Bozor infrastrukturasini yanada takomillashtirish hamda savdoni erkinlashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasi xo‘jalik yurituvchi subyektlariga 1-ilovaga muvofiq ro‘yxatga kiruvchi o‘zlari ishlab chiqargan tovarlarni O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi orqali yetakchi tovar birjalarida amalda bo‘lgan talablar va narxlarga muvofiq faqat erkin almashtiriladigan valyutaga sotishga ruxsat etilsin.

2. Quyidagilar tasdiqlansin:

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi savdolarida tovarlarni erkin yo‘naltiriladigan valyutaga sotish tartibi 2-ilovaga muvofiq;

O‘zbekiston Respublikasi boj chegarasi orqali o‘tadigan erkin almashtiriladigan valyutaga xarid qilingan birja tovarlarini o‘tkazib yuborish va ularga deklaratsiya to‘ldirish tartibi 3-ilovaga muvofiq.

3. Belgilab qo‘yilsinki:

birja va yarmarka savdolarida mahsulot va tovarlarning barcha turlari sotilishi mumkin, kvotalanishi kerak bo‘lgan mahsulot va tovarlar bundan mustasno;

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi orqali paxta tolasini sotishga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan birja savdolari uchun belgilangan kvotalar hajmida yo‘l qo‘yiladi;

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi orqali faqat omborlarda mavjud bo‘lgan hamda O‘zbekistonda e’tirof etilgan mustaqil xalqaro vakolatli tashkilotlar tomonidan berilgan sertifikatlarga ega bo‘lgan paxta tolasi sotiladi;

O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi Moliya vazirligi va “O‘zulgurjibirjasavdo” uyushmasi bilan birgalikda har bir savdo oldidan yetakchi tovar birjalarida amalda bo‘lgan kotirovkalarni hisobga olgan holda erkin almashtiriladigan valyutaga sotiladigan tovarlarning boshlang‘ich narxini tavsiya etadi.

4. Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi va “O‘zulgurjibirjasavdo” uyushmasi zarur hollarda vujudga kelayotgan bozor kon’yunkturasini hisobga olib o‘zlariga ajratilgan kvotalar doirasida paxta tolasini O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi orqali Vazirlar Mahkamasi bilan kelishgan holda sotsinlar.

5. Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 26-sentabrdagi 375-son qarori 1-bandining 2-xatboshi va qarorga 1-ilova 1-bandining 2-xatboshi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 7-oktabrdagi 499-son qarori 1-bandining 1-xatboshi va 2-bandining 1-xatboshi “qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno” so‘zlari bilan to‘ldirilsin.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari V.A. Chjen zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Tartib erkin sotish uchun korxonalar va xo‘jaliklar ixtiyorida qolgan tovarlarni O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasi (keyingi o‘rinlarda birja deb ataladi) orqali faqat erkin almashtiriladigan valyutaga sotishga ruxsat etilgan tovarlarni sotishning asosiy shartlarini, shuningdek savdolarni tayyorlash, bitishuvlar va ular bo‘yicha hisob-kitoblarni rasmiylashtirish tartibotini belgilaydi.

2. Birja savdolarida har qanday yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan xorijiy yuridik va jismoniy shaxslar mazkur Tartibga muvofiq mazkur qarorning 1-ilovasiga kiritilgan tovarlarni sotib olishlari mumkin. Birja savdolarida sotib olingan va respublika tashqarisiga olib chiqib ketiladigan tovarlar tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lganda litsenziyalanmaydi va ularga boj solinmaydi.

3. Birjada faqat naqd (jismoniy) tovar hajmiga bitishuvlar tuzilishi mumkin.

4. Tovarlarni sotishga taklif etishda sotuvchi birjaga quyidagilarni taqdim etadi:

tovar egasining tovarning bu hajmi haqiqatdan ham sotuvchi tomonidan ishlab chiqarilganligi, erkin sotish uchun ixtiyorida qolgan qismi uning xususiy mulki hisoblanishini tasdiqlovchi hujjat;

omborxonalarda sotuvchiga tegishli tovarning mavjudligini tasdiqlovchi hujjat;

kvota (kvotalanadigan tovarlar uchun) mavjudligi to‘g‘risidagi hujjat;

O‘zbekistonda e’tirof etilgan mustaqil xalqaro vakolatli tashkilotlar tomonidan berilgan sifat sertifikati;

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida ro‘yxatga olingan broker bilan tuzilgan shartnoma-topshiriq.

5. Xaridor birjaga O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida ro‘yxatga olingan broker bilan tuzilgan shartnoma-topshiriq bilan birga xaridorning moliyaviy ahvoli to‘g‘risida bank ma’lumotnomasini, to‘lov topshiriqnomasini taqdim etadi.

6. Taqdim etiladigan axborot va hujjatlarning to‘g‘riligi va ishonchliligi, shuningdek tovarning mavjudligi va sifati yuzasidan o‘zlariga tegishli qismi uchun Sotuvchi va Xaridor javob beradilar.

7. Birja savdolarini o‘tkazish kuni va vaqti Birja boshqaruvining qarori bilan belgilanadi.

8. Birjaning savdo zali birja savdolarini o‘tkazish joyi hisoblanadi.

9. Birja savdolariga tegishli savdo kunidan kamida 48 soat oldin buyurtma berilgan tovarlar qo‘yiladi.

10. Buyurtma broker tomonidan savdoni tayyorlash va o‘tkazish guruhiga beriladi, u yerda buyurtmanomalarning to‘g‘ri to‘ldirilganligi, tegishli hujjatlarning mavjudligi tekshiriladi.

11. Savdoni tayyorlash va o‘tkazish guruhi O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi, Moliya vazirligi va “O‘zulgurjibirjasavdo” uyushmasi tavsiyalari asosida har bir savdoga axborot varaqalarini (belgilangan shakl bo‘yicha) tuzadi, ular savdo qatnashchilariga tegishli savdo kuni boshlanishidan 24 soat oldin beriladi. Axborot varaqasida mazkur savdo kunida savdoga qo‘yiladigan tovarning nomi, narxi, miqdori, o‘rab-joylanishi, ishlab chiqaruvchining nomi, tovarning turgan joyi, o‘lchov birligi, hisob-kitoblar tartibi, yetkazib berish muddatlari, sifat sertifikati hamda tovarning kelib chiqishi haqidagi hujjatlarning mavjudligi ko‘rsatiladi.

12. O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida tuzilgan kontraktlar bo‘yicha to‘lov shakli haqini oldindan to‘lash yoki tasdiqlangan akkreditiv.

Kontrakt shartlarida haqi oldindan to‘langanda valyuta mablag‘larining yoki birinchi darajali bank tomonidan tasdiqlangan akkreditivning kelib tushish shartlari aniq kelishib olinishi kerak.

13. Birja “O‘zistiqbolstat” davlat qo‘mitasiga va O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligiga sotilgan tovarning miqdorini, uning tavsiflarini, tovarning narxini, umumiy qiymatini, to‘lov shaklini va tovar sotilgan mamlakatni ko‘rsatgan holda sodir etilgan bitishuvlar to‘g‘risida axborot yuboradi.

14. Birja, shuningdek jo‘natilayotgan yukni sug‘urtalashda va tarqatishda ko‘maklashadi.

15. Rasmiylashtirilgan va ro‘yxatdan o‘tkazilgan kontrakt olinganda mazkur kontrakt barcha bandlarining bajarilishi yuzasidan javobgarlik sotib oluvchi va sotuvchi mijozlarga yuklanadi. Mazkur kontrakt shartlari buzilgan taqdirda aybdor tomon kontrakt shartlariga va O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javob beradi.

1. Mazkur Tartib O‘zbekiston Respublikasi boj chegarasi orqali o‘tadigan erkin almashtiriladigan valyutaga xarid qilingan birja tovarlarini o‘tkazib yuborish va ularga deklaratsiya to‘ldirish tartibotini belgilaydi.

2. Respublika tashqarisiga olib chiqib ketish mo‘ljallanayotgan mahsulotlar bo‘yicha bitishuvlar tuzilgandan so‘ng birja kontraktni birja muhri hamda “Poshlinasiz va litsenziyasiz O‘zbekistondan chetga olib chiqib ketish” shtampi bilan tasdiqlaydi va hisobga qo‘yish uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasining Bosh bojxona boshqarmasiga yuboradi.

3 Bojxona organlari kelishilgan jadvalga muvofiq birja choparidan tasdiqlangan kontraktlarni reyestr bo‘yicha qabul qiladigan, ularni hisobga qo‘yadigan, imzolab, muhr bilan tasdiqlab birja chopariga qaytaradigan mas’ul xodimlarni belgilaydilar.

4. Bosh bojxona boshqarmasi bitta reyestr bo‘yicha kontraktlarni kontrakt kelgan paytdan boshlab 3 sutka davomida ko‘rib chiqishi shart.

5. Bosh bojxona boshqarmasi tomonidan tasdiqlangan kontraktlarga o‘zgartirishlar va qo‘shimchalar birjaning o‘zgartirishlarning sabablari ko‘rsatilgan yozma arizasiga ko‘ra kiritiladi.

O‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risidagi masalalarni ko‘rib chiqish kontraktlarni tasdiqlashdagi kabi tartibda hal etiladi.

6. Birja Bosh bojxona boshqarmasida tasdiqlangan kontraktlarni olgan paytdan boshlab bir ish kuni davomida ularni brokerlarga beradi.

Ko‘rsatib o‘tilgan kontraktlar yuk-transport deklaratsiyasini to‘ldirish uchun asos hisoblanadi.

7. Bosh bojxona boshqarmasida rasmiylashtirilgan eksport kontraktlar bo‘yicha tovarlarni olib chiqib ketishda tovarlarni jo‘natish joyidagi bojxona bo‘linmalariga quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

kontrakt nusxasi;

tovarning haqi to‘langanligini tasdiqlovchi to‘lov hujjatining nusxasi;

kvotaning mavjudligini tasdiqlovchi hujjat (kvotalanadigan tovarlar uchun);

O‘zbekistonda e’tirof etilgan mustaqil xalqaro vakolatli tashkilotlar tomonidan berilgan sifat sertifikati;

fito-sanitariya sertifikati (zarur hollarda);

tovarning kelib chiqishini tasdiqlovchi sertifikat;

yuk-transport bojxona deklaratsiyasi.

8. Bojxona organlariga taqdim etilgan hujjatlardagi ma’lumotlarning ishonchliligi uchun yuk jo‘natuvchi javob beradi.

9. Tovarlarni olib chiqib ketish uchun kontraktlarni rasmiylashtiruvchi va ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organlar xaridordan va sotuvchidan bitishuvni rasmiylashtirishga taalluqli bo‘lmagan boshqa hujjatlarni talab qilishga haqli emaslar.

10. Yuk jo‘natuvchi yuk qiymatining 0,15 foizi miqdorida bojxona yig‘imi to‘laydi.

11. Sotuvchi har oyda Bosh bojxona boshqarmasiga tuzilgan kontraktning bajarilishi to‘g‘risida axborot beradi.