Oʻzbekiston Respublikasining “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi, “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq va Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarini Vataniga sodiq, harbiy xizmatga har tomonlama tayyor boʻlgan fuqarolar bilan butlash, ular tomonidan harbiy xizmatni oʻtash tartibi va sharoitlarini, qoʻshinlarning davlatning xavfsizligi va hududiy yaxlitligini himoya qilishga doimiy jangovar shayligini taʼminlash, shuningdek, harbiy xizmatchilar va ularning oila aʼzolarini ijtimoiy himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish maqsadida:

1. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi yangilangan nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Milliy gvardiyasi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizligi xizmati Adliya vazirligi va boshqa manfaatdor vazirliklar, idoralar bilan birgalikda:

uch oy muddatda qonunchilikka mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflarni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritsin;

ikki oy muddatda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni mazkur qarorga muvofiqlashtirsin.

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlari 2-ilovaga muvofiq oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

4. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi kotibi V.V. Maxmudov zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi va “Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari rezervidagi xizmat toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq:

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining (keyingi oʻrinlarda — fuqarolar) harbiy xizmatni oʻtash tartibini belgilaydi;

fuqarolar tomonidan davlatning hududiy yaxlitligini, mustaqilligini va xavfsizligini himoya qilish boʻyicha konstitutsiyaviy huquq va majburiyatlari amalga oshirilishini taʼminlaydi;

fuqarolarning Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida (keyingi oʻrinlarda — Qurolli Kuchlar), shuningdek xizmat faoliyati oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlaridagi harbiy xizmatga tenglashtirilgan davlat qoʻmitalari, vazirliklar va idoralarda (keyingi oʻrinlarda — vazirliklar) chaqiruv va kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtashlari, shuningdek Qurolli Kuchlar rezervidagi fuqarolar bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soladi;

Qurolli Kuchlarni shaxsiy tarkib bilan butlash tartibi, turli toifadagi harbiy xizmatchilar tomonidan xizmat vazifalari sifatli bajarilishini taʼminlash boʻyicha mansabdor shaxslarning huquq va majburiyatlarini belgilaydi;

harbiy xizmatni oʻtashning shaffofligi va har bir harbiy xizmatchining professional oʻsish istiqbolini taʼminlaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

harbiy xizmat — fuqarolar tomonidan Qurolli Kuchlar safida umumiy harbiy majburiyatni bajarish borasidagi davlat xizmatining alohida turi;

haqiqiy harbiy xizmat — chaqiruv yoki kontrakt boʻyicha oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibi lavozimlarida Qurolli Kuchlar safidagi harbiy xizmat;

harbiy xizmatchi — haqiqiy harbiy xizmatdagi fuqaro;

muddatli harbiy xizmat harbiy xizmatchisi — Qurolli Kuchlar safida oddiy askarlar tarkibi lavozimlarida majburiy xizmatni oʻtayotgan chaqiruv yoshidagi fuqaro, shuningdek zaxiradan muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan ofitser;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi — harbiy xizmatni kasb sifatida tanlagan va harbiy xizmat majburiyatlarini kontrakt asosida bajarayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi;

rezervdagi ofitser — ofitserlik unvoniga ega boʻlgan, muqaddam harbiy xizmatni oʻtagan va rezervga boʻshatilgan harbiy xizmatga majbur fuqaro;

zaxiradagi ofitser — ofitserlik unvoniga ega boʻlgan, muqaddam harbiy xizmatni oʻtamagan va bevosita ofitserlik unvoni berilganidan soʻng zaxiraga oʻtkazilgan harbiy xizmatga majbur fuqaro;

kursant (tinglovchi) — haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan va harbiy taʼlim muassasasida tahsil olayotgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi;

harbiy unvon — har bir harbiy xizmatchi va harbiy xizmatga majburga uning xizmat mavqeyi, harbiy yoki maxsus tayyorgarligi, xizmat muddati, Qurolli Kuchlar yoki qoʻshin turi yoxud maxsus qoʻshinlarga mansubligiga muvofiq beriladigan unvon;

kontrakt — vazirliklar tomonidan davlat va Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi oʻrtasida tuziladigan hamda uning oʻz ixtiyori bilan haqiqiy harbiy xizmatga kirishi va uni oʻtashini (haqiqiy harbiy xizmatni davom ettirishini) belgilab beruvchi bitim boʻlib, unda xizmat muddati, oʻzaro huquqlar, majburiyatlar va tomonlarning javobgarligi hamda harbiy xizmatni oʻtashning boshqa shartlari tartibga solinadi;

harbiy-kasbiy saralash — fuqarolarni (nomzodlarni) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qoʻyilgan talablarga mos kelishini aniqlashga qaratilgan tadbirlar kompleksi (intellektual rivojlanganlik va psixoemotsional barqarorlik darajasini psixologik oʻrganish, tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, jismoniy imkoniyatlarni baholash, shuningdek harbiy xizmat uchun kasbiy jihatdan muhim boʻlgan boshqa sifatlar);

attestatsiya — harbiy xizmatchining kasbiy malakasini (tayyorgarligini) tizimli asosda aniqlash jarayoni (usuli);

tashkiliy-shtat tadbirlari — shtat birligi, harbiy unvon, egallab turgan lavozimi boʻyicha harbiy hisobdagi ixtisoslik, tarif razryadining oʻzgarishi, boʻlinmani tugatish, yangi shtatga oʻtish, shuningdek davlat boshqaruvi organlarining qarori boʻyicha shaxsning boshqa ishga oʻtishini nazarda tutuvchi tadbirlar kompleksi;

harbiy xizmatchi nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakat — xizmatda va turmushda harbiy xizmatchilar xulqining maʼnaviy-axloqiy normalarini, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining umumharbiy nizomlari va idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar hamda idoraviy ichki hujjatlarda belgilangan qoidalarni qoʻpol ravishda buzuvchi, harbiy intizom talablariga zid, harbiy xizmatchining or-nomusi va qadr-qimmatini, harbiy boʻlinma yoki butun Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining nufuzini obroʻsizlantiruvchi qasddan sodir etilgan qilmish (harakat yoki harakatsizlik).

3. Harbiy xizmatni oʻtash quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

muddatli harbiy xizmatga chaqirish yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish;

safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish;

harbiy lavozimga tayinlash va uni bajarish;

harbiy unvon berish;

haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatish;

rezervdagi xizmatga olish;

harbiy xizmatga majburlarni isteʼfoga chiqarish;

Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari va mazkur Nizomga, shuningdek mazkur sohadagi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq harbiy xizmatchilarning xizmat va ijtimoiy-huquqiy mavqeyini belgilab beruvchi boshqa holatlar (vaziyatlar).

4. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchilariga quyidagi talablar qoʻyiladi:

muddatli harbiy xizmatchilar egallab turgan lavozimi boʻyicha harbiy ixtisoslikni sifatli oʻzlashtirishi, ishonib topshirilgan qurol va harbiy texnikani ishlata bilish koʻnikmalarini egallashi, mustahkam hayotiy pozitsiya, vatanparvarona dunyoqarash, yuksak maʼnaviy-axloqiy va jismoniy sifatlarga ega boʻlishi, harbiy burchni bajarishga tayyor turishi zarur;

oddiy askarlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar muddatli harbiy xizmatchilarga taalluqli boʻlgan sifatlarni egallash bilan bir qatorda, harbiy kasbni chuqur oʻzlashtirishi, oʻzaro bogʻliq mutaxassisliklarni oʻrganishi, vaziyatning turli sharoitlarida jangovar va xizmat vazifalarini bajarish vaqtida ishonib topshirilgan qurol va harbiy texnikani qoʻllashning mustahkam koʻnikmalariga ega boʻlishi lozim;

serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar maʼnan yetuk, harbiy burchni bajarishga ruhan tayyor boʻlishi, harbiy kasbni mukammal bilishi, qurol-aslaha va harbiy texnikani mohirona qoʻllay olishi hamda uni saqlash va undan foydalanishda ehtiyotkor boʻlishi kerak. Ularga boʻlinmalarda yuksak jangovar ruh, sogʻlom maʼnaviy-ruhiy muhit yaratish, boʻysunuvchilarda Vatanga sodiqlik va vatanparvarlik hislarini doimiy ravishda tarbiyalab borish, ularni harbiy ixtisosliklar va zaruriy koʻnikmalarni hosil qilish vazifalari yuklatiladi;

ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar professional tayyorgarlikka ega komandir (rahbar), harbiy boʻlinmalarga komandirlik (rahbarlik) qilish, murakkab vaziyatlarda tezkor moslashish va mustaqil harakat qilish, nostandart qarorlarni qabul qilish hamda shaxsiy namunasi bilan boʻysunuvchilarni jangovar va xizmat vazifalarini hal etishga yoʻnaltira olishga qodir, harbiy ishga oid chuqur bilimlar, yuksak maʼnaviy-ruhiy sifatlar, keng dunyoqarash, intellekt, yaxshi tashkilotchilik qobiliyatiga ega, ishonib topshirilgan qurol-aslaha va harbiy texnikadan toʻgʻri foydalanish va uni saqlashni biladigan mutaxassis boʻlishlari zarur.

Yuqorida sanab oʻtilgan sifatlar oʻzini harbiy xizmatga, Vatanga xizmat qilishga bagʻishlagan har bir fuqaro uchun hayotiy maqsad boʻlib qolishi va mashaqqatli mehnat asosida shakllana borishi, nafaqat ekstremal sharoitlarda, balki tinchlik davrida kundalik xizmat davomida ham singdirilib, namoyish etilib borilishi lozim.

Ishlar tajribasi vorisiyligini taʼminlash, yosh harbiy xizmatchilarning harbiy xizmatga moslashuvi, kasbiy shakllanish va yuklatilgan xizmat vazifalarini mustaqil bajarish qobiliyatini rivojlantirish jarayoni tezlashishini taʼminlash maqsadida harbiy xizmatchilarga yuqori darajali kasbiy sifatlarga ega boʻlgan, tayyorgarligi eng yaxshi harbiy xizmatchilar va Qurolli Kuchlar faxriylari orasidan murabbiylar biriktiriladi.

Murabbiylik tartibi vazirliklarning idoraviy ichki hujjatlari bilan belgilanadi.

5. Qurolli Kuchlardagi harbiy xizmatga vatanparvarona dunyoqarash, yuqori maʼnaviy-axloqiy sifatlar, zaruriy intellektual saviya, bilim doirasi keng, shuningdek jismoniy tayyorgarlikka ega boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari kiradi.

6. Qurolli Kuchlarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan butlash nomzodlarni harbiy-kasbiy saralash yoʻli bilan amalga oshiriladi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan shaxslar bundan mustasno.

7. Qurolli Kuchlarni butlash territorial va eksterritorial tamoyillari asosida amalga oshirilishi mumkin.

Territorial (eksterritorial) tamoyil boʻyicha butlanadigan boʻlinmalar va/yoki mutaxassisliklar roʻyxati vazirliklar rahbarlari tomonidan belgilanadi.

8. “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasida quyidagi harbiy xizmat turlari joriy etilgan:

muddatli harbiy xizmat;

safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmat;

Qurolli Kuchlar safida harbiy xizmatni oʻtagan rezervchilar xizmati.

9. Muddatli harbiy xizmat — chaqiruv yoshidagi fuqarolarning oddiy askarlar lavozimlaridagi, shuningdek muqaddam harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlarning Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan muddat mobaynida Qurolli Kuchlar safidagi majburiy xizmatidir.

10. Safarbarlik chaqiruvi rezervidagi harbiy xizmat — muddatli harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli hamda chaqirilish muddatini kechiktirish va chaqirilishdan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan, biroq Qurolli Kuchlar safiga navbatdagi muddatga chaqirilmagan shaxslar oʻtaydigan harbiy xizmat turidir. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini safarbarlik chaqiruvi rezerviga olish Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari tomonidan safarbarlik chaqiruvi rezervida xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi.

11. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmat — davlat bilan harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik oʻrtasida tuziladigan kontraktga binoan ixtiyoriy ravishda Qurolli Kuchlar safidagi haqiqiy harbiy xizmatga kirgan fuqarolar oʻtaydigan harbiy xizmat turidir.

12. Rezervchilar xizmati — Qurolli Kuchlarning qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarini urush davri shtatlariga qadar butlash, shuningdek urush davri tuzilmalarini kengaytirish maqsadida haqiqiy harbiy xizmatni hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlardan boʻlgan harbiy xizmatga majburlar uchun umumiy harbiy majburiyat asosida joriy etiladigan harbiy xizmat turidir.

13. Harbiy xizmatga birinchi marta yoki ixtiyoriy ravishda (kontrakt boʻyicha) kirgan fuqarolar Vataniga, Oʻzbekiston Respublikasi xalqi va Prezidentiga sodiqlik toʻgʻrisida qasamyod qabul qiladilar.

14. Haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning boshlanishi deb:

a) muddatli xizmatga chaqirilgan chaqiriluvchilar va zaxiradagi ofitserlar uchun — harbiy qismga joʻnash maqsadida mudofaa ishlari organida hozir boʻlgan kun;

b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirganlar harbiy xizmatchilar uchun — harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontrakt kuchga kirgan kun;

v) vazirliklarning oliy harbiy taʼlim muassasalariga kursant lavozimiga hamda oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan taʼlim muassasalariga oʻqishga kirgan chaqiriluvchilar va harbiy xizmatga majburlar uchun — tegishli taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilingan kun;

g) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy lavozimga tayinlangan shaxslar uchun — tegishli farmon, qaror yoki farmoyish imzolangan kun hisoblanadi.

15. Haqiqiy harbiy xizmat muddatlari kalendar hisobida:

a) muddatli harbiy xizmatni oddiy askarlar va ofitserlar lavozimlarida oʻtayotgan harbiy xizmatchilar uchun — oʻn ikki oy;

b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan harbiy xizmatchilar uchun — kontraktda koʻrsatilgan muddat;

v) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan harbiy lavozimga tayinlangan shaxslar uchun — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon, qaror yoki farmoyishiga muvofiq vazifalarni bajarish davri etib belgilanadi.

Harbiy xizmat muddati haqiqiy harbiy xizmat boshlangan kundan hisoblanadi.

Rezervdagi harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olingan fuqarolar harbiy yigʻinlar oʻtkazilayotgan davrda haqiqiy harbiy xizmatni oʻtaydilar.

16. Fuqarolarga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olinganidan soʻng, shuningdek oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlari va oliy taʼlim muassasalari harbiy tayyorgarlik kurslarida oʻqishni tugatgan talabalarga oliy taʼlim muassasani bitirganidan soʻng shaxsiy raqam, belgilangan namunadagi jetonlar va shaxsni tasdiqlovchi guvohnomalar beriladi.

17. Harbiy xizmat nazarda tutilgan vazirlik, davlat qoʻmitasi va idoralarining harbiy qismi, qoʻshilma, harbiy boshqaruv organi, korxona, muassasa, tashkilot va harbiy tuzilmalari hamda ularda ishlash yoki oʻqish harbiy xizmatga tenglashtirilgan tashkilot va muassasalarda (keyingi oʻrinlarda — harbiy qism) harbiy xizmatchi rezervga boʻshatilishi yoki isteʼfoga chiqarilishi munosabati bilan harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan chiqarilgan kun uning uchun haqiqiy harbiy xizmatning tugashi (oxirgi kuni) deb hisoblanadi.

18. Kalendar hisobida kamida oʻn yil xizmat qilgan ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga harbiy xizmatdan boʻshatilayotganda haqiqiy harbiy xizmat muddatiga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi:

oliy taʼlim muassasasining kunduzgi boʻlimidagi bir oy oʻqish muddati bir oy xizmat muddati hisobida;

oliy taʼlim muassasasini tamomlaganidan soʻng ixtisosligiga mos keladigan lavozimlardagi bir oylik ish staji bir oylik xizmat hisobida.

Pensiyani hisoblash vaqtida harbiy xizmatdan tashqari davlat xizmatlarining boshqa turlari nazarda tutilgan vazirliklardagi xizmat maxsus unvon berilgan kundan boshlab harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi apparati bilan kelishilgan holda davlat organlari va tashkilotlari xodimlarini Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga harbiy xizmatga olishda ularning oliy taʼlim muassasalaridagi oʻqish muddatlari va oldingi ish joylaridagi mehnat staji pensiyani hisoblashda bir oylik oʻqish (ish) bir oylik xizmat hisobida haqiqiy harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanadi.

Oliy yuridik maʼlumotga ega harbiy prokuraturaning ofitserlar tarkibi harbiy xizmatchilariga oliy taʼlim muassasasidagi oʻqish, ichki ishlar vazirligi organlaridagi xizmat, shuningdek ulardagi ish huquqni muhofaza qilish faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan sudlar, prokuratura va adliya organlari va muassasalaridagi uzluksiz ish staji ularning harbiy xizmat muddatiga qoʻshib yoziladi.

19. Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmat muddatiga quyidagilar qoʻshib hisoblanmaydi (ushbu Nizomning 20-bandida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno):

a) harbiy xizmatchining intizomiy harbiy qismda boʻlish davri;

b) sudning ayblov hukmi chiqqan harbiy xizmatchiga nisbatan jinoyatning oldini olish chorasi sifatida qamoqda ushlab turilgan davri;

v) xizmat boʻyicha cheklash koʻrinishidagi jazo muddatini oʻtash davri, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno;

g) harbiy qismni oʻzboshimchalik bilan tashlab ketilgan muddat.

20. Intizomiy qismda jazoni oʻtab, belgilangan muddati tugagandan soʻng yoki muddatidan ilgari ozod etilgan, harbiy ixtisoslikka ega boʻlgan harbiy xizmatchiga, shuningdek xizmat boʻyicha cheklash koʻrinishidagi jazo muddatini oʻtagan, umumharbiy nizomlar talablarini qatʼiy bajarayotgan, xizmatni benuqson oʻtayotgan harbiy xizmatchiga uning intizomiy harbiy qismda boʻlgan yoki xizmat boʻyicha cheklov davri Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda harbiy xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanishi mumkin.

21. Harbiy xizmatning umumiy davomiyligi, harbiy xizmatchining ham chaqirilishi boʻyicha va ham kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatning jami vaqtini, shu jumladan haqiqiy harbiy xizmatga qaytadan kirishni oʻz ichiga oladi.

Harbiy xizmatning umumiy davomiyligi kalendar va imtiyozli hisobdagi harbiy xizmatdan iborat boʻladi.

Kalendar hisob — bu harbiy xizmatchining yil, oy va sutkalarda ifodalangan haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan rasmiy umumiy davridir.

Pensiya, ijtimoiy imtiyozlar tayinlash yoki toʻlash uchun imtiyozli hisob-kitob Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq belgilanadi.

22. Jangovar harakatlarda yoki terroristik tashkilotlarning qurollangan tuzilmalarini aniqlash va yoʻq qilish boʻyicha maxsus operatsiyalarni oʻtkazish davomida jangovar vazifalarni bajarishda qatnashgan, shu jumladan, yuqorida koʻrsatilgan harakatlarda qatnashish davrida yarador boʻlgani, shuningdek ozodlikdan mahrum etilishi koʻrinishida jazoni oʻtash davri hamda keyinchalik reabilitatsiya qilingan harbiy xizmatchilarga (jarohat va travma olgani, kontuziya boʻlgani) kasallangani sababli davolash muassasalarida boʻlgan bir kuni imtiyozli ravishda xizmatning uch kuniga teng hisoblanadi.

23. Muddatli harbiy xizmatga oʻn sakkiz yoshdan yigirma yetti yoshgacha boʻlgan fuqarolar, shuningdek muqaddam haqiqiy harbiy xizmatni oʻtamagan ofitserlar chaqiriladi.

Fuqarolarni chaqirish, yigʻish va ularni muddatli harbiy xizmatga joʻnatish va harbiy qismlarda qabul qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi bilan belgilanadi.

24. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish yoki undan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan chaqiriluvchilar Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga (keyingi oʻrinlarda — Tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizom) muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtadilar.

Chaqiriluvchining tibbiy koʻrik natijalariga muvofiq Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi Rahbariyat kengashi muddatli harbiy xizmatga chaqirish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

25. Muddatli harbiy xizmatni, safarbarlik chaqiruv rezervidagi xizmatni yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtamagan hamda “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq ularga chaqirish muddatini kechiktirish taqdim qilinishi uchun asoslarga ega boʻlmagan qirq yoshgacha boʻlgan zaxiradagi ofitserlar tinchlik davrida Oʻzbekiston Respublikasi mudofaa vazirining buyrugʻiga binoan ofitserlar tarkibi lavozimlarida muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun chaqirilishi mumkin.

26. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilish muddatini kechiktirish yoki chaqirilishdan ozod etilish huquqiga ega boʻlmagan zaxiradagi ofitserlar tibbiy koʻrik toʻgʻrisidagi Nizomga muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtkaziladi. Tibbiy koʻrik natijalariga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan nomzodlarga shaxsiy yigʻmajildlar va boshqa zarur hujjatlar mudofaa ishlari organlari tomonidan rasmiylashtiriladi.

27. Zaxiradagi ofitserni haqiqiy xizmatga chaqirish toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirmaga asosan mudofaa ishlari organi ofitserga harbiy qism va unga kelish muddatlari koʻrsatilgan yoʻllanmani, zarurat tugʻilganda harbiy tashish hujjatlarini taqdim etadi.

28. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan zaxiradagi ofitser yoʻllanmaga muvofiq harbiy qismga keladi, yetib kelgan kuni harbiy qism komandirining buyrugʻiga binoan shaxsiy tarkib roʻyxatiga kiritiladi va barcha taʼminot turlariga qoʻyiladi.

29. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan zaxiradagi ofitserlar uni oʻtayotganlarida ushbu Nizomda nazarda tutilgan oʻziga xos jihatlarni hisobga olgan holda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bilan teng ravishda majburiyatlarni bajaradilar va barcha huquq, imtiyoz va taʼminot turlaridan foydalanadilar.

30. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar Qurolli Kuchlarning professional asosini tashkil etadi hamda qoʻshilma, harbiy qism va boʻlinmalarning jangovar shayligi va jangovar qobiliyatini belgilab beradi.

31. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga quyidagi talablarga javob beradigan fuqarolar qabul qilinadi:

a) oddiy askar va serjantlar tarkibi lavozimlariga — oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar va ayollar hamda muddatli harbiy xizmatni oʻtagan harbiy xizmatchilar;

b) oddiy askarlar va serjantlar tarkibi lavozimlariga — muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan oddiy askar va serjantlar tarkibidagi qirq yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar;

v) oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlariga — muddatli harbiy xizmatni yoki safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtagan va oliy maʼlumotga ega oʻttiz yoshgacha boʻlgan harbiy xizmatga majburlar;

g) oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari lavozimlariga — oʻn yetti yoshdan yigirma uch yoshgacha boʻlgan, shu jumladan oʻqishga qabul qilingan yili oʻn yetti yoshga toʻladigan fuqarolar, shuningdek oʻn sakkiz yoshdan yigirma besh yoshgacha boʻlgan, shu jumladan oʻqishga qabul qilingan yili oʻn sakkiz yoshga toʻladigan, ofitserlar tarkibi harbiy unvonlariga ega boʻlmagan harbiy xizmatchilar va harbiy xizmatga majburlar, shuningdek yigirma olti yoshgacha boʻlgan va oliy harbiy taʼlim muassasalarida oʻqish istagini bildirgan Oʻzbekiston Respublikasi oliy taʼlim muassasalarining talabalari;

d) ofitserlar tarkibi lavozimlariga — qirq yoshgacha boʻlgan rezervdagi va zaxiradagi ofitserlar.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirayotgan nomzodlarga qoʻyilgan maxsus antropometrik parametrlar vazirliklar tomonidan belgilanadi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar lavozimlarini butlash uchun yuksak kasbiy tayyorgarlik va faoliyatida katta tajribaga ega boʻlgan, kontrakt boʻyicha harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetmagan fuqarolarni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi apparati bilan kelishilgan holda vazirlik rahbarining qaroriga koʻra harbiy xizmatga qabul qilishga ruxsat etiladi.

32. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish uchun harbiy-kasbiy saralash (keyingi oʻrinlarda — saralash) tashkillashtiriladi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi nomzodlarini saralash tanlov asosida oʻtkaziladi va vazirliklar zimmasiga yuklanadi.

Fan, madaniyat va sport arboblari orasidan nomzodlar vazirlik tomonidan belgilangan tartibda saralashdan oʻtmasdan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi mumkin.

33. Nomzodlarni saralashni amalga oshirish uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga nomzodlarni saralash komissiyalari tuziladi. Saralash komissiyalarini tuzish boʻyicha vazirlik mansabdor shaxslarining vakolatlari va ularga boʻysunuvchi boʻlinmalarda saralashni oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

34. Nomzod Tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq tibbiy koʻrikdan oʻtkazilib, uning natijalari boʻyicha nomzodning harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida xulosa chiqariladi.

35. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqaro oʻzi yashab turgan joyidagi vazirlikning hududiy vakolatli organiga yoki unga boʻysunuvchi harbiy qismga ariza bilan murojaat qiladi.

36. Muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan fuqaro oʻz arizasida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshaganligining sababi va holatlarini koʻrsatib oʻtadi. Bunda vazirlikning kadrlar organi tomonidan kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshash sabablariga aniqlik kiritilganidan soʻng nomzodga saralash tadbirlarida qatnashishga ruxsat berish haqida qaror qabul qilinadi.

37. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarning arizalarini koʻrib chiqish uchun qabul qiladi.

38. Arizasi koʻrib chiqish uchun qabul qilingan fuqaro kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun nomzod hisoblanadi (keyingi oʻrinlarda — nomzod).

Vazirliklar boshqaruv organlarining rasmiy soʻrovnomasi (yozma koʻrsatmasi)ga binoan nomzodlarning zarur boʻlgan hujjatlari mudofaa ishlari organlari tomonidan vazirliklarning tegishli boʻlinmalariga yuboriladi.

39. Nomzodga oʻrganish va saralash oʻtkazilishining istalgan bosqichida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga quyidagi holatlarda rad javobi berilishi mumkin:

a) Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi boʻlmagan, shuningdek boshqa davlatning fuqaroligi mavjud boʻlganda;

b) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish imkonini beruvchi qonunda belgilangan yosh chegarasidan oʻtganda;

v) agarda erkak fuqaro harbiy xizmatga majbur boʻlmasa;

g) Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq kontrakt tuzish huquqi boʻlmasa;

d) fuqaroga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan, unga nisbatan dastlabki tergov yoki surishtiruv olib borilayotgan, jinoiy ish sudda koʻrilayotgan boʻlsa (bu holatlarda nomzodni qayta koʻrib chiqish jinoiy ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilinganidan soʻng amalga oshiriladi);

e) jazo chorasidan va amnistiya qoʻllanilganidan qatʼiy nazar sodir etgan jinoyati uchun ayblov hukmi mavjud boʻlsa;

j) agar fuqaro muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan va harbiy xizmatchining nomiga dogʻ tushiruvchi xatti-harakatni sodir etgani yoki xizmat vazifasiga noloyiq boʻlib qolganligi sababli boʻshatilgan boʻlsa;

z) vazirliklarning maxsus talablariga javob bermasa;

i) sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilsa;

40. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism belgilangan muddatlarda nomzodlarni oʻrganish va saralash ishlarini tashkillashtiradi.

41. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash istagini bildirgan muddatli harbiy xizmatchi muddatli harbiy xizmatning kalendar hisobi boʻyicha muddati tugashidan kamida uch oy oldin bevosita komandiri (boshligʻi) nomiga bildirgi bilan murojaat qiladi.

42. Harbiy qismlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash istagini bildirgan muddatli harbiy xizmatchilarning bildirgilarini koʻrib chiqish uchun qabul qiladilar.

43. Bildirgisi koʻrib chiqish uchun qabul qilingan muddatli harbiy xizmatchi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun nomzod deb hisoblanadi.

44. Muddatli harbiy xizmatchilar orasidan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan nomzodga oʻrganish va saralash oʻtkazilishining istalgan bosqichida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirishga quyidagi holatlarda rad javobi berilishi mumkin:

a) unga nisbatan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan, dastlabki tergov ishlari olib borilayotgan, jinoiy ish sudda koʻrilayotgan boʻlsa, jinoiy ish boʻyicha yakuniy qaror qabul qilinganiga qadar;

b) jazo chorasidan va amnistiya qoʻllanilganidan qatʼiy nazar sodir etgan jinoyati uchun ayblov hukmi boʻlsa;

v) harbiy xizmatchini keyingi saralash tadbirlariga taqdim etish maqsadga muvofiq emasligi haqida harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan qaror qabul qilingan boʻlsa;

g) vazirlikning maxsus talablariga javob bermasa.

45. Harbiy qismning kadr organi qabul qilingan bildirgini belgilangan muddatda koʻrib chiqadi va nomzodlarni oʻrganish ishlarini tashkillashtiradi.

46. Harbiy xizmatchining keyingi saralash tadbirlarida qatnashishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi qaror harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan bir oy muddatda qabul qilinadi.

47. Harbiy qismning kadr organi harbiy qism qoʻmondonligining qaroriga asosan muddatli harbiy xizmatchiga oid materiallarini tegishli saralash komissiyalariga taqdim etadi.

48. Saralash quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

a) nomzodni dastlabki oʻrganish (hujjatlarni yigʻish va oʻrganish, suhbat);

b) tibbiy koʻrik;

v) psixologik oʻrganish (intellektual rivojlanganlik darajasi va psixoemotsional barqarorligi baholanadi);

g) jismoniy tayyorgarlik darajasini baholash;

d) nomzodning kasbiy nuqtai nazardan harbiy xizmat uchun muhim sifatlarini oʻrganish boʻyicha vazirlik tomonidan belgilanuvchi boshqa turdagi sinov (tekshiruv) turlari.

49. Muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlar orasidan nomzodlarni saralash quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

a) nomzodni oʻrganish (hujjatlarni yigʻish va oʻrganish, suhbat);

b) attestatsiya (malaka) komissiyasining majlisida koʻrib chiqish.

Muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlarni attestatsiya (malaka) komissiyalari majlisida koʻrib chiqish natijalari boʻyicha nomzodni kontrakt boʻyicha harbiy xizmat talablariga mos kelishi haqida xulosa chiqariladi.

50. Saralash natijalari umumlashtirilib, uning yakunlariga koʻra nomzodni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga muvofiqligi haqida xulosa chiqariladi va bu toʻgʻrisida saralash komissiyasining bayonnomasi tuziladi.

51. Saralash komissiyasining bayonnomasi tasdiqlangan vaqtidan boshlab kadrlar organlari tomonidan bir yil davomida amalga oshirish uchun haqiqiy hisoblanadi, tibbiy koʻrik natijalari bundan mustasno.

Saralash natijalari nomzodni saralashning oʻrnatilgan shakldagi kartasida aks ettiriladi.

52. Saralashdan muvaffaqiyatli oʻtgan nomzodlar garnizon (hududiy) harbiy-tibbiy komissiyalariga tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun (saralash komissiyasi bayonnomasidan koʻchirma, shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport, harbiy guvohnoma) nusxasi, narkologik, sil kasaliga qarshi kurash, teri-tanosil, psixonevrologik dispanserlar va OITSga qarshi kurash markazidan olingan maʼlumotnoma, soʻnggi besh yil ichidagi ambulator bemorning tibbiy kartasidan koʻchirma, majburiy diagnostika tadqiqotlarining natijalari bilan birga) yuboriladi.

53. Saralash komissiyasi tomonidan nomzodning kontrakt boʻyicha harbiy xizmat talablariga mos emasligi haqida qaror qabul qilingan taqdirda nomzod ushbu qaror bilan imzo ostida xabardor qilinadi.

54. Vazirlikning hududiy vakolatli organi yoki harbiy qism komandirlari saralash komissiyasi bayonnomasidan koʻchirmani (nusxani) olgach, nomzodni u bilan tanishtirishni amalga oshiradi.

55. Nomzod maʼlumoti va mutaxassisligi boʻyicha tayyorgarlik darajasiga koʻra saralashni oʻtkazgan vazirlikning talablariga javob berishi kerak.

56. Nomzod kasbiy tayyorgarlik darajasining kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirayotganlar uchun belgilangan talablarga mosligini aniqlash saralashni oʻtkazgan vazirlik vakillari zimmasiga yuklanadi.

57. Nomzod vazirlik tomonidan belgilangan tartibda maxsus tekshiruv yoki muvofiqlashtirishdan oʻtadi (maxfiy maʼlumotlar bilan ishlash uchun belgilangan shakldagi ruxsatnomaga ega nomzodlar bundan mustasno), zarurat tugʻilganda esa — davlat siri boʻlgan maʼlumotlar bilan ishlash uchun ruxsatnoma rasmiylashtiriladi.

Davlat sirlari bilan ishlash uchun ruxsatnoma rasmiylashtiriladigan harbiy xizmatchilar lavozimlarining roʻyxati va maxsus tekshiruvni oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

58. Nomzod quyidagi hollarda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga javob bermaydi deb hisoblanadi:

a) u tibbiy koʻrik natijalariga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz yoki keyinchalik qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazish sharti bilan davolanishga muhtoj deb topilsa;

b) saralash natijalariga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga mos emas deb topilsa;

v) agarda u vazirlikning maxsus talablariga noloyiq boʻlsa.

59. Saralash natijalariga koʻra kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga muvofiq deb topilgan nomzodga shaxsiy yigʻmajild rasmiylashtiriladi.

Yigʻmajildlarni rasmiylashtirish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

60. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga saralash yakuniga koʻra eng yuqori natijalarga erishgan nomzodlar boʻsh lavozimlar mavjud boʻlgan taqdirda qabul qilinadi.

61. Saralashdan oʻtgan nomzodning shaxsiy hujjatlari yigʻmajildi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish va lavozimga tayinlash toʻgʻrisida yakuniy qarorni qabul qilish uchun boʻysunuv boʻyicha yuqori turuvchi kadr organlariga joʻnatiladi.

62. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish va lavozimga tayinlash toʻgʻrisida vazirlik rahbarlarining yoki harbiy xizmatga qabul qilish, lavozimga tayinlash, xizmat joyi va lavozimini oʻzgartirish hamda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatdan boʻshatish tartibi va mansabdor shaxslarning vakolatlarini belgilovchi nomenklaturaga muvofiq boshqa mansabdor shaxsning buyrugʻi (shaxsiy tarkib boʻyicha) chiqariladi.

63. Kadr organlarining mansabdor shaxslari buyruq imzolangandan keyingi besh ish kunidan kechikmasdan komandirlar (boshliqlar)ning buyruqlaridan koʻchirmalar yoki yozma xabarnomalarni mudofaa ishlari organlari (vazirliklarning hududiy vakolatli organlari) va nomzodlar tayinlangan harbiy qismlarga yuboradi.

64. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi buyruqlardan koʻchirmalar yoki yozma xabarnomalar asosida nomzodga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtash joyiga joʻnash uchun yoʻllanma va harbiy tashish hujjatlari (zarurat boʻlganda) beriladi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi buyruqdan (shaxsiy tarkib boʻyicha) koʻchirma asosida harbiy xizmatchi harbiy qismga kelgandan soʻng, harbiy qism komandiri u bilan uch kunlik muddatda vazirlik nomidan dastlabki (yangi) kontraktni tuzadi va bu haqda harbiy qism komandirining buyrugʻi chiqariladi.

65. Kontraktning qonuniy kuchga kirgani toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma shaxsiy yigʻmajildga qoʻshib qoʻyiladi.

66. Nomzodning shaxsiy yigʻmajildi yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinganlik toʻgʻrisidagi yozma xabarnoma uni harbiy hisobdan chiqarish uchun mudofaa ishlari organlariga yuboriladi.

67. Fuqarolarni (harbiy xizmatchilarni) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish tadbirlarini oʻtkazish vaqtida quyidagi majburiyatlar yuklanadi:

a) mudofaa ishlari organlariga:

vazirliklar va harbiy qismlarning fuqarolarni saralash uchun talabnomalarini toʻplash va umumlashtirish;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarni vazirliklarning talabnomalariga asosan xizmat joylari va lavozimlar toʻgʻrisida xabardor qilish;

zarur nomzodlar mavjudligi haqida vazirliklarni xabardor qilish;

nomzodlar bilan suhbat oʻtkazish uchun ularning vazirlik vakillari bilan uchrashuvini tashkillashtirish (mudofaa ishlari boshqarmalarida);

nomzodlarning shaxsiy yigʻmajildlarini kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish uchun joʻnatish;

nomzodlarni xizmatni oʻtash uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga joʻnatish;

b) vakolatli hududiy organga, harbiy qism qoʻmondonligiga:

harbiy qismda mavjud boʻsh lavozimlarni butlash uchun harbiy hisobdagi ixtisoslikni koʻrsatgan holda komandirlik pogʻonasi boʻyicha talabnomalarni taqdim etish;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisida fuqarolarning murojaatlarini koʻrib chiqish;

muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilar hamda rezervdagi va zaxiradagi harbiy xizmatga majburlar orasidan nomzodlar tanlovini tashkillashtirish;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan harbiy xizmatchilarning hujjatlarini qabul qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;

nomzodlarning shaxsiy yigʻmajildlari va boshqa materiallarini rasmiylashtirish, ularni harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisida qaror chiqarish va kontraktlar tuzish uchun yuborish ishlarini tashkillashtirish;

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va muddatli harbiy xizmatchilar orasidan tanlangan nomzodlar bilan kontraktlar tuzish ishlarini tashkillashtirish;

v) vazirliklar rahbarlariga:

kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish toʻgʻrisidagi murojaatlarni koʻrib chiqish boʻyicha ishlarni tashkillashtirish;

kadrlar organlarining zarur hujjatlarni rasmiylashtirish hamda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish istagini bildirgan fuqarolarni (harbiy xizmatchilarni) saralash tadbirlaridan oʻtish uchun joʻnatish ishlarini tashkillashtirish;

mansabdor shaxslarning vazirlik nomidan fuqarolar (harbiy xizmatchilar)ni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash va ular bilan kontraktlar tuzish vakolatlarini belgilash;

fuqarolar (harbiy xizmatchilar)ni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish, ularni lavozimga tayinlash va ularga harbiy unvonlar berish;

alohida toifadagi fuqarolar (harbiy xizmatchilar) bilan kontraktlar tuzish.

68. Boʻsh lavozimlarning mavjudligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (harbiy-hisob ixtisosligi koʻrsatilgan holda) vazirliklarning butlash organlari tomonidan belgilangan tartibda taqdim qilinadi.

69. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi fuqarolarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga saralash va qabul qilish masalalarida vazirliklar oʻrtasidagi oʻzaro hamkorlikni tashkillashtiradi.

Qonunchilikka muvofiq vazirliklar zimmasiga fuqarolarni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish bilan bogʻliq boshqa vazifalar ham yuklatilishi mumkin.

70. Qurolli Kuchlar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilari oddiy askarlar, serjantlar va ofitserlar tarkibiga boʻlinadi.

Oddiy askarlar tarkibi — “oddiy askar” unvoniga ega boʻlgan harbiy mutaxassislardir.

Serjantlar tarkibi — “kichik serjant”, “III darajadagi serjant”, “II darajadagi serjant”, “I darajadagi serjant”, “katta serjant” (kema tarkibidagi ularga tenglashtirilgan) harbiy unvonlarga ega boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar.

Ofitserlar tarkibi — “leytenant”dan “armiya generali”gacha harbiy unvonlarga ega boʻlgan harbiy xizmatchilar.

71. Kontrakt yozma shaklda mazkur Nizomning 1-, 2- va 3-ilovalarida keltirilgan harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi Namunaviy kontraktga muvofiq tuziladi.

Harbiy xizmat uchun tuzilgan kontraktning kuchga kirgani komandirning (boshliqning) buyrugʻi bilan eʼlon qilinadi.

72. Kontrakt shartlari bir tomonlama oʻzgartirilishi mumkin emas, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq boʻlishi shart va tomonlarning bajarishi uchun majburiy hisoblanadi.

73. Kontrakt dastlabki yoki yangi boʻlishi mumkin.

Dastlabki kontrakt bu ixtiyoriy ravishda birinchi marta harbiy xizmatga kiruvchi fuqaro bilan tuzilgan kontrakt hisoblanadi.

Yangi kontrakt bu joriy kontraktning muddati tugagan harbiy xizmatchi yoki ilgari kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtagan fuqaro bilan tuzilgan kontrakt hisoblanadi.

74. Kontrakt tuzish, uni bekor qilish, shuningdek u bilan bogʻliq boshqa munosabatlar ushbu Nizom va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan tartibga solinadi.

75. Kontrakt quyidagi harbiy xizmatchilar bilan tuzilishi mumkin emas:

haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning chegara yoshidan oʻtgan, shu jumladan ushbu Nizomda koʻzda tutilgan xizmat muddatini uzaytirishni hisobga olgan holatlarda, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlangan harbiy xizmatchilar bundan mustasno;

sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqsiz deb topilgan;

muqaddam oʻta ogʻir va ogʻir jinoyat sodir etganligi uchun sudlangan, jazo chorasidan, sudlanganligi olib tashlangan yoki sudlanganlik holati tugallangan va amnistiya qoʻllanganidan qatʼiy nazar;

xizmati yuzasidan salbiy tavsiflangan.

76. Quyidagi holatlar ham nomzod bilan dastlabki kontrakt tuzishni rad etishga asos boʻladi:

a) nomzodning kasbiy tayyorgarligiga mos keluvchi vakant lavozimlarning yoʻqligi;

b) muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserni kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kiruvchilar uchun belgilangan talablarga mos kelmasligi toʻgʻrisida attestatsiya (malaka) komissiyasining qarori.

77. Kontrakt tuzishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror yozma ravishda rasmiylashtiriladi, tegishli komandir (boshliq) tomonidan imzolanadi va harbiy qismning gerbli muhri bilan tasdiqlanadi. Qaror fuqaroga (harbiy xizmatchiga) imzo ostida yetkaziladi va hisob hujjatlariga qoʻshib qoʻyiladi. Qarorda kontrakt tuzishni rad etish sabablari koʻrsatiladi.

78. Kontraktda quyidagilar koʻrsatiladi:

a) kontrakt tuzuvchi nomzodning harbiy unvoni, familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan yili, kuni va oyi;

b) davlat manfaatlarini himoya qiluvchi vazirlikning nomi, mazkur vazirlik nomidan kontraktni imzolovchi mansabdor shaxsning lavozimi, harbiy unvoni, ismi, otasining ismi va familiyasi;

v) nomzod va vazirlik nomidan imzolovchi mansabdor shaxs tomonidan kontrakt imzolangan sana.

Nomzod va mansabdor shaxsning imzolaridan keyin quyidagilar koʻrsatiladi:

a) kontrakt qonuniy kuchga kirganligi toʻgʻrisida eʼlon qilingan buyruqning sanasi va raqami;

b) kontrakt bekor qilinishining sababi, buyruqning sanasi va raqami (u bekor qilingandan keyin).

79. Kontrakt shartlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

a) fuqaro (harbiy xizmatchi)ning majburiyatlari vazirlikning harbiy qismlarida kontraktda belgilangan muddat mobaynida harbiy xizmatni oʻtash, harbiy xizmatchilarning Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan umumiy, lavozim va maxsus majburiyatlarini vijdonan bajarish;

b) davlatning harbiy xizmatchi oldidagi majburiyatlari, harbiy xizmatchi va uning oila aʼzolarining huquqlarini Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda saqlash va himoya qilish;

v) kontrakt amal qiladigan muddatda harbiy xizmatchi va vazirlikning (idoraning) huquqlari;

g) kontrakt shartlarini buzganliklari uchun tomonlarning javobgarligi.

80. Tomonlarning kelishuvi asosida va Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq Qurolli Kuchlar safidagi harbiy xizmatning oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda harbiy xizmatni oʻtash boʻyicha qoʻshimcha shartlar belgilanishi mumkin.

81. Vazirlik nomidan kontraktni imzolash huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslarning roʻyxati uning rahbari tomonidan tasdiqlanadi.

82. Kontrakt ikki nusxada, davlat yoki rus tilida (nomzodning xohishiga koʻra) tuziladi, har biri uni tuzgan shaxslar tomonidan imzolanadi. Kontraktni imzolagan mansabdor shaxsning imzosi gerbli muhr bilan tasdiqlanadi.

83. Kontrakt tomonlar imzolagan kundan boshlab kuchga kiradi, uning qonuniy kuchga kirishi toʻgʻrisida komandir (boshliq)ning tegishli buyrugʻi chiqariladi. Buyruqdan koʻchirma harbiy xizmatchining shaxsiy yigʻmajildiga qoʻshib qoʻyiladi.

84. Kontrakt qonuniy kuchga kirgandan soʻng kontraktlarni qayd etish kitobida roʻyxatga olinib, birinchi nusxasi harbiy xizmatchining shaxsiy hujjatlari yigʻmajildiga qoʻshiladi, ikkinchi nusxasi esa harbiy xizmatchiga beriladi.

85. Kontrakt muddati u qonuniy kuchga kirgan kundan (kalendar sanadan) boshlab hisoblanadi.

86. Kontrakt quyidagi hollarda bekor qilinadi:

a) harbiy xizmatchining kontrakt muddati tugamasdan harbiy xizmatdan boʻshashi sababli harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan oʻchirilgan kundan boshlab;

b) harbiy xizmatchining halok boʻlishi (vafoti), bedarak yoʻqolgan deb tan olingan yoki vafot etgan deb eʼlon qilingani sababli harbiy qism shaxsiy tarkibi roʻyxatidan oʻchirilgan (chiqarilgan) kundan boshlab;

v) kontrakt muddati tugaganligi munosabati bilan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va mazkur Nizomda belgilangan holatlar bundan mustasno;

g) mazkur Nizomda nazarda tutilgan hollarda harbiy xizmatchi bilan yangi kontrakt tuzilgan kundan boshlab.

87. Mazkur Nizomda belgilangan asoslarda kontrakt tomonlardan birining tashabbusi bilan muddatidan ilgari bekor qilinishi mumkin.

88. Tabiiy va texnogen xarakterga ega favqulodda vaziyatlarning oqibatlarini bartaraf etish va aksilterror tadbirlarni oʻtkazish boʻyicha vazifalarni bajarishga jalb etilgan harbiy xizmatchi bilan tuzilgan kontrakt koʻrsatib oʻtilgan holatlar tugaguniga qadar tomonlardan birining tashabbusi bilan muddatidan ilgari bekor qilinishi mumkin emas.

89. Kontraktning muddatidan ilgari bekor qilingani haqida tegishli buyruq chiqariladi, bu toʻgʻrida kontraktda uni bekor qilish sanasi va asoslari toʻgʻrisidagi yozuvlar koʻrsatiladi. Yozuvlar kontraktning ikkala nusxasida ham koʻrsatiladi va komandir (boshliq)ning imzosi hamda harbiy qismning gerbli muhri bilan tasdiqlanadi.

90. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlangan harbiy xizmatchi kontrakt tuzmasdan harbiy xizmatni oʻtaydi.

Bunda, koʻrsatib oʻtilgan mansabdor shaxsning kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchining barcha huquqlari saqlanib qoladi. Mansabdor shaxs koʻrsatib oʻtilgan lavozimdan ozod etilganida, u xizmatni oldingi kontrakt boʻyicha davom ettiradi, agar lavozimda boʻlish davrida belgilangan kontraktning muddati tugagan yoxud u yoʻq boʻlgan taqdirda, u bilan bir oy muddatda yangi kontrakt tuziladi yoki uni boʻshatish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.

91. Dastlabki kontrakt ilgari kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmatni oʻtamagan fuqarolar (harbiy xizmatchilar) bilan tuziladi.

92. Kontrakt oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kiruvchi fuqarolar bilan ushbu taʼlim muassasasining shaxsiy tarkib roʻyxatiga kiritilgan kuni tuziladi. Oliy harbiy taʼlim muassasalari kursantlari Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligi kunida Vatanga, Oʻzbekiston Respublikasi xalqi va Prezidentiga sodiqlik qasamyodini qabul qiladilar.

Oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari oʻqish muddati davomida muddatli harbiy xizmatchilar uchun qonunchilikda belgilangan huquq va imtiyozlardan foydalanadilar.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar tarkibi orasidan boʻlgan oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlarida oʻqish davrida: berilgan harbiy unvonlar boʻyicha okladlar; oxirgi egallagan lavozim boʻyicha okladlar; xizmat yili uchun foiz moyanasi; maxsus moddiy ragʻbatlantirish fondidan har oylik ustama toʻlov, qoʻshinlar jangovar shayligini saqlash uchun bir marta toʻlanadigan pul mukofoti; uzluksiz harbiy xizmati uchun bir marta toʻlanadigan pul mukofoti; moddiy yordam olish huquqi saqlanib qoladi. Harbiy xizmatchilarning pul taʼminoti toʻgʻrisidagi Nizomda nazarda tutilgan boshqa ustama va qoʻshimcha toʻlovlar, pul mukofotlari, bir marta toʻlanadigan, badal va boshqa toʻlovlar toʻlanmaydi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar orasidan boʻlgan oliy harbiy taʼlim muassasalarining oilali yoki qaramogʻidagi shaxslari boʻlgan kursantlarda, oila aʼzolari va qaramogʻidagi shaxslarning ular bilan birgalikda yashash sharti bilan, turarjoy xonalarining ijarasi uchun har oyda toʻlanadigan pul badalini oʻqish joyi boʻyicha olish huquqi saqlanib qoladi.

93. Ayollar ushbu Nizomning 127-bandi talablarini hisobga olgan holda ayol harbiy xizmatchilar egallashi mumkin boʻlgan vakant lavozimlar mavjud boʻlgan taqdirda ushbu lavozimlarga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olinishlari mumkin.

94. Vazirlik nomidan dastlabki kontrakt:

a) vazirlik rahbarining qarori bilan belgilangan mansabdor shaxslar bilan kontrakt boʻyicha haqiqiy harbiy xizmat besh yil muddatga tuziladi. Agar shaxsning haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishining chegara yoshigacha besh yildan kam muddat qolgan boʻlsa, u bilan kontrakt chegara yoshiga yetish muddatigacha tuziladi;

b) oliy harbiy taʼlim muassasalariga kursant lavozimiga besh yil mobaynida ofitserlar tarkibi lavozimlarida majburiy xizmatni oʻtash sharti bilan oʻqish muddati — oliy harbiy taʼlim muassasa boshligʻi tomonidan tuziladi.

95. Dastlabki kontrakt quyidagilar bilan tuziladi:

a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olingan fuqaro bilan — yoʻllanma bilan harbiy qismga kelgandan soʻng uch kun mobaynida;

b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga kirgan fuqaro bilan — ushbu koʻrsatilgan muassasaga kursant lavozimiga olingan kuni;

v) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olingan muddatli harbiy xizmatchi bilan — muddatli harbiy xizmatning muddati tugashi bilan uch kun mobaynida.

96. Harbiy xizmatning dastlabki kontraktda nazarda tutilgan muddati tugaganidan keyin xizmat muddati yangi kontrakt tuzilishi bilan navbatdagi muddatga uzaytirilishi mumkin.

97. Harbiy xizmatni davom ettirish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi bilan quyidagi hollarda yangi kontrakt tuziladi:

a) oldingi kontrakt muddati tugaganda;

b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilinganida (ofitserlar tarkibidan tashqari);

v) oliy harbiy taʼlim muassasasini tugatgandan soʻng xizmatni oʻtash joyiga kelganda (ofitserlar tarkibi lavozimlarida harbiy xizmatni oʻtayotganda);

g) harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetganida va uni uzaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda.

Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga oʻqishga yuborilayotganda ular bilan oʻqish shartlari hisobga olingan va oʻqish tugagandan soʻng belgilangan muddat mobaynida harbiy xizmatni oʻtash majburiyatlari aks ettirilgan 4-ilovaga muvofiq maxsus kontrakt tuziladi.

98. Muqaddam kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan va kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga kirish uchun belgilangan talablarga mos keladigan fuqarolar yangi kontrakt tuzadi.

99. Yangi kontrakt quyidagi muddatlarga tuziladi:

a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi (rezervdagi harbiy xizmatga majbur) bilan — besh yilga yoki agar harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetishiga besh yildan kam vaqt qolgan boʻlsa undan kam muddatga;

b) oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirayotgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi (harbiy xizmatga majbur) bilan — mazkur taʼlim muassasasida oʻqish vaqtiga va u tugagandan soʻng besh yil mobaynida harbiy xizmatni oʻtash sharti bilan.

100. Vazirlik nomidan yangi kontraktni vazirlik rahbarining qarori bilan belgilangan mansabdor shaxslar quyidagi muddatlarda imzolaydi:

a) amaldagi kontrakt muddati tugayotgan harbiy xizmatchi bilan — kontrakt muddati tugagan kunning ertasiga;

b) avval kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtagan rezervdagi harbiy xizmatga majbur bilan — yoʻllanma bilan harbiy qismga kelgandan soʻng uch kunlik muddatda.

101. Oliy harbiy taʼlim muassasasiga oʻqishga kirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi yoki harbiy xizmatga majbur bilan kursant sifatida harbiy xizmatni oʻtash toʻgʻrisidagi kontrakt ushbu taʼlim muassasasiga oʻqishga qabul qilingan kuni tuziladi.

102. Kontrakt muddati tugashiga olti oydan kam boʻlmagan vaqt qolgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar bu haqda harbiy qism qoʻmondonligi tomonidan ogohlantiriladi. Ular bilan harbiy xizmatchining Qurolli Kuchlar saflarida harbiy xizmatni davom ettirish masalalarini kelishish uchun suhbatlar oʻtkaziladi.

103. Yangi kontrakt tuzish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi amaldagi kontraktning amal qilish muddati tugashidan kamida uch oy oldin oʻzining bevosita komandiri (boshligʻi) nomiga yozma shaklda bildirgi topshiradi. Bildirgida kontrakt qaysi muddatga tuzilishi koʻrsatiladi. Bildirgilarni oʻz vaqtida topshirish ustidan nazorat tegishli kadrlar organi tomonidan amalga oshiriladi.

104. Yangi kontraktni tuzish boʻyicha hujjatlar bir oy mobaynida attestatsiya (malaka) komissiyasi tomonidan koʻrib chiqiladi, u mazkur harbiy xizmatchi bilan kontrakt tuzishning maqsadga muvofiqligi haqida qaror qabul qiladi.

Attestatsiya (malaka) komissiyasining qarori vakolatli komandir (boshliq) tomonidan kontrakt tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun asos boʻladi.

105. Komandirning (boshliqning) qarori amaldagi kontrakt muddati tugashidan kamida ikki oy oldin yozma ravishda harbiy xizmatchiga yetkaziladi.

106. Yangi kontrakt tuzish boʻyicha qaror qabul qilingan harbiy xizmatchi amaldagi kontrakt muddati tugagan kunning ertasiga kontrakt tuzish huquqiga ega boʻlgan komandir (boshliq) huzuriga uni imzolash uchun taklif etiladi.

107. Yangi kontrakt tuzishni xohlamagan yoki yangi kontrakt tuzish rad etilgan harbiy xizmatchi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq harbiy xizmatdan boʻshatishga taqdim etiladi.

108. Yangi kontrakt tuzish rad etilgan harbiy xizmatchi komandir (boshliq) qabul qilgan qaror ustidan yuqori turuvchi instansiya yoki sudga shikoyat bilan murojaat qilish huquqiga ega.

109. Yangi kontrakt tuzish imkoniyatini istisno qiluvchi quyidagi obyektiv holatlarda kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi oldingi kontrakt boʻyicha harbiy xizmat oʻtashni davom ettiradi:

homiladorlik, farzand tugʻilishi va bola parvarishlash boʻyicha taʼtilda boʻlish;

asir yoki garov tariqasida ushlangan holatda boʻlish;

xizmat safarida boʻlganda yoki jangovar-xizmat vazifalarni bajarayotganda;

statsionar davolanishda boʻlish;

qonunchilikda belgilangan va tomonlarning ixtiyoriga bogʻliq boʻlmagan boshqa holatlar.

Koʻrsatib oʻtilgan holatlar tugagandan soʻng u bir oy mobaynida yangi kontrakt tuzadi yoki harbiy xizmatdan boʻshaydi.

110. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchiga oʻtagan xizmat muddatidan (kalendar hisobida) kelib chiqqan holda kontrakt boʻyicha uzluksiz harbiy xizmati uchun birinchi uch yilga pul taʼminotining ikki oylik okladi miqdorida va uzluksiz xizmatning keyingi yillaridagi har ikki yili uchun xuddi shu miqdorda bir martalik pul mukofoti beriladi.

111. Harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi quyidagicha belgilanadi:

a) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatni oʻtayotgan oddiy askarlar (matroslar), serjantlar (starshinalar) uchun — 45 yosh;

b) kichik ofitserlar uchun — 45 yosh;

v) katta ofitserlar uchun — 50 yosh, polkovniklar (I darajadagi kapitanlar) uchun — 55 yosh;

g) “general-mayor”, “general-leytenant” va “general-polkovnik” harbiy unvonidagi ofitserlar uchun — 60 yosh;

“Armiya generali” harbiy unvonidagi ofitserlar uchun harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasi oʻrnatilmaydi.

112. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan, egallab turgan lavozimida yuksak kasbiy tayyorgarlik va katta amaliy tajribaga ega boʻlgan, salomatligiga koʻra harbiy xizmatni oʻtashga yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchi bilan, uning komandirlari (boshliqlari) tomonidan yozilgan iltimosnoma asosida vazirlik rahbari yoki shunday vakolatlar berilgan mansabdor shaxsning qaroriga koʻra yoshining chegarasidan tashqari harbiy xizmatda boʻlish muddatini besh yilgacha boʻlgan muddatga uzaytirish toʻgʻrisida kontrakt tuzilishi mumkin.

113. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi yangi kontrakt tuzish uchun oʻrnatilgan tartibda amaldagi kontrakt muddati tugashidan kamida toʻrt oy oldin bildirgi bilan murojaat qiladi.

114. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi harbiy-tibbiy komissiya tomonidan tibbiy koʻrikdan oʻtish uchun yuborilishi kerak. Harbiy-tibbiy komissiya xulosasi ushbu harbiy xizmatchining harbiy xizmat muddati tugamasdan kamida uch oy oldin harbiy qismga kelib tushishi zarur.

115. Harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan harbiy xizmatchi bilan kontrakt tuzish, yangi kontrakt muddati yoki kontrakt tuzishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror amaldagi kontrakt muddati tugashidan kamida ikki oy oldin qabul qilinishi, bu toʻgʻrida harbiy xizmatchi yozma ravishda xabardor qilinishi lozim.

116. Harbiy xizmatchilar egallashi lozim boʻlgan harbiy lavozimlar va ushbu lavozimlarga muvofiq harbiy unvonlar vazirliklarning rahbarlari tomonidan tasdiqlanadigan maxsus roʻyxatlar bilan belgilanadi va shtatlarda nazarda tutiladi.

117. Generallar tarkibi lavozimlarini egallashi lozim boʻlgan shaxslar roʻyxati vazirliklar rahbarlari taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida tasdiqlashning boshqa tartibi oʻrnatilgan ofitserlar tarkibi lavozimlarining alohida toifasi boʻyicha roʻyxatlar bundan mustasno.

118. Alohida toifadagi ofitserlarni davlat ahamiyatiga ega boʻlgan harbiy rahbarlik lavozimlariga tayinlash (alohida roʻyxat bilan belgilanadi) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, qarori va farmoyishlari yoki Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti yoxud Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlarining buyruqlari bilan amalga oshiriladi.

119. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan amalga oshirilgan lavozimga tayinlovlar vazirliklar rahbarlarining buyrugʻi bilan eʼlon qilinadi.

120. Boshqa harbiy xizmatchilarni lavozimlarga tayinlash yakka tartibda vazirliklarning rahbarlari yoxud lavozimga tayinlash boʻyicha vakolatlarga muvofiq boshqa mansabdor shaxslar tomonidan amalga oshiriladi. Ularni lavozimga tayinlash vakolatli mansabdor shaxsning buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

121. Buyruq chiqarish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxslar roʻyxati vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

Koʻrsatib oʻtilgan mansabdor shaxslar oʻzlarining bevosita boʻysunuvida boʻlgan harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash va lavozimidan ozod qilish huquqiga ega.

122. Harbiy xizmatchi yuqori, teng va quyi harbiy lavozimga tayinlanishi mumkin.

Agar lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozimga nisbatan yuqoriroq harbiy unvon nazarda tutilgan, harbiy unvonlar teng boʻlganda esa egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq koʻproq lavozim okladi koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim yuqori lavozim hisoblanadi.

Lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozim bilan bir xil harbiy unvon va egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq teng lavozim okladi koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim teng lavozim hisoblanadi.

Lavozim uchun shtat boʻyicha oldingi lavozimga nisbatan pastroq harbiy unvon nazarda tutilgan, unvonlar teng boʻlganda esa egallab turgan harbiy lavozimiga muvofiq kamroq oklad koʻzda tutilgan boʻlsa, ushbu lavozim quyi lavozim hisoblanadi.

Bundan tashqari, harbiy xizmatchilar oliy harbiy taʼlim muassasalariga oʻqishga kirganligi sababli shtat boʻyicha egallagan lavozimidan ozod etilib, kursantlar yoki tinglovchilar, shuningdek oʻqishni tugatganidan soʻng boshqa lavozimlarga ham tayinlanishlari mumkin.

123. Harbiy xizmatchilarni yuqori harbiy lavozimlarga tayinlash izchillik bilan, ularning kasbiy va axloqiy-ishchanlik qobiliyatlari, jangovar-xizmat faoliyatida erishgan natijalariga muvofiq, qoidaga koʻra, egallagan lavozimida kamida ikki yil xizmat qilganidan soʻng amalga oshiriladi.

Harbiy xizmatchi lavozim majburiyatlarini oʻzlashtirib olishi uchun u tayinlangan kunidan boshlab uch oylik lavozimda shakllanish davri belgilanadi. Bunda komandir va boshliqlar yangi tayinlangan harbiy xizmatchi bilan muayyan lavozimda uning shakllanishini taʼminlovchi alohida ish olib boradi, unga zarur amaliy yordam koʻrsatadi. Ushbu davr mobaynida xizmat vazifalarini bajarishdagi kamchiliklari uchun unga nisbatan intizomiy jazo choralari qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

124. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchilar teng harbiy lavozimlarga tayinlanadi:

a) xizmat zaruriyati yuzasidan;

b) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan;

v) qiziqishlari va xizmat tajribasidan kelib chiqqan holda uning roziligi yoki tashabbusi bilan harbiy xizmatchidan harbiy xizmatda yanada maqsadga muvofiqroq foydalanish uchun;

g) harbiy xizmatchining asoslantirilgan bildirgisiga binoan oilaviy sharoitiga koʻra;

d) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq sogʻligʻining holatiga koʻra.

125. Quyidagi hollarda harbiy xizmatchilar quyi harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin:

a) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan — harbiy xizmatchini teng yoki yuqori harbiy lavozimga tayinlash imkoniyati boʻlmagan taqdirda;

b) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq sogʻligʻining holatiga koʻra;

v) harbiy xizmatchining asoslantirilgan bildirgisiga binoan oilaviy sharoitiga koʻra;

g) harbiy xizmatchining roziligi yoki uning tashabbusi bilan harbiy xizmatchidan harbiy xizmatda yanada maqsadga muvofiqroq foydalanish uchun;

d) attestatsiya komissiyasining qaroriga asosan ishchanlik va axloqiy sifatlariga qarab;

e) “lavozimda pastlatish” intizomiy jazo chorasini qoʻllash tartibida.

126. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini harbiy lavozimga tayinlash, u haqida bevosita boshliqlarning fikri va attestatsiya komissiyasining qarorini hisobga olgan holda, mazkur Nizomning 169-bandiga muvofiq holatlarda tegishli mansabdor shaxs tomonidan amalga oshiriladi.

127. Harbiy xizmatchilarni harbiy lavozimlarga tayinlashda quyidagi shartlarga rioya qilinadi:

a) oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibi lavozimlari zarur maʼlumot, kasbiy tayyorgarlik va yetarlicha axloqiy-ishchanlik sifatlarga ega boʻlgan tegishli tarkib harbiy xizmatchilari bilan butlanadi. Ushbu lavozimlarga boshqa toifadagi harbiy xizmatchilarni tayinlashga vazirlik rahbari tomonidan belgilangan tartibda yoʻl qoʻyiladi;

b) harbiy hisob ixtisosligiga koʻra asosiy yoki unga yaqin mutaxassislik boʻyicha yoxud amaliy ish tajribasiga muvofiq lavozimga tayinlash taʼminlanadi, harbiy xizmatchilar oʻzlari uchun yangi boʻlgan mutaxassislik boʻyicha lavozimlarga, qoida tariqasida, ular tegishli kurslarda (yigʻinlar, amaliy stajirovkalar) qayta tayyorlashdan oʻtgandan soʻng tayinlanadi;

v) jangovar-xizmat faoliyatida yoki Oʻzbekiston Respublikasini himoya qilishdagi harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida yuksak darajadagi kasbiy va maʼnaviy-axloqiy xususiyatlar va tashkilotchilik qobiliyatlarini koʻrsatgan hamda xizmatda koʻtarilishga tavsiya qilingan harbiy xizmatchilar yuqori lavozimlarga birinchi navbatda tayinlanadigan nomzodlar hisoblanadi;

g) tegishli komandirlar (boshliqlar)ning ixtiyorida boʻlgan harbiy xizmatchilarni lavozimga tayinlash imkoni boricha qisqa muddatda, biroq ular avvalgi lavozimidan boʻshatilgan kundan boshlab koʻpi bilan ikki oy ichida amalga oshiriladi;

d) haqiqiy harbiy xizmatda boʻlish yoshining chegarasiga yetmagan, harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy xizmatga cheklangan yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchilarni ular sogʻligʻining holati, tayyorgarligi va xizmat tajribasini hisobga olgan holda vazifalarini bajarishi mumkin boʻlgan boshqa lavozimlarga tayinlashning zaruriyati va muddati bevosita tegishli komandirlar (boshliqlar) tomonidan belgilanadi. Harbiy-tibbiy komissiyalar tomonidan harbiy xizmatga cheklangan yaroqli deb topilgan harbiy xizmatchilarni ushlab turishga ruxsat etilgan harbiy lavozimlar roʻyxati vazirliklar tomonidan belgilanadi;

e) ayol harbiy xizmatchilar tinchlik vaqtida Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan kelishilgan vazirliklar rahbarlarining qoʻshma qarori bilan belgilangan, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida ayollar mehnatidan foydalanish taqiqlangan ishlar roʻyxatini inobatga olgan holda harbiy lavozimlarga tayinlanadi;

j) tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, oilaviy sharoitiga koʻra quyi harbiy lavozimlarga tayinlangan va avvalgi lavozimlarga teng lavozimlarni egallash uchun zarur boʻlgan talablarga javob beruvchi harbiy xizmatchilar xizmat boʻyicha koʻtarilishda imtiyozli huquqdan foydalanadi;

z) intizomiy chora qoʻllash tartibida lavozimdan pastlatilgan harbiy xizmatchilar mazkur chora olib tashlangandan keyingina yuqori lavozimlarga tayinlanishi mumkin;

i) harbiy xizmatchilarni tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan, sogʻligʻining holati yoki oilaviy sharoitiga koʻra quyi harbiy lavozimlarga tayinlash mansabdor shaxslar tomonidan harbiy lavozimga tayinlash boʻyicha oʻzlariga berilgan huquqlar doirasida, agar ularni tegishli mutaxassislik boʻyicha avvalgi harbiy lavozimiga teng yoki undan yuqori harbiy lavozimga tayinlashning imkoni yoʻq boʻlsa, amalga oshiriladi;

k) vakant lavozimni zudlik bilan toʻldirish zarurati tugʻilganda alohida harbiy qism komandiri va undan katta lavozimdagi bevosita boshliqqa ushbu harbiy lavozimga tayinlash huquqiga ega boʻlgan boshliqning roziligi bilan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini lavozim boʻyicha majburiyatlarni vaqtincha bajarishga tayinlashga ruxsat etiladi;

l) sogʻligʻining holatiga koʻra uchish ishlariga, daryo katerlaridagi xizmatga, maxsus inshootlarda ishlashga yaroqsiz deb topilgan, lekin haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yoshi chegarasiga yetmagan va sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli yoki harbiy xizmatga cheklangan yaroqli kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar uchish ishlari, daryo katerlaridagi xizmat yoxud maxsus inshootlarda ishlash vazifalarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan lavozimlarga tayinlanadilar;

m) oʻzaro yaqin qarindoshligi va quda-andaligi boʻlgan (ota-ona, er-xotin, aka-ukalar, opa-singillar, farzandlar (shu jumladan asrab olingan farzandlar), shuningdek er-xotinlarning aka-ukalari, opa-singillari va ota-onalari va farzandlari) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni, agar ularning haqiqiy harbiy xizmatni oʻtashi birining ikkinchisi qoʻl ostida yoki nazoratida boʻlishini taqozo etsa, qoʻshilma darajasidagi va, shu jumladan unga tenglashtirilgan bir harbiy qismga tayinlashga ruxsat etilmaydi;

n) harbiy xizmatchilar tibbiy xulosaga muvofiq va ularning roziligi bilan ish hajmi kamroq boʻlgan yoki tegishli xizmat sharoitlariga ega lavozimlarga tayinlanishi mumkin.

128. Ofitserlar tarkibini lavozimlarga tayinlashda quyidagi shartlarga amal qilinadi:

a) oliy harbiy taʼlim muassasalari bitiruvchilari ushbu muassasalarni tamomlaganlaridan soʻng tegishli vakant lavozimlarga tayinlanadi;

b) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi, xorijiy davlatlarning harbiy akademiyalari yoki ularga tenglashtirilgan oliy taʼlim muassasalarini tugatgan ofitserlar tarkibiga mansub shaxslar vazirliklar rahbarlari tomonidan tasdiqlangan roʻyxat asosida, harbiy akademiyaga kirguniga qadar egallagan lavozimini hisobga olgan holda, asosan oliy harbiy maʼlumotga ega boʻlgan shaxslar egallashi lozim boʻlgan harbiy lavozimlarga tayinlanadi. Koʻrsatib oʻtilgan lavozimlarga tayinlashning imkoni boʻlmaganda bunday harbiy xizmatchilar boshqa, ammo avval egallagan lavozimlardan past boʻlmagan harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin;

v) zaxiradan muddatli harbiy xizmatga chaqirilgan va tegishli komandirlar (boshliqlar) ixtiyoriga yuborilgan ofitserlar mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi yoʻllanmasida koʻrsatilgan harbiy xizmatni oʻtash joyiga joʻnagan kundan boshlab bir oydan kechikmagan muddatda harbiy lavozimlarga tayinlanadi.

129. Harbiy xizmatchilarni oliy harbiy taʼlim muassasalariga qabul qilishda quyidagi shartlarga amal qilinadi:

a) oliy harbiy taʼlim muassasasi, oliy oʻquv yurtidan keyingi institutga qabul qilingan harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan boʻshatiladi (mustaqil izlanuvchilar bundan mustasno) hamda kursant, tinglovchi, doktorant yoki taʼlim olayotganlar uchun nazarda tutilgan boshqa lavozimga tayinlanadi;

b) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi hamda respublika va xorijiy davlatlarning unga tenglashtirilgan oliy taʼlim muassasalari, shuningdek oliy oʻquv yurtidan keyingi institutga qabul qilingan ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarda oʻqish muddati mobaynida ular oxirgi egallagan lavozimiga koʻra belgilangan taʼminotning barcha turlari va normalari saqlanib qoladi.

130. Oliy harbiy taʼlim muassasasiga qabul qilingan fuqaro kursant lavozimiga tayinlanadi.

131. Harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash, lavozimdan ozod qilish va komandir (boshliq)ning ixtiyoriga oʻtkazishga taalluqli boʻlgan hujjatlarning shakli va mazmuni, shuningdek ularni rasmiylashtirish va taqdim etish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

132. Muddatli harbiy xizmatchi yangi xizmat joyiga uning roziligisiz oʻtkaziladi. Muddatli harbiy xizmatchilarni bir joydan boshqa joyga oʻtkazish quyidagi mansabdor shaxslarning buyrugʻi (farmoyishi) bilan amalga oshiriladi:

a) harbiy qism doirasida — harbiy qism komandirining buyrugʻi bilan;

b) qoʻshilma doirasida — qoʻshilma komandirining buyrugʻi bilan;

v) birlashma doirasida — birlashma shtabi boshligʻining buyrugʻi bilan;

g) bir birlashmadan boshqasiga va Qurolli Kuchlarning bir turidan boshqasiga (bir vazirlik tizimida) — vazirlik rahbari tegishli oʻrinbosarining buyrugʻi bilan.

133. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini oilaviy sharoitiga koʻra yangi xizmat joyiga oʻtkazish quyidagi hollarda amalga oshiriladi:

a) harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga muvofiq harbiy xizmatchi oila aʼzolarining (eri, xotini, farzandlari va harbiy xizmatchining qaramogʻidagilar) ushbu joyda yashash imkoniyati boʻlmaganda;

b) yashash joylaridagi mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimi organi komissiyasining xulosasiga muvofiq doimiy oʻzgalar parvarishiga (yordamga, nazoratga) muhtoj va harbiy xizmatchining parvarish qilish imkoni boʻlgan boshqa aka-ukalari boʻlmagan taqdirda, alohida yashovchi otasi, onasini (shu jumladan eri, xotini) doimiy parvarishlash uchun.

134. Agar kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini yangi harbiy xizmat joyiga oʻtkazilayotganda oilasining turar joyi oʻzgarsa hamda xotini (eri) ham kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi boʻlsa, unda harbiy xizmatchini yangi harbiy xizmat joyiga oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganda xotinini (erini) ham ushbu joyga oʻtkazish masalasi koʻrib chiqiladi.

135. Xizmat joyini oʻzgartirgan harbiy xizmatchilar ishlari va lavozimini topshirgandan keyin Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Ichki xizmat nizomi bilan belgilangan muddatdan kechikmay, biroq harbiy qism uning harbiy xizmat joyi oʻzgarganligi toʻgʻrisida buyruq yoki yozma xabarnoma olgan kundan boshlab koʻpi bilan yigirma sutkada yangi xizmat joyiga yuborilishi kerak, harbiy xizmatchi navbatdagi taʼtil yoki davolanishda boʻlgan holatlar bundan mustasno.

136. Muddatli harbiy xizmatni oʻtamagan, oʻqishning ikkinchi yili boshlanmasdan oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilgan, oʻqishdan chetlashtirilgan vaqtda chaqiruv yoshiga yetgan va boʻshash huquqiga ega boʻlmagan kursantlar muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun harbiy qismlarga joʻnatiladi. Chaqiruv yoshiga yetmagan shaxslar harbiy hisobga qoʻyish uchun yashash joyidagi mudofaa ishlari boʻyicha boʻlimiga yuboriladi.

Oʻqishning ikkinchi yilida oliy harbiy taʼlim muassasasidan chetlashtirilgan kursantlar (intizomsizligi va sogʻligʻining holatiga koʻra oʻqishdan chetlashtirilganlar bundan mustasno) oddiy askar va serjantlar tarkibi lavozimlarida kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilinishi mumkin.

137. Oliy harbiy taʼlim muassasalaridan chetlashtirilgan (intizomsizligi va sogʻligʻining holatiga koʻra oʻqishdan chetlashtirilganlar bundan mustasno) harbiy xizmatni davom ettirish istagini bildirgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar yangi xizmat joyiga yuboriladi.

138. Harbiy xizmatdan tashqari davlat xizmatining boshqa turlari nazarda tutilgan vazirliklarda maxsus unvonga ega xodimlar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda harbiy lavozimlarga tayinlanishi mumkin. Ushbu xodimlarning xizmat joyini bir vazirlikdan boshqasiga oʻzgartirish davomida ularni boʻlinmalar tarkibida harbiy lavozimlarga tayinlashda ham aynan shu tartib tatbiq etiladi.

139. Barcha toifadagi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning xizmat oʻtashi va ularning xizmat martabasi haqiqiy harbiy xizmatning butun muddati davomida uzluksiz ravishda tahsil olish va malaka oshirish bilan kechishi lozim.

140. Birinchi xizmat yili tugashi bilan oliy harbiy taʼlim muassasa boshligʻiga komandir va boshliqlar tomonidan oliy harbiy taʼlim muassasalari bitiruvchilarining barcha taʼlim predmetlari boʻyicha tayyorgarlik darajasiga bahodan iborat taqrizlar taqdim etiladi.

141. Xizmat zaruriyati yuzasidan harbiy xizmatchiga quyidagilar yuklatilishi mumkin:

a) oʻzi egallamagan vakant lavozimni vaqtincha bajarish (lvb). Bu holda harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan ozod etiladi;

b) oʻzi egallamagan lavozim (uni egallagan harbiy xizmatchi vaqtincha yoʻq boʻlsa yoki lavozimdan chetlatilgan boʻlsa) majburiyatlarini vaqtincha bajarish (lmvb). Bu holda harbiy xizmatchi oldingi egallagan lavozimidan ozod etilmaydi.

142. Vakant lavozimni vaqtincha bajarishning (lvb) uzluksiz muddati olti oydan oshmasligi kerak.

Koʻrsatilgan muddat oʻtgandan soʻng lavozimni vaqtincha bajarib turgan harbiy xizmatchini yoki boshqa harbiy xizmatchini ushbu lavozimga tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi lozim.

143. Harbiy xizmatchiga lavozimni (majburiyatni) vaqtincha bajarishni yuklatish va uni egallagan lavozimni (majburiyatni) bajarishdan ozod etish vakolatli mansabdor shaxsning buyrugʻi (farmoyishi) bilan amalga oshiriladi.

Shu bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan lavozim vazifalarini vaqtincha bajarishni harbiy xizmatchiga yuklatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilgan holda vazirlik rahbarlari tomonidan amalga oshiriladi.

144. Harbiy qism komandiri (boshligʻi) oʻzi vaqtincha boʻlmagan vaqtda lavozimi boʻyicha vazifalarni vaqtincha bajarishni oʻrinbosarlaridan biriga yuklaydi.

Boshqa hollarda harbiy xizmatchiga uning vazifalarini vaqtincha bajarish harbiy qism komandiri yoki yuqori turuvchi, uning bevosita boshligʻi boʻlgan komandir (boshliq) tomonidan yuklatiladi.

145. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazilishi mumkin.

Komandir (boshliq) ixtiyoriga oʻtkazish ushbu harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxsning buyrugʻi (farmoyishi) bilan amalga oshiriladi.

146. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchini komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazish quyidagi holatlarda va muddatlarga amalga oshiriladi:

a) tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi yoki boshqa lavozimga tayinlanganligi munosabati bilan lavozimdan boʻshatilganda — koʻpi bilan ikki oyga;

b) bir oydan ortiq vaqt davomida bedarak yoʻqolganida — harbiy xizmatchi harbiy qismga qaytgunicha (agarda uning harbiy xizmatni davom ettirishi toʻgʻrisida boshqa qaror qabul qilinmagan boʻlsa) yoki uning bedarak yoʻqolgan deb tan olingani yoki vafot etgan deb eʼlon qilingani toʻgʻrisidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kuniga qadar (oʻsha kunni ham qoʻshib hisoblaganda);

v) harbiy xizmatchi asirda yoki garov sifatida ushlangan hollarda — asirda boʻlgan yoki garov tariqasida ushlab turilgan butun davr davomida;

g) harbiy xizmatchiga nisbatan qidiruv eʼlon qilingan kundan boshlab;

d) harbiy xizmatchi bola parvarishi taʼtilida boʻlganligi munosabati bilan — ushbu taʼtil tugagunga qadar;

e) harbiy xizmatchi oldingi lavozimidagi taʼminotning barcha normalari saqlangan holda olti oydan koʻproq muddatga tayyorgarlik, qayta tayyorgarlik va malaka oshirish kurslariga, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga oʻqishga yuborilganda — oʻqishning butun muddatiga;

j) sud tomonidan harbiy xizmatchini egallagan lavozimidan chetlatish toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan holatda — koʻrsatilgan ajrim bekor qilingunga yoki jinoyat ishi boʻyicha uzil-kesil qaror qabul qilingunga qadar;

z) harbiy xizmatchiga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasi qoʻllanilganda — qamoqqa olingan kundan boshlab ushbu ehtiyot chorasi bekor qilingunga qadar.

147. Sud ajrimi asosida egallab turgan lavozimidan ozod etilgan harbiy xizmatchilar tergov olib borilayotgan butun davrda tegishli komandirlarning (boshliqlarning) ixtiyoriga oʻtkaziladi va jinoyat ishi boʻyicha uzil-kesil qaror qabul qilinmagunga qadar haqiqiy harbiy xizmatdan boʻshatilmaydi, mazkur Nizomda belgilangan holatlar bundan mustasno.

148. Sud ajrimi asosida egallab turgan lavozimidan ozod etilgan harbiy xizmatchi sud ajrimining nusxasi komandirga (boshliqqa) kelib tushgan kundan boshlab uning ixtiyoriga oʻtkaziladi.

Komandir (boshliq) sud ajrimining nusxasini olgan vaqtdan boshlab shaxsiy tarkib boʻyicha buyruq chiqmagunga qadar harbiy xizmatchini lavozim majburiyatlarini bajarishdan chetlashtiradi.

Sud ajrimiga asosan egallab turgan lavozimidan chetlashtirilgan harbiy xizmatchiga komandirning (boshliqning) ixtiyorida boʻlish vaqtida qonunchilikda belgilangan tartibda harbiy unvoni boʻyicha okladi (harbiy unvon boʻyicha okladning ustamalarini hisobga olgan holda), oziq-ovqat payogi va turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun kompensatsiya puli toʻlanadi.

149. Komandirning (boshliqning) ixtiyoriga oʻtkazilgan harbiy xizmatchiga nisbatan sud tomonidan oqlov hukmi chiqarilganda yoki reabilitatsiya qiluvchi asoslar boʻyicha jinoyat ishi tugatilgan holatda u oldingi lavozimiga yoki unga teng lavozimga tayinlanadi, pul taʼminoti, kompensatsiyalar va boshqa toʻlovlarni toʻlash esa qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

150. Harbiy xizmatchi yangi lavozimga (shu jumladan tinglovchi va kursant lavozimiga) tayinlanganda, boshqa lavozimga oʻtkazilganda, boshqa joyga yuborilganda, harbiy xizmatdan boʻshatilganda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan boshqa holatlarda egallab turgan lavozimidan ozod etiladi.

151. Harbiy xizmatchini lavozimga tayinlash vakolatiga ega boʻlgan mansabdor shaxs yoki yuqori turuvchi komandir (boshliq) ushbu Nizomning 118, 119 va 120-bandlariga muvofiq uni egallab turgan lavozimidan ozod etish huquqiga ega.

152. Iqlim sharoitlari noqulay joylarda harbiy xizmatni oʻtayotgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar reja asosida boshqa joyga oʻtkaziladi.

Koʻrsatilgan joylarda harbiy xizmatni oʻtash muddati Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan belgilanadi (ushbu muddat vakolat muddatlari qonunchilik bilan belgilanadigan mansabdor shaxslar uchun — ularning vakolat muddatiga teng).

Xizmat zaruriyati va oʻzining roziligi bilan harbiy xizmatchi koʻrsatib oʻtilgan joyda harbiy xizmatini davom ettirishi mumkin.

153. Harbiy xizmatchilarni reja asosida boshqa joyga oʻtkazishni tashkillashtirish va oʻtkazish tartibi vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

154. Qurolli Kuchlarda tashkiliy-shtat tadbirlarini oʻtkazishda harbiy xizmatchilar harbiy qism (boʻlinma) tarkibida harbiy xizmatni davom ettirish uchun bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazilishi mumkin. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazish faqat ularning yozma roziligi asosida amalga oshiriladi.

155. Lavozimlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi apparatining nomenklaturasiga kirmaydigan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazish manfaatdor vazirliklarning rahbarlari bilan kelishilgan holda yakka tartibda amalga oshiriladi.

156. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchi oʻtkazishga rozilik bermagan taqdirda, u vaqtincha, bir oygacha boʻlgan muddatga harbiy qism (boʻlinma) tarkibida boʻlinmaga rahbarlik qilish, ish va lavozimini topshirish uchun boshqa vazirlikka xizmat safariga yuborilishi mumkin. Bunda harbiy xizmatchi bilan tuzilgan oldingi kontrakt davom ettiriladi, ammo harbiy xizmatchi u bajarayotgan lavozim uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha xizmat safariga yuborilgan vazirlik tomonidan taʼminotning barcha turlari bilan taʼminlanadi.

Xizmat safari muddati tugagandan soʻng harbiy xizmatchi xizmatni davom ettirish uchun xizmat safariga yuborgan vazirlikka qaytib keladi. Ushbu harbiy xizmatchi xizmat safariga yuborilgan vaqtgacha egallab turgan lavozimidan past boʻlmagan lavozimga oʻrnatilgan tartibda tayinlanishi lozim. Tegishli lavozimga tayinlash imkoniyati mavjud boʻlmaganda harbiy xizmatchi quyi yoki yuqori harbiy lavozimga tayinlanishi yoxud tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan (boshqa asoslar boʻlmagan taqdirda) Qurolli Kuchlar safidan boʻshatilishi mumkin.

157. Harbiy xizmatchilar bir vazirlikdan boshqa vazirlikka oʻtkazilganlarida oldingi xizmat joyining shaxsiy tarkib roʻyxatidan chiqariladi va oʻtkazilgan vazirlikning shaxsiy tarkibi roʻyxatiga kiritiladilar. Harbiy xizmatchi oʻtkazilgan vazirlik bilan yangi kontrakt tuzilmaydi.

158. Shu bilan birga, ushbu harbiy xizmatchilar yangi xizmat joyi shaxsiy tarkibi roʻyxatiga kiritilgan kunga qadar oʻzi ketayotgan vazirlikda harbiy xizmatni oʻtayotgan boʻlib hisoblanadilar.

159. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar harbiy xizmatda qoldirilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanishi, shuningdek tegishli organlar va tashkilotlar rahbarlarining soʻrovnomalariga asosan davlat hokimiyati va boshqaruv organlari, boshqa tashkilotlarga (keyingi oʻrinlarda — organlar va tashkilotlar) xizmat safariga yuborilishi mumkin.

160. Harbiy xizmatchilarni tegishli organlar va tashkilotlar rahbarlarining soʻrovnomalari asosida xizmat safariga yuborish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi apparati bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. Bunda organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborilgan harbiy xizmatchilarda xizmat safarigacha egallab turgan lavozimiga mos (tenglashtirilgan) harbiy lavozimlar uchun belgilangan taʼminotning barcha turlari bilan taʼminlanishi, kafolatlari va imtiyozlari saqlanadi.

161. Xizmat safariga yuborilgan harbiy xizmatchi bilan oldin tuzilgan harbiy xizmat uchun kontraktning amal qilish muddati butun xizmat safari davrida toʻxtatib turiladi.

162. Organlar va tashkilotlarga xizmat safariga yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvonlar berilishi, oldin egallagan lavozimidan qatʼi nazar, ularni yuborgan vazirliklar rahbarlari tomonidan oʻz vaqtida belgilangan muddatlarda amalga oshiriladi.

Harbiy unvonlarni berish va taqdirlash ular xizmat safariga yuborilgan organlar va tashkilotlarning taqdimnomalari boʻyicha umumiy asosda amalga oshiriladi.

163. Organlar va tashkilotlarga yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga taʼtillar harbiy xizmatchilar uchun belgilangan tartibda beriladi.

164. Organlar va tashkilotlarga ilgari yuborilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar koʻrsatilgan lavozimlardan ozod etilganidan soʻng harbiy xizmatni davom ettirish uchun ularni xizmat safariga yuborgan vazirliklarga qaytariladi.

Bunda kontrakt muddati tugagan yoki harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgan va harbiy xizmatni davom ettirishni istamagan ushbu harbiy xizmatchilar xizmat safari davrida ular taʼminotda boʻlgan oxirgi lavozimidan rezervga yoki isteʼfoga boʻshatiladilar.

Ushbu harbiy xizmatchilarning harbiy xizmati tugagan kun ularning vazirlik shaxsiy tarkibi roʻyxatidan chiqarilgan kun hisoblanadi.

165. Harbiy xizmatchilarni vazirliklarga xizmat safariga yuborish va ular tomonidan harbiy xizmatni oʻtashning boshqa oʻziga xos xususiyatlari ular harbiy xizmatni oʻtayotgan vazirliklar tomonidan belgilanadi.

166. Harbiy xizmatchilarni attestatsiyadan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining samarali boshqaruv tizimini yaratish, qoʻmondonlik lavozimlariga Vataniga sodiq, Oʻzbekiston Respublikasining hududiy yaxlitligi va davlat suverenitetini himoya qilish, xavfsizligini taʼminlash vazifalarini hal etishga qodir malakali yosh mutaxassislarni jalb etish hisobiga eng avvalo, Qurolli Kuchlarning jangovar qobiliyati va jangovar shayligini oshirish, ularning harbiy sanʼatning zamonaviy yutuqlarini hisobga olgan holda qurilishini tashkillashtirish, nizomga oid tartib va intizomni mustahkamlashga qaratilgan kadrlar bilan ishlashning tarkibiy va ajralmas qismi hisoblanadi.

167. Harbiy xizmatchilarning attestatsiyasi xolisona tarzda quyidagi maqsadlarda oʻtkaziladi:

ularning xizmat faoliyati va xizmatda erishgan natijalarini baholash;

harbiy xizmatchilarning egallab turgan lavozimiga muvofiqligini belgilash;

harbiy xizmatchilarning kasbiy va axloqiy-ishchanlik sifatlarini baholash.

Harbiy xizmatchilar attestatsiyasi yakunlariga koʻra attestatsiyaning maqsadlaridan kelib chiqib tegishli qarorlar qabul qilinadi.

168. Harbiy xizmatchilarning attestatsiyasi haqiqiy harbiy xizmatda boʻlishning butun davri mobaynida davriy ravishda amalga oshirilishi kerak.

169. Attestatsiya quyidagicha amalga oshiriladi:

ofitser, serjant va oddiy askar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar — amaldagi kontrakt muddati tugashidan ikki oy oldin;

muddatli harbiy xizmatni oʻtayotgan ofitserlar — kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish vaqtida.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar yangi kontrakt tuzish, quyi lavozimga tayinlash, davlat mukofoti bilan taqdirlash uchun taqdim etish, shuningdek tomonlardan birining tashabbusi bilan kontraktni muddatidan oldin bekor qilish sababli boʻshayotganda yoki harbiy xizmatchining nomini obroʻsizlantiruvchi xatti-harakatni sodir etganda majburiy ravishda attestatsiyadan oʻtkaziladilar.

Harbiy prokuratura organlarining kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarining attestatsiyasi ushbu idora xodimlari uchun moʻljallangan tartibda amalga oshiriladi.

170. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan har qanday toifadagi harbiy xizmatchilar muddatidan ilgari attestatsiyadan oʻtkazilishi mumkin.

171. Attestatsiya oʻtkazish uchun attestatsiya komissiyalari tuzilib, ularning tarkibi, faoliyati va ish tartibi vazirliklar rahbarlari tomonidan belgilanadi.

Markaziy attestatsiya komissiyasi vazirlikning oliy attestatsiya organi hisoblanadi.

172. Attestatsiya attestatsiya komissiyasi tomonidan attestatsiyadan oʻtayotgan shaxs ishtirokida oʻtkaziladi. Attestatsiya komissiyasi raisining qaroriga binoan attestatsiya harbiy xizmatchining ishtirokisiz oʻtkazilishi mumkin.

Attestatsiyadan oʻtayotgan shaxs uzrli sabablarsiz attestatsiya komissiyasi majlisiga bir necha marta kelmagan taqdirda, komissiya attestatsiyani uning ishtirokisiz bevosita boshligʻi (komandiri) tomonidan taqdim etilgan materiallar asosida oʻtkazishi mumkin boʻlib, bu haqidagi kelmaslik sabablari koʻrsatilgan holda bayonnomaga yozuv kiritib qoʻyiladi.

173. Attestatsiya oshkoralik, talabchanlik, prinsipiallik va xayrixohlik asosida oʻtkazilishi kerak.

174. Attestatsiya komissiyalari vazirliklarning belgilangan nomenklaturasiga muvofiq bir xil tipdagi va ularga tenglashtirilgan lavozimlarni egallagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarni attestatsiyadan oʻtkazadi.

175. Harbiy xizmatchini attestatsiyadan oʻtkazish natijalari boʻyicha attestatsiya komissiyasi egallab turgan lavozimiga munosib yoki munosib emas degan qarorlardan birini chiqaradi, shuningdek uni harbiy xizmatda keyinchalik qoʻllash boʻyicha tavsiyalarni beradi.

176. Attestatsiya komissiyasining qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va tegishli komandir (boshliq) tomonidan tasdiqlanadi. Agarda komandir attestatsiya komissiyasining qaroridan norozi boʻlsa, u noroziligining sabablarini koʻrsatishi va attestatsiya komissiyasining qarorini koʻrib chiqish uchun yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasiga yuborishi kerak.

177. Attestatsiya komissiyasining tasdiqlangan qarori, attestatsiya bayonnomasidan koʻchirmalar boʻlinmaga (harbiy qismga) kelib tushgandan soʻng oʻn kun muddat ichida kadr organlari (komandirlar, boshliqlar) tomonidan harbiy xizmatchilarga imzo ostida yetkaziladi. Xizmat safarida, taʼtilda yoki davolanishda boʻlgan harbiy xizmatchiga attestatsiya komissiyasining qarori u xizmat joyiga qaytganida yetkaziladi.

178. Attestatsiyadan oʻtkazilayotgan shaxs attestatsiya komissiyasining qaroridan norozi boʻlgan taqdirda, harbiy xizmatchi qaror unga yetkazilgan kundan boshlab oʻn kun mobaynida yuqori turuvchi instansiyaga (komissiyaga) shikoyat bilan murojaat etish huquqiga ega.

179. Attestatsiyadan oʻtkazilayotgan shaxsning shikoyatini yuqori turuvchi instansiya (komissiya) koʻrib chiqishi davrida attestatsiyada aks ettirilgan qaror va tavsiyalarning ijrosi toʻxtatib turiladi.

Yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasining qarori va tavsiyalari komissiya majlisining bayonnomasi tasdiqlangan kundan boshlab ijro qilinishi kerak.

Yuqori turuvchi attestatsiya komissiyasining qarori va tavsiyalari ustidan ularni sud tartibida koʻrib chiqishni soʻrab sudga shikoyat bilan murojaat qilingan hollarda qabul qilingan qaror va tavsiyalarning ijrosi toʻxtatilmaydi.

180. Attestatsiya komissiyalarining qarorlari yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat bilan murojaat qilinishi mumkin.

181. Harbiy xizmatchilar harbiy xizmat shartlarida belgilangan cheklovlarni hisobga olgan holda Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlarida belgilangan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy hamda shaxsiy huquq va erkinliklardan toʻliq foydalanadilar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining barcha majburiyatlarini bajaradilar.

Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmat shartlaridan kelib chiquvchi huquq va majburiyatlari qonunchilikda belgilanadi.

Harbiy xizmatchilarning xizmat vazifalarini vijdonan bajarishi va oʻzlariga topshirilgan uchastkalarda ularning erishgan natijalari qoʻmondonlik tomonidan intizomiy va moddiy ragʻbatlantirish choralari bilan taqdirlanishi mumkin.

Harbiy burchni ado etishdagi mardligi va jasorati, jangovar-xizmat faoliyati, jangovar va maʼnaviy-maʼrifiy tayyorgarlikdagi yuqori koʻrsatkichlari, yangi, murakkab jangovar texnikani aʼlo darajada egallagani, qoʻshinlarga namunali rahbarlik qilgani hamda Vatan va Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari oldidagi boshqa mislsiz xizmatlari uchun harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotlari bilan taqdirlanishga taqdim qilinishlari mumkin.

182. Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga koʻra bunday vakolatga ega boʻlgan shaxslardan tashqari hech kim harbiy xizmatchilarning xizmat faoliyatiga aralashish huquqiga ega emas.

183. Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda qurolni saqlash, olib yurish va qoʻllash huquqiga egadirlar.

184. Harbiy xizmatchilar Oʻzbekiston Respublikasining davlat budjeti mablagʻlari hisobidan oziq-ovqat, pul, kiyim-kechak, uy-joy taʼminoti bilan taʼminlanadilar, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan pensiya va tibbiy taʼminot hamda boshqa ijtimoiy kafolat va imtiyozlardan foydalanadilar.

Oddiy askar, serjant va ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga:

yil yakunlariga koʻra yanvar oyida qoʻshinlar jangovar shayligini saqlab turgani, xizmat majburiyatlarini vijdonan bajargani uchun mukofot pulini toʻlash toʻgʻrisidagi buyruq imzolangan kunda belgilangan meʼyorlarga koʻra ikkita pul taʼminoti okladiga teng miqdordagi bir marta beriladigan pul mukofoti toʻlanadi;

bir yilda bir marta bitta pul taʼminoti okladiga teng miqdordagi moddiy yordam puli toʻlab beriladi.

Bunda, lavozim okladlari amaldagi qonunchilikda nazarda tutilgan oshirishlarsiz hisobga olinadi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va ularning oila aʼzolarini sanatoriylardagi sanatoriy-kurort davolanishi hamda dam olish uylarida (pansionatlarda) profilaktik dam olishini tashkillashtirish tartibi vazirlik tomonidan belgilanadi.

Harbiy xizmatga majburlar harbiy yigʻinlarni oʻtash davrida oziq-ovqat, kiyim-kechak bilan taʼminlanadilar, shuningdek harbiy-tibbiy boʻlinma, harbiy qism va muassasalarda bepul tibbiy taʼminotdan, shu jumladan dori vositalari va boshqa tibbiy mulk bilan bepul taʼminlanish huquqidan foydalanadilar.

185. Erkin harakatlanish huquqi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar tomonidan harbiy qismlarning jangovar shayligini saqlab turish va xizmat joyiga oʻz vaqtida kelishni taʼminlash zaruratini hisobga olgan holda amalga oshiriladi.

Harbiy xizmatchilarning harbiy qism tashqarisida harakatlanishi, ularning harbiy xizmatni oʻtayotgan garnizon hududidan tashqariga chiqish qoidalari vazirlik tomonidan belgilanadi.

186. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning bir haftalik harbiy xizmat vaqtining umumiy davomiyligi qonunchilikda belgilangan bir haftalik ish vaqtining normal davomiyligidan oshib ketmasligi kerak, Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi va Qurolli Kuchlarning Umumharbiy nizomlarida belgilangan holatlar bundan mustasno.

Toʻliq sutkalik rejimda xizmatni oʻtash uch mahal ovqatlanish va kamida toʻrt soatgacha dam olish uchun vaqt ajratgan holda yigirma toʻrt soat mobaynida amalga oshiriladi.

Xizmatni oʻtashning toʻliq sutkalik rejimida harbiy xizmatchilarga, ularning xohishiga koʻra oziq-ovqat payogi uchun belgilangan meʼyorlar boʻyicha belgilangan tartibda qozon taʼminotiga qoʻyish yoʻli bilan xizmatni oʻtash joyi boʻyicha tekin uch mahal ovqat taqdim qilinishi mumkin.

187. Dam olish va bayram kunlari harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish uchun jalb etilgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga haftaning boshqa kunlari dam olish vaqti beriladi.

188. Muddatli harbiy xizmatchilar xizmat vaqtining davomiyligi Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Umumharbiy nizomlari talablariga muvofiq ravishda harbiy qism kun tartibi bilan belgilanadi.

189. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar va ular bilan birga yashovchi oila aʼzolariga (eri, xotini, farzandlari, shuningdek ularning qaramogʻidagi shaxslar) yangi harbiy xizmat joyida Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartib va meʼyorlar boʻyicha yashash uchun turar joy beriladi.

Harbiy xizmatchilar va ular bilan birga yashovchi oila aʼzolari (eri, xotini, farzandlari, shuningdek ularning qaramogʻidagi shaxslar) turar joy bilan taʼminlanmagan taqdirda, ularga har oyda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan miqdorda turar joyni ijaraga olganlik (ijarada turganlik) uchun kompensatsiya puli toʻlanadi.

190. Haqiqiy harbiy xizmatni oʻtayotgan (rezervga, isteʼfoga boʻshatilgan) kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar harbiy xizmatining umumiy davomiyligi oʻn va undan ortiq kalendar yiliga yetganda Oʻzbekiston Respublikasining uy-joy qonunchiligida koʻzda tutilgan meʼyorlar va tartibga muvofiq oʻzlari egallab turgan turar joylarini bepul xususiylashtirib olish huquqiga egadirlar, yopiq harbiy shaharchalardagi xizmat turar joylari bundan mustasno.

Yopiq harbiy shaharchalar hududida yashovchi koʻrsatib oʻtilgan toifaga mansub harbiy xizmatchilarga yopiq harbiy shaharchalar doirasidan tashqarida turar joylar beriladi.

Vazirlik tomonidan uy-joy bilan taʼminlanmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga ularning arizasiga binoan taqdim qilinayotgan uy-joy umumiy qiymatining 25 foizidan 50 foizigacha miqdordagi dastlabki badal pulini davlat budjeti mablagʻlari yoki qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan toʻlash yoʻli bilan uzoq muddatli imtiyozli ipoteka krediti berish tizimi boʻyicha turar joylar (yer uchastkalari) berilishi mumkin.

Uzoq muddatli ipoteka krediti, shuningdek dastlabki badal miqdorini aniqlash tartibi va mexanizmi tegishli normativ-huquqiy hujjatlar bilan belgilanadi.

191. “Polkovnik”, unga tenglashtirilgan yoxud undan yuqori harbiy unvondagi harbiy xizmatni oʻtayotgan yoki harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra yoki tashkiliy-shtat tadbirlari munosabati bilan harbiy xizmatdan boʻshatilgan ofitserlar, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi faxriy unvonlari, ilmiy daraja va ilmiy unvonlarga ega boʻlgan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar belgilangan normadan ortiq bir xona yoki umumiy maydonning kamida oʻn olti kvadrat metr miqdorida qoʻshimcha turar joy maydoni olish huquqiga ega.

192. Harbiy xizmatchilarning oila aʼzolari (eri, xotini, farzandlari, shuningdek qaramogʻida boʻlgan shaxslar) boquvchisini yoʻqotgan taqdirda ularga boshqa qulay va shinam turar joy bepul ajratilgunga qadar egallab turgan turar joydan majburan koʻchirib yuborilishi mumkin emas. Harbiy xizmatchi halok boʻlgandan (vafot etgandan) soʻng ularda qonunchilikka muvofiq turar joy sharoitlarini yaxshilash huquqi saqlanib qoladi.

193. Harbiy xizmatchilar harbiy-tibbiy boʻlinma, harbiy qism va muassasalarda bepul tibbiy yordam olish, shu jumladan tish protezlarini yasatish va taʼmirlatish (qimmatbaho metall va boshqa qimmat turuvchi materiallardan tayyorlangan protezlar bundan mustasno), dori vositalari, boshqa tibbiy mulk bilan bepul taʼminlanish huquqiga ega. Harbiy xizmatchilarning harbiy xizmatni oʻtash, yashash joylarida harbiy-tibbiy muassasalar yoki ularda tegishli boʻlimlar yoxud maxsus tibbiy asbob uskunalar boʻlmagan hollarda, shuningdek kechiktirib boʻlmaydigan (shoshilinch) holatlarda tibbiy yordam mulkchilik shaklidan qatʼi nazar tibbiy muassasalarda koʻrsatiladi. Harbiy xizmatchilar va harbiy yigʻinlarga chaqirilgan fuqarolarga tibbiy yordam koʻrsatish boʻyicha mazkur sogʻliqni saqlash muassasalariga sarflangan xarajatlar vazirliklar tomonidan qoplanadi.

Xarajatlarni qoplash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda vazirliklar tomonidan belgilanadi.

194. Quyidagi hollarda harbiy-tibbiy muassasalardagi bepul tibbiy taʼminot huquqidan sobiq kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar ham foydalanadilar:

a) katta ofitserlar tarkibi va generallar harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlganda, umumiy davomiyligi yigirma besh yil va undan ortiq boʻlganda esa bu huquq ularning turmush oʻrtoqlariga ham tatbiq etiladi;

b) kichik ofitser, serjant va oddiy askarlar tarkibi harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlganda;

v) harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida shikastlanish (jarohatlanish, travma olish, kontuziya), kasallanish oqibatida nogiron boʻlib qolganlar.

195. Muddatli harbiy xizmatchilar va oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari harbiy-tibbiy komissiya xulosasiga koʻra sanatoriya-kurort muassasalarida bepul davolanish bilan taʼminlanadilar.

196. Katta ofitserlarning oila aʼzolari (eri, xotini, oʻn sakkiz yoshga toʻlmasidan oldin nogiron boʻlib qolgan oʻn sakkiz yoshdan oshgan farzandlari, taʼlim muassasalarida taʼlimning kunduzgi shaklida tahsil olayotgan yigirma uch yoshgacha boʻlgan farzandlari) harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy yordam olish huquqiga egalar.

197. Harbiy xizmatni oʻtash davrida halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchilar, shuningdek harbiy xizmatdan (harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra yoki tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan) boʻshatilgandan soʻng halok boʻlgan (vafot etgan) hamda harbiy xizmatning umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan ofitser va generallarning boquvchisini yoʻqotgan oila aʼzolarida harbiy xizmatchining hayotligida boʻlganidek tibbiy yordam koʻrsatish, sanatoriya-kurortlarda davolanish, ushbu davolanish joyiga borish va qaytishda transportdan imtiyozli foydalanish huquqlari saqlanib qoladi.

198. Harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish vaqtida halok boʻlgan (vafot etgan) harbiy xizmatchilarning ota-onalari, turmush oʻrtoqlari va farzandlariga (yigirma uch yoshgacha) harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy yordam olish huquqi beriladi.

199. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning farzandlari yashash joyi, shu jumladan vaqtinchalik yashash joyi boʻyicha maktabgacha taʼlim muassasalari va oʻrta taʼlim muassasalari, shuningdek vazirliklarning bolalar sogʻlomlashtirish lagerlariga navbatsiz qabul qilinadi.

200. Vazirliklar, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari va tashkilotlar oʻz vakolatlari doirasida harbiy xizmatchilar, shuningdek harbiy xizmatdan boʻshatilgan fuqarolar va ularning oila aʼzolariga qoʻshimcha imtiyoz, kafolat va kompensatsiyalarni belgilash huquqiga ega.

201. Harbiy xizmatchilar xizmat safariga, harbiy xizmatni oʻtash uchun yangi joyga oʻtkazilganligi munosabati bilan, yiliga bir marta asosiy (kanikulyar) taʼtilni, qoʻshimcha taʼtillarni oʻtkazish joylariga, davolanishga borish va qaytishda, harbiy xizmatdan boʻshaganda oʻzi tanlagan yashash joyiga borishda temir yoʻl, havo, suv va avtomobil (taksidan tashqari) transportidan bepul foydalanish huquqiga ega boʻlib, bunda oddiy askarlar tarkibiga mansub muddatli harbiy xizmatchilar, shuningdek oddiy askarlar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar qoʻshimcha ravishda shahar ichi, shahar atrofi va mahalliy yoʻnalishlarda qatnovchi jamoat transportining barcha turlaridan (taksidan tashqari) bepul foydalanish huquqiga ega.

202. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar harbiy xizmatni oʻtashning yangi joyiga borishda va harbiy xizmatdan boʻshatilganda oʻn tonnagacha boʻlgan shaxsiy mulkni konteynerlarda oldingi turar joyidan yangisiga temir yoʻl transportida, temir yoʻl transporti boʻlmagan joyda esa transportning boshqa turlari (havo transporti bundan mustasno) bilan bepul tashish huquqiga egalar. Shaxsiy mulkni alohida vagonda, bagaj qilib va kichik holda joʻnatilganda ularning haqiqiy xarajatlari qoplanadi, biroq bu miqdor oʻn tonnali yukni konteynerda tashish qiymatidan oshmasligi kerak.

203. Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchining u bilan birga yashayotgan oila aʼzolari harbiy xizmatchilar uchun belgilangan asoslarda: harbiy xizmatni oʻtashning yangi joyiga oʻtkazilgani munosabati bilan harbiy xizmatchining turar joyidan harbiy xizmat joyigacha; harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga koʻra davolash muassasalarida davolanishga borish va u yerdan qaytish; harbiy xizmatchi harbiy xizmatdan boʻshatilganda, shuningdek harbiy xizmatchi halok boʻlganda (vafot etganda) tanlangan yashash joyiga borishda transportdan bepul foydalanish huquqiga ega.

204. Harbiy xizmatchining oila aʼzolari harbiy xizmatchining halok boʻlganligi (vafoti etganligi) munosabati bilan tanlangan yashash joyiga koʻchib borishda oʻn tonnagacha boʻlgan shaxsiy mulkni konteynerlarda temir yoʻl transportida, temir yoʻl transporti boʻlmagan joyda esa transportning boshqa turlari (havo transporti bundan mustasno) bilan bepul tashish huquqiga ega. Shaxsiy mulkni alohida vagonda, bagaj qilib va kichik holda joʻnatilganda ularning haqiqiy xarajatlar qoplanadi, biroq bu miqdor oʻn tonnali yukni konteynerda tashish qiymatidan oshmasligi kerak.

205. Harbiy yigʻinlarga chaqirilgan, harbiy xizmatni (harbiy yigʻinlarni) oʻtash vaqtida vafot etgan yoki tinchlik davrida shikastlanish (jarohatlanish, travma olish, kontuziya), kasallik natijasida vafot etgan harbiy xizmatchilarni, fuqarolarni, shuningdek harbiy xizmatda boʻlishning belgilangan yosh chegarasiga yetgani, sogʻligʻining holatiga koʻra, kontrakt muddatining tugagani yoki tashkiliy-shtat tadbirlari oʻtkazilishi munosabati bilan harbiy xizmatdan boʻshatilgandan soʻng vafot etgan fuqarolarni dafn etish Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Harbiy xizmatchi halok boʻlganda (vafot etganda) uning oila aʼzolari u dafn etiladigan joyga bepul borish va qaytish huquqiga ega. Halok boʻlgan (vafot etgan) va Oʻzbekiston Respublikasi hududida dafn etilgan harbiy xizmatchining oila aʼzolari bir yilda bir marta dafn etilgan joyga bepul borish va qaytish huquqiga ega.

206. Harbiy xizmatdan boʻshatilgan, harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma yil va undan ortiq boʻlgan ofitser va generallar harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga muvofiq statsionar davolanishga yoki sanatoriy-kurort va sogʻlomlashtirish muassasalariga borish va qaytishda (yiliga bir marta) temir yoʻl, havo, suv va avtomobil (taksidan tashqari) transportidan bepul foydalanish huquqiga ega. Koʻrsatib oʻtilgan ofitserlar harbiy xizmatining umumiy davomiyligi yigirma besh yil va undan ortiq boʻlgan taqdirda ularning oila aʼzolari ham transportdan foydalanishda shunday huquqqa egadir.

207. Agar harbiy-tibbiy komissiyaning xulosasiga koʻra davolash yoki sanatoriya-kurort muassasasiga, kasalligi sababli taʼtilga, harbiy xizmatdan boʻshaganda tanlangan yashash joyiga ketayotgan harbiy xizmatchini kuzatib boruvchi shaxs zarur boʻlsa, kuzatib boruvchi oʻzi kuzatib borayotgan shaxs uchun belgilangan asoslarda transportdan bepul foydalanish huquqiga ega.

208. Muddatli harbiy xizmatchilar harbiy qismlar tomonidan joʻnatiladigan xatlarni Oʻzbekiston Respublikasi hududi boʻylab bepul yuborish huquqiga egadirlar.

209. Favqulodda vaziyat sharoitlarida va jangovar harakatlar olib borilayotganda vazifalarini bajarish vaqtida halok boʻlgan harbiy xizmatchining oila aʼzolariga (eri, xotini, farzandlari, shuningdek uning qaramogʻida boʻlgan shaxslarga) urush davrida halok boʻlgan harbiy xizmatchining oila aʼzolariga nisbatan belgilangan imtiyoz, kafolat va kompensatsiyalar tatbiq etiladi.

210. Rezervchilar harbiy yigʻinlarda qatnashish davrida quyidagi huquqlarga ega:

harbiy yigʻinlar oʻtkaziladigan joyga temir yoʻl va avtomobil transportida (taksidan tashqari) bepul borish va qaytish;

harbiy qismlar tomonidan joʻnatiladigan xatlarni bepul yuborish;

harbiy-tibbiy muassasalarda bepul tibbiy xizmat bilan taʼminlanish.

Rezervchilar harbiy yigʻinlarda qatnashayotgan davrda Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ularning hayoti va sogʻligʻi davlat tomonidan majburiy ravishda sugʻurtalanadi.

211. Fuqarolarning haqiqiy harbiy xizmatda boʻlgan davri Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ularning umumiy ish staji va ixtisoslik boʻyicha ish stajiga qoʻshib hisoblanadi.

212. Harbiy xizmatchilar quyidagi huquqlarga ega emas:

harbiy qismning mulki va moliyaviy mablagʻlari, shuningdek davlatning boshqa mulkini harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlarda ishlatish;

harbiy xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq chiqishlar (ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlar bundan mustasno) va nutqlar uchun gonorar olish;

boshqa haq toʻlanadigan faoliyat bilan shugʻullanish, ilmiy, pedagogik va boshqa ijodiy faoliyat olib borish bundan mustasno, agarda u harbiy xizmat majburiyatlarini bajarishga toʻsqinlik qilmasa;

shaxsan oʻzi yoki vakolatli shaxslar orqali tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish, shu jumladan xususiy tijorat tashkilotlarini boshqarishda ishtirok etish, shuningdek xizmat mavqeyidan foydalanib tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda jismoniy va yuridik shaxslarga yordam koʻrsatish;

harbiy xizmat majburiyatlarini bajarganligi uchun jismoniy va yuridik shaxslardan mukofotlar (sovgʻalar, pul mablagʻlari, ssudalar, xizmatlar, koʻngilochar, hordiq, transport xarajatlari uchun haq toʻlash va boshqa mukofotlar) olish, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Umumharbiy nizomlariga muvofiq harbiy xizmatchilar taqdirlanadigan qimmatbaho (shu jumladan ismi yozilgan) sovgʻalar va pul mablagʻlari bundan mustasno;

jismoniy va yuridik shaxslar hisobidan xorijiy xizmat safarlariga borish, xalqaro shartnomalarga muvofiq yoki davlat hokimiyati organlarining xorijiy davlatlarning tegishli davlat hokimiyati organlari yoki xalqaro tashkilotlar bilan oʻzaro kelishuvlari asosida amalga oshiriladigan xizmat safarlari bundan mustasno;

siyosiy partiyalar hamda ijtimoiy, shu jumladan diniy birlashmalarning manfaatlarida, shuningdek ularning gʻoyalarini targʻib qilishda oʻz xizmat mavqeyidan foydalanish.

213. Yoʻl qoʻyilgan qonunbuzarlik holatlari va yetkazilgan zarar uchun harbiy xizmatchilar qonunchilikda belgilangan asoslar va tartibda intizomiy, maʼmuriy, jinoiy, fuqarolik-huquqiy va moddiy javobgarlikka tortilishi mumkin.

214. Harbiy unvon:

a) harbiy xizmatchining xizmatdagi va huquqiy mavqeyini, xizmat burchi boʻyicha unga yuklatilgan masʼuliyat darajasini belgilaydi hamda uning kasbiy tayyorgarlik darajasi va harbiy burchni bajarish koʻrsatkichi, shaxsiy tarkib tomonidan harbiy xizmatni oʻtash va kadrlarni joylashtirishni samarali tashkillashtirishning muhim sharti hisoblanadi;

b) harbiy yoki maxsus tayyorgarligi, xizmat muddati, qoʻshin turiga mansubligi, shuningdek harbiy xizmat tajribasiga mos ravishda Qurolli Kuchlar harbiy xizmatchilariga shaxsan beriladi;

v) harbiy xizmatchilar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarda mavqening katta-kichikligini belgilaydi.

215. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida qonun bilan harbiy xizmatchilarning (harbiy xizmatga majburlarning) quyidagi tarkiblari va ularga tegishli harbiy unvonlar joriy etilgan:

216. Yuridik yoki tibbiy yoʻnalishdagi harbiy hisob ixtisosligi boʻlgan ofitserlar tarkibidagi harbiy xizmatchilarning harbiy unvoniga mos ravishda “adliya” yoki “tibbiy xizmat” soʻzlari qoʻshiladi.

217. Rezerv, zaxira yoki isteʼfodagi shaxslarning harbiy unvoniga mos ravishda “rezervdagi”, “zaxiradagi” yoki “isteʼfodagi” degan soʻzlar qoʻshiladi.

218. Harbiy unvon boshlangʻich yoki navbatdagi boʻlishi mumkin.

219. Harbiy unvonlarni berish uchun taqdimnomalar, boshqa hujjat va buyruqlarning shakl va mazmuni, shuningdek ularni rasmiylashtirish va taqdim etish tartibi (generallar tarkibi bundan mustasno) vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.

Navbatdagi harbiy unvonning berilishini asossiz ravishda kechiktirgan komandirlar (boshliqlar) belgilangan tartibda intizomiy javobgarlikka tortiladi.

220. Quyidagilar boshlangʻich harbiy unvonlar hisoblanadi:

a) boshqa harbiy unvoni boʻlmagan muddatli harbiy xizmatchilar va kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar uchun — “oddiy askar (matros)”;

b) serjantlar tarkibi uchun — “kichik serjant (starshina)”;

v) ofitserlar tarkibi uchun — “leytenant”;

g) generallar tarkibi uchun — “general-mayor”.

221. “Oddiy askar (matros)” harbiy unvoni muddatli harbiy xizmatga chaqirish yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga qabul qilish vaqtida harbiy unvoni boʻlmagan fuqarolarga beriladi.

222. “Kichik serjant” harbiy unvoni quyidagilarga beriladi:

a) vazirliklar tasarrufidagi taʼlim muassasalarining tegishli dasturlari boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash kurslarini tamomlagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga;

b) vazirliklar tasarrufidagi taʼlim muassasalarining tegishli dasturlari boʻyicha mutaxassislarni tayyorlash kurslarida tayyorgarlikdan oʻtishni talab qilmaydigan serjantlar tarkibi lavozimlaridagi kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga, shuningdek intizomiy ragʻbatlantirish tartibida;

v) oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlariga — oʻqishdagi yuqori natijalar va namunali harbiy intizom uchun;

223. “Leytenant” harbiy unvoni quyidagilarga beriladi:

a) harbiy xizmatchilarga — oliy harbiy taʼlim muassasasini tamomlab tegishli harbiy ixtisoslikni olgandan soʻng;

b) oliy harbiy taʼlim muassasalarida ular boʻyicha mutaxassislar tayyorlanmaydigan tegishli harbiy-hisob ixtisosligiga mos keladigan oliy fuqarolik maʼlumotiga ega boʻlgan hamda ofitserlar tarkibining lavozimiga kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga tayinlangan harbiy xizmatchilarga — lavozimga tayinlanganidan soʻng;

v) oliy fuqarolik maʼlumotiga ega boʻlgan hamda ofitserlar tarkibi lavozimiga tayinlangan oddiy askar va serjantlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga — oliy harbiy taʼlim muassasalari qoshidagi kurslarni tamomlaganidan soʻng;

g) oliy taʼlim muassasalarning oʻquv boʻlinmalari va harbiy yigʻinlarda harbiy tayyorgarlikdan oʻtgan hamda belgilangan davlat imtihonlarini topshirgan fuqarolarga (zaxiradagi leytenant);

d) tegishli harbiy hisob ixtisosligiga mos keladigan oliy fuqarolik maʼlumotiga ega boʻlgan harbiy xizmatga majburlarga — oliy harbiy taʼlim muassasalari qoshidagi ofitserlar tarkibini tayyorlash kurslarini tamomlagach hamda rezerv ofitserlari tarkibiga kiritish uchun attestatsiyadan oʻtkazilgandan soʻng.

224. Navbatdagi harbiy unvonlar harbiy xizmatchilarga navbatdagi harbiy unvon ular egallab turgan shtat lavozimi boʻyicha koʻzda tutilgan harbiy unvonga mos boʻlsa va harbiy unvonda boʻlishning belgilangan xizmat muddati tugagandan keyin beriladi.

Yuqori turuvchi vakant lavozimni vaqtincha bajarish (lvb) yuklatilgan harbiy xizmatchilarga harbiy unvonlar avval egallab turgan lavozimiga muvofiq beriladi.

225. Harbiy xizmatchini navbatdagi harbiy unvonni berishga taqdim qilishda uning shaxsiy, kasbiy, ishchanlik, maʼnaviy-ahloqiy fazilatlari, maʼlumoti darajasi, u masʼul boʻlgan uchastkadagi ishlar holati hisobga olinadi.

226. Harbiy xizmatchilar uchun harbiy unvonlardagi xizmat muddati quyidagicha belgilanadi:

“oddiy askar” harbiy unvonida — belgilanmagan;

“kichik serjant” harbiy unvonida — ikki yil;

“III darajali serjant” harbiy unvonida — uch yil;

“II darajali serjant” harbiy unvonida — toʻrt yil;

“I darajali serjant” harbiy unvonida — besh yil;

“katta serjant” harbiy unvonida – belgilanmagan;

“leytenant” harbiy unvonida — ikki yil (oʻqish davomiyligi besh yil boʻlgan oliy harbiy taʼlim muassasalarining bitiruvchilari uchun — bir yil);

“katta leytenant” harbiy unvonida — ikki yil;

“kapitan” harbiy unvonida — uch yil;

“mayor” harbiy unvonida — toʻrt yil;

“podpolkovnik” harbiy unvonida — besh yil.

227. “Polkovnik” va undan yuqori boʻlgan harbiy unvonlarda xizmat muddati belgilanmaydi.

228. Harbiy xizmatchilarning berilgan harbiy unvondagi xizmat muddati harbiy unvon berilgan (shaxsiy tarkib boʻyicha buyruq chiqarilgan) kundan boshlab hisoblanadi.

229. Harbiy unvon berilgan xizmat muddatiga harbiy xizmatda boʻlishning butun vaqti qoʻshiladi. Koʻrsatilgan muddatga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi:

a) harbiy xizmatchi asossiz tarzda jinoiy javobgarlikka tortilgan, harbiy xizmatdan noqonuniy boʻshatilgan va keyinchalik harbiy xizmatga tiklangan hollarda harbiy xizmatdagi uzilish vaqti;

b) Qurolli Kuchlar rezervida (zaxirasida) boʻlgan davri.

230. Berilgan harbiy unvonda boʻlishning belgilangan xizmat muddatidan kamida ikkitasini oʻtagan ofitserga, xizmat yuzasidan ijobiy tavsiflar berilgan va uning harbiy-hisob ixtisosligi boʻyicha vakant lavozim yoʻqligi sababli uni yuqori turuvchi lavozimga tayinlash imkoni boʻlmagan taqdirda, vazirlik rahbarining qaroriga binoan shtatga koʻra unga oʻzi egallab turgan harbiy lavozim uchun koʻzda tutilgan harbiy unvondan bir pogʻona yuqori turuvchi “polkovnik” harbiy unvonigacha boʻlgan harbiy unvon beriladi.

231. “III darajali serjant”, “II darajali serjant”, “I darajali serjant” va “katta serjant” harbiy unvonlari oldingi harbiy unvonda boʻlishning belgilangan xizmat muddatini oʻtagan, komandirlik va harbiy ish mutaxassisi, boʻysunuvidagilarni tayyorlash va tarbiyalash ishida murabbiylik sifatlari va malakalarini namoyon qilgan, jangovar va kasbiy tayyorgarlikda yaxshi koʻrsatkichlarga ega boʻlgan, shtat toifasiga koʻra ularni berish mumkin boʻlgan lavozimni egallagan harbiy xizmatchilarga, faqatgina ular vazirliklar tasarrufidagi taʼlim muassasalarining mutaxassislarni tayyorlash kurslarini tamomlaganidan keyin beriladi.

232. Navbatdagi “polkovnik” harbiy unvoni Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasining ikki yillik oʻquv dasturini, xorijiy davlatlarning harbiy akademiyalarini yoki magistrlik oʻquv dasturi boʻyicha oliy taʼlim muassasalarini tamomlagan, ilmiy daraja yoki ilmiy unvonlarga (tegishli yoʻnalish boʻyicha), shuningdek chuqur kasbiy bilim va koʻnikmalarga ega boʻlgan ofitserlarga beriladi.

233. Oliy harbiy taʼlim muassasasidagi kurslarda oʻqiyotgan ofitserlarga navbatdagi harbiy unvon egallab turgan lavozimidagi shtat toifasini hisobga olgan holda ofitserni oʻqishga yuborgan komandirlarning (boshliqlarning) taqdimnomasiga asosan harbiy unvondagi xizmat muddati tugagandan soʻng beriladi.

234. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida uzoq muddatli xizmat safarlarida boʻlgan, shuningdek xorijiy mamlakatlar harbiy taʼlim muassasalarida tahsil olayotgan harbiy xizmatchilar navbatdagi harbiy unvonlarni berishga vazirliklar kadr organlarining boshliqlari tomonidan taqdim qilinadilar.

235. Xizmat, harbiy burchni bajarishda alohida namuna koʻrsatgan, mamlakat mudofaa qobiliyatini mustahkamlashga, hududiy yaxlitligini himoya qilishga qoʻshgan hissasi uchun kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlari tomonidan navbatdagi harbiy unvonlar muddatidan avval berilishi mumkin.

236. Istisnoli holatlarda serjant va ofitserlar tarkibiga mansub kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarning harbiy unvonini bir pogʻonaga tushirish intizomiy jazo chorasi sifatida yoki attestatsiya komissiyasining qaroriga koʻra ushbu harbiy unvonni berish huquqiga ega boʻlgan mansabdor shaxs tomonidan amalga oshiriladi.

237. Harbiy burchni ado etishdagi jiddiy xatoliklar, hokimiyat vakolatlarini suiisteʼmol qilgani, favqulodda vaziyatlarda qonunlar va Umumharbiy nizomlari bilan zimmasiga yuklangan talab va majburiyatlarni bajarmaganligi uchun generallar tarkibiga mansub shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga binoan harbiy unvonlaridan pastlatilishi mumkin.

Harbiy unvonlari pastlatilgan harbiy xizmatchilar pastlatilgan kundan boshlab kamida bir yil oʻtgach ijobiy tavsifnoma boʻlgan taqdirda harbiy unvonni pasaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan boshliqlar, ularga tenglashtirilgan va yuqori turuvchi boshliqlarning buyruqlari bilan oldingi harbiy unvonga qayta tiklanishlari mumkin.

Harbiy xizmatchini oldingi harbiy unvoniga tiklamay va navbatdagi harbiy unvon berilmay turib uni ikkinchi marta harbiy unvondan pasaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Harbiy unvoni pasaytirilgandagi xizmat muddati harbiy unvoni qayta tiklangandagi xizmat muddatiga qoʻshib hisoblanmaydi.

238. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi, prokuratura, sud va adliya organlarining maxsus unvonlariga ega fuqarolarni harbiy xizmatga qabul qilishda vazirlik rahbari tomonidan belgilangan attestatsiyadan qayta oʻtish tartibida uning maxsus unvoniga mos keladigan harbiy unvon berilishi mumkin.

Harbiy unvonda xizmat qilish muddatiga maxsus unvonda xizmat qilish muddati ham qoʻshib hisoblanadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Davlat bojxona qoʻmitasi va Davlat soliq qoʻmitasi, prokuratura, sud va adliya organlarining maxsus unvonlariga ega, harbiy xizmatga kirish paytda mavjud maxsus unvonga mos keladigan harbiy unvon berilmagan kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilarga maxsus unvonda xizmat qilish (ishlash) davrlari keyinchalik attestatsiyadan qayta oʻtkazish tartibida navbatdagi harbiy unvonni berish uchun qoʻshib hisoblanishi mumkin.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, qarori, farmoyishi bilan generallar tarkibi lavozimlariga tayinlangan, harbiy yoki maxsus unvoni boʻlmagan shaxslarga haqiqiy harbiy xizmatga qabul qilishda oʻrnatilgan tartibda “polkovnik” va ungacha boʻlgan harbiy unvon berilishi mumkin.

Alohida holatlarda ilmiy daraja, ilmiy unvon yoki faoliyatning tor ixtisoslik turlari boʻyicha koʻp yillik ish tajribasiga ega boʻlgan va ofitserlar tarkibi lavozimlariga tayinlangan fuqarolarga haqiqiy harbiy xizmatga qabul qilishda oʻrnatilgan tartibda “mayor” va ungacha boʻlgan harbiy unvon berilishi mumkin.

239. Harbiy xizmatchilarga quyidagi harbiy unvonlar beriladi:

a) “oddiy askar” harbiy unvoni — harbiy unvoni boʻlmagan fuqarolarga muddatli harbiy xizmatga chaqirilganda, safarbarlik chaqiruv rezervi xizmatchilariga yigʻinlar yakuniga yetganda yoki kontrakt boʻyicha harbiy xizmatga olish vaqtida — harbiy qism va muassasalar komandirlarining buyruqlari bilan;

b) serjantlar tarkibining harbiy unvonlari — shunday vakolatlar berilgan mansabdor shaxslar tomonidan;

v) kichik va katta ofitserlar tarkiblarining harbiy unvonlari — vazirlik rahbari va shunday vakolatlar berilgan boshqa mansabdor shaxslar tomonidan;

g) “polkovnik” harbiy unvoni — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashi bilan kelishilgan holda vazirliklar rahbarlarining buyruqlari bilan beriladi.

Harbiy unvon berish boʻyicha mansabdor shaxslarning vakolatlari vazirlik rahbari tomonidan belgilanadi.