1-ILOVA
2-ILOVA
2020 — 2025-yillarda xalq ta’limi tizimida inklyuziv ta’limni rivojlantirish konsepsiyasini 2020-2021-yillarda amalga oshirish bo‘yicha
| T/r | Tadbirlarning nomlanishi | Amalga oshirish mexanizmi | Moliyalashtirish manbai | Ijro muddatlari | Mas’ul ijrochilar |
| I. Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim berish sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish | |||||
| | Umumta’lim muassasalarida inklyuziv ta’lim tizimini rivojlantirish, jumladan: Umumta’lim muassasalarida alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga inklyuziv ta’lim berish to‘g‘risidagi nizomni ishlab chiqish va tasdiqlash; alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni inklyuziv ta’lim tizimi joriy qilingan umumiy o‘rta va professional ta’lim muassasalariga yuborishga imkon beruvchi tibbiy ko‘rsatmalar ro‘yxatini ishlab chiqish va tasdiqlash; alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni erta aniqlash va qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirish; xalq ta’limi tizimidagi tibbiy-psixologik-pedagogik komissiyaning alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni o‘qitish, tarbiyalash va sog‘lomlashtirishga qaratilgan vazifalarini qayta ko‘rib chiqish hamda uning faoliyatini xalqaro talablarga moslashtirish; alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalariga qabul qilish tartibini soddalashtirish. | Vazirlar Mahkamasining qarori | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Oliy ta’lim muassasalarining pedagogika yo‘nalishidagi yuqori kurs talabalarini pedagogik amaliyot davrida ixtiyoriylik asosida tyutor (yordamchi pedagog xodim) sifatida inklyuziv ta’lim tizimi joriy qilingan umumta’lim muassasalariga biriktirish tartibini ishlab chiqish va tasdiqlash. Inklyuziv ta’lim tizimi joriy etilgan umumta’lim muassasalariga tyutor (yordamchi pedagog xodim) sifatida ixtiyoriylik asosida tegishli malakaga ega volontyorlarni jalb qilish. | Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi hamda Xalq ta’limi vazirligining qo‘shma buyrug‘i | — | 2021-yil | Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari (maktablar, maktab-internatlar) (keyingi o‘rinlarda — ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari) rahbar xodimlarini attestatsiyadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risida nizomni ishlab chiqish. | Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi hamda Xalq ta’limi vazirligining qo‘shma buyrug‘i | — | 2021-yil | Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun to‘siqsiz muhit va imkoniyatlarni yaratish maqsadida ular o‘qiyotgan ta’lim muassasalarining binolari va jihozlariga qo‘yiladigan talablarni ishlab chiqish va tasdiqlash. | Idoraviy hujjat | — | 2021-yil | Qurilish vazirligi |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari o‘quvchilari uchun kasbga o‘qitish kurslarini tashkil etish va sertifikat berish tartibini ishlab chiqish. | Vazirlar Mahkamasining qarori | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Xizmatchilarning asosiy lavozimlari va ishchilar kasblari klassifikatoriga maxsus pedagog lavozimini kiritish. | Vazirlar Mahkamasining qarori | — | 2021-yil | Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi |
| | Toshkent shahridagi ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari o‘quvchilarining ovqatlanishini autsorsing shartlarida tashkil etish to‘g‘risidagi nizomni ishlab chiqish va tasdiqlash. | Vazirlar Mahkamasining qarori | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Davlat umumta’lim muassasalarining inklyuziv va tayanch korreksion sinflarida hamda kasb-hunar maktablarning ixtisoslashtirilgan guruhlarida ishlaydigan pedagog kadrlar va tibbiyot xodimlarining mansab yo‘riqnomasi va kasbiy standartlarini qayta ko‘rib chiqish hamda ularga inklyuziv ta’limni joriy qilishga oid vazifalarni kiritish. | Mansab yo‘riqnomasi va kasbiy standart | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Oliy ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklari klassifikatorida “Defektologiya” ta’lim yo‘nalishi o‘rniga “Maxsus pedagogika” ta’lim yo‘nalishini kiritish. | Vazirlar Mahkamasining qarori | — | 2021-yil | Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi |
| | O‘quvchilarga uyda yakka tartibda ta’lim berayotgan o‘qituvchilar ish haqlarini hisoblash metodikasini ishlab chiqish va tasdiqlash. | Xalq ta’limi vazirligi va Moliya vazirligining qo‘shma buyrug‘i | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Voyaga yetmagan bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish institutini yanada takomillashtirish. Bunda, shu jumladan: voyaga yetmagan bolalarning huquqlari buzilishini oldini olishga qaratilgan mexanizmlarni joriy qilish; voyaga yetmagan bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga doir yagona davlat siyosatini olib borish; voyaga yetmagan bolalarning huquqlarini ta’minlashga qaratilgan mexanizmlarni kuchaytirish va ularni monitoring qilish tartibini takomillashtirish; voyaga yetmagan bolalarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda xalqaro standartlarni joriy qilish. | O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori | — | 2020-yil | Bola huquqlari bo‘yicha vakil |
| II. Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ko‘rsatiladigan ta’lim xizmatlari sifatini yaxshilash | |||||
| | Boshlang‘ich tayanch korreksion sinflarda o‘qitiladigan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun namunaviy adaptiv ta’lim dasturlarini ishlab chiqish, ularni keng jamoatchilik muhokamasiga qo‘yish va tasdiqlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ta’lim oladigan ta’lim muassasalarini maxsus o‘quv adabiyotlari va metodik-qo‘llanmalar bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ajratilgan | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari rahbar va pedagog xodimlarini attestatsiyadan o‘tkazish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2021-yil | Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga inklyuziv ta’lim-tarbiya berishda innovatsion texnologiyalarni qo‘llash yuzasidan pedagog xodimlar uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqish. | Uslubiy qo‘llanmalar | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | A. Avloniy nomidagi Xalq ta’limi tizimi rahbar va mutaxassis xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti o‘quv dasturlariga inklyuziv ta’lim-tarbiyaga oid maxsus o‘quv mashg‘ulotlarini nazarda tutuvchi o‘zgartirishlar kiritish orqali ta’lim-tarbiya jarayoni samaradorligini oshirish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ta’lim oladigan ta’lim muassasalari rahbarlari va pedagog xodimlarining malakasini oshirish. | Jadval asosida | — | Doimiy ravishda | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ta’lim oladigan ta’lim muassasalarini malakali mutaxassislar bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Kasbga o‘qitish kurslari tashkil etiladigan ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarini malakali kadrlar va zarur jihozlar bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Mahalliy budjet mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar |
| III. Inklyuziv ta’lim tizimini rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish, ixtisoslashtirilgan ta’lim | |||||
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarining kirish yo‘laklari, yotoqxonalari, o‘quv va dam olish xonalari, oshxona hamda muassasaning boshqa muhim joylariga videokuzatuv moslamalarini o‘rnatish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Mahalliy budjet mablag‘lari | 2021-yil | Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni kamsitish, ularga nisbatan shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi muomalada bo‘lishning oldini olishga qaratilgan mexanizmlarni ishlab chiqish va amaliyotga joriy qilish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2021-yil | Yoshlar ishlari agentligi |
| | Ta’lim muassasalarini bitirgan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni ish bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2020-2021-yillar davomida | Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning ta’lim olish huquqi va erkinligini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, shuningdek bolalarning madaniyat, san’at, sport va boshqa yo‘nalishlarda erishgan yutuqlari to‘g‘risida targ‘ibot tadbirlarini o‘tkazish. Inklyuziv ta’lim-tarbiyani matbuot va ijtimoiy tarmoqlarda keng targ‘ib etish. | Ijtimoiy reklama va roliklar, tele- | — | Doimiy ravishda | MTRK (A. Xadjayev), |
| | Manfaatdor vazirlik va idoralarning mutaxassislari hamda inklyuziv ta’limning bevosita ishtirokchilarini jalb qilgan holda inklyuziv ta’lim muammolariga bag‘ishlangan seminarlar va anjumanlar o‘tkazish. | Grafik asosida | — | Doimiy ravishda | Xalq ta’limi vazirligi (Sh. Shermatov), manfaatdor vazirlik va idoralar |
| | Inklyuziv ta’lim bo‘yicha ijobiy xorijiy tajribalarni o‘rganish va xalqaro aloqalarni yo‘lga qo‘yish. | Xorijiy mamlakatlar konferensiyalarida ishtirok etish, kompleks chora-tadbirlar | — | 2020-2021-yillar davomida | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish masalalari bo‘yicha ota-onalar uchun onlayn o‘quv kurslarini tashkil etish va video ma’ruzalarni Xalq ta’limi vazirligining veb-saytida joylashtirish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2020-2021-yillar davomida | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga umumta’lim maktablarida qo‘shimcha ta’lim berishga qaratilgan ta’lim xizmatlarini ko‘rsatish bo‘yicha taklif kiritish. | Vazirlar Mahkamasiga tahliliy ma’lumotnoma kiritish | — | 2021-yil | Xalq ta’limi vazirligi |
| | Xorijiy mutaxassislar tomonidan ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan o‘quvchilarga beg‘araz (xayriya) tibbiy yordam ko‘rsatilishini tashkil qilish hamda davolash va jarrohlik amaliyotlarini o‘tkazish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | — | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Sog‘liqni saqlash vazirligi |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari o‘quvchilarining bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish maqsadida musiqa, rassomchilik, tasviriy san’at, kulolchilik va boshqa to‘garaklarni ochish hamda ularni amaldagi me’yorga muvofiq musiqa asboblari bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ijrochining budjetdan tashqari mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Madaniyat vazirligi |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarining sport zallarini sport jihozlari va anjomlari hamda davolash-sog‘lomlashtirish asbob-uskunalari bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ijrochilarning budjetdan tashqari mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Jismoniy tarbiya va sport vazirligi |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida bittadan kompyuter sinf xonalarini zamonaviy kompyuterlar bilan ta’minlash, ularda o‘quvchilarni fikrlashga yo‘naltiradigan kompyuter o‘yinlari bazasini yaratish. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ijrochilarning budjetdan tashqari mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Axborot texnologiyalari |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarini o‘qishga tavsiya etilgan badiiy adabiyotlar bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ijrochining budjetdan tashqari mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi |
| | Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida kasb-hunar o‘rganayotgan qizlarning kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida ushbu muassasalarni zarur miqdorda tikuv mashinalari va boshqa anjomlar bilan ta’minlash. | Tashkiliy chora-tadbirlar | Ijrochining budjetdan tashqari mablag‘lari | 2020/2021 o‘quv yili davomida | Mahalla va oilani qo‘llab-quvvatlash vazirligi |
Izoh:
1. Tadbirlarni amalga oshirish shakli o‘zgarishi, ishlab chiqiladigan normativ-huquqiy va boshqa hujjatlar esa huquqiy munosabatlarni tartibga solish predmeti va sohasidan kelib chiqqan holda birlashtirilishi mumkin;
3-ILOVA
| T/r | Maqsadli ko‘rsatkichlar | O‘lchov birligi | Yillik ko‘rsatkichlar | |||||
| Joriy holat | 2021-yil | 2022-yil | 2023-yil | 2024-yil | 2025-yil | |||
| I. Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning inklyuziv ta’limga kengroq qamrab olinishiga erishish | ||||||||
| 1. | Inklyuziv ta’lim tizimi joriy qilingan umumiy o‘rta ta’lim muassasalari ulushi | Foizda (umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining umumiy soniga nisbatan) | 18,4 | 27 | 33 | 39 | 47 | 51 |
| 2. | Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida inklyuziv ta’lim shartlarida ta’lim olayotgan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ulushi | Foizda (alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning umumiy soniga nisbatan) | 16,5 | 20 | 24 | 29 | 35 | 40 |
| 3. | Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida korreksion sinflarda ta’lim olayotgan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ulushi | Foizda (alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning umumiy soniga nisbatan) | — | 0,4 | 1,3 | 2,2 | 3,1 | 4 |
| 4. | Ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarida ta’lim olayotgan bolalar ulushi | Foizda (alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning umumiy soniga nisbatan) | 26,8 | 25 | 23 | 21 | 19 | 16 |
| 5. | Uyda yakka tartibda ta’lim olayotgan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ulushi | Foizda (alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning umumiy soniga nisbatan) | 16,8 | 15 | 14 | 13 | 12 | 11 |
| 6. | Musiqa, rassomchilik, tasviriy san’at, kulolchilik, jismoniy tarbiya va sport, kompyuter, tikuvchilik va boshqa maktabdan tashqari to‘garaklarga qatnashayotgan alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ulushi | Foizda (alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarning umumiy soniga nisbatan) | 3,9 | 5,8 | 6,8 | 7,9 | 9,9 | 12 |
| II. Inklyuziv ta’lim tizimi uchun pedagog kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish | ||||||||
| 7. | Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarini malakali maxsus pedagoglar bilan ta’minlash | Nafar | — | 31 | 93 | 155 | 217 | 310 |
| 8. | Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarini malakali tyutorlar (yordamchi pedagog xodimlar) bilan ta’minlash | Nafar | — | 31 | 93 | 155 | 217 | 310 |
| 9. | Maxsus pedagoglarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash | Foizda (maxsus pedagoglarning umumiy soniga nisbatan) | 4,8 | 10 | 15 | 20 | 30 | 50 |
| 10. | Tyutorlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash | Foizda (tyutorlarning umumiy soniga nisbatan) | 4,8 | 10 | 15 | 20 | 30 | 50 |
| 11. | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar ta’lim olayotgan umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining rahbar kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash | Foizda (rahbar kadrlarning umumiy soniga nisbatan) | 15 | 26 | 38 | 50 | 60 | 75 |
| 12. | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internatlarda o‘rta maxsus ma’lumotli pedagog kadrlar ulushi | Foizda (pedagog kadrlarning umumiy soniga nisbatan) | 26,2 | 20 | 16 | 12 | 8 | 0 |
| III. Inklyuziv ta’lim tizimi joriy qilingan umumta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash | ||||||||
| 13. | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun zarur maxsus jihozlar, o‘quv adabiyotlar va metodik-qo‘llanmalar bilan ta’minlangan umumiy o‘rta ta’lim muassasalari ulushi | Foizda (umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining umumiy soniga nisbatan) | 2,4 | 5 | 8 | Tasdiqlanadigan reja asosida | ||
| 14. | Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun zarur maxsus jihozlar bilan ta’minlangan maktabdan tashqari ta’lim muassasalari ulushi | Foizda (maktabdan tashqari ta’lim muassasalarining umumiy soniga nisbatan) | 40,5 | 62 | 72 | 81 | 91 | 100 |
| 15. | O‘quv jarayonlarini tashkil etishda alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun masofaviy o‘qitish elementlarini joriy qilgan umumiy o‘rta ta’lim muassasalari soni | Soni | — | 250 | 310 | 550 | 1 000 | 1 500 |
| 16. | Tashkil etilgan inklyuziv ta’limning resurs markazlari soni | Soni | 5 | 14 | 55 | 87 | 144 | 203 |