O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining
qarori
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MADANIYAT IShLARI VAZIRLIGI TO‘G‘RISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 9-iyundagi 272-sonli “O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi faoliyatini tashkil etish masalalari to‘g‘risida”gi qarori bilan o‘z kuchini yo‘qotgan.
Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi to‘g‘risidagi ilova qilinayotgan nizom tasdiqlansin.
2. O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1970-yil 31-avgustdagi 444-son qarori va O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1979-yil 26-noyabrdagi 785-son qarorining 7-bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. MUTALOV
Toshkent sh.,
1992-yil 30-iyun,
305-son
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi to‘g‘risida
NIZOM
NIZOM
1. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi O‘zbekiston Respublikasining davlat boshqaruvi organi hisoblanadi.
Vazirlik o‘z huquqi doirasida madaniyat va san’at sohasida davlat siyosatini amalga oshirish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlarni ta’minlaydi.
2. Vazirlik o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga bo‘ysunadi.
3. Madaniyat ishlari vazirligining asosiy vazifalari quyidagilar hisoblanadi:
O‘zbekiston xalqlari ma’naviy madaniyati hamda san’atining qayta tiklanishi va rivojlanishining shart-sharoitlarini tashkiliy-ijodiy ta’minlash, professional san’at va xalq ijodiyoti sohasidagi yutuqlarni aniq maqsadni ko‘zlab targ‘ib qilish orqali ma’naviy boy shaxsni shakllantirish;
ijodiy uyushmalar, milliy-madaniy markazlar bilan aloqalarni va o‘zaro hamkorlikni yanada mustahkamlash, davlatlararo va xalqaro madaniy aloqalarni kengaytirish va mustahkamlash;
teatr, musiqa, raqs san’ati, estrada va sirk, tasviriy san’at, an’anaviy xalq va xalq amaliy san’atini, madaniy-ma’rifiy ishlarni hamda kutubxonachilik ishlarini yanada rivojlantirish uchun shart-sharoitlarni ta’minlash;
Oldingi tahrirga qarang.
madaniy meros obyektlarining davlat muhofazasini ta’minlash;
(3-bandning beshinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 29-iyuldagi 269-son qarori tahririda — O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to‘plami, 2002-y., 14-son, 113-modda)
professional san’at va havaskorlik ijodkorligida o‘zligini badiiy-ijodiy namoyon etish uchun shart-sharoit yaratish;
madaniyat, san’at va san’atshunoslik ishlari o‘quv yurtlari tarmoqlarining, teatr-tomosha tashkilotlari, madaniyat saroylari, klublar va boshqa madaniy-ma’rifiy muassasalar faoliyatini rivojlantirish va takomillashtirish;
idoraviy bo‘ysunishidan va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, madaniyat muassasalari faoliyatini muvofiqlashtirish, ishning zamonaviy iqtisodiy shakllari va usullarini joriy etish, san’atning tijoratlashuviga yo‘l qo‘ymagan holda madaniyat organlari va muassasalarining moddiy-texnika negizini mustahkamlash;
madaniyat sohasi xodimlari va ijodkor ziyolilarni ijtimoiy va professional himoya qilishni ta’minlash;
vazirlik tizimidagi muassasalar, tashkilotlar va korxonalarni malakali xodimlar bilan ta’minlash, xodimlarning bilim va tajribalaridan to‘la foydalanish uchun shart-sharoitlar yaratish, yosh, o‘zini yaxshi tomondan ko‘rsatgan mutaxassislarni rahbarlik ishlariga ko‘tarish.
4. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, respublika Oliy Kengashining boshqa qonunchilik hujjatlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga va mazkur Nizomga amal qiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi o‘z huquqi doirasiga tegishli bo‘lgan masalalar bo‘yicha qonunchilikni qo‘llash tajribasini umumlashtiradi, uni takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi va ularni ko‘rib chiqish uchun belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
5. Vazirlik o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq:
milliy madaniyat sohasida O‘zbekiston Respublikasi davlat siyosatining ro‘yobga chiqarilishini amalga oshiradi, milliy va klassik san’atning barcha shakllarini rivojlantiradi;
madaniy hamkorlikning davlatlararo va xalqaro bitimlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;
madaniyat sohasida litsenziyalar berish yo‘li bilan iste’mol bozorini past saviyali dasturlardan himoya qilish maqsadida O‘zbekiston Respublikasida badiiy jamoalar va yakka ijrochilarning konsert-gastrol faoliyatini muvofiqlashtiradi;
badiiy jamoalar va yakka ijrochilarni respublikadan tashqariga yuborishning badiiy-iqtisodiy maqsadga muvofiqligini aniqlaydi;
maqsadli buyurtmalar asosida O‘zbekiston kompozitorlari va dramaturglarining ijodiy imkoniyatlarini rivojlantirish yuzasidan davlat siyosatini amalga oshiradi;
respublikada va uning tashqarisida professional va havaskorlik san’atining xilma-xil turlari va janrlari bo‘yicha festivallar, ko‘riklar, tanlovlar, ko‘rgazmalar o‘tkazadi;
musiqa va dramatik san’atning eng yaxshi namunalarini abadiylashtirishni ommalashtirish maqsadida grammofon, radio va videoga yozib olish vositalarini takomillashtiradi va zamonaviylashtiradi;
aholining barcha tabaqalari orasida madaniy-ma’rifiy ishlarni takomillashtiradi; san’atning an’anaviy turlarini qayta tiklash va rivojlantirish, kishilarning axborot, madaniyat va nafosatga bo‘lgan talablarini to‘laroq qondirish uchun eng qulay shart-sharoitlar yaratadi. Xalq ijodiyotini keng targ‘ib qilishga ko‘maklashuvchi shart-sharoit yaratadi; boshqa vazirliklar va idoralarning madaniy-ma’rifiy muassasalariga metodik yordam ko‘rsatadi, ular faoliyatini davlat nazoratiga oladi; idoraviy bo‘ysunishi va mulkchilik shaklidan qat’i nazar, belgilangan tartibda kutubxonalar, klublar ishini muvofiqlashtiradi;
Oldingi tahrirga qarang.
respublikada muzey ishlarining rivojlanishiga rahbarlik qiladi; muzey fondlari suratlar galereyalari va ko‘rgazmalarni boyitish uchun tasvirli va amaliy-dekorativ san’at asarlarini hamda tarixiy badiiy ixtisosdagi boshqa eksponatlarni sotib oladi;
(5-bandning o‘ninchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 29-iyuldagi 269-son qarori tahririda — O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to‘plami, 2002-y., 14-son, 113-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi;
madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, saqlash, ommalashtirish va ulardan foydalanish davlat dasturlarini ishlab chiqishda qatnashadi;
madaniy meros obyektlarini tadqiq etish, konservatsiya qilish, restavratsiya qilish va zamonaviy foydalanish uchun moslashtirish davlat dasturlarini amalga oshiradi;
madaniy meros obyektlari aniqlanishini, hisobga olinishini, muhofaza qilinishini, ommalashtirilishini va ulardan foydalanilishini ta’minlaydi;
madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish masalalari bo‘yicha davlat boshqaruvi organlari faoliyatini muvofiqlashtiradi;
Madaniy meros obyektlarining davlat kadastrini yuritadi;
madaniy meros obyektlarining tarixiy-madaniy ekspertizasini tashkil etadi va amalga oshiradi;
(xatboshilar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002-yil 29-iyuldagi 269-son qarori bilan to‘ldirilgan — O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to‘plami, 2002-y., 14-son, 113-modda)
respublika ahamiyatiga molik bo‘lgan yodgorliklar, obidalar, haykallarni loyihalashtirishni tashkil etadi, ularning badiiy mujassamlanishi darajasini va sifatini nazorat qiladi;
respublikada an’anaviy va zamonaviy xalq badiiy hunarmandchiligining va ommaviy badiiy mahsulotlar sifatining oshishiga ko‘maklashadi;
Oldingi tahrirga qarang.
tasviriy va amaliy dekorativ san’at asarlarining san’atshunoslik ekspertizasini amalga oshiradi;
(xatboshi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 23-martdagi 131-son qarori tahririda)
Oldingi tahrirga qarang.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi bilan birgalikda madaniy boyliklarning olib chiqilishi va olib kirilishini davlat tomonidan tartibga solishni amalga oshiradi;
madaniy boyliklarni realizatsiya qilishda qatnashish uchun yuridik shaxslarga ruxsatnomalar beradi, shuningdek, ularning yagona hisobini yuritadi;
(xatboshilar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 23-martdagi 131-son qarori bilan to‘ldirilgan)
xorijiy mamlakatlar bilan madaniy hamkorlik qilishning tashqi iqtisodiy aloqalarini amalga oshiradi. Xalqaro tanlovlar, festivallarda qatnashish uchun O‘zbekiston Respublikasi vakillarini muvofiqlashtiradi va belgilangan tartibda tayyorlaydi, idoraviy bo‘ysunishidan qat’iy nazar, badiiy jamoalar, mutaxassislar, madaniyat va san’at arboblari, delegatsiyalar, turli ko‘rgazmalarni yuborish va qabul qilishni uyushtiradi;
vazirlik tizimidagi o‘quv yurtlarida madaniy-ma’rifiy, badiiy-ijodiy kasblar bo‘yicha mutaxassislarning ta’lim olishini tashkil etadi, musiqa hamda san’at maktablarida bolalar va o‘smirlarning puxta ta’lim olishlarini ta’minlaydi;
soha fanlarini rivojlantirish, doktorantura, aspirantura, assistentura-stajirovka bazasida yuqori malakali ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash uchun qulay shart sharoitlarni ta’minlaydi;
o‘quv rejalari va ta’lim dasturlarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, vazirlikka qarashli o‘quv yurtlari uchun maxsus fanlar bo‘yicha darslik va qo‘llanmalar nashr etishga buyurtmalar beradi;
madaniyat va san’at xodimlarining kasb mahoratini oshirishni tashkil etadi;
O‘zbekistonning badiiy iqtidorli yoshlarini tanlab, MDH respublikalari va chet elga kasb ta’limi olish uchun oliy o‘quv yurtlari va aspiranturalarga yuboradi;
madaniyat va san’at xodimlarini ijtimoiy himoya qilishni, ularning maishiy va yashash sharoitlarini yaxshilashni, ular uchun xavfsiz mehnat muhitini yaratishni ta’minlaydi;
idoraviy bo‘ysunishidan qat’i nazar, professional va badiiy jamoalarga “Akademik” unvonini, havaskorlik jamoalariga esa “Xalq”, “Namunali” unvonlarini beradi;
boshqaruv tuzilmasini takomillashtiradi, ishning ilg‘or shakl va usullarini joriy etadi;
vazirlikka qarashli madaniyat muassasalari boshqaruvini yaxshilaydi, ijodiy, moliyaviy-xo‘jalik tashabbuskorlikni, iqtisodiy rag‘batlantirishni rivojlantiradi, madaniyat va san’at muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlaydi va rivojlantiradi, davlat rejasi topshiriqlarini bajaradi, davlat intizomiga qat’iy rioya qilishni ta’minlaydi;
madaniyat organlarini respublika va mahalliy budjetdan ajratilgan mablag‘lar hisobidan mablag‘ bilan ta’minlashni belgilangan tartibda amalga oshiradi;
zarurat bo‘lganda ixtisoslashtirilgan sohalar bo‘yicha yangi bo‘linmalar tuzadi, vazirlik tizimidagi ishlab turgan bo‘linmalarni belgilangan tartibda qayta tashkil etadi va tugatadi;
o‘z huquqlari doirasida fuqaro mudofaasini va safarbarlik tayyorgarligini amalga oshiradi;
amaldagi qonunchilikka muvofiq qo‘shma, kichik va boshqa korxonalarning muassisi bo‘ladi, o‘zining mablag‘lari va jalb etilgan mablag‘lar doirasida turli iqtisodiy-moliyaviy fondlar, banklar tashkil etadi, o‘z faoliyatidan olingan daromaddan yangi dasturlar tuzishda, asarlarning badiiy darajasini oshirishda, moddiy-texnika bazasini mustahkamlashda va madaniyatni rivojlantirish borasidagi boshqa maqsadlarda, xodimlarni ijtimoiy himoya qilishda, ular mehnatini moddiy rag‘batlantirishda foydalanadi;
reklama-noshirlik faoliyatini amalga oshiradi.
6. Madaniyat ishlari vazirligi va joylardagi madaniyat boshqarmasi organlari, hokimliklar, ijodiy uyushmalar, shuningdek, kasaba uyushmalari va respublikaning boshqa jamoat tashkilotlari bilan mustahkam aloqada amaliy faoliyat ko‘rsatadi, ikki tomonlama va ko‘p tomonlama shartnomalar asosida boshqa suveren respublikalar, xorijiy davlatlar madaniyat organlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan professional aloqalarni o‘rnatadi.
7. Vazirlikka uning oldida turgan vazifalarni hal etish va zimmasiga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish uchun quyidagi huquqlar beriladi:
yagona davlat siyosatini yurgizish maqsadida vazirliklar, idoralar, uyushmalar, mulkchilik shaklidan qat’i nazar, konsernlar, korxonalar, jamoat tashkilotlari va boshqa tashkilotlarning, xususiy shaxslarning O‘zbekiston Respublikasida milliy madaniyatni rivojlantirish sohasidagi ishini muvofiqlashtiruvchi rolni amalga oshirish;
vazirliklar, idoralar va boshqa korxonalar va tashkilotlardan madaniyat sohasidagi faoliyatga oid statistik ma’lumotlarni olish;
madaniyatni rivojlantirish jamg‘armasini mustaqil tasarruf qilish;
madaniy ayirboshlash, konsert-gastrol faoliyati sohasida xalqaro va davlatlararo aloqalarni amalga oshirish va rivojlantirish;
Madaniyat ishlari vazirligi litsenziyasiga ega bo‘lmagan har xil madaniy-ma’rifiy tadbirlar, konsert-gastrol faoliyatining barcha turlarini to‘xtatib qo‘yish.
Oldingi tahrirga qarang.
madaniy boyliklarni realizatsiya qilishda qatnashish uchun yuridik shaxslarga berilgan ruxsatnomalarni bekor qilish.
(xatboshi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 23-martdagi 131-son qarori bilan to‘ldirilgan)
8. Vazirlikka O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan tayinlanadigan, so‘ngra O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining sessiyasida tasdiqlanadigan Vazir boshchilik qiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri:
respublika madaniyat ishlari organlari va muassasalari tizimiga umumiy rahbarlikni ta’minlaydi;
vazirlikka yuklatilgan vazifalarning bajarilishi va uning o‘z funksiyalarini amalga oshirishi uchun shaxsan javob beradi;
vazirlik huquqi doirasida, amaldagi qonunlar, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlari asosida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi, joylardagi madaniyat organlari, vazirlik tizimidagi muassasalar va korxonalar tomonidan bajarilishi shart bo‘lgan buyruqlar, yo‘riqnomalar, ko‘rsatmalar va boshqa hujjatlar chiqaradi, ularning ijrosini tekshirishni tashkil etadi.
9. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining o‘rinbosarlari O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirining taqdimiga ko‘ra Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadilar va lavozimdan ozod qilinadilar.
Vazifalarning taqsimlanishiga muvofiq Vazirning o‘rinbosarlari vazirlik faoliyatining aniq yo‘nalishlariga rahbarlik qiladilar.
10. Vazifalarni kelishib hal etish va funksiyalarni amalga oshirish uchun O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligida Vazir — hay’at raisi, lavozimiga ko‘ra uning o‘rinbosarlari, vazirlikning boshqa rahbar xodimlari va ayrim madaniyat hamda san’at arboblaridan iborat tarkibda hay’at tuziladi.
Hay’atning a’zolari soni va uning a’zolari Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
11. San’at, madaniy-ma’rifiy ishlar, ommaviy badiiy ijodkorlikni rivojlantirishning asosiy masalalarini ko‘rib chiqish uchun O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi huzurida yuqori malakali mutaxassislar, ijodiy xodimlar, uyushmalar va boshqa tashkilotlarning vakillaridan iborat badiiy, ilmiy-metodik va ekspert kengashlar tuziladi. Mazkur kengashlarning tarkibi va ular haqidagi nizomlar O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
12. O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi markaziy apparatining tuzilmasi, xodimlari soni va mehnatga haq to‘lash fondi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.
Vazirlik markaziy apparatining shtat jadvali, shuningdek, vazirlik boshqarmalari, bo‘limlari va boshqa bo‘linmalar to‘g‘risidagi nizomlar O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vaziri tomonidan tasdiqlanadi.
13. Madaniyat ishlari vazirligi yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasvirlangan va o‘z nomi O‘zbekiston Respublikasining davlat tilida yozilgan muhrga ega bo‘ladi.