogʻliq jarayonlar, diametri 2 dan 40 m gacha boʻlgan va koʻrinishi 8 m gacha boʻlgan chuqurliklar hamda yer sirtining choʻkishi bilan bogʻliq boʻladi. Shu bilan birga, voronkasimon chuqurliklar davriy ravishda qayta paydo boʻlishi hamda yana rivojlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш206. Deformatsiyalarning hisob prognozini aniqlashda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud binolar hududining haqiqiy tabiiy sharoitlarini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишatrof-muhitga suv toshqinlarining salbiy taʼsirini baholash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik jarayonlarning rivojlanishi va tarqalish ehtimoli, shu jumladan texnogen faktorlar taʼsirini hisobga olgan holda, hududdagi muhandislik-geologik, gidrogeologik va gidrologik sharoitlar oʻzgarishining prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишer usti va osti suvlarining sathi, kimyoviy va harorat rejimlarining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhududlarning tabiiy va sunʼiy drenajlanish holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш207. Mavjud bino yaqinida yangi qurilish yoki rekonstruksiya davomida, qurilish ishlari natijasida zarar koʻrishi yoki xavfli geologik va muhandislik-geologik jarayonlar rivojlanishini keltirib chiqaruvchi, shuningdek, ularning yuzaga kelishi va faollashish ehtimolini bashorat qilish uchun muhandislik-geologik tadqiqotlar tarkibida maxsus tadqiqotlar (kuzatuvlar) amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш208. Geologik muhitning alohida komponentlaridagi oʻzgarishlarning mahalliy monitoringi (statsionar kuzatuvlar) avvalgi tadqiqot bosqichlarida yaratilgan kuzatuv nuqtalari (quduqlar, kuzatish joylari, nuqtalar) tarmogʻi asosida, ular boʻlmaganida — yangi tashkil etilgan tarmoq boʻyicha xavfli geologik va muhandislik — geologik jarayonlarning rivojlanishini kuzatish, bino va inshootlarning deformatsiyalari va inshootlarning ekspluatatsion yaroqliligiga salbiy taʼsir koʻrsatadigan boshqa omillar asosida amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш209. Binolarni zich qurilishi va xavfli geologik jarayonlarning rivojlanish ehtimoli mavjud sharoitlarda quyidagi tadqiqotlar uchun statsionar kuzatuvlar amalga oshirilishi kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli jarayonlarning rivojlanish dinamikasi (karst, koʻchkilar, geodinamik jarayonlar va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsuv toshqini, qoʻshimcha qayta ishlanadigan hududlarning deformatsiyalari, choʻkishlar va hududlarning pasayishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning holati va xususiyatlari, yer osti suvlarining sathi, harorati va gidrodinamik rejimining oʻzgarishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar poydevorlari zamini gruntining choʻkishi, boʻkishi va boshqa oʻzgarishlari, muhandislik muhofazasi inshootlarining holati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш210. Buyurtmachining texnik shartlari asosida statsionar kuzatuvlar oʻtkazilishi ish dasturida asoslab berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIsh dasturida quyidagilar koʻzda tutiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkuzatishlar tarkibi (turlari, kuzatish tarmogʻi joylarini joylashtirish);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишish koʻlami (kuzatuv joylari soni, kuzatuvlar davriyligi va davomiyligi);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy va texnogen sharoitlar, oʻrganilayotgan hududning oʻlchami, binolarning geotexnik toifasi va xavfli ish turlariga bogʻliq holda statsionar kuzatishlar (viziual, instrumental) usullari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш211. Statsionar kuzatishlarda quyidagilar taʼminlanishi zarur:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻrganilayotgan hudud (maydon) muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlarining mumkin boʻlgan oʻzgarishlarni baholash va oldindan aytib berish uchun yetarli boʻlishi kerak boʻlgan vaqtdagi hamda geologik muhitning alohida komponentlaridagi oʻzgarishlarning miqdoriy tavsiflarini olish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnuqsonlarni oʻz vaqtida aniqlash, salbiy jarayonlarning oldini olish va bartaraf etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqabul qilingan loyihalash yechimlarining hisob prognozlari va tuzatishlarini aniqlashtirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш212. Statsionar kuzatishlar xarakterli (bir xilligi) maxsus jihozlangan kuzatish tarmoqli punktlarida olib borilishi, ulardan baʼzilari qurilish jarayoni tugagandan soʻng ham kuzatishlar uchun ishlatilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш213. Belgilangan vazifalardan kelib chiqqan holda statsionar kuzatishlar olib borishning asosiy eng samarali vositasi sifatida geologik muhitning alohida komponentlaridagi oʻzgarishlarini kuzatishda muntazam gidrogeologik, muhandislik-geodezik va geofizik kuzatishlardan foydalanish zarur.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTegishli asoslar mavjud boʻlgan hollarda amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa usul va vositalardan ish dasturida foydalanilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш214. Yangi qurilish yoki rekonstruksiyalarning mavjud bino va inshootlar bilan oʻzaro taʼsirida, yer osti suvlari mavjud boʻlgan hollarda amalga oshirilishi lozim. Suv bosish jarayoni yoki yer osti suvlari grunt sharoitining oʻzgarishiga, shuningdek xavfli geologik (karst, suffoziya, koʻchkilar, choʻkishlar va boshqa) jarayonlarni rivojlanish intensivligiga muhim taʼsir koʻrsatadigan jarayonlarni bashorat qilishda muntazam gidrogeologik kuzatuvlar oʻtkazilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш215. Geodezik kuzatishlar va ularni qayta ishlash jarayonida quyidagilar bajariladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalarning absolyut va nisbiy qiymatlarini aniqlash va ularni hisob hamda ruxsat etilgan qiymatlari bilan oʻzaro solishtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbinolardan normal sharoitda foydalanish uchun deformatsiyalarning yuzaga kelish sabablari va xavflilik darajasini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишruxsat etilmagan deformatsiyalarning paydo boʻlishi yoki ularning oqibatlariga qarshi kurashish boʻyicha zamonaviy chora-tadbirlarni qabul qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisoblash usullarini aniqlashtirish va turli xil binolar, inshootlar hamda kommunikatsiyalar uchun ruxsat etilgan va chegaraviy deformatsiyalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslari harakati jarayonining qonuniyatlarini va ularning parametrlarini asosiy taʼsir etuvchi omillarga bogʻliqligini aniqlashtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtabiiy va texnogen jarayonlarning rivojlanish prognozini asoslash hamda bino va inshootlar uchun deformatsiyalarning xavflilik darajasini baholash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш216. Yer sirti va togʻ jinslari qatlamlarining deformatsiyalarini geodezik kuzatishlar tizimiga grunt markasi, grunt reperlari (sathi) va asos balandligi belgilaridan iborat tarmoq (kuzatish stansiya) larini oʻz ichiga oladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишKuzatish stansiyasini barpo qilish va undagi kuzatishlar grafik qism (reja) hamda tushuntirish yozuvidan iborat maxsus loyiha boʻyicha amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш217. Grunt markalari va reperlarining vertikal tekislikdagi koʻchishlari davriy nivelirlash bilan aniqlanadi, gorizontal tekislikda esa kuzatish tarmogʻining barcha profil chiziqlari boʻylab marka va reperlar oraligʻidagi masofalarni oʻlchash yoʻli bilan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш218. Geofizik kuzatishlar, odatda, boshqa ish turlari bilan birgalikda quyidagi maqsadlar uchun amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишboʻsh toʻrtlamchi (va undan katta) qatlamning tarkibi va quvvatini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtogʻ jinslari massivining litologik tuzilishini, tektonik buzilishlar va yuqori yoriqli va suvga toʻyinish hududlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt massivlarining tarkibi, tuzilishi va xossalarini hamda ularning oʻzgarishini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишyer osti suvlari sathining chuqurligi, grunt va oqova suvlarning gidrogeologik koʻrsatkichlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgeologik va gidrogeologik jarayonlar hamda ularning oʻzgarishlarini aniqlash va oʻrganish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишxavfli geologik va gidrogeologik jarayonlar monitoringini oʻtkazish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBir jinsli boʻlmagan geologik jism (obyektlar) larni oʻrganishda, ularning geofizik koʻrsatkichlari bir — biridan keskin farq qilganda eng samarali geofizik usullar qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш219. Geofizik ishlar hajmini aniqlash (geofizik profillar va nuqtalarning joylashish soni hamda tizimi) ishlab chiqilayotgan ish dasturi boʻyicha muhandislik-geologik sharoitlarning murakkabligini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGeofizik tadqiqotlar natijalarini ishonchliligi va aniqligini izohlash uchun, geologik muhitni boshqa turdagi ishlar majmuasi (quduqlarini burgʻilash, shurflar oʻtkazish, zondlash, dala va laboratoriya sharoitida grunt xossalarini aniqlash) dan foydalanib tayanch (asosiy) qismlarda parametrik oʻlchov ishlari amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш220. Bino va inshootlar poydevorlari ostidagi gruntning holatini oʻrganish, shuningdek vaqt oʻtishi bilan ularning holati oʻzgarishining mahalliy monitoringini amalga oshirish uchun elektr va mexanik maydonlar taʼsiridan holi boʻlgan gaz-emanatsion geofizik usullaridan foydalanish mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGaz-emanatsion usullar radioktiv va gaz emanatsiyalarining fozaviy-vaqtinchalik bogʻliqlik maydonlariga asoslangan boʻlib, bino va inshootlarning fizik-mexanik xususiyatlarining mumkin boʻlgan oʻzgarishini baholash uchun poydevor ostidagi gruntning quduqlararo seysmoakustik zondlash orqali birlashtirish tavsiya etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Ish qobiliyati cheklangan yoki avariya holatidagi bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш221. Texnik holati toifasi boʻyicha ish qobiliyati cheklangan yoki avariya holatiga mos keluvchi bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilishda obyektlarni tiklash yoki kuchaytirish ishlarini amalga oshirgunga qadar bino va inshootlarning konstruksiyalari va zamin gruntida jarayonlar nazorat qilib boriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш222. Bino va inshootlar konstruksiyalari hamda gruntning texnik holati monitoringini har bir bosqichida quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning joriy dinamik koʻrsatkichlari aniqlanadi va ularni oldingi bosqichda oʻlchangan koʻrsatkichlar bilan taqqoslanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyekt konstruksiyalaridagi oldin aniqlangan kamchilik va shikastlanishlarning oʻzgarish darajasi qayd qilinadi hamda yangi paydo boʻlgan kamchilik va shikastlanishlar aniqlanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalar, ogʻishlar, egilishlar va hokazolar takroriy oʻlchanadi va ular oldingi bosqichda olingan oʻxshash miqdorlar qiymatlari bilan taqqoslanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmonitoringni ushbu bosqichida olingan maʼlumotlar tahlil qilinadi va obyektning joriy texnik holati haqida xulosa qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Yangi qurilish, rekonstruksiya yoki tabiiy va texnogen taʼsirlar zonasiga tushadigan bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш223. Yangi qurilayotgan, rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar yoki tabiiy-texnogen taʼsirlar hududiga tushadigan bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilish quyidagi maqsadlar asosida amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino va inshootlar konstruksiyalari deformatsiyalarining absolyut va nisbiy qiymatlarini aniqlash va ularni hisob hamda ruxsat etilgan qiymatlari bilan oʻzaro taqqoslash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektlarning normal ekspluatatsiyasi uchun deformatsiyalarning sababi va xavflilik darajalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdeformatsiyalarning yuzaga kelishiga qarshi kurashish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish boʻyicha oʻz vaqtida chora-tadbirlar koʻrish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgruntlarning hisob kattaliklarini va fizik-mexanik koʻrsatkichlarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишturli xil bino va inshootlar hamda kommunikatsiyalar uchun hisob sxemalarini aniqlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишkoʻrilayotgan profilaktik va himoya tadbirlarning samaradorligini oʻrnatish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишgrunt jinslarining harakati jarayoni qonuniyatlari va uning koʻrsatkichlariga taʼsir etuvchi asosiy omillarga bogʻliqligini aniqlash.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш224. Tabiiy-texnogen taʼsirlar va yangi qurilish obyektlar taʼsir hududiga tushayotgan bino va inshootlarning texnik holatining monitoringi qurilish boshlanishigacha yoki kutilayotgan tabiiy-texnogen taʼsirlardan oldin rejalashtiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш225. Yangi qurilish, rekonstruksiya qilinayotgan obyektlar taʼsir hududiga tushayotgan bino va inshootlarning texnik holatini monitoringida zamin, poydevorlar va yer osti inshootlari boʻyicha texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq ochiq usulda tashkil etilgan maʼlumotlardan (taʼsir hududining radiusi, qoʻshimcha deformatsiyalar va boshqalar) foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш226. Qurilayotgan binolarning qoziq elementlarini qoqish vaqtida atrofdagi bino va inshootlarga dinamik taʼsirlar hududini baholash ShNQ 3.02.01-19 ga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш227. Yer osti usuli yordamida bunyod etiladigan obyektlarning rekonstruksiyasi yoki qurilishining taʼsir zonasiga tushadigan bino va inshootlarning texnik holatini monitoring qilishda obyektning qurilish ishlab chiqarish siklining obyekt hamda grunt jinsi massivining loyiha hujjatlarida belgilangan kattaliklarga muvofiq oʻrnatilgan tartibda deformatsiya jarayonining toʻxtashigacha boʻlgan butun jarayon geodezik-marksheyderlik ishlari yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш228. Kuzatish dasturini tuzishdan avval yirik qurilish maydonidagi va uning taʼsir xududidagi yer sirtida joylashgan obyektlar grunt massivining geomexanik holati baholanishi va prognoz qilinishi kerak boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш229. Qurilish ishlari boshlanishidan oldin geomexanik holatni baholash geologik maʼlumotlar va muhandislik tadqiqotlari asosida amalga oshiriladi. Shu bilan birga tabiiy kuchlanishlarning maydonini, tektonik buzilishlar, sinish, qatlamlanish, suvning mavjudligi, karstlar hosil boʻlishi va massivning boshqa xususiyatlarini aniqlashga alohida eʼtibor beriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш230. Togʻ — kon ishlari taʼsirida togʻ jinslari massivining geomexanik holatidagi oʻzgarishlarining prognozi, obyektning qurilishi va ishlashining tipik sharoitlari hamda avariya holatlarda (kotlovanlar chetining buzilishi, loyli gruntlarni siljishi, karst paydo boʻlishining rivojlanishi, qadimgi koʻchkilarni faollashishi va boshqalar) yuz beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPrognozlash geomexanik jarayonlarning kutilayotgan rivojlanishi quyidagi asosiy koʻrsatkichlardan tashkil topadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljish hududlarining oʻlchami va joylari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljish va deformatsiyalarning maksimal qiymatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljishdagi deformatsiyalarning taqsimlanish xarakteri;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsiljish jarayonining umumiy davomiyligi va xavfli deformatsiyalar davri.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш231. Yer sirti va unda joylashgan obyektlarning siljishi natijasida togʻ jinslari massivining geomexanik holatidagi oʻzgarishlar haqida maʼlumot olish maqsadida instrumental kuzatishlari amalga oshiriladi hamda ular asosida zarur profilaktik va himoya choralarini koʻriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш232. Yer yuzasi va inshootlarining siljishini instrumental kuzatishlar bino va inshootlarning zamini hamda inshootlarga qoʻyilgan reperlar (maʼlumot nuqtalari) tizimi yordamida, togʻ jinslari qatlamlarining harakati uchun esa quduqlarga qoʻyilgan chuqurlik reperlari yordamida amalga oshiriladi. Qurilish hududida yer osti kommunikatsiyalarining shikast yetkazilishining oldini olish choralari koʻrilishi kerak. Reperlarni qoʻyish va ular boʻyicha dastlabki kuzatishlar qurilish boshlanishidan oldin amalga oshirilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш233. Maʼlumot reperlari kuzatish tarmogʻini rejalashtirish bilan bir vaqtda uchta boshlangʻich maʼlumot reperlarini qoʻyish uchun joylar rejalashtirilishi kerak, ular yordamida keyinchalik balandlik va ularning mustahkam oʻrnatilgani tekshiriladi hamda tayanch reperlari profil chizigʻining balandlik boʻyicha joylashish oʻrinlari aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш234. Yangi qurilish va tabiiy-texnogen taʼsirlar zonasiga kiruvchi alohida bino va inshootlarni kuzatish uchun devor va grunt reperlari oʻrnatiladi. Kuzatishlar boshlanishidan oldin bino va inshootlarning texnik holati tekshiriladi, dinamik parametrlar oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш235. Yer sirtining harakatini kuzatish, yer osti inshootlarini qurish taʼsiri zonasiga tushib qolgan bino va inshootlar deformatsiyalari, reperlar joylashgan oʻrnida qayd qilingan buzilishlarni, jumladan ularning koʻchish va deformatsiyasining xarakteri va qiymatiga taʼsir etuvchi barcha faktorlar davriy instrumental aniqlashni oʻz ichiga oladi. Bino va inshootlar uchun ularning dinamik koʻrsatkichlari ham oʻlchanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш236. Bino va inshootlar zaminlarining deformatsiyalarini kuzatishlari GOST 24846 boʻyicha olib boriladi. Binolarni kuzatishda poydevorlarning notekis choʻkishi aniqlanadi hamda konstruksiyalardagi yoriqlar va boshqa shikastlanishlar, ularning tayanch tugunlarini ishonchliligi, choklar orasi va sharnirli tayanchlardagi boʻshliqlar mavjudligi qayd qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish binolari uchun alohida turuvchi ustunlar poydevorining nisbiy gorizontal koʻchishi, texnologik qurilmalar poydevorlarning ogʻishi, koʻprik yuk koʻtaruvchi kranlar mavjud boʻlganda kran osti yoʻlining loyihadagi joylashishidan chetga chiqishlar, yaʼni koʻndalang va boʻylama qiyaligi, kran izi kengligini oʻzgarishi va uning buzilishga kelishi mumkin boʻlgan holatlar aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш237. Vertikal va gorizontal deformatsiyalarni oʻlchash aniqligi kutilayotgan hisobi koʻchish qiymatiga bogʻliq holda aniqlanadi. Zamin va poydevorlar deformatsiyalarining hisob qiymatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmasa, vertikal va gorizontal koʻchishlarni oʻlchash aniqligi sinfi orqali belgilashga ruxsat etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI — qoya-toshli va yarim toshli gruntlarda bunyod etilgan ellik yildan ortiq vaqt mobaynida foydalanishda boʻlgan noyob bino va inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII — qumli, gilli va boshqa siqiladigan gruntlarda bunyod etilgan bino va inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII — koʻtarma, choʻkuvchan, torfli va boshqa yuqori siqiluvchan gruntlarda bunyod etilgan bino va inshootlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV — gruntli inshootlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш238. Bino va inshootning balandligi N ga bogʻliq holda bir yonga ogʻishini oʻlchashning chegaraviy xatoliklari quyidagi qiymatlardan oshmasligi kerak, mm:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfuqarolar bino va inshootlar — 0,0001 N;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsanoat bino (konstruksiya) lari — 0,0005 N;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmashina va agregatlar poydevori — 0,00001 N.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш239. Geodezik usullar va asboblardan foydalanib, kuzatuv reperlari boʻyicha yer sirtining vertikal va gorizontal koʻchishlari va zarur hollarda chuqurlikning tubi oʻlchanadi. Nishablik zonasi chegarasida yer sirtidagi yoriqlar paydo boʻlganda ularning uzunligi, kengligi va chuqurligi boʻyicha rivojlanishini qoʻshimcha sistematik kuzatishlari tashkil etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш240. Yer sirtidagi instrumental kuzatishlar bilan bir vaqtda yer osti inshootida bevosita marksheyderlik kuzatishlari ham amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш241. Oʻlchov materiallari, hisob-kitoblar va geologik-topografik hujjatlar asosida yirik yangi qurilish va tabiiy-texnogen taʼsirlar hududiga kirgan bino va inshootlarning texnik holati haqidagi kerakli maʼlumotlar aniqlanadi hamda togʻ-jinslari massivining geomexanik holatidagi oʻzgarishlari, xavf darajasi va salbiy jarayonlarning rivojlanish darajasi (zarurat tugʻilganda) haqidagi zarur maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan xulosa tuziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Noyob bino va inshootlar texnik holatini monitoring qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш242. Noyob bino va inshootlar zaminlari va qurilish konstruksiyalarining texnik holatining monitoringi ulardan xavfsiz foydalanilishini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMonitoring davomida obyekt konstruksiyalari va gruntda sodir boʻladigan jarayonlarni konstruksiya va zaminning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatining salbiy oʻzgarishlarini erta bosqichlarda oʻz vaqtida aniqlash, obyektning chegeraviy ish qobiliyatida ishlashi yoki avariyaviy holatga oʻtishiga olib keladigan, shuningdek yuzaga kelgan salbiy jarayonlarni bartaraf etish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqishga kerakli maʼlumotlarni olish maqsadida nazorat ishlari oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш243. Monitoring jarayonida ekspluatatsiya qilinayotgan noyob bino va inshootlar yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarining koʻp qismlariga murakkab joylashuvi hisobiga oʻlchov ishlarini amalga oshirish uchun imkoniyat cheklangan boʻladi. Bunday obyektlar uchun konstruksiyalarning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatining oʻzgarish uchastkalarini oldindan aniqlash, lokalizatsiyalash, keyinchalik konstruksiyalarda aniqlangan xavfli uchastkalarning texnik holatini tekshirish uchun maxsus usullar va texnik vositalardan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш244. Noyob bino va inshootlar zaminlari va qurilish konstruksiyalarining texnik holatini monitoring qilish va erta diagnostika qilish (oldindan ishlab chiqilgan loyihaga muvofiq) uchun konstruksiyalar kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatining oʻzgarishini avtomatlashtirilgan rejimda aniqlash, ularning xavfli qismlarini mahalliylashtirishni taʼminlash, bino yoki inshootning bir tomonga ogʻish darajasini, kerak boʻlgan hollarda boshqa koʻrsatkichlarni (deformatsiya, bosim va boshqalar) aniqlash maqsadida avtomatlashtirilgan statsionar tizimlar (stansiya) oʻrnatilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAvtomatlashtirilgan statsionar monitoring tizimini (stansiya) sozlash odatda, qurilish konstruksiyalarida, shu jumladan, avariya holatlarda nuqsonlarning yuzaga kelishi va rivojlanishini baholash uchun oʻtkaziladi hamda murakkab muhandislik hisob ishlarini oʻtkazish uchun oldindan ishlab chiqilgan matematik modellardan foydalaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш245. Zamin va qurilish konstruksiyalarining texnik holatining monitoringi uchun avtomatlashtirilgan statsionar tizim (stansiya) quyidagi hollarda kerak boʻladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtkazilgan oʻlchash natijalarini kompleks qayta ishlashni amalga oshirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqurilish konstruksiyalarining turli oʻlchangan koʻrsatkichlarini (dinamik, deformatsion, geodezik va boshqalar) tahlil qilish va ularni chegaraviy ruxsat etilgan qiymatlar bilan solishtirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишchegaraviy ish qobiliyatiga yoki avariya holatiga oʻtishiga olib kelishi mumkin boʻlgan konstruksiyalarning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatidagi salbiy oʻzgarishlarini erta bosqichlarda aniqlash uchun yetarli maʼlumot taqdim etish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш246. Konstruksiyalarning kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatidagi oʻzgarishlar joylarini aniqlashda yuqorida bayon etilgan usullar yordamida tekshiriladi va ularning natijalari asosida konstruksiyalarning texnik holati hamda kuchlanganlik-deformatsiyalanganlik holatidagi oʻzgarishlar sabablari va konstruksiyalarni tiklash yoki mustahkamlash choralarini koʻrish zarurligi haqida xulosalar chiqariladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш247. Noyob bino va inshootlar muhandislik-texnik taʼminot tizimining monitoringi ularning xavfsiz ishlashini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi. Monitoring natijalari ushbu obyektlarning xavfsiz ekspluatatsiyasini taʼminlashning asosini tashkil etadi. Monitoring qilish davomida noyob bino va inshootlar xavfsizligiga tahdid soluvchi salbiy omillarning dastlabki bosqichida oʻz vaqtida aniqlashni taʼminlash, muhandislik taʼminoti tizimining ish qobiliyati va ishlashining natijalari nazorat qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш248. Noyob bino va inshootlar muhandislik-texnik taʼminoti tizimining texnik holatini tekshirish va erta diagnostikasini qilish uchun loyihaga muvofiq oldindan ishlab chiqilgan monitoring tizimi oʻrnatilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш249. Tabiiy va texnogen xususiyatli avariya taʼsiri yuzaga kelgan hollarda (xavfni kompleks baholash bilan) obyektlarining umumiy xavfsizligini nazorat qilish uchun talablar mazur shaharsozlik normalarining 8-ilovasida keltirilgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-bob. Tekshirish oʻtkazilishida texnika xavfsizligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш250. Konstruksiyalarni tekshirishdan oldin bino hamda uning uchastkalaridan vaqtinchalik foydalanishni toʻxtatib turish yoki foydalanishni toʻxtatmagan holda ishlarni xavfsiz olib borish rejasi koʻzda tutiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTuzilgan rejada konstruksiyalarning qulab tushishi, gaz, tok, bugʻ, olov, transport vositalarining harakatlanishi va boshqalar taʼsirida insonlarga zarar yetkazishlarni istisno etuvchi chora-tadbirlar nazarda tutilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш251. Inshootlarga bevosita kirishni taʼminlash uchun binoda mavjud vositalar (koʻprik va osma kranlar, oʻtish maydonchalari va galereyalar, texnologik uskunalar va boshqalar)dan foydalanish mumkin. Bunday uskunalar mavjud boʻlmagan hollarda podmostlar, havozalar va maydonchalar, nastillar, lyulkalar, zinapoyalar va narvonlar tashkil etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш252. Inshootlarni tekshirish ishlari davomida tekshiruvlarni oʻtkazuvchi mutaxassislar qurilishda xavfsizlik va mehnat xavfsizligi boʻyicha QMQ 3.01.02-00 talablariga rioya qilishlari shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш253. Tabiiy sharoitda tekshirishlarni oʻtkazuvchi shaxslar GOST 12.0.004 ga muvofiq korxonaning mehnat xavfsizligi boʻlimida kirish (umumiy) tayyorgarlikdan oʻtishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш254. Tekshirish oʻtkazuvchi shaxslar zarur himoya vositalari va maxsus kiyimlardan foydalanishlari shart:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12.4.087 boʻyicha himoya kaskalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишGOST 12.4.107 boʻyicha karabin va xavfsizlik arqonlarining mahkamlanish joylarini koʻrsatuvchi TU 36-2103 boʻyicha ogoxlantiruvchi kamarlari (zarurat tugʻilganda);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmaxsus kiyimlarda mexanizmlar harakatlanuvchi qismlari va tok oʻtkazuvchi elementlarga ilinib qolishdan qochish maqsadida boʻsh va osilgan qismlariga ega boʻlmasligi kerak;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmavjud zararli omillarga ega boʻlgan mazkur korxonada qoʻllaniladigan nafas olish yoʻllari va koʻzlarni himoya qilish uchun qurilmalar va apparatlar (niqoblar, koʻzoynaklar, respiratorlar, gaz maskalari, kislorodli himoyalovchi qurilmalar, shamollatiladigan skafandorlar va boshqalar).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш255. Uch metrdan ortiq balandlikdagi konstruksiyalarni oʻlchash, sinash va tekshirish boʻyicha barcha ishlar qoidaga koʻra havozalar yordamida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu ishlarni bajarishda havozalarsiz amalga oshirishga faqat ularni oʻrnatishga imkon boʻlmagan holda maxsus zaruriy xavfsizlik vositalari (tortilgan poʻlat arqonlar, xavfsizlik toʻrlari va boshqalar) ni qoʻllagan holda ruxsat etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш256. Har kuni ish boshlanishidan oldin havoza (lesa), yoʻlaklar, qurilish lyulkalari, zinapoyalarning holati tekshirilishi va ularda nosozliklar aniqlanganda taʼmirlash boʻyicha zaruriy choralar koʻrilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
1-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBino va inshootlarni tekshirishning nuqsonlar qaydnomasini
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShAKLI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Boʻlma, xona, ochilgan joylar, konstruksiyalar va boshqalarning raqami |
Tugun, element va tekshirilayotgan konstruksiya uchastkasi va boshqalar holatining raqami |
Holati(qoniqarli, qoniqarsiz) |
Nuqsonlar, shikastlanishlar yoki loyihadan chetga chiqishlarning xususiyatlari |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
|
|
|
|
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIzoh. Bino va inshootlarni tekshirishda quyidagilarni amalga oshirish tavsiya etiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtekshirilayotgan obyekt boʻyicha dastlab loyiha, tarixiy va texnologik maʼlumotlarni toʻplash bilan ishni boshlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino boʻlmalari, xonalari, ochilgan joylari, konstruksiyalar va boshqalarni raqamlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbino qismlarining har bir shikastlanish turi boʻyicha nuqsonlar qaydnomasini toʻldirish.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
2-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDastlabki tekshirishlar natijalari asosida binolar holatining toifasini baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Binoning holati kategoriyasi |
Shikastlanishlarning turlari |
Konstruksiya larning eskirish, % | ||
|
Yuk koʻtaruvchi devorlar, karkas elementlari, (ustunlar, toʻsinlar va boshqalar), poydevorlar |
Toʻsuvchi devorlar |
Orayopmalar, zinalar, narvonlar | ||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
I — normal Foydalanish sharoitlari boʻyicha GOST 31937-2011 talablari va loyiha hujjatlari va meʼyoriy talablar bajarilgan. Taʼmirlash ishlariga boʻlgan zarurat mavjud emas. |
Tosh devorlarda koʻrinadigan nuqsonlar va shikastlanishalar mavjud emas. Qorishmalarni kesib oʻtmaydigan alohida gʻishtlarda yoriqlar mavjud. Temirbeton konstruksiyalarda koʻrinadigan nuqsonlar va shikastlanishlar mavjud boʻlmaydi yoki alohida kichik chuqurchalar, sinishlar, tolasimon yoriqlar mavjud boʻladi (0,1 mm dan katta boʻlmagan). Konstruksiyalar va mahkamlanish detallarida korroziyaga qarshi shikastlanishlar mavjud boʻlmaydi. Salqiliklar va yoriqlarning ochilish kengligi meʼyorlar boʻyicha ruxsat etilgan qiymatlardan ortib ketmaydi. Poʻlat konstruksiyalarda himoya qoplamalarining shikastlanishi va konstruksiyalarning eskirishini tavsiflovchi belgilari mavjud boʻlmaydi. |
Koʻrinadigan shikastlanishlar va yoriqlar mavjud emas |
Siljishlar va yoriqlar mavjud emas |
5 gacha |
|
II — qoniqarli (ish qobiliyati holatida) Materiallarning haqiqiyxususiyatlarini hisobga olgan holda amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talabalarini chegaraviy holatlari I guruhi va II guruhi boʻyicha talablari buzilgan boʻlsada foydalanish (taʼmirlanganda).Konstruksiyalarni kuchaytirmasdan mahalliy shikastlanishlarini joriy taʼmirlash orqali bartaraf etish talab etiladi. |
Tosh devorlarda devorning ikki qatoridan koʻp boʻlmagan qatorlaridan oʻtuvchi yoriqlarning mavjudligi (uzunligi 15 sm dan koʻp boʻlmagan). Qoplamalarning 15 foiz chuqurlikkacha boʻlgan qalinlikda qatlamlarga ajralishi. Temirbeton konstruksiyalarda armatura korroziyasi izlari alohida uchastkalarda kichik himoya qatlami joylarida paydo boʻladi, ishchi armaturaning koʻndalang kesim yuzasi 5 foizdan koʻp boʻlmagan miqdorda yoʻqoladi. Himoya qatlam chegarasida betonining taxminiy mustahkamligi loyihadagi koʻrsatkichdan kamida 10 foizdan kam boʻlmasligi kerak. Poʻlat konstruksiyalardaantikorroziya qoplamalarining joylardagi buzilishlar. Baʼzi uchastkalarda esa alohida dogʻlarni qoldirgan holda koʻndalang kesim yuzasining 5 foizgacha shikastlaydi. Transport vositalarining zarbalari taʼsiridan mahalliy egilishlar va boshqa shikastlanishlar koʻndalang kesimini 5 foizgacha zaiflashishiga olib keladi. |
Devorda va panellar orasidagi choklarda tolasimon yoriqlar |
Shikastlanishlar va siljishlar mavjud emas |
15 — 20 |
|
III — qoniqarsiz (cheklangan ish qobiliyati holatida) Amaldagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan talablarning buzilishi (ammo qulab tushish xavfining yoʻqligi va insonlar xavfsizligi tahdidlarining mavjud emasligi). Shikastlangan konsturksiyalarning yuk koʻtarish xususiyatini tiklash va kuchaytirish talab etiladi. |
Tosh devorlarda Oʻrtacha shikastlanish, devorning muzlashi va nurashi, 25 foiz chuqurlikkacha qalinlikdagi qoplamalarning qatlamlarga ajralishi, devor terimining toʻrt qatoridan koʻp boʻlmagan qatorlardan kesib oʻtuvchi devorlar va ustunlarda vertikal va qiya yoriqlar (ochilish kengligiga bogʻliq boʻlmagan holda), boʻylama va koʻndalang devorlar orasida vertikal yoriqlarning paydo boʻlishi, devorning yuk koʻtarish xususiyatining kamayishi 25 foizgacha. Temirbeton konstruksiyalarda Ruxsat etilgan qiymatidan katta boʻlgan betonning choʻzilish zonasidagi yoriqlarning ochilishi, siqilish zonasida va bosh choʻzuvchi kuchlanishlar zonalaridagi yoriqlar, ekspluatatsiya jarayonidagi taʼsirlardan elementlarda paydo boʻlgan salqiliklar ruxsat etilgan qiymati 30 foizdan oshganda. Egiluvchi elementlarning siqilish zonasidagi betonning mustahkamligini kamayishi 20 foizgacha boʻlganda, devor panellari choklarining yuqori suv va havo oʻtkazuvchanligi mavjud boʻlganda. Poʻlat konstruksiyalarda. Egiluvchi elementlarning salqiligi uning oraligʻining 1/150 qiymatidan oshib ketsa, plastin koʻrinishdagi zanglash yuk koʻtaruvchi elementlarning koʻndalang kesim yuzala�ini 15 foizgacha kamaytirgan holatda, koʻndalang kesim yuzalarini 15 foizgacha zaiflashtirishga olib keluvchi transport vositalari zarblaridan va mexanik shikastlanishlardan mahalliy egriliklar, ferma fasonkalari tugunlarining egriligi. |
5 mm gacha kenglikda ochilgan vertikal va qiya yoriqlar. |
Tayanchlarda orayopma plitalarining siljishi 1/5 joylashish chuqurligidan koʻp boʻlmagan, lekin 2 sm dan koʻp boʻlmagan qiymatda |
25 — 40 |
|
IV — avariya oldi yopik avariya holati (avariya holatida). Konstruksiyalardagi mavjud shikastlanishlar ularning foydalanishga yaroqsiz ekanligidan, ularning qulash xavfidan va konstruksiyalar joylashgan joylarda odamlarning boʻlish xavfidan dalolat beradi. |
Tosh devorlarda kuchli shikastlanishlarning mavjudligi, konstruksiyalarda yuk koʻtarish xususiyatini 50 foizgacha kamaytirish toʻgʻrisidan dalolat beruvchi deformatsiyalar, shikastlanishlar va nuqsonlar kuzatilishi. Qalinlikning 40 foizgacha chuqurlikda joylashgan devorning muzlashi va nurashi, devorning toʻrt qatoridan ortiq boʻlgan ustunlarda va yuk koʻtaruvchi devorlarda vertikal va qiya yoriqlar, binoning notekis choʻkishi natijasida choʻkishi natijasida devorlarda 50 mm gacha va undan ortiq boʻlishi konstruksiyaning 1/50 dan koʻp qiymatda vertikaldan chetlashishi. Qiya shtrob� yoki gorizontal choklar boʻyicha devorlar (siljish), ustunlar, poydevorlarning siljishi. Konstruksiyalarda toshlar va qorishmalarning mustahkamligin 30 — 50 foizga kamaytirish joylari mavjud boʻladi, devorda 1/5 joylashish chuqurligidagi tayanchlarda orayopma plitalarining siljishi, peremichkalar, balkalar, fermalarning tayanch zonalarida ezilishdan devorning buzilishlari kuzatiladi. Temirbeton konstruksiyalarda. Yoʻnalishi oʻzgaruvchan taʼsirlar ostida ishlovchi konstruksiyalardagi yoriqlar; yoriqlar, jumladan choʻziluvchi armatura ankerlash tayanch zonasini kesib oʻtuvchi, koʻp oraliqli balkalar va plitalar oraliqlarida qiya yoriqlar zonasida xomutlarning uzilishi, hamda armatura kesim yuzasini 15 foizgacha kamaytiruvchi qatlamli zang va oʻyiqlar, konstruksiyaning siqiladigan zonasida armaturaning boʻrtib chiqishi, oʻzaro siljishi natijasida yigʻma elementlar choklarining buzilishi; egiluvchi elementlarning sezilarli salqiliklari (1/50 oraliqdagi qiymatda katta), choʻziluvchi zonasida ishchi armatura sterjenlarining alohida uzilishi, siqilish zonasida toʻldirgichlarni chiqarib tashlash va betonni maydalash, yigʻma elementlarning tayanch yuzalarini loyiha va meʼyoriy talablarga qarshi boʻlgan holda kamaytirish. Poʻlat konstruksiyalarda egiladigan elementlarning salqiligi uning 1/75 oraligʻidagi qiymatdan katta boʻlganda. Konstruksiyalarning mahalliy ustivorligining yoʻqolishi (devorchalar, balka kamarlari va ustunlarning boʻrtib chiqishi), koʻp boltli birikmalarda parchinlar yoki boltlarning alohida qirqilishi, yuk koʻtaruvchi elementlar koʻndalang kesim yuzalarining korroziya taʼsirida 25 foiz va undan koʻp miqdorda kamayishi, payvand choklar va unga yaqin uchastkalarda yoriqlar paydo boʻlishi, birikmalarning buzilishi, alohida choʻziluvchi elementlarning uzilishi, elementlar asosiy materialida yoriqlarning mavjudligi, choklarning buzilishi va tayanchlarning oʻzaro siljishi. |
Panellarning siljishi, 5 mm dan katta boʻlgan yoriqlarning ochilishi. |
Birikmalarda siljishlar va yoriqlar, ankerlarning uzilishi. |
40 dan yuqori |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
3-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишSayoz joylashgan poydevor konstruksiyalarida nuqson va shikastlanishlarning tasnifi va ularning paydo boʻlish sabablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
Yuzaga kelishi mumkin boʻlgan sabablar |
|
Poydevor devorining qatlamlanishi |
Tosh devorda bogʻlanishlarning yoʻqligi, devor qorishmasining mustahkamligini yoʻqolishi (uzoq muddat foydalanish, tizimli namlanish, agressiv muhitning taʼsiri va boshqalar). Poydevorning ortiqcha yuklanishi (binoning yuqori qavatidan qoʻshimcha qavat qurilishi, yuk koʻtaruvchi konstruksiyalarni almashtirish va boshqalar) |
|
Poydevor yon yuzalarining buzilishi |
Agressiv muhitning poydevorga taʼsiri (sanoat kimyoviy eritmalarining poydevorga sizib oʻtishi, yer osti suvlari sathini koʻtarilishi va boshqalar) |
|
Balandlik boʻyicha poydevorning uzilishi |
Notekis choʻkish hodisalari (yer osti suvlari sathi koʻtarilganda suv toshishi, namlanishiva boshqalar.) |
|
Poydevorning plita qismidagi yoriqlar |
Poydevorning ortiqcha yuklanishi (binoga qoʻshimcha qavat qurish, yuk koʻtaruvchi qurilish konstruksiyalarini yoki texnologik jihozlarni almashtirish va boshqalar). Ishchi armatura koʻndalang kesimi yuzasi yetarli emasligi. |
|
Poydevor zaminidagi ruxsat etilmagan deformatsiyalar |
Poydevor osti tayanchining yuzasi yetarli emasligi. Zamin gruntining avariya holatini keltirib chiqarishgacha namlanishi. Poydevor usti konstruksiyalarining ortiqcha yuklanishi. Zaminda kuchli siqilgan gruntlarning mavjudligi |
|
Binoning poydevor devorining deformatsiyasi |
Poydevor devoridagi gʻishtli devorning mustahkamligining yoʻqotishi. Yaqinda joylashgan binodan zamin sirtiga qoʻshimcha yuklanishlar. Binoning yertoʻlasidan notoʻgʻri foydalanilganda noqulay sharoitning vujudga kelishi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
4-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишTemirbeton konstruksiyalarida nuqson va shikastlanishlarning tasnifi va paydo boʻlish sabablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
Nuqsonlar va shikastlanishlar turi |
Yuzaga kelishi mumkin boʻlgan sabablar |
Mumkin boʻlgan oqibatlar |
|
1. |
Aniq yoʻnalishga ega boʻlmagan, boʻrtib chiqqan chetlari mavjud boʻlgan ishlab chiqarish vaqtida paydo boʻlgan yoriqlar, asosan sirtlarda paydo boʻlishiga ruxsat etiladi |
Issiqlik va namlik bilan ishlov berishning qabul qilingan rejimi natijasida beton qorishmasining tarkibi, sementning xususiyatlari va boshqalar |
Yuk koʻtarish xususiyatiga taʼsir qilmaydi. Xizmat qilish muddatini kamaytirishi mumkin. |
|
2. |
Armatura boʻylab tolasimon yoriqlar, baʼzida beton sirtida zanglash izlari paydo boʻlishi |
Betonning himoya xususiyatining yoʻqolishi natijasida armaturadagi korooziya (korroziya qatlami 0,5 mm dan koʻp emas). Armatura bilan ilashishining buzilishida betondagi siniqlar. |
Yuk koʻtarish xususiyatining 5 foizgacha kamayishi. Kamayish darajasi koʻp faktorlarga bogʻliq boʻlib, tekshirish hisob natijalari asosida boshqa nuqsonlarning mavjudligini hisobga olib baholanadi. |
|
3. |
Betonning yorilishi |
Mexanik taʼsirlar |
Quyida joylashgan holatlarda: siqilish zonasida — koʻndalang kesim yuzasining kamayishi hisobiga yuk koʻtarish qibiliyatining pasayishi; choʻzilish zonasida — yuk koʻtarish xususiyatiga taʼsir qilmaydi |
|
4. |
Betonni moylash |
Texnologik oqishlar |
Beton mustahkamligini 30 foizgacha kamayishi hisobiga yuk koʻtarish xususiyatining pasayishi |
|
5. |
Armatura sterjenlari boʻylab 3 mm dan koʻp boʻlmagan yoriqlar |
Tolasimon yoriqlardan armatura korroziyasi natijasida rivojlanadi (jadvalning 1-bandiga qarang). Korroziya qalinligi 3 mm ortiq emas. |
Betonning siqilish zonasining ishidan qoʻshilgan hajmiga va korroziya qatlami qalinligiga bogʻliq ravishda yuk koʻtarish xususiyatining pasayishi. Armatura ilashishining buzilishi natijasida normal kesimlarning yuk koʻtarish xususiyatining pasayishi. Kamayish darajasi hisob bilan baholanadi. Tayanch uchastalarda joylashganda — konstruksiya holati avariya holatda boʻladi. |
|
6. |
Betonning himoya qatlamini qatlamlarga ajralishi. |
Armatura korroziyasi (Nuqsonlarning rivojlanishini davomi jadvalning 1 va 4 bandlarga qarang) |
Siqiladigan zonaning koʻndalang kesim yuzasining qisqarishi va korroziyasi natijasida armatura kesim yuzasining kamayishiga bogʻliq ravishda yuk koʻtarish xususiyatining kamayishi. Beton bilan armaturaning ilashishining buzilishi natijasida normal kesimning mustahkamligining kamayishi. Tayanch uchastkalarda nuqsonlar joylashganda — avariya holatida boʻladi |
|
7. |
Egiluvchi konstruksiyalarda va choʻziluvchi elementlarda poʻlat sinfi uchun yoriqlarning ochilish kengligi A-I — 0,5 mm dan koʻp. A-II, A-III, A-IIIV, A-IV − 0,4 mm dan koʻp; Boshqa hollarda — 0,3 mm dan koʻp |
Choʻziluvchi armaturaning siljishi, konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi. Oldindan zoʻriqtirilgan konstruksiyalar uchun — tayyorlanishida armatura choʻzilishining kichik qiymatlarida |
Xizmat qilish muddatini kamayishi, yuk koʻtarish xususiyatining yetarli emasligi |
|
8. |
Jadvalning 6-bandida boʻlgani kabi, uchlarida yoriqlari boʻlmaydi |
Beton bilan armaturaning ilashishining buzilishi yoki beton mustahkamliginig kamayishi natijasida konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi |
Avariya holati ehtimoli mavjud |
|
9. |
Armatura orqali oʻtuvchi va beton uchastkalarining bir biriga nisbatan siljishi natijasida qiya yoriqlarning paydo boʻlishi |
Konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi. Armaturani ankerovka qilishda kamchiliklarga yoʻl qoʻyish |
Avariya holatida |
|
10. |
Quyidagi qiymatlardan katta nisbiy salqiliklar: — oldindan zoʻriqtirilgan stropila fermalar uchun — 1/700; oldindan zoʻriqtirilgan stropila balkalari uchun 1/300; orayopma va yopma plitalari uchun — 1/ 150 |
Konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi |
Boshqa nuqsonlarning mavjudligiga bogʻliq ravishda xavflilik darajasi aniqlanadi (misol uchun, jadvalning 6 bandi boʻyicha nuqsonlar mavjud boʻlganda — avariya holatida) |
|
11. |
Armatura, mahkamlovchi detallar va boshqalarning shikastlanishi (kesilish, uzilish va boshqalar) |
Mexanik taʼsirlar, armatura korroziyasi |
Koʻndalang kesim yuzasining kamayishiga proporsional ravishda yuk koʻtarish xususiyatining pasayishi |
|
12. |
Siqilgan armaturaning bukilishi, siqilgan zonada boʻylama yoriqlarning paydo boʻlishi, siqilgan zonada beton sirtining uvalanishi |
Konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi |
Avariya holatida |
|
13. |
Loyiha bilan taqqoslagan holda konstruksiyalarning tayanch yuzalarining qisqarishi |
Tayyorlanish va montaj jarayonidagi xatoliklar |
Yuk koʻtarish xususiyatining kamayish darajasi hisoblar yordamida aniqlanadi |
|
14. |
Qiya yoriqlar zonasida koʻndalang armaturalarning siljishi yoki uzilishi |
Konstruksiyalarning ortiqcha yuklanishi |
Avariya holati |
|
15. |
Mahkamlovchi (zakladnoy) detallar plastinalaridan ankerlarning uzilishi, birikadigan elementlarning deformatsiyalari, choklarning buzilishi |
Loyihalashda nazarda tutilmagan taʼsirlarning mavjudligi |
Avariya holati |
|
16. |
Qoliplarni yechgandan keyin yoki bir necha vaqt oʻtgandan soʻng monolit konstruksiyalarning orayopmalari va devorlaridagi zoʻriqish tabiatiga xos yoriqlar |
Qisqarish deformatsiya sharoitida harorat — joylashish zoʻriqishlari |
Ruxsat etilgandan koʻp ochilishida xizmat qilish muddatini kamaytirishga olib keladi. Bikrlik va mustahkamlikka taʼsiri hisoblar bilan baholanadi |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
5-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPoʻlat konstruksiyalarda nuqsonlar va shikastlanishlarning tasnifi va yuzaga kelish sabablari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
Nuqson va shikastlanishlarning turi |
Yuzaga kelishi mumkin boʻlgan sabablar |
|
1. |
Elementlarning zaiflashishiga va nomarkaziy yuklarning qoʻyilishiga olib keluvchi loyihada qabul qilingan geometrik oʻlchamlardan (koʻndalang kesim yuzalarining oʻlchamlari, elementlar uzunligi, konstruksiyalarning bosh oʻlchamlari) chetga chiqish |
Ruxsat etilgan chetlashishlarga rioya etmaslik oqibatida poʻlat konstruksiyalarning montaji va tayyorlanishidagi xatoliklar |
|
2. |
Birikish tugunlariga elementlarni biriktirishda markazdan qochish va noaniq oʻrnatish |
Loyihalashdagi xatoliklar, montaj va tayyorlanishda yoʻl qoʻyilgan xatoliklar |
|
3. |
Ruxsat etilgan qiymatdan ortiq boʻlgan poʻlat konstruksiyalar elementlarining egriligi |
Konstruksiyalarni tayyorlashdan oldin poʻlatni toʻgʻrilamaslik, qoldiq payvand kuchlanishlarning paydo boʻlishi, tashish, saqlash, montaj va poʻlat konstruksiyalardan foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
4. |
Poʻlat konstruksiyalar elementlarining mahalliy salqiliklari |
Poʻlat konstruksiyalarni tashish, saqlash, montaj va foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
5. |
Poʻlat konstruksiyalarning loyihadagi holatidan chetlashish |
Tayyorlashda va montaj qilishda aniqlikning buzilishi, foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
6. |
Elementlar kesim yuzalarini zaiflashtiruvchi oʻyiqlar |
Foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
7. |
Asosiy poʻlatdagi charchash va moʻrt yoriqlar |
Dinamik va vibratsiya sharoitida ishlovchi konstruksiyalardan foydalanishda poʻlat markasini notoʻgʻri tanlashdan kelib chiquvchi konstruktiv kamchiliklar |
|
8. |
Boltli va parcha mixli birikmalarning buzilishi |
Kuch yuklanish xususiyatlari hisobga olinmagan konstruktiv kamchiliklar |
|
9. |
Poʻlat himoya qoplamining buzilishi va korroziyasi |
Himoya materiallarining past sifatga ega ekanligi, ularni notoʻgʻri tanlash, foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
10. |
Konstruksiyalarning deformatsiyasi |
Poydevorlarning notekis choʻkishi va qiyshayishi, harorat taʼsiri, foydalanish qoidalarining buzilishi |
|
11. |
Payvand choklardagi yoriqlar |
Konstruktiv kamchiliklar, payvand rejimining buzilish tufayli qoldiq payvand kuchlanishlarning taʼsiri |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
(Maʼlumot xususiyatiga ega)
6-ILOVA
(Maʼlumot xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMavjud binolarning chegaraviy qoʻshimcha deformatsiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
Bino yoki inshootning konstruktiv xususiyatlari, nomlanishi |
Konstruksiyalar holatining kategoriyasi |
Qoʻshimcha chegaraviy deformatsiyalar | ||
|
|
|
| ||
|
Toʻliq temirbeton karkasli bir qavatli va koʻp qavatli (ijtimoiy va sanoat) binolari |
I II III |
5,0 3,0 2,0 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
- - - |
|
Yuk koʻtaruvchi paneli devorlardan tashkil topgan karkassiz koʻp qavatli binolar |
I II III |
4,0 3,0 2,0 |
0,0016 0,0008 0,0005 |
0,0016 0,0008 0,0005 |
|
Armaturalanmagan gʻishtli devorlar yoki yirik bloklardan tiklangan yuk koʻtaruvchi devorli koʻp qavatli karkassiz binolar |
I II III |
4,0 3,0 1,0 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
0,0020 0,0010 0,0007 |
|
Temirbeton kamarlar yoki armaturalar bilan kuchaytirilgan gʻishtlardan yoki beton bloklardan tiklangan yuk koʻtaruvchi devorli karkassiz koʻp qavatli binolar |
I II III |
5,0 3,0 2,0 |
0,0024 0,0015 0,0010 |
0,0024 0,0015 0,0010 |
|
Koʻp qavatli va bir qavatli armaturalanmagan yuk koʻtaruvchi gʻishtli devorlardan iborat tarixiy ahamiyatga ega binolar yoki meʼmoriy obidalar |
I II III |
1,0 0,5 0,2 |
0,0005 0,0003 0,0001 |
0,0005 0,0003 0,0001 |
|
Baland bikr inshootlar va quvurlar |
I II III |
5 3 2 |
- - - |
0,004 0,002 0,001 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишEslatma: Konstruksiyalar holatining IV toifasiga kiruvchi bino va inshootlar avariya oldi yoki avariya holatida boʻlsa, ularga qoʻshimcha deformatsiyalar paydo boʻlishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
(Maʼlumot xususiyatiga ega)
7-ILOVA
(Maʼlumot xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишPayvandlangan va parchin mixli poʻlat konstruksiyalar ogʻirligining qurilish koeffitsiyenti
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш|
|
Konstruksiyalar nomlanishi |
Konstruktiv yechimi |
Ogʻirlik koeffitsiyenti |
|
1. |
Stropil fermalar |
Qoʻsh burchakliklardan tashkil topgan, quyidagi oraliqda: 24 m 30 — 36 m Trubadan tashkil topgan, 30 — 36 m oraliqda |
1,3 1,22 1,1 |
|
2. |
Stropil osti fermalar |
Qoʻsh burchakliklardan tashkil topgan, quyidagi oraliqda: 12 m 18 m 24 m |
1,25 1,3 1,35 |
|
3. |
Ustunlar |
Yaxlit, balandligi boʻyicha oʻzgarmas koʻndalang kesim yuzasiga ega boʻlgan Yaxlit, balandligi boʻyicha oʻzgaruvchi kesim yuzasiga ega boʻlgan (pogʻonali) Tepasi yaxlit, pastki pogʻonasi teshikli pogʻonasimon Xuddi shunday oʻrta qatorlarga ega boʻlgan |
1,3 1,5 1,7 1,55 |
|
4. |
Kran osti toʻsinlar |
Yaxlit oraliqli 6, 12, 18 24, 30 Teshikli, oraligʻi 18 — 30 m |
1,2 1,25 1,15 |
|
5. |
Tormoz balkalar |
Oraligʻi 6 — 18 m |
1,2 |
|
6. |
Tormoz fermalar |
Oraligʻi 6 — 24 m |
1,35 |
|
7. |
Bogʻlar |
Krest shaklidagi Portalli Rasporkalar, tortqilar |
1,05 1,15 1,05 |
|
8. |
Progonlar |
Yaxlit Teshikli |
1,05 1,2 |
|
9. |
Stropila fermalar |
Oraligʻi: 18 — 24 m 30m |
1,37 1,33 |
|
10. |
Stropila osti fermalar |
Oraligʻi: 5 — 12 m 5 — 18 m |
1,23 1,4 |
|
11. |
Ustunlar |
Teshikli pogʻonasimon Yaxlit oʻzgarmas kesim yuzaga ega boʻlgan |
1,85 1,35 |
|
12. |
Kran osti balkalar |
Yaxlit oraliqli: 5 — 12 m 15 — 18 m Teshik oraliqli 15 — 24 m |
1,25 1,26 1,33 |
|
13. |
Tormoz balkalar |
Oraligʻi 5 — 12 m |
1,27 |
|
14. |
Tormoz fermalar |
Oraligʻi 5 — 18 m |
1,36 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишShNQ 1.04.01-22 “Bino va inshootlarning texnik holatini tekshirish va monitoring qilish” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
8-ILOVA
(Tavsiya xususiyatiga ega)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишObyektlarning umumiy xavfsizligini monitoring qilish talablari
(tabiiy va texnogen xaraktyerga ega avariya taʼsirlardan keng qamrovli xavfni baholash)
(tabiiy va texnogen xaraktyerga ega avariya taʼsirlardan keng qamrovli xavfni baholash)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Bino va inshootlar umumiy xavfsizligining monitoringi maʼlum obyekt uchun belgilangan xavf va uning oʻsish surʼatini ruxsat etilgan qiymatgacha davriy ravishda kuzatish va tekshirishlari asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Xavfni baholash uchun quyidagi dastlabki maʼlumotlar tahlil qilinadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишushbu obyektga xos boʻlgan asosiy xavflar va ularning turli jamlanmasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning foydalanish sharoiti va tabiati;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektda foydalaniladigan vositalar, materiallar va mahsulotlarning koʻrsatkichlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbosh reja, obyekt konstruksiyalarining turi, avariya sodir boʻlishi va rivojlanishiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan boshqa bino va obyektlarning joylashishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoldin obyektda yuz bergan avariyalar va xavfli holatlar boʻyicha maʼlumotlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariya yuz bergan vaqtda portlashlar yuz berishi mumkin boʻlgan yuqori xavfni oshiradigan hududlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишobyektning shikastlanish darajasi va boʻlishi mumkin boʻlgan avariyalar oqibatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariyalar oqibatlari va xavfning maqbul darajasi chastotasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишindividual xavf zonalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишavariyalar oqibatlarining xavfi va ogʻirligini kamaytirish imkoniyatlari.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Bino va inshootlarning xavflilik darajasi quyidagi formula yordamida tekshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR ≤ [R]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda, R — obyektning xizmat muddati davomida berilgan intensivlikning xavfli taʼsiri bilan maʼlum darajadagi bino va inshootga zarar yetkazish xavfi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[R] — ruxsat etilgan xavf darajasi (fon darajasi har bir hudud uchun qabul qilinadi).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Bino va inshootlarda xavf qiymati R quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR = R(N)* R(A/N) *R(T/N)* R(D/N)* S
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbu erda R(N) — xavf paydo boʻlish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR(A/N) va R(T/N) — kuzatilayotgan obyektda mos ravishda fazoda va vaqtda xavfga duch kelish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишR(D/N) va R(T/N) — bu darajadagi zarar yetkazish ehtimoli;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишC — nisbiy zarar (zarar qiymatining obyekt qiymatiga nisbati).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишFon darajasidan past xavf maqbul deb qabul qilinadi (uni kamaytirish boʻyicha choralar talab qilinmaydi), yuqori xavf esa ruxsat etilmagan (kamaytirish uchun shoshilinch chora-tadbirlar tizimini koʻrish talab etiladi) daraja hisoblanadi.