Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi va “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvi qaror qiladi:

1. Bank faoliyatiga ruxsat berish tartibi va shartlari toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom bank faoliyatiga, shu jumladan islomiy bank faoliyatiga ruxsat berish, bankning rahbar xodimlarini lavozimiga kirishishidan oldin kelishib olish, alohida boʻlinmalarini ochish va yopish, ustaviga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarni roʻyxatdan oʻtkazish, bankni qayta tashkil etish va tugatish tartibi hamda shartlarini belgilaydi.

1. Agar ushbu Nizomda boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa:

ushbu Nizomning banklarga nisbatan belgilangan qoidalari mikromoliya banklariga, islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi banklarga va islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya banklariga nisbatan;

ushbu Nizomning mikromoliya banklariga nisbatan belgilangan qoidalari islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya banklariga nisbatan ham tatbiq etiladi.

1¹. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

bankning barqaror moliyaviy holati — bankning moliyaviy oqimlari mutanosibligini, toʻlov qobiliyatini, likvidliligi va rentabelli faoliyatini saqlab turish uchun mablagʻlarning yetarliligini, shuningdek barcha prudensial normativlar bank tomonidan bajarilishini ifodalovchi holati;

bilvosita egalik qiluvchi — bankning aksiyalariga oʻzi nazorat qiladigan boshqa shaxs orqali egalik qiluvchi shaxs;

islomiy bank faoliyati — banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilikka hamda islomiy moliya standartlariga muvofiq amalga oshiriladigan bank faoliyati;

moʻljallangan olish — potensial oluvchi tomonidan bank aksiyalarini olish yoki ularga hal qiluvchi egalik qilishni koʻpaytirish yuzasidan qabul qilingan qaror;

nazorat — Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 19-moddasi uchinchi qismida koʻrsatilgan mezonlardan biriga mos keluvchi oʻzaro aloqa;

oxirgi benefitsiar mulkdor — yuridik shaxs boʻlgan, bank aksiyalarining potensial oluvchisiga yoki bu aksiyalarga bevosita yoxud bilvosita egalik qiluvchiga bevosita yoki bilvosita egalik qiladigan yoxud uni nazorat qiladigan jismoniy shaxs;

potensial oluvchi — birgalikda harakat qilayotgan, moʻljallanilayotgan sotib olish munosabati bilan bank aksiyalarini bevosita yoki bilvosita, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor sifatida olishni niyat qilgan shaxs yoki shaxslar guruhi;

rahbar xodim — ushbu Nizomning 77-bandida koʻrsatilgan lavozimlardan biriga saylangan (tayinlangan) shaxs;

hal qiluvchi egalik — shaxs tomonidan yoki birgalikda harakat qiluvchi shaxslar tomonidan yuridik shaxs ustav fondining (ustav kapitalining) bir yoxud bir necha bitim natijasida olingan kamida besh foiziga bevosita yoki bilvosita egalik qilish;

chet el banki — chet davlatning hududida roʻyxatga olingan, ushbu chet davlatning qonunchiligiga muvofiq bank deb hisoblanadigan yuridik shaxs.

2. Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy bankiga (bundan buyon matnda Markaziy bank deb yuritiladi) mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan ariza va boshqa hujjatlar qogʻoz shaklida yoki elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan holda axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda taqdim etiladi.

Bunda, qogʻoz shaklida taqdim etiladigan va hajmi bir varaqdan ortiq boʻlgan hujjatlar varaqma-varaq tavsiflangan, tikilgan, raqamlangan va imzolangan boʻlishi lozim. Yillik moliyaviy hisobotlar (sharhlarni oʻz ichiga olgan jamlanma balans, foyda va zararlar toʻgʻrisidagi hisobot va moliyaviy hisobotning boshqa shakllari), shuningdek moliyaviy hisobotlarning toʻgʻriligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi bosmaxona usulida bosilgan broshyuralar koʻrinishida taqdim etilishi mumkin.

Markaziy bankning talabiga asosan alohida hujjatlar elektron shaklda taqdim etilishi lozim.

Elektron shaklda taqdim etilgan ariza yuzasidan qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnoma ariza beruvchiga axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.

Chet ellik ariza beruvchilar tomonidan mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlar ariza beruvchi roʻyxatga olingan yerda joylashgan Oʻzbekiston Respublikasining konsullik muassasasi yoki boshqa konsullik muassasalari tomonidan tasdiqlanadi, bundan mazkur Nizomning 20-bandi 1 — 5, 8 va 10 — 13-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar mustasno.

Markaziy bankka mazkur Nizomga muvofiq ariza bilan murojaat qilgan shaxs ariza beruvchi hisoblanadi.

3. Mazkur Nizomga muvofiq taqdim etilgan ariza chaqirib olingan yoki uni qanoatlantirish rad etilgan taqdirda ariza beruvchi tomonidan Markaziy bankka taqdim etilgan hujjatlar qaytarilmaydi.

4. Mazkur Nizomga muvofiq taqdim etiladigan hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi Qonuni talablariga rioya etgan holda taqdim etiladi.

5. Yuridik va jismoniy shaxs boʻlgan rezidentlar, shuningdek norezidentlar bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin.

6. Davlat Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari asosida boshqa davlat tashkilotlari nomidan bank muassisi va aksiyadori boʻlishi mumkin. Ustav fondining (ustav kapitalining) ellik foizidan ortigʻi davlatga tegishli boʻlgan korxonalar va tashkilotlar, agar qonun hujjatlarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin emas.

7. Norezident boʻlgan jismoniy shaxslarning va xalqaro moliya institutlari, chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari boʻlmagan yuridik shaxslarning jami ulushi bank ustav kapitalining ellik foizidan oshmasligi kerak.

Ushbu talab maqsadlarida boshqa kredit tashkilotlari deb quyidagilar tushuniladi:

mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan moliyaviy faoliyat turlarini amalga oshiruvchi kompaniyalarni boshqarish maqsadida tashkil etilgan xolding kompaniyasi (boshqaruv kompaniyasi);

vakolatli davlat organining litsenziyasi (ruxsatnomasi) asosida mazkur Nizomning 8-bandida koʻrsatilgan moliyaviy faoliyat turlaridan birini amalga oshiruvchi va joylashgan (roʻyxatga olingan) davlatida konsolidatsiyalashgan nazorat mavjud boʻlgan yuridik shaxslar.

8. Mazkur Nizom maqsadlarida quyidagi faoliyat turlari moliyaviy faoliyat turlari hisoblanadi:

bank faoliyati, shu jumladan islomiy bank faoliyati;

mikromoliyalash faoliyati;

sugʻurta faoliyati;

lizing faoliyati;

ipotekani qayta moliyalash faoliyatini amalga oshirish.

9. Bank muassislari (aksiyadorlari) boʻlgan yuridik shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda roʻyxatga olingan va kamida bir yil faoliyat yuritayotgan boʻlishi kerak.

10. Quyidagi shaxslar bank muassislari va aksiyadorlari boʻlishi mumkin emas:

mazkur Nizomning II boʻlimi 2-bobi talablariga muvofiq boʻlmagan shaxslar;

bankning ustav kapitalini shakllantirish yoki aksiyalarini olish uchun yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining kelib chiqish manbalari qonuniyligini Markaziy bank tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlamagan jismoniy va yuridik shaxslar;

Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari yoki chet davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq bank aksiyalariga egalik qilishiga taqiqlar yoki cheklovlar mavjud boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar;

jamoat birlashmalari va diniy tashkilotlar, jamoat fondlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, budjetdan tashqari jamgʻarmalar.

imtiyozli soliq rejimini taqdim etuvchi va (yoki) oxirgi benefitsiar mulkdorning shaxsini oshkor qilish hamda moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazish chogʻida axborot taqdim etish nazarda tutilmaydigan davlatda yoki hududda roʻyxatga olingan yuridik shaxslar va shunday davlatda yoki hududda yashaydigan jismoniy shaxslar (bundan chet el fond bozorlarida bank aksiyalarini sotib olgan yuridik va jismoniy shaxslar mustasno).

Mazkur bandning ikkinchi — beshinchi xatboshilarida koʻrsatilgan shaxslar bank aksiyalariga bilvosita ham egalik qilishi mumkin emas.

11. Bank muassislari bank roʻyxatga olingan kundan boshlab bir yil mobaynida bank aksiyadorlari tarkibidan chiqishga haqli emaslar.

12. Bank ustav kapitalining eng kam miqdori va uni shakllantirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan belgilanadi.

13. Bankning nomi banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari hamda firma nomlari toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq boʻlishi kerak.

14. Bank oʻzining firma nomi sifatida ustavida koʻrsatilgan nomidan foydalanadi. Bank har qanday hujjatlarda, eʼlon yoki reklamalarda oʻzini ustavida koʻrsatilgan nomdan farqli nomlashga haqli emas.

15. Bankning firma nomida aholi punktlari nomlarining, shu jumladan bankning bunday aholi punktlariga toʻliq yoki qisman mansubligini bildiruvchi soʻzlarning ishlatilishiga quyidagi hollarda yoʻl qoʻyiladi:

bank aksiyalarining jami ellik foizi va undan ortigʻiga egalik qiluvchi bank muassislari (aksiyadorlari) ular joylashgan davlatning qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday aholi punktlari nomidan har qanday tashkilotlarda ish yuritish va ishtirok etish vakolatiga ega boʻlsalar. Bunda ular joylashgan davlatning firma nomlaridan foydalanish sohasidagi vakolatli davlat organi tomonidan berilgan ushbu aholi punktlari nomlarining, shu jumladan bankning bunday aholi punktlariga toʻliq yoki qisman mansubligini bildiruvchi soʻzlarning ishlatilishi qonunchilik hujjatlariga muvofiq ruxsat etilganligini tasdiqlovchi yozma tasdiqnomasi yoxud qonunchilik hujjatlariga muvofiq bunday ruxsatnoma (tasdiqnoma) talab etilmasligi toʻgʻrisidagi ushbu organning yozma tasdiqnomasi.

ishlatilayotgan nom joylashgan davlatining qonunchilik hujjatlariga muvofiq roʻyxatga olingan, muassis boʻlgan yuridik shaxsning firma nomi yoki roʻyxatga olingan tovar belgisi bilan mos boʻlsa.

Bankning firma nomida boshqa geografik nomlarning (Yevroosiyo, Yevropa, Osiyo va b.) ishlatilishiga bank aksiyalarining jami ellik foizi va undan ortigʻiga egalik qiluvchi bank muassislari (aksiyadorlari) boʻlgan yuridik shaxslarning asosiy iqtisodiy faoliyati koʻrsatilgan hududning katta qismida amalga oshirilayotgan boʻlsa yoʻl qoʻyiladi.

Bank aksiyadorlarining tarkibi, holati yoki ulushi oʻzgarishi oqibatida ushbu band talablari bajarilmayotgan boʻlsa, bank mazkur holat vujudga kelgan kundan boshlab 6 oydan kechiktirmay firma nomini oʻzgartirishi va bank ustaviga kiritilgan tegishli oʻzgartirishlarni roʻyxatdan oʻtkazish uchun hujjatlarni mazkur Nizomning V boʻlimi 4-bobida belgilangan tartibda Markaziy bankka taqdim etishi lozim.

16. Bank ikki va undan ortiq shaxslar tomonidan tashkil etilayotganda muassislar taʼsis yigʻilishini oʻtkazadi va oʻzaro taʼsis shartnomasini imzolaydi. Bank bir muassis tomonidan taʼsis etilgan taqdirda bankni taʼsis etish haqidagi qaror shu muassis tomonidan yakka tartibda qabul qilinadi.

Ushbu harakatlar muassislar (muassis) tomonidan banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari va aksiyadorlik jamiyatlari faoliyatini tartibga soluvchi boshqa qonunchilik hujjatlari talablariga rioya etgan holda amalga oshiriladi.

17. Muassislar bankni tashkil etish boʻyicha ularning manfaatlarini Markaziy bankda ifoda etishga vakolatli boʻlgan bir yoki bir necha shaxslarni tayinlaydi. Ushbu shaxslarning vakolatlari taʼsis shartnomasi bilan belgilanadi.

18. Bank oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlari va ustavi, mazkur Nizomga muvofiq Markaziy bank tomonidan berilgan bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya va (yoki) islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga (bundan buyon matnda bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) deb yuritiladi) asosan amalga oshiradi.

19. Banklarni litsenziyalash tartib-taomili quyidagi ikki bosqichdan iborat:

Markaziy bank tomonidan bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish;

bir vaqtning oʻzida bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) bergan holda bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish.

20. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi bankni tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin uch oydan kechiktirmay Markaziy bankka ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq shaklda ariza taqdim etadi va unga quyidagilarni ikki nusxada ilova qiladi:

1) bank ikki va undan ortiq shaxslar tomonidan tashkil etilganda taʼsis shartnomasini;

2) bankni tashkil etish toʻgʻrisidagi qarorni. Bank ikki va undan ortiq muassislar tomonidan taʼsis etilgan hollarda taʼsis yigʻilishi bayonnomasining bank kuzatuv kengashi raisi tomonidan tasdiqlangan nusxasi taqdim etiladi;

3) muassislar tomonidan tasdiqlangan va bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan bank ustavini;

4) mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan tasdiqlangan muassislar roʻyxatini;

5) muassis boʻlgan yuridik shaxsning auditorlik tashkiloti tomonidan tasdiqlangan oxirgi uch yil uchun moliyaviy hisobotlarini;

6) mazkur Nizomning 43-bandi 1 — 4 va 6-kichik bandlariga muvofiq hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan har bir bevosita va bilvosita muassis, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor toʻgʻrisidagi axborotni. Hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan shaxslar mavjud boʻlmagan taqdirda, bankning ustav kapitalida eng koʻp ulushlarga ega boʻlgan, umumiy ulushi kamida ellik foizni tashkil etadigan bevosita va bilvosita muassislar, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdorlar toʻgʻrisidagi axborotni.

7) ariza beruvchining bankni tashkil etishda muassislarning manfaatlarini Markaziy bankda ifoda etish boʻyicha vakolatlarini tasdiqlovchi hujjatni;

8) bankning ustav kapitalini shakllantirish uchun kiritiladigan mablagʻlarning manbalari toʻgʻrisidagi hujjatlar bilan tasdiqlangan axborotni;

9) bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni;

10) bankning tashkiliy tuzilmasini;

11) bankning ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom loyihasini;

12) bank faoliyatining strategiyasini, yoʻnalishlarini, koʻlamini, moliyaviy istiqbollarini va mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni koʻzda tutuvchi bankning keyingi uch yilga moʻljallangan biznes-rejasini;

13) keyinchalik bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlgan, bankning kredit (moliyalashtirish), investitsiya va emissiya siyosati loyihalarining, shuningdek tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat siyosati loyihalarining nusxalarini.

20¹. Islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi ushbu Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagilarni taqdim etadi:

bankning islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditi toʻgʻrisidagi nizomlari loyihalarini;

islomiy moliya standartlariga muvofiqlik siyosati loyihasini;

bankning islomiy moliya kengashi aʼzolari toʻgʻrisida ushbu Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni.

20². Taʼsis yigʻilishining bayonnomasi yoki muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilgan qarori bankni tashkil etish, bankning ustav kapitali miqdorini belgilash, bank ustavini, tashkiliy tuzilmasini va biznes-rejasini tasdiqlash, bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi qarorlarni, shuningdek bank islomiy bank faoliyatini amalga oshirgan taqdirda — bankning islomiy moliya kengashi aʼzolarini saylash toʻgʻrisidagi qarorni oʻz ichiga olishi lozim.

20³. Taʼsis shartnomasining yoki muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilgan qarorining nusxalari, ulardagi jismoniy shaxslarning imzolari notarius yoki notarial harakatlarni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan boshqa mansabdor shaxs tomonidan tasdiqlanadi.

20⁴. Islomiy moliya standartlariga muvofiqlik siyosatida kamida quyidagilar nazarda tutilishi lozim:

islomiy bank faoliyatini amalga oshirishda islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlashning ahamiyati;

islomiy bank faoliyatini amalga oshirishda islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlash jarayoni;

islomiy moliya standartlariga muvofiqlikni taʼminlashda bankning boshqaruv organlari, islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditining vazifa va majburiyatlari;

islomiy moliya standartlariga nomuvofiq boʻlgan daromadlardan xalos boʻlish, shu jumladan ularni xayriya maqsadlariga yoʻnaltirish tartibi;

hisobdorlik, oshkoralik va shaffoflikni taʼminlash choralari;

islomiy moliya boʻyicha tashqi audit tekshiruvini oʻtkazish tartibi.

21. Agar ariza beruvchi tomonidan taqdim etilgan, mazkur bobning 2 va 3-paragraflarida koʻrsatilgan hujjatlar va axborot bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun yetarli boʻlmasa, Markaziy bank ariza beruvchidan ushbu qarorni qabul qilish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha hujjatlar va axborot soʻrashga haqli.

22. Bankni tashkil etishda yoki bankning ustav kapitalida chet el banki ishtirok etganda mazkur Nizomning 20-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi:

1) chet el banki vakolatli organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qarori;

2) chet el banki bankni nazorat qilish organining mazkur chet el banki uning konsolidatsiyalashgan nazorati ostida turishi, pul mablagʻlarini depozitlarga qabul qilish huquqiga ega ekanligi va unga bankni nazorat qilish organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish uchun ruxsatnomasi berilganligi toʻgʻrisidagi yozma tasdiqnomasi yoxud shunday ruxsatnoma talab etilmasligi toʻgʻrisidagi tasdiqnomasi;

3) chet el bankining ustavi;

4) chet el banki kapitalining va kredit reytingining quyidagi talablarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat:

200 mln. yevro ekvivalentidan kam boʻlmagan miqdordagi xususiy kapitalning mavjudligi;

“Standard & Poorʼs”, “Moodyʼs Investors Service” yoki “Fitch-IBCA” reyting agentliklari tomonidan berilgan investitsion reyting bahosidan kam boʻlmagan uzoq muddatli kredit reytingi mavjudligi.

Chet el bankining kapital monandligi yoki kredit reytingi mazkur kichik bandda koʻrsatilgan talablarga nomuvofiq boʻlganda yoki unda kredit reytingi mavjud boʻlmaganda, prudensial talablari Markaziy bank tomonidan milliy talablarga ekvivalent deb topilgan chet davlatning bank nazorati organi tomonidan chet el banki moliyaviy salohiyatiga berilgan bahosi, agar ushbu organ tomonidan Markaziy bankka yuborilgan hujjatlar mavjud boʻlganda, eʼtiborga olinadi.

23. Xalqaro moliya institutlari, chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari boʻlmagan, norezident boʻlgan yuridik shaxslarning bankni tashkil etishida yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etishida mazkur Nizomning 20-bandida koʻrsatilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda quyidagi hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi:

1) yuridik shaxs vakolatli organining Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank tashkil etish yoki uning bank ustav kapitalida ishtirok etishi toʻgʻrisidagi qarori;

2) yuridik shaxs joylashgan davlatdagi nazorat qilish organining Oʻzbekiston Respublikasi hududida bank tashkil etishga yoki bank ustav kapitalida ishtirok etishga roziligini tasdiqlovchi hujjat, yoxud shunday ruxsatnoma talab etilmasligi toʻgʻrisidagi tasdiqnomasi;

3) yuridik shaxs ustavi;

4) ustav kapitalidagi oʻz ulushi uchun toʻlovni amalga oshirishga mablagʻlari mavjudligining tasdigʻi.

24. Yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan xalqaro moliya institutlari, chet el banklari hamda boshqa kredit tashkilotlari tomonidan bank tashkil etishda yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etishda ariza beruvchi ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq arizani quyidagilarni ikki nusxada ilova qilgan holda taqdim etadi:

1) muassislar tomonidan imzolangan taʼsis shartnomasini. Bank bir muassis tomonidan taʼsis etilgan taqdirda, muassisning bankni taʼsis etish haqidagi yakka tartibda qabul qilingan qarori taqdim etiladi;

2) bank ikki va undan ortiq muassislar tomonidan taʼsis etilgan hollarda taʼsis yigʻilishining bayonnomasini;

3) muassislar tomonidan tasdiqlangan va bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan bank ustavini;

4) muassislar vakolatli organining bankni tashkil etish yoki bankning ustav kapitalida ishtirok etish toʻgʻrisidagi qarorini;

5) bank ustav kapitalidagi ulushlari miqdorini koʻrsatgan holda muassislar roʻyxatini;

6) muassislarning davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi nusxasini va toʻlov rekvizitlarini;

7) kapitalining va kredit reytingining mazkur Nizomning 25-bandi 2-kichik bandida keltirilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjatni;

8) bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni;

9) bankning tashkiliy tuzilmasini;

10) bankning ichki audit xizmati toʻgʻrisidagi nizom loyihasini;

11) bankning keyingi uch yilga moʻljallangan biznes-rejasini. Unda bank faoliyatining strategiyasini, yoʻnalishlarini, koʻlamini, moliyaviy istiqbollarini va mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni yoritish zarur.

12) keyinchalik bankning kuzatuv kengashi tomonidan tasdiqlanishi lozim boʻlgan, bankning kredit (moliyalashtirish), investitsiya va emissiya siyosati loyihalarining, shuningdek tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat siyosati loyihalarining nusxalarini.

Islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun ariza beruvchi ushbu bandning birinchi — oʻn uchinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hujjatlarga qoʻshimcha ravishda ushbu Nizomning 20¹-bandi ikkinchi — toʻrtinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlarni taqdim etadi.

25. Mazkur Nizom maqsadlarida:

1) xalqaro moliya institutlari deganda Jahon banki guruhi (Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Investitsiyalarni kafolatlash boʻyicha koʻp tomonlama agentlik, Xalqaro taraqqiyot uyushmasi), Xalqaro hisob-kitoblar banki, Xalqaro valyuta fondi, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Yevropa investitsiya banki, Yevropa investitsiya jamgʻarmasi, Yevropa Kengashining taraqqiyot bank, Yevropa markaziy banki, Osiyo taraqqiyot banki, Osiyo infratuzilma investitsiyasi banki, Islom taraqqiyot banki tushuniladi;

2) yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan chet el banklari va boshqa kredit tashkilotlari deganda kapitali va kredit reytingi quyidagi talablarga muvofiq boʻlgan shaxslar tushuniladi:

500 mln. yevro ekvivalentidan kam boʻlmagan miqdordagi ustav kapitalining mavjudligi;

“Standard & Poorʼs”, “Moodyʼs Investors Service”, “Fitch-IBCA” reyting agentliklarining mos ravishda “A+”, “A1”, “A+” reyting bahosidan kam boʻlmagan uzoq muddatli kredit reytingining mavjudligi.

26. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish Markaziy bank tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 16 va 19-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

27. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqishda Markaziy bank:

bank kapitali, shu jumladan, ustav kapitali miqdorini doimiy koʻpaytirib borishning rejalashtirilganligi, koʻzda tutilayotgan daromadlar hamda fondlarni shakllantirish istiqbollari, shuningdek muassislarning zarur hollarda qoʻshimcha kapital kirita olish qobiliyati kabi omillar bilan aniqlanuvchi tashkil etilayotgan bank kapitalining yetarlilik darajasini;

Markaziy bank bilan chet el banki boʻlgan muassisning bankni nazorat qilish organi oʻrtasida axborot ayirboshlash toʻgʻrisidagi kelishuv mavjudligini;

norezident joylashgan mamlakat vakolatli organlarining axborotini va fikrlarini inobatga oladi.

Markaziy bank ushbu holatlarni bankning ustav kapitalidagi mazkur Nizomning 39-bandi toʻrtinchi xatboshisida nazarda tutilgan miqdordagi ulushni olishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish chogʻida ham inobatga oladi.

28. Bankni davlat roʻyxatiga olish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) olish uchun ariza beruvchi bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnoma olinganidan keyin olti oydan kechiktirmay Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etishi kerak:

bankni davlat roʻyxatiga olish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berish toʻgʻrisidagi ariza. Bunda arizada ariza beruvchining elektron pochta manzilining koʻrsatilishi uning qabul qilingan qaror toʻgʻrisidagi xabarnomani axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda olishga boʻlgan roziligidir;

bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari toʻgʻrisida mazkur Nizomning 107-bandi 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

tashkil etilayotgan bank joylashgan yerdagi Markaziy bank hududiy bosh boshqarmasining bank binolari, ularning muhofaza qilinishi taʼminlanganligi, uskunalar, ishlarni tashkil etish texnika vositalari bilan jihozlanganligi va dasturiy taʼminotining Markaziy bank talablariga muvofiqligi toʻgʻrisidagi mazkur Nizomning 4-ilovasiga muvofiq shaklda berilgan xulosasi;

banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari bilan belgilangan eng kam miqdordan kam boʻlmagan summada bankning ustav kapitali shakllantirilganligini tasdiqlovchi hujjat, shuningdek muassislarning roʻyxati;

nogironligi boʻlgan shaxslar uchun bank binolarida shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq qulay shart-sharoitlar yaratilganligi boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasining xulosasi;

agar ariza bir vaqtning oʻzida bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya hamda islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya berish uchun taqdim etilsa, ushbu Nizomning 29¹-bandi yettinchi va toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar;

mazkur Nizomning tegishli ravishda 20 — 24-bandlari hamda ushbu bandning ikkinchi — yettinchi xatboshilariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlarning elektron shakldagi koʻchirma nusxalari.

Mazkur bandning uchinchi — yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar ikki nusxada taqdim etiladi.

29. Bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berish uchun taqdim etilgan hujjatlarning Markaziy bank tomonidan koʻrib chiqilishi Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 20 va 21-moddalarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

29¹. Bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan bank islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani olish uchun Markaziy bankka quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:

islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish toʻgʻrisidagi ariza;

bank aksiyadorlari umumiy yigʻilishining yoki bankning yagona aksiyadorining islomiy bank faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisidagi qarori;

bankning Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 14-moddasi toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan talablar inobatga olingan holdagi ustavi;

bankda bankning islomiy moliya kengashi, islomiy moliya masalalari boʻyicha maxsus boʻlinmasi va islomiy moliya boʻyicha ichki auditi tashkil etilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot;

ushbu Nizomning 20¹-bandida koʻrsatib oʻtilgan hujjatlar;

bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi toʻgʻrisidagi ushbu Nizomning 107-bandi 2 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

islomiy bank faoliyati boʻyicha bozor tahlili, moliyalashtirish rejalari, mahsulot va xizmatlar, moliyaviy prognozlar va tavakkalchiliklarni boshqarish masalalarini, shuningdek ushbu Nizomning 3-ilovasiga muvofiq boshqa maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan uch yillik biznes-reja;

islomiy bank faoliyati doirasida amalga oshiriladigan moliyaviy operatsiyalar boʻyicha buxgalteriya hisobini alohida yuritish imkoniyati yaratilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (avtomatlashtirilgan bank tizimlariga islomiy moliya operatsiyalarini amalga oshirish boʻyicha oʻzgartirishlar kiritilganligini tasdiqlovchi hujjatlar).

29². Bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan bankka islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish haqidagi qaror ariza barcha zarur hujjatlar bilan olingan kundan eʼtiboran ikki oydan oshmagan muddatda qabul qilinadi.

Markaziy bank tegishli qaror qabul qilingan sanadan eʼtiboran uch ish kuni ichida bankni qabul qilingan qaror haqida yozma shaklda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda xabardor qiladi.

32. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni) qayta rasmiylashtirish Oʻzbekiston Respublikasining “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.

33. Bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqish uchun bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida yigʻim undiriladi.

34. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berilganligi uchun tegishincha bank yoki mikromoliya banki ustav kapitali eng kam miqdorining 0,1 foizi miqdorida davlat boji undiriladi. Bunda davlat boji berilgan har bir litsenziya turi uchun alohida undiriladi.

35. Bank faoliyatiga doir tegishli litsenziyani (litsenziyalarni) qayta rasmiylashtirish uchun ushbu Nizomning 33-bandida nazarda tutilgan yigʻim summasining yarmi undiriladi.

36. Markaziy bank tomonidan bank haqidagi Banklarning davlat reyestrida saqlanuvchi maʼlumotlar koʻchirma koʻrinishida bepul taqdim etiladi.

37. Tashkiliy-texnik tadbirlarni bajarish, bank binolarini tayyorlash, ularning muhofaza qilinishi taʼminlash, uskunalar, tashkiliy-texnik vositalari bilan jihozlash va dasturiy taʼminot bilan taʼminlash boʻyicha xarajatlar muassislar hisobidan qoplanadi. Buning uchun muassislar tomonidan bankni tashkil etish boʻyicha xarajatlarning taxminiy hisob-kitobi qilinadi hamda bir yoki bir necha muassis tomonidan xarajatlarni amalga oshirish toʻgʻrisida oʻzaro shartnoma tuziladi, ushbu hujjatlar bank roʻyxatga olingunga qadar Markaziy bankka taqdim etiladi.

38. Bank davlat roʻyxatiga olingan va unga bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berilgandan soʻng muassislar aksiyadorlar umumiy yigʻilishida bankni tashkil etish boʻyicha xarajatlarni amalga oshirish toʻgʻrisidagi shartnomaga muvofiq qilingan xarajatlar haqida hisobot beradi. Ularning harakati aksiyadorlar umumiy yigʻilishi tomonidan maʼqullangan taqdirda, ularning qilgan xarajatlari bank tomonidan shartnomaga muvofiq qaytarib beriladi.

39. Jismoniy va yuridik shaxslar yoki birgalikda harakat qiluvchi shaxslar, shu jumladan norezidentlar bir yoki bir necha bitim natijasida bankning ustav kapitalidagi:

besh va undan koʻproq foizni, lekin koʻpi bilan yigirma foizni;

yigirma va undan koʻproq foizni, lekin koʻpi bilan ellik foizni;

ellik va undan koʻproq foizni tashkil etadigan ulushni bevosita yoki bilvosita olishdan oldin Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart.

40. Birgalikda harakat qiluvchi shaxslar boʻlib Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 22-moddasida nazarda tutilgan shaxslar hisoblanadi.

41. Banklar boshqa bankning aksiyalarini bevosita yoki bilvosita olishdan oldin Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart. Banklar boshqa bankning ustav kapitalidagi ulushini koʻpaytirish uchun Markaziy bankning takroriy dastlabki ruxsatnomasini olishi shart.

42. Bank tomonidan boshqa bankning aksiyalarini sotib olishda ruxsat berishga doir majburiy talablar va shartlarga bankning barqaror moliyaviy holati, shuningdek sotib olish natijasida prudensial normativlarga rioya etilishi kiradi. Ushbu band talablari banklar tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olish holatlariga ham tatbiq etiladi.

43. Bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun Markaziy bankka quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda mazkur Nizomning 5-ilovasiga muvofiq ariza taqdim etiladi:

1) potensial oluvchi — jismoniy shaxs tomonidan:

norezident boʻlgan jismoniy shaxsning fuqarolik pasporti nusxasi;

bank aksiyalarini olish uchun foydalaniladigan mablagʻlarning kelib chiqish manbalari va harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tasdiqlovchi hujjatlar;

mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq maʼlumotlar;

2) potensial oluvchi — yuridik shaxs tomonidan:

davlat roʻyxatidan oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi guvohnoma (norezident boʻlgan yuridik shaxslar uchun) va taʼsis hujjatlari (ustav va taʼsis shartnomasi);

barcha ishtirokchilar (aksiyadorlar) toʻgʻrisida mazkur Nizomning 2-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

ushbu yuridik shaxsda hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan oxirgi benefitsiar mulkdorlar toʻgʻrisida mazkur Nizomning 6-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

potensial oluvchi toʻgʻrisida mazkur Nizomning 7-ilovasiga muvofiq maʼlumotlar;

bankda hal qiluvchi egalikni olish toʻgʻrisidagi vakolatli organning qarori;

oxirgi 3 yil uchun, agar faoliyat 3 yildan kam muddatga amalga oshirilgan boʻlsa — amalda faoliyat olib borilgan yillar uchun moliyaviy hisobotlarning ishonchliligi va buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi nusxasi;

bank aksiyalarini olish uchun foydalaniladigan mablagʻlarning kelib chiqish manbalari va harakati toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni tasdiqlovchi hujjatlar;

mazkur Nizomning 8-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq anketa;

kuzatuv kengashi va ijro etuvchi organ aʼzolarining mazkur Nizomning 52-bandida belgilangan ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini tasdiqlovchi maʼlumotlar;

3) potensial oluvchi — bank tomonidan, agar bank sotib olish natijasida banklar guruhining bir qismiga aylansa:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

banklar guruhi tuzilmasi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

banklar guruhi ishtirokchilari toʻgʻrisidagi axborot, shu jumladan guruhga kiruvchi ishtirokchilarning asosiy faoliyati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

banklar guruhining tavakkalchiliklarni boshqarish va ichki nazorat boʻyicha siyosati;

banklar guruhida nazoratni amalga oshiruvchi shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

guruh ishtirokchilarining moliyaviy holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, shu jumladan ariza beruvchining oxirgi 3 yil uchun konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlarining ishonchliligi va buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilik talablariga muvofiqligini tasdiqlovchi auditorlik xulosasi nusxasi (maʼlumot ariza topshirish sanasiga qadar 90 kundan kech boʻlmagan sanaga boʻlishi lozim);

4) potensial oluvchi — chet el banki tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

mazkur Nizomning 22-bandi 2 — 4-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar;

5) potensial oluvchi — yuqori kapital va kredit reytingi koʻrsatkichlariga ega boʻlgan xalqaro moliya instituti, chet el banki hamda boshqa kredit tashkiloti tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandi ikkinchi, uchinchi, oltinchi va yettinchi xatboshilarida koʻrsatilgan hujjatlar;

kapitalining va kredit reytingining mazkur Nizomning 25-bandi 2-kichik bandida koʻrsatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlovchi hujjat;

6) potensial olvuchi — xalqaro moliya instituti, chet el banki va boshqa kredit tashkiloti boʻlmagan norezident tomonidan:

mazkur bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjatlar va maʼlumotlar;

mazkur Nizomning 23-bandi 2-kichik bandida koʻrsatilgan hujjat.

44. Hal qiluvchi egalikka bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor tomonidan mazkur Nizomning 43-bandida nazarda tutilgan hujjatlar taqdim etiladi, bundan birinchi kichik bandning uchinchi xatboshisida va 2-kichik bandining sakkizinchi xatboshisida koʻrsatilgan hujjatlar mustasno.

45. Shaxs oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda, xususan huquqiy vorislik, meros, hadya tartibida, sudning qaroriga asosan mulk huquqini olish yoki bank ustav kapitalining kamaytirilishi natijasida mazkur Nizomning 39-bandida koʻrsatilgan hajmdagi bank aksiyalariga egalik qilishga Markaziy bankning ruxsatnomasini olishi uchun mazkur Nizomning 43-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni bank aksiyalarini oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda olgan kunidan eʼtiboran 60 kun ichida taqdim etadi.

46. Hal qiluvchi egalikka bevosita yoki bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor quyidagi hollarda Markaziy bankni va bankni 10 kunlik muddatda ushbu Nizomning 9-ilovasiga muvofiq yozma shaklda, shu jumladan elektron shaklda xabardor qilishi shart:

bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma olingan bitim amalga oshirilganda;

dastlabki ruxsatnoma olingan, ushbu Nizomning 39-bandida belgilangan aksiyalar ulushi koʻpayganda;

bank ustav kapitalidagi hal qiluvchi egalikni boshqa shaxsga berish yoki kamaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilish natijasida hal qiluvchi egalik tegishlicha ellik foizdan, yigirma foizdan yoki besh foizdan kam boʻlib qolganda;

ushbu Nizomning 39-bandida belgilangan hajmdagi bank aksiyalari shaxs tomonidan oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda olinganda.

47. Potensial oluvchini baholashni yakunlash uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha hujjatlar va maʼlumotlarni talab qilish va taqdim etish, bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish yoki shaxs tomonidan oʻziga bogʻliq boʻlmagan holatlarda bank aksiyalarini olishga Markaziy bankning ruxsatnomasini olish uchun taqdim etilgan hujjatlarni Markaziy bank tomonidan koʻrib chiqish, hal qiluvchi egalik sotib olinganligi, oʻzgartirilganligi yoki boshqalarga berilganligi toʻgʻrisida xabarnoma berish, shuningdek Markaziy bankni xabardor kilish Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni bilan oʻrnatilgan tartibda amalga oshiriladi.

48. Bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma quyidagi hollarda bekor qilinadi:

ariza beruvchining ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni bekor qilish toʻgʻrisidagi murojaatiga koʻra;

bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma qalbaki hujjatlardan foydalangan holda olinganligi fakti aniqlanganda.

49. Potensial oluvchining sifatini baholash bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun taqdim etiladigan hujjatlarning tuzulishi va murakkabligiga, shuningdek baholash jarayoniga tadbiq etiladigan mutanosiblik tamoyiliga rioya qilgan holda amalga oshiriladi.

50. Markaziy bank potensial oluvchining sifatini quyidagi mezonlarni birgalikda koʻrib chiqish yoʻli bilan:

potensial oluvchining ishchanlik obroʻsini;

moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin tayinlanishi nazarda tutilayotgan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi, islomiy moliya kengashi aʼzolarining, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlarining ishchanlik obroʻsi, bilimi, malakasi va tajribasini;

potensial oluvchining moliyaviy salohiyatini, xususan aksiyalarini olish moʻljallanilayotgan bank faoliyatining koʻlami va ixtisoslashuvi jihatidan salohiyatini;

moʻljallangan sotib olish amalga oshirilganidan keyin bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatini;

moʻljallangan sotib olish borasida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga doir amalga oshirilgan yoki amalga oshirilayotgan urinishlar mavjudligi haqidagi shubhalar, shuningdek moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin shunday tavakkalchilikning ortishi toʻgʻrisidagi taxmin mavjud emasligini;

potensial oluvchi faoliyatining bank faoliyati bilan uygʻunlashuvi ehtimolini va buning bank faoliyatining rivojlanishiga taʼsirini;

potensial oluvchi korporativ boshqaruvi tashkiliy tuzilmasining va unga aloqador boʻlgan shaxslarning bankni tartibga solishga hamda uning ustidan nazorat qilishga doir taʼsirini baholaydi.

51. Markaziy bank potensial oluvchini baholashni amalga oshirishda boshqa vakolatli organlar yoki chet davlatlarning tegishli organlari bilan maslahatlashishga haqli.

52. Potensial oluvchining ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini baholashda quyidagilar hisobga olinadi:

1) potensial oluvchining axloqiy fazilatlari va vijdonliligi (mutanosiblik tamoyilini qoʻllamagan holda):

potensial oluvchiga nisbatan iqtisodiyot sohasidagi, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoki jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlikning mavjud emasligi;

potensial oluvchi yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik holatiga yoki tang moliyaviy ahvolga olib kelgan harakatlar uchun javobgar boʻlganligi toʻgʻrisidagi dalillarning yoʻqligi;

potensial oluvchini moliya sohasida professional faoliyat bilan shugʻullanish huquqidan mahrum qilish toʻgʻrisidagi sud qarorining mavjud emasligi;

vakolatli nazorat organi tomonidan potensial oluvchiga nisbatan yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) egalik qilishni cheklaydigan sanksiyalarning oʻtmishda qoʻllanilganligi;

Markaziy bankka haqqoniy boʻlgan maʼlumotlarni taqdim etganligi;

potensial oluvchi baholashdan oʻtmaslikka uringanligi toʻgʻrisidagi dalillarning mavjud emasligi;

2) kasbiy layoqati (mutanosiblik tamoyilini qoʻllagan holda):

potensial oluvchi tomonidan yuridik shaxslarning ulushlarini (aksiyalarini) ehtiyotkorlik bilan boshqarish amalga oshirilganligi;

moliya bozorida faoliyat yurituvchi yuridik shaxslarning nazoratni amalga oshiruvchi ishtirokchisi (aksiyadori) va (yoki) rahbari sifatida toʻplangan ehtiyotkorlik bilan boshqarish tajribasi.

53. Agar potensial oluvchi yuridik shaxs boʻlsa, ishchanlik obroʻsi mezoniga muvofiqligini baholash yuridik shaxsning oʻzini, shuningdek uning ishtirokchilari (aksiyadorlari) va boshqaruv organlari aʼzolarini qamrab oladi.

54. Markaziy bank potensial oluvchining axloqiy fazilatlari va vijdonliligini baholashda unga aloqador shaxslarning, xususan potensial oluvchi bilan amaliy ish yoki qarindoshlik munosabatlariga ega boʻlgan yoki bunday munosabatlarga ega boʻlganligi taxmin qilingan shaxslarning axloqiy fazilatlari va vijdonliligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrib chiqishi mumkin.

55. Markaziy bank bank ustidan nazoratni amalga oshiradigan potensial oluvchi tomonidan ushbu Nizomning III boʻlimiga muvofiq taqdim etilgan hujjatlar asosida moʻljallangan olishdan keyin tayinlanishi koʻzda tutilgan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari, shuningdek muxim ahamiyatga ega xodimlarining ishchanlik obroʻsi, bilim, koʻnikma va tajribalarini dastlabki baholashdan oʻtkazadi.

56. Potensial oluvchi tomonidan mazkur Nizomning III boʻlimi talablariga muvofiq kelmaydigan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari, shuningdek muxim ahamiyatga ega xodimlarining tayinlash uchun taqdim etilishi bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani berishni rad etish uchun asos boʻlishi mumkin.

57. Moʻljallangan olish amalga oshirilganidan soʻng tayinlanadigan bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolarini, shuningdek muhim ahamiyatga ega xodimlarini kelishib olish toʻgʻrisidagi yakuniy qaror, ularni mazkur Nizomning III boʻlimi talablariga muvofiq deb topish yoki topmaslik asnosida, Markaziy bank tomonidan bankning vakolatli organi ularni tasdiqlaganidan va mazkur boʻlimda belgilangan hujjatlar toʻplamini taqdim etganidan keyin qabul qilinadi.

58. Potensial oluvchining moliyaviy salohiyat mezoniga muvofiqligini baholash mazkur Nizomning 6 yoki 8-ilovalariga muvofiq taqdim etilgan hujjatlar asosida, uning bank aksiyalarini sotib olishni moliyalashtirish, baknning barqaror moliyaviy holatini saqlab turish, shuningdek yaqin uch yil mobaynida bankni samarali va oqilona boshqarish imkoniyatini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.

59. Potensial oluvchining moliyaviy salohiyatini baholashda uning bank aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani olish uchun hujjatlar taqdim etguniga qadar iqtisodiy, moliyaviy va boshqa turdagi faoliyatlarda faolligi va samaradorligi hisobga olinadi.

60. Markaziy bank potensial oluvchi va bank oʻrtasidagi moliyaviy munosabatlarni, shuningdek bu munosabatlarning bankning barqaror moliyaviy holatini beqarorlashtirishi mumkin boʻlgan manfaatlar toʻqnashuvini keltirib chiqarishga qodirligini koʻrib chiqadi.

61. Agar potensial oluvchi prudensial talablari Markaziy bank tomonidan milliy talablarga ekvivalent deb topilgan chet davlatning bank nazorati organi tomonidan tartibga solinadigan va nazorat qilinadigan norezident yuridik shaxs boʻlsa, Markaziy bank chet davlatning bank nazorati organi tomonidan potensial oluvchining moliyaviy salohiyatiga berilgan bahosini, agar ushbu organ tomonidan Markaziy bankka yuborilgan hujjatlar mavjud boʻlganda, eʼtiborga olishga haqli.

62. Markaziy bankda moʻljallangan olish amalga oshirilgunga qadar potensial oluvchining moliyaviy salohiyati kelgusida yomonlashuviga olib kelishini tasdiqlaydigan maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda, ushbu maʼlumotlar bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnoma berishni rad etish uchun asos boʻlishi mumkin.

63. Potensial oluvchining sifatini baholash bank ustidan nazoratni amalga oshiradigan potensial oluvchi tomonidan bank aksiyalari olinganidan keyin bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatini koʻrib chiqadi.

64. Moʻljallangan olish bankning banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarga muvofiqligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasligi kerak.

65. Bank tomonidan banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan prudensial talablarni bajara olish imkoniyatlarini baholash nafaqat moʻljallangan olishni amalga oshirgunga qadar, balki doimiy tarzda oʻtkaziladi. Shu maqsadda potensial oluvchi Markaziy bankka yaqin 3 yil uchun biznes-rejasini taqdim etadi.

66. Moʻljallangan olish orqali jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga urinishlarni amalga oshirganligi yoki amalga oshirayotganligi haqida shubhalarning mavjud emasligi toʻgʻrisidagi mezonga potensial oluvchining muvofiqligini, shuningdek moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin bunday tavakkalchilikning ortishi haqidagi taxminlarni baholash moʻljallangan olishning miqdoridan qatʼi nazar axloqiy fazilatlar va vijdonlilikni baholash bilan uygʻunlikda amalga oshiriladi.

Moʻljallangan olish amalga oshirilganidan keyin jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirish bilan bogʻliq tavakkalchilikning ortishi haqidagi taxminlarni baholash potensial oluvchiga aloqador shaxslarga nisbatan iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoki jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun sudlanganlikning mavjudligi omili taʼsirini baholashni ham oʻz ichiga oladi.

67. Moʻljallangan olish uchun ishlatiladigan mablagʻlar qonuniy mablagʻlardan tashkil topishi, moliyalashtirish mexanizmi esa shaffof boʻlishi lozim. Ushbu maqsadlar uchun potensial oluvchi Markaziy bankka quyidagilarni taqsdiqlovchi maʼlumotlar taqdim etadi:

mablagʻlarning kelib chiqish manbalari;

ushbu mablagʻlarning harakati sxemasi;

imtiyozli soliq rejimini taqdim etuvchi va (yoki) oxirgi benefitsiar mulkdorning shaxsini oshkor etishni hamda moliyaviy operatsiyalarni oʻtkazish chogʻida axborot taqdim etishni nazarda tutmaydigan davlat yoki hududning vakolatli organlari nazorati ostidagi moliyaviy tashkilotlar orqali ushbu mablagʻlarning harakatlanmaganligi.

Mazkur bandning toʻrtinchi xatboshisida koʻrsatilgan maʼlumot bank aksiyalari chet el fond bozorlarida sotib olinganda taqdim etilmaydi.

68. Agar potensial oluvchi mamlakat ichida yoki chet elda vakolatli organlar tomonidan quyidagilar sifatida gumon qilingan yoki tanilgan boʻlsa, Markaziy bank bank aksiyalarini olishga doir dastlabki ruxsatnomani berishni rad etadi:

moʻljallangan olishga ularning aloqasidan qatʼi nazar, jinoyatlardan olingan daromadlarni legallashtirish operatsiyalarida yoki shunga oʻxshash urinishlarda ishtirok etgan shaxs;

terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirgʻin qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar roʻyxatiga kiritilgan shaxs;

ushbu bandning ikkinchi va uchinchi xatboshlarida koʻrsatilgan shaxslar bilan aloqador boʻlgan shaxs.

69. Moʻljallangan olishni amalga oshirish natijasida bankda boshqa shaxslar bilan yuzaga keladigan yaqin aloqalar, bank bilan yaqin aloqada boʻlgan bir yoki bir nechta shaxsning faoliyatini tartibga soluvchi qonunlar yoki normativ hujjatlar, boshqa davlatning vakolatli organlari tomonidan ushbu shaxslarga taqiq va cheklovlar qoʻllanilishi Markaziy bankning nazorat funksiyalarini amalga oshirishga toʻsqinlik qilmasligi kerak.

70. Markaziy bank potensial oluvchiga dastlabki ruxsatnomani quyidagi hollarda beradi:

potensial oluvchi ushbu Nizomning 50-bandida koʻrsatilgan mezonlarga toʻliq mos kelsa;

potensial oluvchi moʻljallangan olishning oxirgi benefitsiar mulkdori emasligi xususida shubha mavjud boʻlmasa;

aksiyadorlar boʻlgan yuridik shaxslarning haddan tashqari (potensial oluvchidan oxirgi benefitsiar mulkdorgacha uchta pogʻonadan koʻp) darajalarga tabaqalashtirilishi mavjud boʻlmasa;

hujjatlar toʻliq hajmda topshirilgan boʻlsa;

potensial oluvchi taqdim etgan hujjatlarda va axborotda notoʻgʻri yoki buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar mavjud boʻlmasa.

71. Aksiyador boʻlgan yuridik shaxslarning darajalarga tabaqalashtirilishini baholashda quyidagilar inobatga olinadi:

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi shaxslarning shaffofligi va ularning Markaziy bank bilan hamkorlik qilishi;

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi barcha shaxslar toʻgʻrisida bank nazorati organlari va boshqa vakolatli organlar bilan samarali maʼlumot almashinuvi imkoniyati;

tabaqalashtirilish zanjirida ishtirok etuvchi shaxslarning kelib chiqish mamlakatidagi bank nazorati organi yoki boshqa vakolatli organning ushbu shaxslarga Oʻzbekiston Respublikasida bank aksiyalarini olishga ruxsatnoma berilganligi toʻgʻrisidagi yozma tasdiqnomasi, agar buni ushbu mamlakatlar qonunchilik hujjatlari talab etsa.

72. Hal qiluvchi egalikka bevosita yoki bilvosita egalik qiluvchi, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdor banklar va bank faoliyati toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari talablariga nomuvofiq boʻlgan hollarda Markaziy bank ularga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 25-moddasida nazarda tutilgan choralar va sanksiyaarni qoʻllashga haqli.

73. Ushbu bobning talablari ariza beruvchi tomonidan bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani berish uchun hujjatlar taqdim etilgan paytda muassislarni, bevosita va bilvosita egalik qiluvchilarni, shu jumladan oxirgi benefitsiar mulkdorlarni baholashga nisbatan ham tatbiq etiladi.

74. Bank oʻz aksiyalarini sotib olish uchun Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olishi shart. Bank tomonidan sotib olinadigan oʻz aksiyalarining summasi bank ustav kapitalining 10 foizidan oshishi mumkin emas.

75. Bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olishga doir Markaziy bankning dastlabki ruxsatnomasini olish uchun ariza beruvchi Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etadi:

bankning kuzatuv kengashi raisi tomonidan imzolangan, ushbu Nizomning 10-ilovasiga muvofiq shakldagi bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani berish toʻgʻrisidagi arizani;

bank aksiyalari ularni keyinchalik bekor qilish sharti bilan bank ustav kapitalini kamaytirish uchun sotib olinganda bank aksiyadorlari umumiy yigʻilishining qarorini, keyinchalik belgilangan tartibda qayta sotish maqsadida sotib olinganda — bank kuzatuv kengashining qarorini. Bunda qarorda bank tomonidan oʻz aksiyalarini sotib olish sabablari koʻrsatiladi.

76. Bank ustav kapitalini kamaytirish maqsadida oʻz aksiyalarini sotib olishga doir dastlabki ruxsatnomani olgandan soʻng ustaviga bank ustav kapitalini kamaytirish bilan bogʻliq oʻzgartirishlarni kiritadi.

77. Quyidagi rahbar xodimlar lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olinishi lozim:

1) bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shu jumladan raisi;

2) bank boshqaruvi aʼzolari, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosarlari;

3) bankning islomiy moliya kengashi aʼzolari, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosarlari;

4) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari, agar ular bir paytning oʻzida bank boshqaruvi aʼzolari boʻlmasa:

bankning bosh buxgalteri;

ichki audit tarkibiy boʻlinmasi rahbari;

tavakkalchiliklarni boshqarishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

ichki nazorat va (yoki) komplayens nazorat uchun masʼul boʻlgan tarkibiy boʻlinma rahbari;

bank aktivlari va passivlarini (gʻaznachilikni) boshqarishga masʼul boʻlgan tarkibiy tuzilma rahbari;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollari tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashishga masʼul tarkibiy boʻlinma rahbari;

bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi;

5) ixtiyoriy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi (agar tugatish komissiyasi tayinlansa, uning rahbari va aʼzolari);

6) oʻz lavozim majburiyatlaridan kelib chiqib, ushbu bandning 1 — 5-kichik bandlarida koʻrsatilgan rahbar xodimlarga tenglashtirilgan yoki ushbu bandning 4-kichik bandida koʻrsatilgan bankning muhim ahamiyatga ega xodimlarining faoliyatini muvofiqlashtirib boruvchi shaxslar.

78. Bank rahbar xodimning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini dastlabki baholashdan oʻtkazishi shart. Bunda bank rahbar xodimning ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalari, mulohazasining mustaqilligi, vaqtining yetarliligi va jamoaviy yaroqliligini mazkur Nizom va bankning ichki talablariga muvofiqligini baholaydi, shuningdek rahbar xodim tomonidan baholash uchun taqdim etilgan maʼlumotlarning haqqoniyligini tekshiradi.

79. Mazkur Nizomning 78-bandida nazarda tutilgan baholash bank tomonidan rahbar xodimni saylash yoki tayinlash toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinishidan (ishga qabul qilish toʻgʻrisida buyruq rasmiylashtirilishidan) oldin amalga oshiriladi.

80. Mazkur Nizomning 78-bandiga asosan bank tomonidan oʻtkazilgan baholash natijalari rahbar xodimning mazkur Nizom talablariga nomuvofiqligini koʻrsatgan taqdirda, u rahbar xodim sifatida saylanmasligi yoki tayinlanmasligi lozim.

81. Bank doimiy ravishda rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini qayta baholab borishi lozim.

82. Bank tomonidan mazkur Nizomning 81-bandiga muvofiq amalga oshirilgan qayta baholash natijalari rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga endilikda muvofiq emasligini koʻrsatgan taqdirda, bank nomuvofiqlik aniqlangan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida Markaziy bankni bu haqda yozma ravishda xabardor qiladi va quyidagi choralardan birini amalga oshiradi:

teng darajadagi rahbar xodimlar oʻrtasida majburiyatlarni qayta taqsimlash;

rahbar xodimlarni kasbiy tayyorlash;

manfaatlar toʻqnashuvini tartibga solish;

rahbar xodimlarni almashtirish.

83. Rahbar xodimlarni baholash va kelishib olish quyidagi holatlarda amalga oshiriladi:

bankni tashkil etishga doir dastlabki ruxsatnomani olish hamda bankni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) berish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish doirasida;

bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan banklarning islomiy bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyani berish toʻgʻrisidagi arizalarini koʻrib chiqish doirasida;

kredit tashkilotlari faoliyatini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi arizalarni koʻrib chiqish doirasida;

rahbar xodimlar lavozimiga kirishishidan oldin, bundan mazkur Nizomning 84-bandida koʻrsatilgan holatlar mustasno;

bankni ixtiyoriy tugatishga doir yakuniy ruxsatnomani olish hamda ixtiyoriy tugatilayotgan bankning tugatuvchisini almashtirish toʻgʻrisidagi qarorni kelishish doirasida;

rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatuvchi yangi holatlar vujudga kelganda.

84. Agar rahbar xodimlarning mazkur Nizom talablariga muvofiqligiga taʼsir koʻrsatuvchi yangi holatlar mavjud boʻlmasa, quyidagilarni lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olish talab etilmaydi:

vakolat muddatining tugashi munosabati bilan shu bankning oʻzida yangi muddatga qayta saylangan (tayinlangan) bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzosini;

kelishib olingan kunidan boshlab 12 oy mobaynida shu bankning oʻzida oʻsha talablar qoʻyilgan boshqa lavozimga yoki oʻzi egallab turgan lavozimga qayta saylangan yoki tayinlangan rahbar xodimlarni;

shu bankning oʻzida, oʻsha talablar yoki kamroq talablar qoʻyilgan quyiroq darajadagi boshqa lavozimga tayinlangan rahbar xodimlarni.

85. Rahbar xodim oʻz lavozimiga bank uni Markaziy bank bilan kelishib olgandan soʻnggina kirishishi mumkin.

Agar muhim ahamiyatga ega xodimni obyektiv sabablarga koʻra lavozimiga kirishishidan oldin Markaziy bank bilan kelishib olishning imkoni boʻlmasa, bank muhim ahamiyatga ega xodim lavozimiga tayinlangan kundan eʼtiboran oʻttiz ish kuni ichida uni kelishish uchun Markaziy bankka tegishli obyektiv sabablarni koʻrsatgan holda ariza yuborishi shart.

86. Bank boshqaruvi raisi va uning oʻrinbosarlari vazifalarini ular yoʻqligida vaqtincha bajarish kelishib olish tartibidan oʻtgan rais oʻrinbosarlari yoki boshqaruv aʼzolari zimmalariga yuklanadi.

87. Bankning rahbar xodimlari, majburiy tugatilayotgan bankning tugatuvchisi, bankning maxsus boshqaruvchisi va vaqtinchalik boshqaruvchisi (bundan buyon matnda nomzod deb yuritiladi) mazkur Nizom talablari bilan belgilangan ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalar, mulohazaning mustaqilligi, vaqtning yetarliligi mezonlariga muvofiq boʻlishi lozim.

Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzolari mazkur bandning birinchi xatboshisida koʻrsatilgan mezonlarga qoʻshimcha ravishda jamoaviy yaroqlilik mezoniga ham muvofiq boʻlishi lozim.

Ushbu Nizomning 77-bandi 6-kichik bandida koʻrsatilgan rahbar xodimning vazifalari qaysi rahbar xodimning vazifalariga tenglashtirilgan boʻlsa (qaysi muhim ahamiyatga ega xodimning faoliyatini muvofiqlashtirib borsa), ularga nisbatan oʻsha tenglashtirilgan rahbar xodim (faoliyati ular tomonidan muvofiqlashtirib boriladigan muhim ahamiyatga ega xodim) uchun belgilangan talablar qoʻllaniladi.

88. Markaziy bank nomzodni alohida baholaydi va uning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini jumladan asoslantirilgan mulohazadan foydalangan holda aniqlaydi.

89. Nomzod egallagan lavozimidan, shuningdek bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami, faoliyati murakkabliligidan qatʼi nazar benuqson ishchanlik obroʻsiga ega boʻlishi lozim.

90. Nomzodning ishchanlik obroʻsini baholashda quyidagilar eʼtiborga olinadi:

rasmiy maʼlumotlarda nomzodning professionalligini, vijdonliligini, tartibliligini va boshqa sifatlarini tasdiqlovchi, nomzod qonunchilik hujjatlar asosida ish yuritishi va bankni xatarga va unga nisbatan ishonchning yoʻqotilishiga olib keluvchi harakatlari qilmaydi deb hisoblashga asos boʻluvchi benuqson ishchanlik obroʻsining mavjudligi;

nomzodda iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoxud jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun tugallanmagan yoki olib tashlanmagan sudlanganlikning mavjud emasligi;

nomzodga aloqador shaxslarga nisbatan iqtisodiyot sohasida, boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar yoxud jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirgʻin qurollarini tarqatishni moliyalashtirish bilan bogʻliq jinoyatlar uchun sudlanganlikning mavjudligi omilining salbiy taʼsiri, xususan nomzod lavozimiga kirishganidan keyin bankning jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish yoki terrorizmni moliyalashtirish yoki ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirish faoliyatiga jalb etilishi bilan bogʻliq tavakkalchilikning ortishi toʻgʻrisidagi taxmin mavjud emasligi;

nomzod yuridik shaxsning litsenziyasi chaqirib olinishi va (yoki) unda vaqtinchalik boshqaruv rejimi joriy qilinishiga, shuningdek oʻzi masʼul boʻlgan faoliyat yoʻnalishlarida moliyaviy va (yoki) maʼmuriy muammolari yuzaga kelishiga olib kelgan harakatlar uchun masʼul ekanligini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

Markaziy bank talabiga koʻra nomzodning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish yoki uni egallab turgan lavozimidan chetlatish holatlarining mavjud emasligi;

moliyaviy firibgarlik yoki soliqlarni toʻlashdan boʻyin tovlash holatlarining mavjud emasligi;

nomzodning Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet davlatlar moliyaviy sektorni nazorat qiluvchi organlari bilan ochiq va shaffof boʻlmaganligi, yolgʻon maʼlumot taqdim etganligi, hamkorlik qilishdan bosh tortganligi holatlarini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

Markaziy bankning yoki chet davlat vakolatli organining nomzodni rahbar lavozimiga kelishilishiga (tayinlanishi, tasdiqlanishi) uning ishchanlik obroʻsi nomuvofiqligi sababli rad etganligining mavjud emasligi;

Markaziy bank yoki chet davlat vakolatli organi tomonidan nomzodning rahbarlik lavozimiga kelishilganligi (tayinlanganligi, tasdiqlanlanligi) chaqirib olinganligi holati mavjud emasligi;

Markaziy bank yoki chet davlat vakolatli organi tomonidan lavozimiga kirishishidan oldin kelishib olinishi (tayinlanishi, tasdiqlanishi) talab qilinadigan nomzodning rahbar lavozimiga, oldindan kelishib olinmasdan (tayinlanmasdan, tasdiqlanmasdan) kirishganligi holatining mavjud emasligi;

nomzod ushbu yuridik shaxsda yoki uning alohida boʻlinmalarida rahbar sifatida, shaxsiy yoki guruh manfaatlarini koʻzlab, mazkur yuridik shaxs yoki uning alohida boʻlinmasiga zarar keltiradigan qarorlar qabul qilganini yoki qaror qabul qilishda ishtirok etganini tasdiqlovchi dalillar mavjud emasligi;

nomzodga nisbatan olib borilayotgan surishtiruv, dastlabki tergov, sud jarayonining mavjud emasligi;

nomzod harakatlari yoki harakatsizligi oqibatida oʻzi hozirda yoki ilgari ijroiya organi, kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlgan yoxud hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan ishtirokchisi (aksiyadori) sifatida yoki boshqa usulda nazorat qilgan yoki nazorat qilayotgan yuridik shaxsni toʻlovga qobiliyatsizlik va majburiy likvidatsiya holatiga olib kelganligini tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

nomzod rahbar boʻlib ishlayotgan (ishlagan) yuridik shaxs yoki uning alohida boʻlinmasining tashqi yoxud boshqa obyektiv omillar bilan asoslanmagan salbiy moliyaviy koʻrsatkichlarga egaligini (ega boʻlganligini) tasdiqlovchi dalillarning mavjud emasligi;

nomzod hozirda yoki oldin ijro organi, kuzatuv kengashi, bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi boʻlgan yoki hal qiluvchi egasi (aksiyadori) boʻlgan yoxud boshqa usulda nazorat qilgan yoki qilayotgan yuridik shaxsga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi yoki chet davlat moliyaviy sektor nazorat organi tomonidan qoʻpol va jiddiy qoidabuzarliklar uchun qoʻllanilgan chora va sanksiyalarning mavjud emasligi;

ichki va tashqi auditning nomzodga nisbatan mazkur Nizomning 77-bandida keltirilgan, avvalgi rahbarlik lavozimlarida nomuvofiq faoliyat yuritganligi toʻgʻrisida hujjatlarining mavjud emasligi;

nomzodga nisbatan qoʻllanilgan intizomiy choralar yoki individual chora va sanksiyalarning mavjud emasligi;

nomzod kelishilgan taqdirda bankning imidji va obroʻsiga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan boshqa omillarning mavjud emasligi.

91. Nomzodning tajriba, bilim va koʻnikmalari bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami va faoliyati murakkabligi hamda uning zimmasiga yuklanadigan majburiyatlarini inobatga olgan holda baholanadi.

92. Markaziy bank nomzodning tajriba, bilim va koʻnikmalariga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini baholashda quyidagilarni eʼtiborga oladi:

bankning soʻnggi hisobot davridagi biznes-rejasi, jami aktivlari hajmi, mijozlarning depozitlari va (yoki) bankning jami aylanmalari;

bankning banklar guruhiga tegishli boʻlishi;

bankning geografik joylashuvi, filiallar va boshqa alohida boʻlinmalari tarmogʻi;

bank faoliyatini soʻnggi uch yil ichida Markaziy bank tomonidan oʻtkazilgan tekshirish va baholash natijalari;

bankning moliyaviy vositalari, shartnomalari va mahsulotlarinig xususiyati va murakkabligi.

93. Nomzod bilim va koʻnikmalarga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun bankning tizimli ahamiyatga molikligiga, xususiyatiga, masshtabiga va murakkabligiga, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi bilimga egaligini namoyon etishi va kamida quyidagi maʼlumotga ega boʻlishi lozim:

1) kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik, shuningdek, bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib, axborot texnologiyalari va boshqa mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

2) bank boshqaruvi aʼzolari, shuningdek, uning raisi va rais oʻrinbosarlari uchun — moliya-iqtisod yoki yuridik yoki axborot texnologiyalari yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga. Bunda boshqaruv aʼzolarining koʻpchiligi moliya-iqtisod yoʻnalishi boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlishi lozim;

3) bank islomiy moliya kengashining:

kamida uch nafar aʼzosi, shu jumladan raisi va uning oʻrinbosari uchun — islomshunoslik, islom huquqi (fiqh), usulul fiqh yoki fiqhul muamalat mutaxassisliklari yoxud ushbu fanlar oʻqitilgan mutaxassislik boʻyicha oliy maʼlumotga;

qolgan aʼzolari uchun (bankning islomiy moliya kengashi uch nafardan ortiq aʼzoga ega boʻlgan taqdirda) — moliya-iqtisod, yuridik yoki ushbu kichik bandning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

4) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari (bundan bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi mustasno), tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — moliya-iqtisod yoʻnalishi hamda bankning asosiy yoʻnalishi va xususiyatidan kelib chiqib boshqa mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga;

5) bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi uchun — moliya-iqtisod yoki islomiy moliya yoʻnalishida oliy maʼlumotga va Islomiy moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) tomonidan berilgan quyidagi sertifikatlardan biriga, bundan nomzodning islomiy moliya yoʻnalishida oliy maʼlumotga yoki ilmiy darajaga ega boʻlgan holatlari mustasno:

CIPA (Certified Islamic Professional Accountant) sertifikati;

CSAA (Certified Shariʼah Advisor and Auditor) sertifikati;

CPSS (Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards) sertifikati;

CPAAGE (Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics) sertifikati;

CSE (Certified Shariʼah Expert) sertifikati.

Bankning islomiy moliya kengashining kamida bir nafar aʼzosi va 2027-yil 1-iyuldan boshlab barcha aʼzolari Islomiy moliya institutlari uchun buxgalteriya hisobi va audit tashkiloti (AAOIFI) tomonidan berilgan quyidagi sertifikatlardan biriga ega boʻlishi lozim, bundan nomzodning islomiy moliya yoʻnalishida va (yoki) ushbu bandning 3-kichik bandi ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan yoʻnalishlar boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan holatlari mustasno:

CIPA (Certified Islamic Professional Accountant) sertifikati;

CSAA (Certified Shariʼah Advisor and Auditor) sertifikati;

CPSS (Certificate of Proficiency in Shariʼah Standards) sertifikati;

CPAAGE (Certificate of Proficiency in Audit, Assurance, Governance and Ethics) sertifikati;

CSE (Certified Shariʼah Expert) sertifikati.

94. Tajribaga nisbatan oʻrnatilgan mezonlarga muvofiqligini tasdiqlash uchun, nomzod soʻnggi 15 yilda bankning tizimli ahamiyatga molikligi, xususiyati, koʻlami va murakkabligi, shuningdek, uning zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarga muvofiq keluvchi tajribaga ega boʻlishi lozim. Bunda nomzodning avvalgi ish joyidagi majburiyati va uning davomiyligi, uni ish bilan taʼminlagan tashkilotning koʻlami, qoʻl ostidagi xodimlari, amalga oshirilgan faoliyatning xususiyati va murakkabligi quyidagicha hisoblanadi:

1) bank kuzatuv kengashi aʼzolari, shuningdek, uning raisi uchun — kamida 5 yil ish tajribasiga, shu jumladan, kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida va (yoki) huquq, axborot texnologiyalari va moliya-iqtisod fanlari boʻyicha akademik tajribaga ega boʻlishi;

2) bank boshqaruvi raisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 10 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 5 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

3) bank boshqaruvi aʼzolari uchun, bundan boshqaruv raisi mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

4) bank islomiy moliya kengashining:

islomshunoslik, islom huquqi (fiqh), usulul fiqh yoki fiqhul muamalat mutaxassisliklari yoxud ushbu fanlar oʻqitilgan mutaxassislik boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan aʼzolari (bundan buyon matnda islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzo deb yuritiladi) uchun — islom huquqini qoʻllash sohasida, shu jumladan islom huquqi boʻyicha maslahat xizmatlarini koʻrsatish, islom huquqi boʻyicha tadqiqot yoki pedagogik faoliyatni olib borish sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

moliya-iqtisod yoki yuridik mutaxassisliklar boʻyicha oliy maʼlumotga ega boʻlgan aʼzolari (bundan buyon matnda texnik ekspert aʼzo deb yuritiladi) uchun — bank va (yoki) moliya tizimida va (yoki) huquq sohasida kamida 7 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

5) bankning muhim ahamiyatga ega xodimlari uchun, bundan bosh buxgalter va bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi mustasno — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi;

6) bosh buxgalter uchun — buxgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotni tuzish sohasida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan bankning buxgalteriya hisobi va (yoki) moliyaviy hisobotini tuzish uchun masʼul boʻlgan tashkiliy tuzilmasi rahbarlik yoki uning oʻrinbosari lavozimida kamida 3 yillik ish tajribasiga va (yoki) kredit tashkilotlarini auditorlik tekshiruvidan oʻtkazuvchi tashkilotlarda auditor sifatidagi ish tajribasiga ega boʻlishi;

7) bankning islomiy bank faoliyatiga masʼul boʻlgan rahbar xodimi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 7 yillik ish tajribasiga ega boʻlishi;

8) bankning tugatuvchisi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki maxsus boshqaruvchisi uchun — bank va (yoki) moliya tizimida kamida 5 yillik ish tajribasiga, shu jumladan kamida 3 yillik rahbarlik lavozimlarida ish tajribasiga ega boʻlishi.

Tajribaga nisbatan oʻrnatilgan talab maqsadlarida rahbarlik lavozimi deganda, oʻziga yuklatilgan majburiyatlarga asosan, bir vaqtning oʻzida belgilangan miqdordagi xodimlarini va jarayonini boshqarish uchun masʼul shaxsning faoliyati tushuniladi.

Bunda, xavfsizlikni taʼminlash va xoʻjalik faoliyatini amalga oshirish bilan bogʻliq masalalarni muvofiqlashtirish ishlari ish tajribasi sifatida inobatga olinmaydi.

95. Bankning kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzosi bank faoliyatini va bank duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni, bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi esa islomiy bank faoliyatini va bank duchor boʻlishi mumkin boʻlgan islomiy bank faoliyati bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni yaxshi tushunishini namoyon etishi lozim. Bunda nomzodning boshqa bank kuzatuv kengashi va boshqaruvi aʼzolari bilan jamoaviy masʼul boʻlgan sohalar boʻyicha bilimlari inobatga olinadi, bundan yakka tartibda masʼul boʻlgan sohalari mustasno.

96. Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi, islomiy moliya kengashi aʼzolari, muhim ahamiyatga ega xodimlari, tugatuvchisi, maxsus boshqaruvchisi va vaqtinchalik boshqaruvchisi oʻz majburiyatlarini amalga oshirishda asoslangan, obyektiv va mustaqil qarorlar qabul qilish imkoniyatiga ega boʻlishlari kerak.

97. Nomzod mulohazalarining mustaqilligini baholashda quyidagi haqiqiy yoki potensial manfaatlar toʻqnashuvining mavjudligiga va uning darajasiga eʼtibor qaratiladi:

a) shaxsiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va (yoki) islomiy moliya kengashi aʼzolari, muhim ahamiyatga ega xodimlar yoki hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyadorning yaqin qarindoshi yoki ular bilan yaqin aloqalarga ega boʻlsa;

b) kasbiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki uning yaqin qarindoshlari oxirgi 2 yil davomida mazkur Nizomning 77-bandida koʻrsatilgan lavozimlarni raqobatchi banklarda yoki bank yoki uning istalgan raqobatchisi bilan sezilarli tijorat aloqalari mavjud boʻlgan tashkilotlarda tenglashtirilgan lavozimlarni egallagan yoki egallab turgan boʻlsa;

v) moliyaviy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki unga aloqador shaxslar hozirda quyidagilar bilan muhim moliyaviy manfaatlarga yoki majburiyatlarga ega boʻlsa:

bank;

hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyador;

bank ustunlik qiladigan ulushlarga ega boʻlgan tashkilotlar;

bankning har qanday raqobatchilari;

bankning har qanday mijozlari;

g) siyosiy manfaatlar toʻqnashuvi. Nomzod yoki unga aloqador shaxslar oxirgi ikki yilda yuqori siyosiy lavozimni egallagan yoki egallab turgan boʻlsa.

97¹. Bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi mazkur bankning hal qiluvchi egalikka ega boʻlgan aksiyadori, kuzatuv kengashi aʼzosi, boshqaruvi aʼzosi yoki xodimi boʻlishi mumkin emas.

98. Nomzod oʻz majburiyatlarini bajarishi, shu jumladan bank faoliyatini, uning asosiy tavakkalchiliklarini va ularni boshqarish strategiyalarini hamda biznes strategiyalarini tushunishi uchun yetarli miqdordagi vaqtga ega boʻlishi lozim.

99. Nomzodning vaqti yetarliligini baholashda quyidagilarga eʼtiborga olinadi:

nomzod kuzatuv kengashi, ijro etuvchi organ yoki islomiy moliya kengashi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi, maxsus boshqaruvchi yoki tugatuvchi hisoblangan tashkilotlari soni;

nomzod kuzatuv kengashi, ijro etuvchi organ yoki islomiy moliya kengashi aʼzosi, vaqtinchalik boshqaruvchi, maxsus boshqaruvchi yoki tugatuvchi hisoblangan tashkilotlarning hajmi, xususiyati, masshtabi, faoliyatining murakkabligi va geografik joylashuvi;

nomzod kuzatuv kengashi aʼzosi sifatida saylangan tashkilotlarda oʻtkaziladigan kuzatuv kengashi yigʻilishlari va aksiyadorlar umumiy yigʻilishlarining soni;

notijorat yoki bir guruhga mansub boʻlgan tashkilotlarning kuzatuv kengashlari tarkibidagi aʼzoligi;

nomzodning Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoki uning tashqarisidagi boshqa kasbiy yoki siyosiy majburiyatlari;

nomzodning majburiy tusdagi kasbni qayta tayyorlash va malakasini oshirish kurslardagi ishtiroki.

100. Nomzod tashkilot faoliyatining koʻlami, xususiyati, miqyosi va murakkabligi, shuningdek bajarilayotgan kasbiy majburiyatlarning xususiyati va murakkabligidan kelib chiqib, bir vaqtning oʻzida bir nechta moliyaviy yoki nomoliyaviy tashkilotlarda rahbarlik lavozimlarini egallashi, boshqa kasbiy majburiyatlarni bajarishi mumkin. Bunda nomzodga quyidagilar taqiqlanadi:

bir vaqtning oʻzida besh va undan ortiq yuridik shaxsning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi;

bir vaqtning oʻzida ikki va undan ortiq bankning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi, bundan mazkur banklar bir bank guruhiga tegishli boʻlgan hollar mustasno;

bankning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida mazkur bankning boshqaruvi aʼzosi yoki uning shuʼba va tobe xoʻjalik jamiyatlarida boshqaruv organlari aʼzosi boʻlishi yoxud ularda mehnat shartnomasi (kontrakt) asosida ishlashi;

bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasidagi ikki va undan ortiq bankning islomiy moliya kengashi aʼzosi va (yoki) ikki va undan ortiq mikromoliya tashkilotida, shu jumladan sohaga ixtisoslashgan uyushmalar yoki birlashmalar huzurida tashkil etilgan islomiy moliya masalalarini muvofiqlashtiruvchi maxsus kengash aʼzosi boʻlishi, bundan mazkur banklar yoki mikromoliya tashkilotlari bir bank guruhiga tegishli boʻlgan hollar mustasno;

bankning boshqaruvi aʼzosi, muhim ahamiyatga ega xodimi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida boshqa ikki va undan ortiq korxona va tashkilotlarda, shu jumladan davlat organlarida mehnat shartnomasi (kontrakt) asosida ishlashi;

bankning boshqaruvi aʼzosi, muhim ahamiyatga ega xodimi, vaqtinchalik boshqaruvchisi yoki tugatish komissiyasi aʼzosi boʻla turib, bir vaqtning oʻzida boshqa uch va undan ortiq yuridik shaxsning kuzatuv kengashi aʼzosi boʻlishi.

102. Bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi yoki islomiy moliya kengashi aʼzosining ishchanlik obroʻsi, tajriba, bilim va koʻnikmalari, mulohazasining mustaqilligi va vaqtining yetarliligini baholash bilan bir paytda uning jamoaviy yaroqliligi ham baholanadi.

103. Jamoaviy yaroqlilikni baholash bankning kuzatuv kengashi, boshqaruvi va islomiy moliya kengashi aʼzolari uchun alohida, mazkur paragrafda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

104. Bank kuzatuvi kengashi va boshqaruvi aʼzolarining tajriba, bilim va koʻnikmalari bankni samarali va tadbirli boshqarish uchun quyidagilarni jamoaviy ravishda qamrab olishi lozim:

bank faoliyatining asosiy yoʻnalishlari va ularga bogʻliq boʻlgan tavakkalchiliklarni;

moliyaviy bozorlarni, jumladan pul bozori va qimmatli qogʻozlarni;

buxgalteriya hisobi va hisobotini;

bank asosiy tavakkalchilik turlarini aniqlash, baholash, monitoring qilish, nazorat qilish va yumshatishni oʻz ichiga oluvchi tavakkalchiliklarni boshqarishni;

jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirgʻin qurolining tarqatilishini moliyalashtirishga qarshi kurashishni;

ichki auditni;

axborot texnologiyalari va xavfsizlikni;

Oʻzbekiston Respublikasining normativ-huquqiy hujjatlarini;

strategik rejalashtirish qobiliyatini, shuningdek bankning biznes-rejasi va biznes-strategiyasini tushunish va ularni amalga oshirishni;

boshqaruvchilik tajribasi va koʻnikmalarini;

ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) tamoyillarini hamda iqlim oʻzgarishi bilan bogʻliq tavakkalchiliklarni boshqarishni.

104¹. Bankning islomiy moliya kengashi aʼzolarining tajriba, bilim va koʻnikmalari bankdagi islomiy bank faoliyati islomiy moliya standartlariga muvofiq tarzda amalga oshirilishini samarali tarzda muvofiqlashtirish uchun quyidagilarni jamoaviy ravishda qamrab olishi lozim:

islomiy moliya standartlarini;

islomiy bank faoliyatining asosiy yoʻnalishlari va ularga bogʻliq boʻlgan tavakkalchiliklarni;

islomiy bank faoliyati bilan bogʻliq tavakkalchilik turlarini aniqlash, baholash, monitoring qilish, nazorat qilish va yumshatishni oʻz ichiga oluvchi tavakkalchiliklarni boshqarishni;

Oʻzbekiston Respublikasining islomiy bank faoliyatiga oid normativ-huquqiy hujjatlarini.

105. Kuzatuv kengashi aʼzolarining koʻpchiligi bankka aloqador shaxslar boʻlmasligi kerak, bundan ularning kuzatuv kengashidagi aʼzoligi mustasno. Agar kuzatuv kengashi aʼzoligiga tavsiya etilgan nomzod oxirgi 2 yil davomida Oʻzbekiston Respublikasi “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunining 24-moddasi ikkinchi qismida koʻrsatilgan shaxslardan biri boʻlgan boʻlsa, mazkur shaxs ushbu talabga muvofiq emas deb hisoblanadi.

106. Bank kuzatuv kengashining kamida bir nafar, boshqaruvining va islomiy moliya kengashining kamida ikki nafar aʼzosi davlat tilini bilishlari lozim.

Bank islomiy moliya kengashining barcha islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzolari arab tilini bilishi, shu jumladan arab tilidagi islom huquqi masalalariga oid birlamchi manbalarni tushunishi va izohlay olishi lozim.

106¹. Bankning islomiy moliya kengashi islom huquqi boʻyicha mutaxassis aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlishi lozim.

107. Bank nomzodni kelishib olish uchun Markaziy bankka quyidagilarni taqdim etadi:

1) bank boshqaruvi raisi tomonidan imzolangan ariza;

2) bank vakolatli organining nomzodni lavozimiga saylash (tayinlash) toʻgʻrisidagi qaroridan yoki boshqaruv raisining nomzodni lavozimiga tayinlash toʻgʻrisidagi buyrugʻidan koʻchirma;

3) nomzodning huquq va majburiyatlari batafsil koʻrsatilgan hujjat nusxasi;

4) nomzodning mazkur Nizom talablariga muvofiqligini aniqlash uchun bank tomonidan oʻtkazilgan dastlabki baholash natijalari aks ettirilgan hujjat;

5) mazkur Nizomning 11-ilovasiga muvofiq nomzod tomonidan toʻldirilgan anketa;

6) nomzodning mazkur Nizomning 12-ilovasiga muvofiq shakldagi obyektivka-maʼlumotnomasi;

7) norezident boʻlgan jismoniy shaxsning fuqarolik pasporti nusxasi;

8) nomzodning mehnat tajribasini tasdiqlovchi hujjat nusxasi, bundan Oʻzbekiston Respublikasida toʻplangan mehnat tajribasini tasdiqlovchi hujjat nusxasi mustasno;

9) nomzodning oliy maʼlumotga ega ekanligini tasdiqlovchi hujjat nusxasi, bundan Oʻzbekiston Respublikasi hududida olingan oliy maʼlumotni tasdiqlovchi hujjat nusxasi mustasno;

10) nomzod yashash joyiga ega boʻlgan, 90 kundan ortiq yashagan yoki yashayotgan barcha davlatlarning (Oʻzbekiston Respublikasidan tashqari) masʼul organlari tomonidan soʻngi 90 kun ichida berilgan nomzodning sudlanmaganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma.

108. Vaqtinchalik boshqaruvchi lavozimiga yoki bankni tugatish jarayonida tugatish komissiyasi aʼzoligiga tavsiya etilayotgan shaxslar Markaziy bankka mazkur Nizomning 107-bandi 1 va 5 — 10-kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlarni va qoʻshimcha ravishda quyidagilarni taqdim etadi:

1) nomzod yoki uning yaqin qarindoshlari va bank oʻrtasida manfaatlar toʻqnashuvining mavjud emasligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma, xususan:

bank oldidagi majburiyati, egalik huquqi yoki undagi ish faoliyati toʻgʻrisida;

soʻnggi 5 yil davomida boshqa banklarning hal qiluvchi egalikka ega aksiyadori yoki ishchisi sifatidagi munosabatlari toʻgʻrisida;

bankning koʻchmas mulkiga raqobatchi boʻlgan mulkka egalik qilishi toʻgʻrisida, agar tugatish yoki vaqtinchalik boshqaruv jarayonida mazkur mulkni baholash, tasarruf etish yoki boshqarish koʻzda tutilgan boʻlsa;

tugatish jarayonida bank tugatuvchisi yoki vaqtinchalik boshqaruvchi vazifasini xolis bajarish uchun toʻsqinlik qiluvchi har qanday moliyaviy va ishbilarmonlik manfaatlari yoki holatlari toʻgʻrisida;

2) oʻzining shaxsiy manfaatlari va Markaziy bank bilan munosabatlari natijasida manfaatlar toʻqnashuvining mavjud emasligi, agar toʻqnashuv mavjud boʻlsa ushbu toʻqnashuv toʻgʻrisidagi maʼlumot.

110. Taqdim etilgan hujjatlarda kamchiliklar mavjud boʻlgan va (yoki) toʻliq boʻlmagan hujjatlar toʻplami taqdim etilgan hollarda Markaziy bank mazkur hujjatlar taqdim etilgan kundan eʼtiboran 10 ish kuni ichida bankka bartaraf etilishi lozim boʻlgan kamchiliklar va (yoki) taqdim etilishi lozim boʻlgan hujjatlar roʻyxati toʻgʻrisida xabarnoma yuboradi.

111. Nomzodning hujjatlarini koʻrib chiqish jarayonida, taqdim etilgan hujjatlarga oʻzgartirishlar kiritilgan taqdirda, bank Markaziy bankni xabardor qilishga va tegishli oʻzgartirishlar kiritilgan hujjatlarni taqdim etishga majbur.

112. Hujjatlar toʻplami belgilangan tartibda tasdiqlanib, toʻliq ravishda Markaziy bankka taqdim etilgan kundan eʼtiboran 30 kun ichida nomzodni kelishib olish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinadi.

113. Taqdim etilgan hujjatlar nomzodni kelishib olish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilish uchun yetarli boʻlmasa, Markaziy bank bankdan qoʻshimcha hujjatlarni soʻrab olishga, vazirliklar, idoralar, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari hamda boshqa yuridik shaxslar bilan nomzodning faoliyati yuzasidan maslahatlashishga haqli.

Bank qoʻshimcha soʻralgan hujjatlarni 20 kundan oshmagan muddatda, norezidentlar bilan bogʻliq holatda esa 30 kundan oshmagan muddatda Markaziy bankka taqdim etishi lozim. Bunda nomzodni kelishib olish muddati toʻxtatib turiladi.

114. Nomzodning oʻz majburiyatlarini amalga oshirishi uchun zarur boʻlgan bank faoliyati sohasidagi amaliy va nazariy bilimlari, bank faoliyatini va u duchor boʻlishi mumkin boʻlgan tavakkalchiliklarni tushunish hamda davlat tili yoki arab tilini bilish darajasini baholash maqsadida Markaziy bank nomzod bilan suhbat oʻtkazishga haqli.

115. Markaziy bank nomzod bilan suhbat oʻtkazilishi va uni oʻtkazish sanasi toʻgʻrisida bankni xabardor qiladi. Bank nomzodning suhbatda qatnashish uchun belgilangan kunda va vaqtda Markaziy bankda hozir boʻlishini yoki videokonferens-aloqa tizimiga ulanishini taʼminlashi lozim.

116. Nomzod bilan suhbat shaxsni tasdiqlovchi hujjatga muvofiq nomzodning shaxsi aniqlanganidan soʻng, Markaziy bank tomonidan nomzod shaxsan ishtirok etgan holda amalga oshiriladi.

117. Markaziy bank quyidagi hollarda taqdim etilgan hujjatlarni koʻrib chiqmasdan qaytaradi:

nomzodning kelishib olinishi mazkur Nizomning 100 va 105-bandlari talablarining buzilishiga olib kelsa;

nomzodga nisbatan qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi mavjud boʻlgan taqdirda;

Markaziy bank tomonidan mazkur Nizomning 113-bandiga muvofiq soʻralgan qoʻshimcha hujjatlar belgilangan muddat ichida taqdim etilmaganda;

nomzod belgilangan vaqtda suhbatda hozir boʻlmasa va uning suhbatda hozir boʻlmaslik sabablarini asoslovchi arizasi mavjud boʻlmasa yoki Markaziy bank tomonidan arizada keltirilgan sabablar uzrli deb topilmasa.

118. Markaziy bank taqdim etilgan hujjatlar, oʻtkazilgan suhbat natijalari va (yoki) nomzod haqidagi Markaziy bankda mavjud boʻlgan boshqa maʼlumotlarga koʻra nomzodni kelishib olish yoki kelishib olishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

119. Nomzodni kelishib olish yoki kelishib olishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror, mazkur qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch ish kuni ichida bankka yozma ravishda, shu jumladan axborot-kommunikatsiya tizimi orqali elektron shaklda yuboriladi.

120. Markaziy bank nomzodni kelishib olishni rad etish toʻgʻrisidagi qarorni quyidagi asoslarga koʻra qabul qiladi:

nomzod mazkur Nizom bilan oʻrnatilgan bir yoki bir nechta mezonlarga va talablarga muvofiq boʻlmasa;