Choʻl zonasi sharoitlarida qorakoʻlchilik fermalarining bir meʼyorda faoliyat koʻrsatishini taʼminlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Tomdi va Uchquduq tumanlari qorakoʻlchilik xoʻjaliklari, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi va Qishloq xoʻjaligi fanlar akademiyasining qorakoʻlchilik xoʻjaliklari fermalarini yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlariga, fermalarga xizmat koʻrsatuvchi boʻlinmalarni — kooperativlarga, xoʻjaliklarning oʻzlarini esa — 1-ilovaga* muvofiq ularning uyushmasiga aylantirish toʻgʻrisidagi takliflari qabul qilinsin.

2. Tomdi va Uchquduq tumanlari qorakoʻlchilik xoʻjaliklarini xususiylashtirish tartibi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

Navoiy viloyati hokimligi, Qishloq xoʻjaligi vazirligi, Davlat mulki qoʻmitasi va Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi fanlar akademiyasi amaldagi qonunchilikka va ilova qilinayotgan Tartibga muvofiq qorakoʻlchilik xoʻjaliklarining 1996-yil oxirigacha qayta tashkil etsinlar.

3. Tomdi va Uchquduq tumanlari aksionerlik jamiyatlariga, ularga xizmat koʻrsatuvchi kooperativlarga va uyushmalarga, shuningdek viloyatning boshqa qorakoʻlchilik xoʻjaliklariga “Navoiyqorakoʻl” viloyat ishlab chiqarish birlashmasi negizida:

marketing, qorakoʻlchilikning uslubiy va axborot bilan taʼminlash;

mahsulot sotiladigan bozorlarni oʻrganish, eksport imkoniyatlarini kengaytirish;

xorijiy investitsiyalarni jalb etish, zamonaviy texnologiyalar asosida qorakoʻl terisi, jun, goʻshtni qayta ishlovchi, xalq isteʼmol mollari ishlab chiqaruvchi quvvatlar barpo etish;

moddiy-texnika taʼminoti, choʻponlar va ularning oila aʼzolarining mehnat sharoitlarini yaxshilash kabi asosiy vazifalarini hal etish uchun Navoiy viloyat qorakoʻlchilik aksionerlik jamiyatlari va kooperativlari uyushmasini tashkil etish tavsiya qilinsin.

4. Qorakoʻlchilik fermalarini va tashkil etilayotgan uyushmalarni davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida:

1996 — 1998-yillarga Tomdi va Uchquduq tumanlarining yopiq turdagi qorakoʻlchilik aksionerlik jamiyatlari uchun bir bosh qorakoʻl qoʻyini boqish xarajatlariga tegishli ravishda yiliga 70 va 90 soʻm miqdorida dotatsiya belgilansin. Moliya vazirligi ikki hafta muddatda dotatsiyani toʻlash tartibini ishlab chiqsin. Koʻrsatib oʻtilgan dotatsiyadan soliq olinmaydi va hisobga oʻtkazish bilan bogʻliq hisob-kitoblar amalga oshirilganligi uchun haq undirilmaydi;

xususiylashtirilgan fermalar va ularning uyushmalari 3 yilga yer soligʻi toʻlashdan ozod qilinsin;

qorakoʻl qoʻylarini boqish va fermalarni qishlovga tayyorlash uchun 1996-yilga Uchquduq tumani qorakoʻlchilik fermalariga 150 tonna yonilgʻi-moylash materiallari va 1,5 ming tonna omixta yem, Tomdi tumani fermalariga 250 tonna yonilgʻi-moylash materiallari va 2,5 ming tonna omixta yem maqsadli ajratilsin.

5. Markaziy bank, “Paxta-bank” va “Oʻzsanoatqurilishbank”ka kreditlardan foydalanganlik uchun qoʻshilgan 19,2 mln. soʻm miqdoridagi foizlarni belgilangan tartibda hisobdan chiqarish, shuningdek bank ssudalari boʻyicha 109,8 mln. soʻm miqdoridagi muddati oʻtkazib yuborilgan va ilgari toʻlov muddati kechiktirilgan qarzlarning toʻlov muddatini 2000-yilgacha kechiktirish;

“Biznes-fond” va “Madad” agentligiga Tomdi va Uchquduq tumanlarining yangidan tashkil etilgan xususiylashtirish subyektlariga qorakoʻlchilik mahsulotlarini qayta ishlash va xalq isteʼmol mollari ishlab chiqarish uchun texnologiyalar va asbob-uskunalar xarid qilishga 3 yil muddatga imtiyozli kreditlar ajratish tavsiya etilsin.

6. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Bosh vazirning oʻrinbosarlari R.A. Giniyatullin, V.A. Chjen zimmasiga yuklansin.

Mazkur qarorning qanday bajarilayotganligi toʻgʻrisida 1996-yil 10-oktabrgacha va 1997-yil 20-yanvargacha axborot berilsin.

Ushbu tartib Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1996-yil 19-iyundagi 266-f-son farmoyishiga muvofiq ishlab chiqilgan va qorakoʻlchilik xoʻjaliklarini xususiylashtirishning navbatdagi bosqichini nazarda tutadi.

Tomdi va Uchquduq tumanlarining qorakoʻlchilik xoʻjaliklarini xususiylashtirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:

viloyat hokimligi, Davlat mulki qoʻmitasi, moliya, adliya viloyat boshqarmalari, tumanlar hokimliklari, “Paxta-bank”ning viloyat boʻlimi, “Navoiyqorakoʻl” ishlab chiqarish birlashmasi, manfaatdor tashkilotlar va korxonalar vakillaridan, shuningdek Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining qorakoʻlchilik va bozor islohotlari ilmiy-tadqiqot institutlarining olimlaridan iborat tarkibda viloyat komissiyasi tuziladi;

viloyat komissiyasi tumanlarda qorakoʻlchilik xoʻjaliklarini xususiylashtirish boʻyicha oʻtkazilayotgan ishlarni muvofiqlashtirib boradi va qonunchilikka rioya etilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi;

umumiy majlis qaroriga koʻra har bir xoʻjalikda xoʻjaliklarni qayta tashkil etish va xususiylashtirish boʻyicha ishchi komissiya tuziladi.

Ishchi komissiya xoʻjalik balansida boʻlgan barcha mol-mulklarni qayta roʻyxatdan oʻtkazadi, mol-mulklarni aksiyalashtirish va xususiylashtirish qatnashchilari sonini aniqlaydi, tegishli dalolatnomalarni rasmiylashtiradi.

Ishchi komissiya xususiylashtirish jarayoni qatnashchilari oʻrtasida xoʻjalikni qayta tashkil etish mexanizmi va tamoyillari toʻgʻrisida tushuntirish ishlarini oʻtkazadi, xususiylashtirishga doir hujjatlarning tegishli paketini tayyorlaydi va uni tegishli ekspertizadan oʻtkazish uchun viloyat komissiyasiga topshiradi.

Xoʻjalikning ishchi komissiyasi viloyat komissiyasining xulosasini olgach ularni umumiy majlisga koʻrib chiqish uchun kiritadi, umumiy majlis mol-mulkni baholashning yigʻma dalolatnomasini va xususiylashtirish rejasini tasdiqlaydi. Xususiylashtirish rejasiga muvofiq Navoiy viloyati uyushmasining tuman hokimligi bilan kelishilgan qarori asosida xoʻjalik, aksionerlik jamiyati, kooperativ har bir aʼzosining mol-mulkka boʻlgan huquqlari rasmiylashtiriladi.

Qorakoʻlchilik xoʻjaliklari negizida tashkil etiladigan aksionerlik fermalari, kooperativlar va ularning uyushmalari qonunchilikda belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtkaziladi, mustaqil balansga va bank muassasalarida hisob raqamlariga ega boʻlishadi, oʻzaro munosabatlarini shartnoma asosida oʻrnatishadi.

Qorakoʻlchilik xoʻjaliklarining barcha fermalari yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlariga aylantiriladi. Fermalarning xususiylashtirish kunidagi doimiy xodimlari va ular bilan bogʻliq boʻlinmalarning xodimlari bunday jamiyatning taʼsischilari hisoblanadilar. Xususiylashtirilayotgan fermalardagi barcha turdagi chorva mollari, mol-mulklar va obyektlar, shu jumladan quduqlar, kosharlar va boshqa imoratlar dalolatnomalar boʻyicha ularga mulk qilib beriladi. Dalolatnomalarda fermalar yangi egalarining chorva mollarini saqlash boʻyicha yaqin 5 yil uchun aniq majburiyatlari koʻrsatiladi. Dalolatnoma ishchi komissiya va xususiylashtirilgan fermalarning ishonchli shaxslari tomonidan tasdiqlanadi.

Mol-mulklar qiymati amaldagi tartibga muvofiq baholanadi. Asosiy fondlar va aylanma mablagʻlar aksionerlik jamiyatining ustav fondini tashkil etadi. Ustav fondi asosida aksiyalar chiqariladi va taqsimlanadi. Ferma rentabelli ishlagan taqdirda jamiyat aʼzolari — muassislar dividendlar olishadi.

Aksionerlik jamiyatlarida (fermalarda) ehtiyojni hisobga olgan holda koshar-brigadalar, qoʻzilarni soʻyish, terilarga dastlabki ishlov berish va qoʻylar junini olish punktlari, qoʻylarni ozuqa va suv bilan taʼminlash boʻlinmalari mavjud boʻladi. Ushbu boʻlinmalarning xodimlari ham mazkur fermaning aksionyerlari hisoblanishadi.

Fermalar jamoalariga mulk qilib berilayotgan mol-mulkni baholashda mavjud barcha passivlar (xoʻjalikning qarzlari) chorva mollarining har bosh mol hisobidagi qiymatiga qoʻshiladi.

Fermalarni mulk qilib berish dalolatnomasini tuzish chogʻida, har 100 bosh mol hisobiga toʻgʻri keladigan yaylovlar miqdorini, yaylovlar oborotini va choʻpon brigadalarini joylashtirishning qaror topgan tartibini hisobga olgan holda, fermalarga yer maydonlarini biriktirish toʻgʻrisidagi dalolatnoma ham tuziladi.

Mol-mulkning (asosiy va aylanma fondlarining) bir qismi, yaʼni fermalar va sobiq xoʻjaliklarning ishlab chiqarish-texnika xizmati koʻrsatish obyektlari negizida yopiq turdagi aksionerlik jamiyatlar tomonidan xizmatlar koʻrsatishga — zooveterinariya va texnika yordami berishga, qoʻylarni sunʼiy qochirishga, qoʻylar junini olishga va terilarga dastlabki ishlov berishga, quduqlar va suvloqlarni tuzatishga ixtisoslashtirilgan kooperativlar tashkil etiladi. Kooperativning ustav fondi yopiq turdagi jamiyat aksionyerlari tomonidan mavjud mol-mulklar hisobiga shakllantiriladi.

Xizmat koʻrsatuvchi kooperativning mol-mulki, aksiyalarning taqsimlangan ulushiga muvofiq, aksionerlik fermalariga va kooperativ jamoasiga tegishli boʻladi.

Kooperativ aksionyerlarning maxsus qarorisiz faoliyat yoʻnalishini oʻzgartirish huquqiga ega emas, u aksionerlik fermalaraga koʻrsatiladigan xizmatlar turini kengaytirishi mumkin. Aʼzolardan biri kooperativdan chiqayotganda uning mol-mulk qiymatidagi ulushi aniqlanadi va kooperativning passivlari va aktivlarini hisobga olgan holda jamoa umumiy majlisi qaroriga binoan unga pul tovoni toʻlanadi yoki uni koʻpi bilan bir yil muddatda toʻlash tartibi belgilanadi.

Fermalar (aksionerlik jamiyatlari) va kooperativlarning oʻzaro munosabatlari har yili tuziladigan shartnoma shartlariga binoan oʻrnatiladi. Kooperativning rentabelligini asossiz ravishda oshirish hollariga yoʻl qoʻymaslik hamda uning ferma ishlarining pirovard natijalaridan manfaatdorligini kuchaytirish maqsadida aksionerlik fermalari va kooperativ qoʻshma qaror bilan moddiy-texnika resurslariga va koʻrsatiladigan xizmatlarga oʻzaro maqbul narxlar va tariflar belgilashadi.

Aksionerlik fermalari va ularga xizmat koʻrsatuvchi kooperativlar tomonidan Aksionerlik jamiyatlari va kooperativlar uyushmasi taʼsis etiladi. Fermalar va kooperativlarning ishlab chiqarishni tashkil etish, zooveterinariya va naslchilik ishlarini yuritish, yaylovlarni yaxshilash va tiklash, moddiy-texnika taʼminoti va mahsulotlarni sotish muammolarini hal etish, banklar va moliya organlari bilan oʻzaro munosabatlar masalalaridagi faoliyatini muvofiqlashtirib borish uyushmaning asosiy vazifalari hisoblanadi. Ushbu funksiyalar aksionerlik fermalari va kooperativlar tomonidan uyushmalarga beriladi, u tegishli shartnomalar bilan belgilab qoʻyiladi.

Uyushma xodimlari yollash tartibida ishlaydilar hamda aksionerlik fermalari va kooperativlarning ajratmalari, koʻrsatilgan xizmatlar uchun yigʻimlar hisobidan mablagʻ bilan taʼminlanadilar. Uyushma ishlariga taʼsis majlisida 3 yil muddatga saylanadigan boshqaruv rahbarlik qiladi.

Belgilangan maqsadda foydalanish uchun maktablarni, bolalar bogʻchalarini, yaslilarni, feldsherlik-akusherlik punktlarini va boshqa ijtimoiy-madaniy-maishiy obyektlarni hokimliklar va tegishli idoralar balansiga berish xususiylashtirish shartlaridan biri hisoblanadi.

“Navoiyqorakoʻl” Navoiy viloyati ishlab chiqarish birlashmasi negizida qayd etilgan hamda boshqa tumanlarning aksionerlik fermalari va kooperativlari tomonidan aksionerlik jamiyatlari va kooperativlarning viloyat uyushmasi taʼsis etiladi.

Qorakoʻlchilik faoliyatini marketing, uslubiy va axborot bilan taʼminlash, mahsulotlarni sotish bozorlarini oʻrganish, xorijiy investitsiyalarni jalb etish, mahsulotlar eksportini kengaytirish, yangi ishchi oʻrinlari yaratish, qorakoʻlchilik fermalari va xizmat koʻrsatuvchi kooperativlarni moddiy-texnikaviy taʼminlashga koʻmaklashish uyushmaning asosiy vazifalari hisoblanadi.

Viloyat uyushmasiga ushbu huquqlar va majburiyatlar aksionerlik jamiyatlari va kooperativlarning taʼsis majlisida beriladi.