1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2008-yil 17-aprelda qabul qilingan “Odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-154-son Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari Axborotnomasi, 2008-yil, № 4, 190-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2019-yil, 2-son, 47-modda, 5-son, 267-modda) oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilib, uning yangi tahriri tasdiqlansin (ilova qilinadi).

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran olti oy oʻtgach kuchga kiradi.

Ushbu Qonunning maqsadi odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

voyaga yetmagan shaxs savdosi — “odam savdosi” degan tushunchada koʻrsatilgan taʼsir oʻtkazish vositalaridan foydalanilgan-foydalanilmaganligidan qatʼi nazar, har qanday harakat yoki bitim boʻlib, ular vositasida voyaga yetmagan shaxs ota-onasi, boshqa qonuniy vakili yoki oʻzga shaxs tomonidan qonunga xilof ravishda undan foydalanish maqsadida yoxud moddiy yoki boshqa naf olish maqsadida boshqa shaxsga haq evaziga beriladi;

kelib chiqish mamlakati — hududidan odam savdosidan jabrlanganlarni olib chiqish amalga oshirilgan yoki fuqarolari odam savdosidan jabrlangan davlat;

majburlash — majburlanayotgan shaxsni uning irodasiga qarshi yoki irodasini chetlab oʻtib, biror-bir harakatni amalga oshirishga yoki biror-bir harakatni bajarishni majburlovchi shaxsning yoki boshqa shaxslarning foydasi uchun rad etishga undash maqsadidagi jismoniy, ruhiy, jinsiy va iqtisodiy zoʻravonlik yoki ularni qoʻllash tahdidi;

odam savdosi — kuch bilan tahdid qilish yoki kuch ishlatish yoxud majburlashning boshqa shakllaridan foydalanish, oʻgʻirlash, firibgarlik, aldash, hokimiyatni suiisteʼmol qilish yoki vaziyatning qaltisligidan foydalanish orqali yoxud boshqa shaxsni nazorat qiluvchi shaxsning roziligini olish uchun toʻlovlar yoki manfaatdor etish evaziga ogʻdirib olish yoʻli bilan odamlardan foydalanish maqsadida ularni yollash, tashish, topshirish, yashirish yoki qabul qilish. Odamlardan foydalanish boshqa shaxslarning fohishaligidan foydalanishni yoki ulardan shahvoniy foydalanishning oʻzga shakllarini, majburiy mehnatni yoki xizmatlarni, qullikni yoxud qullikka oʻxshash odatlarni, erksizlik holatini yoxud inson aʼzolarini, toʻqimalarini va (yoki) hujayralarini ajratib olishni anglatadi;

odam savdosidan jabrlangan shaxs — odam savdosidan, bunday harakatga rozilik berganligi-bermaganligidan va jinoyat protsessida ishtirok etganligi-etmaganligidan qatʼi nazar, jabrlangan jismoniy shaxs;

odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish — jismoniy shaxslarga nisbatan amalga oshiriladigan, ularga nisbatan odam savdosi sifatida malakalanadigan xatti-harakatlar sodir etilganligi toʻgʻrisida yoki sodir etish niyati haqida maʼlumotlar olishga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;

odam savdosiga qarshi kurashish — odam savdosining oldini olishga, uni aniqlashga, unga chek qoʻyishga, uning oqibatlarini kamaytirishga, odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatishga doir faoliyat;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs — dastlabki identifikatsiya qilish natijasida odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs sifatida tan olingan jismoniy shaxs;

odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxs — mustaqil ravishda yoki bir guruh shaxslar tarkibida odam savdosi bilan bogʻliq har qanday harakatni sodir etuvchi jismoniy shaxs, shuningdek oʻz harakatlari bilan odam savdosiga koʻmaklashayotgan, xuddi shuningdek garchi oʻz mansab vakolatlariga koʻra toʻsqinlik qilishi va qarshi kurashishi shart boʻlsa-da, odam savdosiga toʻsqinlik qilmayotgan va qarshi kurashmayotgan mansabdor shaxs.

Odam savdosiga qarshi kurashishning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:

qonuniylik;

odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar javobgarligining muqarrarligi;

odam savdosidan jabrlanganlarning kamsitilishiga yoʻl qoʻymaslik;

ijtimoiy sheriklik.

Odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

odam savdosiga qarshi kurashishga, shu jumladan odam savdosiga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish;

odam savdosining oldini olishga qaratilgan huquqiy, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, tibbiy, profilaktika chora-tadbirlarini, axborotga oid chora-tadbirlarni amalga oshirish, shu jumladan aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish;

odam savdosini oʻz vaqtida aniqlash va unga chek qoʻyish, uning oqibatlarini bartaraf etish, shuningdek odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar javobgarligining muqarrarligi prinsipini taʼminlash;

odam savdosidan jabrlanganlarni, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash, shu jumladan ijtimoiy himoya qilish;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida ilmiy-tadqiqot ishlari, konferensiyalar, seminar-treninglar va davra suhbatlari oʻtkazishga doir faoliyatni, shuningdek ushbu sohadagi faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari xodimlarini kasbga tayyorlashga, qayta tayyorlashga va ularning malakasini oshirishga doir faoliyatni rivojlantirish hamda ragʻbatlantirish;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlik.

Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish boʻyicha milliy komissiya (bundan buyon matnda Milliy komissiya deb yuritiladi) davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining, boshqa tashkilotlarning odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kollegial organdir.

Milliy komissiyaning qarorlari davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari tomonidan bajarilishi shart, nodavlat notijorat tashkilotlari uchun esa tavsiyaviy xususiyatga ega.

Milliy komissiya:

Odam savdosiga qarshi kurashish masalalari boʻyicha kichik komissiyadan;

Majburiy mehnatga qarshi kurashish masalalari boʻyicha kichik komissiyadan iborat.

Milliy komissiyani shakllantirish va uning faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.

Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish boʻyicha hududiy komissiya (bundan buyon matnda hududiy komissiya deb yuritiladi) davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hududiy boʻlinmalarining, boshqa tashkilotlarning odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiruvchi hududiy kollegial organdir.

Hududiy komissiyalarning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri, tumanlardagi (shaharlardagi) faoliyatini tashkil etish tartibi Milliy komissiya qarori bilan belgilanadi.

Odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish boʻyicha milliy maʼruzachi (bundan buyon matnda Milliy maʼruzachi deb yuritiladi) har yili odam savdosiga va majburiy mehnatga qarshi kurashish boʻyicha yuzaga kelayotgan vaziyat hamda koʻrilayotgan choralar haqida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga axborot taqdim etadigan, shuningdek ular toʻgʻrisida jamoatchilikni va xalqaro hamjamiyatni xabardor etish maqsadida ommaviy axborot vositalari uchun brifinglar tashkil etadigan, Oʻzbekiston Respublikasining mazkur sohadagi milliy manfaatlarini xalqaro maydonda himoya qiladigan vakolatli shaxsdir.

Milliy maʼruzachining vazifalarini Milliy komissiya raisi bajaradi.

Milliy maʼruzachi barcha axborot manbalaridan foydalanish, shuningdek odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi tegishli davlat organlaridan, shuningdek nodavlat notijorat tashkilotlaridan axborotni soʻrab olish huquqiga ega.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlaydi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlari ijrosini taʼminlaydi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini ishlab chiqadi, tasdiqlaydi va ularning amalga oshirilishini taʼminlaydi;

odam savdosidan jabrlanganlarni dastlabki va yakuniy identifikatsiya qilishni amalga oshirish, shuningdek odam savdosidan jabrlanganlarni qayta yoʻnaltirish tartibini tasdiqlaydi;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga yordam koʻrsatish hamda ularni himoya qilish maqsadida odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasalar faoliyatini tashkil etadi;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish tartibini tasdiqlaydi;

davlat organlarining va boshqa tashkilotlarning odam savdosiga qarshi kurashishga doir hamkorligini taʼminlaydi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlari quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi;

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati;

Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi;

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari;

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni qonun hujjatlariga muvofiq boshqa davlat organlari ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

odam savdosi bilan bogʻliq jinoyatlarni fosh etish boʻyicha tezkor-qidiruv faoliyatini tashkil etadi hamda amalga oshiradi, jinoyat ishlari boʻyicha tergovga qadar tekshiruv va dastlabki tergov oʻtkazilishini taʼminlaydi, shu jumladan zamonaviy texnologiyalar va axborot tizimlaridan foydalangan holda ushbu faoliyatni tashkil etadi hamda amalga oshiradi, tergovga qadar tekshiruv va dastlabki tergov oʻtkazilishini taʼminlaydi;

odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar, uyushgan guruhlar va jinoiy uyushmalarning faoliyatiga chek qoʻyish yuzasidan xalqaro tashkilotlar hamda boshqa davlatlarning huquqni muhofaza qiluvchi organlari bilan hamkorlikni amalga oshiradi;

odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar, uyushgan guruhlar va jinoiy uyushmalar haqida tegishli davlat hokimiyati va boshqaruvi organlariga axborot taqdim etadi;

ommaviy axborot vositalari ishtirokida aholi oʻrtasida odam savdosiga qarshi kurashish boʻyicha tushuntirish-profilaktika ishlari majmuini amalga oshiradi;

odam savdosiga qarshi kurashish yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshiradi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida tergovga qadar tekshiruvni, surishtiruvni va dastlabki tergovni amalga oshiruvchi organlarning faoliyatini muvofiqlashtiradi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida aholining huquqiy ongini, huquqiy madaniyatini yuksaltirishga va qonuniylikni mustahkamlashga qaratilgan targʻibotda ishtirok etadi;

odam savdosi bilan bogʻliq jinoyatlarning statistik hisobini amalga oshiradi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

xalqaro terrorchilik tashkilotlari va uyushgan jinoiy guruhlarning odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar bilan aloqalarini aniqlaydi;

xalqaro terrorchilik tashkilotlari va uyushgan jinoiy guruhlar tomonidan amalga oshiriladigan odam savdosi bilan bogʻliq jinoyat ishlari boʻyicha tergovga qadar tekshiruvni hamda dastlabki tergovni oʻtkazadi;

Oʻzbekiston Respublikasining Davlat chegarasini odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar va odam savdosidan jabrlanganlar tomonidan kesib oʻtishga urinishlarning oldini olish, ularni aniqlash va ularga chek qoʻyish choralarini koʻradi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirish davrida zoʻravonlikka, majburiy mehnatga va kamsitishga, mehnat va boshqa huquqlari buzilishiga duchor etilgan, shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarsiz, tirikchilik uchun mablagʻlarsiz qolgan fuqarolarni huquqiy va ijtimoiy jihatdan himoya qiladi, shuningdek ularga moddiy yordam koʻrsatadi;

odam savdosidan jabrlanganlarni ishga joylashtirish choralarini koʻradi;

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini ishga joylashtirishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi, shu jumladan xorijda amalga oshiruvchi yuridik shaxslar tomonidan litsenziya talablari va shartlariga rioya etilishini nazorat qiladi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida odam savdosidan jabrlangan, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashash guvohnomasi boʻlgan fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning huquqlarini va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga doir faoliyatni amalga oshiradi;

odam savdosidan jabrlanganlarning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarning Oʻzbekiston Respublikasiga qaytishiga koʻmaklashadi, ularda shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud boʻlmagan taqdirda esa ularning shaxsini aniqlash choralarini koʻradi hamda ularga Oʻzbekiston Respublikasiga qaytish huquqini beruvchi hujjatlarni konsullik yigʻimlarini va boshqa yigʻimlarni undirmasdan rasmiylashtiradi;

zarur hollarda, konsullik muassasasi joylashgan davlatning tegishli vakolatli organlariga Oʻzbekiston Respublikasining odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari haqida maʼlumotlar taqdim etadi;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga ularning huquqlari va qonuniy manfaatlari haqida axborot taqdim etadi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi oʻz vakolatlari doirasida:

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqishda hamda amalga oshirishda ishtirok etadi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadi;

odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshiradi;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga tibbiy yordam koʻrsatilishini tashkil etadi;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlik qiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshirishi mumkin.

Davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari, shuningdek fuqarolar:

odam savdosiga qarshi kurashishda davlat organlariga koʻmaklashishi va zarur yordam koʻrsatishi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlarini va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishda ishtirok etishi;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirishda ishtirok etishi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritishi;

odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilishning har qanday bosqichida ishtirok etishi;

odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirishda, shu jumladan odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasalarni tashkil etishda koʻmaklashishi;

odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining ijrosi ustidan jamoatchilik nazoratini amalga oshirishi;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa tadbirlarda ishtirok etishi mumkin.

Nodavlat notijorat tashkilotlari odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha markazlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etishi mumkin.

Ommaviy axborot vositalari odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirishga, shu jumladan aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirishga, odam savdosiga nisbatan jamiyatda murosasizlik munosabatini shakllantirishga qaratilgan tadbirlarni yoritishi mumkin.

Davlat fuqarolar oʻzini oʻzi boshqarish organlarining, nodavlat notijorat tashkilotlarining va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining odam savdosiga qarshi kurashish borasidagi koʻmagini qonun hujjatlariga muvofiq qoʻllab-quvvatlaydi.

Odam savdosining oldini olishga doir chora-tadbirlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

fuqarolarning odam savdosidan jabrlanishining oldini olishga, ularning himoyasiz va xavf ostida qolishiga sabab boʻlgan ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal etishga qaratilgan dasturlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirishni;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi muammolarni aniqlash va ushbu muammolarning yechimlarini ishlab chiqish maqsadida mazkur sohadagi faoliyatning doimiy monitoringini amalga oshirishni;

odam savdosidan jabrlanganlar tushib qolishi mumkin boʻlgan xavfli vaziyatlar haqida, davlat hamda odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasalar tomonidan taqdim etiladigan himoya choralari toʻgʻrisida, odam savdosiga qarshi kurashish uchun davlat tomonidan koʻrilayotgan jinoiy va maʼmuriy taʼsir choralari haqida jamiyatning xabardorligini oshirishni;

turistik faoliyatni, shuningdek aholini ish bilan taʼminlashga oid faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxslar faoliyatiga doir talablarni belgilashni;

Oʻzbekiston Respublikasining davlat taʼlim muassasalarida va nodavlat taʼlim tashkilotlarida odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi taʼlim dasturlarini ishlab chiqishni va amalga oshirishni;

odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari xodimlarini kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish choralarini koʻrishni.

Odam savdosining oldini olish qonun hujjatlariga muvofiq boshqa chora-tadbirlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

Odam savdosiga qarshi samarali kurashishni taʼminlash, odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslarning jinoiy faoliyatini aniqlash va unga chek qoʻyish, odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish hamda tegishli axborotni tizimlashtirish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi boshqa davlat organlari bilan birgalikda odam savdosi sohasidagi jinoyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning yagona axborot bazasi (bundan buyon matnda maʼlumotlar bazasi deb yuritiladi) yaratilishini tashkil etadi.

Maʼlumotlar bazasiga:

davlat organlaridan, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlaridan, nodavlat notijorat tashkilotlaridan va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlaridan;

tezkor-qidiruv tadbirlarini, tergovga qadar tekshiruvni, dastlabki tergovni va sud muhokamasini amalga oshirish natijasida;

Interpolning Oʻzbekiston Respublikasidagi Milliy markaziy byurosidan;

tezkor aloqa, ishonch telefonlari orqali va boshqa manbalardan olingan axborot kiritiladi.

Maʼlumotlar bazasiga quyidagilar toʻgʻrisidagi axborot kiritiladi:

odam savdosi bilan shugʻullanuvchi shaxslar haqidagi;

odam savdosidan jabrlanganlar, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlar toʻgʻrisidagi axborot — ayollar va bolalar haqidagi axborot alohida ajratilgan holda, shuningdek ularga koʻrsatilgan yordam natijalari haqidagi;

foydalanish turlari, jinoyat sodir etish usullari toʻgʻrisidagi va boshqa axborot.

Maʼlumotlar bazasiga kiritilgan axborot maxfiydir.

Odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish, aniqlash va ularga zarur yordam koʻrsatish hamda ularni himoya qilish, shuningdek ularning odam savdosiga qayta jalb etilishi xavfining oldini olish maqsadida amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

dastlabki identifikatsiya qilish — odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlari va ularning hududiy boʻlinmalari tomonidan;

yakuniy identifikatsiya qilish — hududiy komissiyalar tomonidan.

Dastlabki identifikatsiya qilish chogʻida shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb tan olish toʻgʻrisida qaror qabul qilish maqsadida maʼlumotlarni olishga, oʻrganishga va baholashga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshiriladi.

Yakuniy identifikatsiya qilishda shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb tan olish yoki tan olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish:

shaxs odam savdosidan jabrlangan deb tan olingan;

jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxsga nisbatan jinoiy harakatlar sodir etilmaganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar olingan hollarda tugatiladi.

Shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb tan olish odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlariga murojaat qilingan paytdan eʼtiboran koʻpi bilan besh sutka muddatda (Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida turgan shaxslar toʻgʻrisidagi murojaatlar bundan mustasno), dastlabki identifikatsiya qilish natijalariga koʻra amalga oshiriladi.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlari dastlabki identifikatsiya qilish natijalariga koʻra, yetarli asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb tan oladi.

Shaxs odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb tan olingan taqdirda, dastlabki identifikatsiya qilishni amalga oshirgan organ mazkur shaxsni uning huquqlari bilan tanishtirishi va uning roziligi bilan tegishli hududiy komissiyaga yoki zarurat boʻlganda — odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasaga yuborishi shart.

Odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs:

vaqtinchalik boshpana, tibbiy, psixologik, huquqiy yordam va boshqa zarur yordam olish;

tarjimon xizmatlaridan bepul foydalanish huquqiga ega.

Odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxsga jismoniy va psixologik jihatdan tiklanish hamda unga nisbatan sodir etilgan jinoyat munosabati bilan huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan hamkorlik qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilishi uchun odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlariga murojaat qilingan kundan eʼtiboran hisoblanadigan oʻttiz sutkadan kam boʻlmagan muddat beriladi.

Odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb tan olish yakuniy identifikatsiya qilish natijalariga koʻra, shaxsni odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb tan olish toʻgʻrisidagi qaror kelib tushgan paytdan eʼtiboran hududiy komissiya tomonidan “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 28-moddasida nazarda tutilgan muddatlarda amalga oshiriladi.

Yakuniy identifikatsiya qilish zarur holatlar oydinlashtirilganidan va aniqlashtirilganidan keyin kollegial tarzda amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlangan deb tan olingan shaxs ijtimoiy reabilitatsiya va moslashuv huquqiga ega.

Odam savdosidan jabrlanganlarni, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni qayta yoʻnaltirish davlat organlarining odam savdosidan jabrlanganlarni himoya qilishga doir hamkorligi tizimidan iboratdir. Odam savdosidan jabrlanganlarni qayta yoʻnaltirish davlat organlari tomonidan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda nodavlat notijorat tashkilotlari, odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasalar bilan hamkorlikda amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni qayta yoʻnaltirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan muassasalar (bundan buyon matnda ixtisoslashtirilgan muassasalar deb yuritiladi) tashkil etiladi.

Ixtisoslashtirilgan muassasalarning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

odam savdosidan jabrlanganlarni, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni qulay yashash sharoitlari va shaxsiy gigiyena vositalari bilan taʼminlash;

odam savdosidan jabrlanganlarni, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarni oziq-ovqat, dori vositalari va tibbiy buyumlar bilan taʼminlash;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga shoshilinch tibbiy, psixologik, ijtimoiy, huquqiy yordam va boshqa yordam koʻrsatish;

odam savdosidan jabrlanganlarning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarning xavfsizligini taʼminlash;

odam savdosidan jabrlanganlarning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarning qarindoshlari bilan aloqa oʻrnatishiga koʻmaklashish;

odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga oʻz huquqlari va qonuniy manfaatlari haqida axborot taqdim etish;

odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasiga va moslashuviga koʻmaklashish.

Ixtisoslashtirilgan muassasalar oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan nizomga muvofiq amalga oshiradi.

Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi ularni normal hayot tarziga qaytarish maqsadida amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

ixtisoslashtirilgan muassasalarga joylashtirish davrida moddiy yordam koʻrsatishni;

vaqtinchalik uy-joy, oziq-ovqat, sanitariya-gigiyena vositalari bilan, zarur hollarda esa kiyim-bosh, poyabzal va boshqa eng zarur ashyolar bilan taʼminlashni;

ishga joylashishda, taʼlim olishda, kasbiy jihatdan yoʻnaltirishda va kasbga tayyorlash hamda qayta tayyorlashda yordam koʻrsatishni;

ijtimoiy jihatdan qayta integratsiyaga, shu jumladan qarindoshlarini izlashida yordam koʻrsatishni;

ijtimoiy reabilitatsiya va moslashuv, shaxslarning odam savdosi bilan bogʻliq boʻlgan jinoyatlarga takroran jalb etilishining oldini olish uchun ishlab chiqilgan dasturlarni tashkil etishni.

Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi hududiy komissiya tomonidan tasdiqlanadigan odam savdosidan jabrlanganlar bilan ishlashga doir yakka tartibdagi reja asosida amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarning jinoyat protsessida ishtirok etishni rad qilishi ularni ijtimoiy reabilitatsiya va moslashuv paytiga qadar yordam olishga boʻlgan huquqdan mahrum etmaydi.

Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvini amalga oshirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Odam savdosida gumon qilinayotgan shaxslarni topish maqsadida huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan hamkorlik qilish istagini bildirgan odam savdosidan jabrlangan shaxsga “Jabrlanuvchilarni, guvohlarni va jinoyat protsessining boshqa ishtirokchilarini himoya qilish toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq xavfsizlik choralari taʼminlanadi.

Ushbu Qonunga muvofiq odam savdosidan jabrlangan deb tan olingan chet el fuqarosiga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsga, uning Oʻzbekiston Respublikasi hududiga kirishi holatlaridan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasida vaqtincha boʻlish huquqi beriladi.

Agar chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga muvofiq jinoyat ishi boʻyicha jabrlanuvchi yoki guvoh deb tan olingan boʻlsa yoxud tegishli organlarga odam savdosida gumon qilinayotgan shaxsni topishda yordam koʻrsatayotgan boʻlsa, odam savdosida aybdor boʻlgan shaxslarga nisbatan jinoyat ishi boʻyicha qaror chiqarilguniga qadar ushbu chet el fuqarosiga yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxsga nisbatan chiqarib yuborish chora-tadbirlari tergovga qadar tekshiruvni amalga oshirayotgan organ mansabdor shaxsining, tergovchining, prokurorning, sudyaning asoslantirilgan iltimosnomasiga koʻra qoʻllanilmaydi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni kelib chiqish mamlakatiga yoki oʻzlari doimiy yashaydigan davlatga qaytarish Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlar majburlov yoki tahdid ostida sodir etilgan qilmishlari uchun Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilangan tartibda fuqaroviy, maʼmuriy va jinoiy javobgarlikdan ozod etiladi.

Odam savdosidan jabrlanganlar, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlar toʻgʻrisidagi va ularga nisbatan sodir etilgan holatlar haqidagi axborot, shuningdek koʻrilayotgan xavfsizlik choralari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oshkor etilmaydi.

Ommaviy axborot vositalari odam savdosidan jabrlanganlarning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxsning shaxsini toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita koʻrsatuvchi maʼlumotlarni ularning roziligisiz oshkor etishga, odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxsga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxsga nisbatan esa ota-onasining yoki ota-onasi oʻrnini bosuvchi shaxslarning yoxud vasiylik va homiylik organining roziligisiz oshkor etishga haqli emas.

Odam savdosidan jabrlanganlarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish, shu jumladan ularning taʼminoti, ularni kelib chiqish mamlakatiga yoki oʻzlari doimiy yashaydigan davlatga qaytarish bilan bogʻliq xarajatlar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Sud tomonidan odam savdosida aybdor deb topilgan shaxslar odam savdosidan jabrlanganlarning taʼminoti va reabilitatsiyasi bilan bogʻliq xarajatlarning oʻrnini toʻliq hajmda qoplaydi.

Voyaga yetmaganlar savdosi profilaktikasining oʻziga xos xususiyatlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

bolalarni tarbiyalash borasidagi oʻz majburiyatlarini bajarishdan boʻyin tovlayotgan ota-onalarni yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarni aniqlashni;

gʻayriijtimoiy hayot tarzini kechirayotgan oilalarni va davlat himoyasiga muhtoj bolalarni ularga yordam koʻrsatish maqsadida aniqlashni;

bolalar uylarining va tugʻuruq komplekslarining faoliyati monitoringini.

Voyaga yetmaganlar savdosi profilaktikasi qonun hujjatlariga muvofiq boshqa tadbirlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin.

Odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxsni, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxsni identifikatsiya qilish maxsus jihozlangan xonada, qayd etishning texnik vositalaridan foydalangan holda, qonuniy vakil va (yoki) homiylik hamda vasiylik organining vakili hozirligida, ruhshunos albatta ishtirok etgan holda, shuningdek voyaga yetmagan shaxsning jinsi, yoshi va boshqa oʻziga xos xususiyatlari inobatga olingan holda amalga oshirilishi kerak.

Voyaga yetmagan shaxsni odam savdosidan jabrlangan hamda odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxs deb topish toʻgʻrisidagi qaror, uning roziligidan qatʼi nazar, qabul qilinadi, oʻn olti yoshga toʻlgan voyaga yetmagan shaxsga nisbatan esa uning ixtiyoriy roziligi bilan, qonuniy vakilning va (yoki) homiylik hamda vasiylik organi vakilining, tegishli ixtisoslashtirilgan muassasa vakillarining murojaati asosida qabul qilinadi.

Odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxsga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxsga Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida kafolatlangan hamda Oʻzbekiston Respublikasining bolalar huquqlarini va bu huquqlarni amalga oshirish kafolatlarini tartibga soluvchi xalqaro shartnomalari asosida huquq hamda erkinliklar taʼminlanadi.

Agar odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxsning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxsning yoshi nomaʼlum boʻlsa, biroq u oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan deb taxmin qilish uchun obyektiv asoslar mavjud boʻlsa, bunday shaxsning haqiqiy yoshi uzil-kesil aniqlanguniga qadar unga ushbu moddada va boshqa qonun hujjatlarida odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxslarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxslarga yordam koʻrsatish uchun nazarda tutilgan yordam beriladi.

Odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxs, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxs ixtisoslashtirilgan muassasalarga kattalardan ajratilgan holda joylashtirilishi kerak.

Ixtisoslashtirilgan muassasalarga joylashtirilgan odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxslarga, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxslarga davlat taʼlim muassasalarida taʼlim olish, oilasi yoki qarindoshlari bilan aloqa bogʻlash imkoniyati taʼminlanadi.

Agar odam savdosidan jabrlangan voyaga yetmagan shaxslar, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan voyaga yetmagan shaxslar qonuniy vakillarining homiyligisiz qolgan boʻlsa yoki ularning turgan yeri toʻgʻrisida xabardor qilinmagan boʻlsa, ota-onasini yoki ota-onasi oʻrnini bosuvchi shaxslarni yoxud boshqa qarindoshlarini qidirish choralari koʻriladi.

Odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlik Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga va xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlikning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardan iborat:

Oʻzbekiston Respublikasining odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro shartnomalarini, shu jumladan odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiyasi va moslashuvi masalalari boʻyicha xalqaro shartnomalarini ishlab chiqish hamda ularni tuzishni tashkil etish;

odam savdosining va u bilan bogʻliq jinoyatlarning oldini olish, aniqlash, ularga chek qoʻyish maqsadida chet davlatlarning ixtisoslashtirilgan vakolatli organlari bilan hamkorlik qilish, shu jumladan tezkor-qidiruv tadbirlarini amalga oshirish;

odam savdosiga qarshi kurashish samaradorligini oshirishga qaratilgan tezkor xabardor qilishning, taʼsir choralari koʻrishning va nazorat qilishning axborot tizimlarini va vositalarini birgalikda yaratish hamda rivojlantirish;

odam savdosiga qarshi kurashish sohasida tajriba almashish.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni bevosita amalga oshiruvchi davlat organlari chet davlatlarning vakolatli organlariga zarur axborot taqdim etish toʻgʻrisida soʻrovlar yuborish va ularning soʻrovlariga javob qaytarish huquqiga ega.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir faoliyatni amalga oshiruvchi hamda unda ishtirok etuvchi organlar va tashkilotlar odam savdosining oldini olish, odam savdosidan jabrlanganlarni identifikatsiya qilish, ularni himoya qilish va ularga yordam koʻrsatish maqsadida odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi xalqaro va chet el tashkilotlari bilan hamkorlikni amalga oshirishi mumkin.

Odam savdosiga qarshi kurashish sohasidagi faoliyatni amalga oshiruvchi xalqaro va chet el tashkilotlari bilan hamkorlik odam savdosiga qarshi kurashishga, shu jumladan odam savdosidan jabrlanganlarga yordam koʻrsatish va ularni himoya qilish markazlarini tashkil etish vositasida qarshi kurashishga qaratilgan xalqaro texnik yordam koʻrsatish loyihalarini amalga oshirish shaklida hamda Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

Odam savdosiga qarshi kurashishga doir tadbirlarni moliyalashtirish va moddiy-texnik jihatdan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjeti mablagʻlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlanganlarni himoya qilishni taʼminlash bilan bogʻliq xarajatlar odam savdosidan jabrlanganlarning, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotganlarning oʻz zimmasiga yuklatilishi mumkin emas.

Odam savdosiga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.