Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2017-yil 14-martdagi PQ-2833-son qarori ijrosini taʼminlash, shuningdek huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishda fuqarolar va jamoat tashkilotlarining rolini yanada kuchaytirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishdagi faol ishtiroki uchun ragʻbatlantirish tartibi toʻgʻrisida nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Vazirliklar va idoralar oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha respublika idoralararo komissiyasiga ( P.R. Bobojonov) yuklansin.

1. Mazkur Nizom fuqarolar, nodavlat notijorat tashkilotlari, shu jumladan diniy tashkilotlar hamda fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini (keyingi oʻrinlarda jamoat tashkilotlari deb ataladi) huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishdagi faol ishtiroki uchun moddiy va boshqa tarzda ragʻbatlantirish tartibini belgilaydi.

2. Quyidagilar fuqarolar va jamoat tashkilotlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishdagi faol ishtirokini ragʻbatlantirishning (keyingi oʻrinlarda fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish deb ataladi) asosiy vazifalari hisoblanadi:

fuqarolar va jamoat tashkilotlarining huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishdagi faolligini yanada oshirish;

huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishda fuqarolar va jamoat tashkilotlarining huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar bilan oʻzaro hamkorligini yanada mustahkamlash;

fuqarolar va jamoat tashkilotlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishga qoʻshayotgan hissalari uchun munosib taqdirlash.

3. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish:

qonuniylik;

adolatlilik;

xolislik;

oshkoralik;

fuqarolar, jamoat tashkilotlari vakillarining shaxsiy xavfsizligini taʼminlash va ularning xohish-istaklarini hisobga olish prinsiplari asosida amalga oshiriladi.

4. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi takliflar huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar tomonidan huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha respublika va hududiy idoralararo komissiyalarga (keyingi oʻrinlarda idoralararo komissiyalar deb ataladi) fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish boʻyicha taqdimnoma kiritish orqali amalga oshiriladi.

Huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar tizimiga:

ichki ishlar organlari;

prokuratura organlari;

milliy xavfsizlik xizmati organlari;

adliya organlari;

davlat bojxona xizmati organlari;

davlat soliq xizmati organlari;

mehnat organlari;

taʼlimni davlat tomonidan boshqarish organlari;

davlat sogʻliqni saqlash tizimini boshqarish organlari;

ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish organlari kiradi.

5. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi takliflar respublika va hududiy idoralararo komissiyalar tomonidan koʻrib chiqiladi.

Ushbu Nizomning 6-bandida nazarda tutilgan holatlar haqida ikki va undan ortiq fuqaro yoki jamoat tashkiloti huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshiruvchi organlarga xabar bergan taqdirda, bu haqda birinchi boʻlib xabar bergan fuqaro yoki jamoat tashkiloti ragʻbatlantiriladi.

6. Quyidagi asoslardan biri mavjud boʻlgan taqdirda fuqarolar va jamoat tashkilotlari ragʻbatlantirilishi mumkin:

qasddan sodir etilishi rejalashtirilayotgan yoki sodir etilayotgan maʼmuriy huquqbuzarlikning oldini olishi yoxud toʻxtatishi;

tayyorgarlik koʻrilayotgan jinoyat haqida huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishi natijasida jinoyat sodir etilishining oldi olinishi;

qasddan sodir etilayotgan jinoyatni toʻxtatishi va uni toʻliq fosh etishda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga koʻmaklashishi;

fosh etilmagan jinoyat boʻyicha uni fosh etishga koʻmaklashuvchi dalillarni aniqlashi yoki uni sodir etgan shaxslar yoxud ularning qayerda ekanligi haqidagi maʼlumotlarni taqdim etishi natijasida jinoyatning fosh etilishi;

qonun hujjatlariga muvofiq qidiruv eʼlon qilingan shaxsning yashiringan manzili haqida xabar berishi, uni ushlashda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga koʻmaklashishi;

bedarak yoʻqolgan shaxs haqida bergan maʼlumoti asosida uning aniqlanishi;

aholi oʻrtasida huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish borasidagi targʻibot-tashviqot tadbirlarida faol ishtirok etishi va uni bevosita amalga oshirishi;

jinoyatlarning sodir etilishi sabablari va bunga imkon beruvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish borasida taklif va tashabbuslarni amalga joriy etishi.

7. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish yuzasidan zarur hujjatlarni yigʻish va rasmiylashtirish mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan asoslar mavjud boʻlgan taqdirda, ragʻbatlantirish toʻgʻrisidagi taklif bilan chiqqan huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar tomonidan bajariladi.

Bunda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri, shuningdek tuman (shahar) darajasidagi huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar ragʻbatlantirish tashabbusi bilan hududiy idoralararo komissiyaga, respublika darajasidagi huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlar esa respublika idoralararo komissiyasiga taklif bilan chiqadilar.

8. Huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshiruvchi organlar rahbarlarining fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish boʻyicha taqdimnomasi va unga ilova qilingan asoslantiruvchi hujjatlar, ragʻbatlantirish uchun asoslar yuzaga kelgan kundan boshlab uch kun muddatda respublika yoki hududiy idoralararo komissiyalarga taqdim etiladi.

9. Taqdimnomaga ragʻbatlantirish uchun asos boʻluvchi quyidagi hujjatlardan biri ilova qilinadi:

maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisida bayonnoma;

jinoyat ishi qoʻzgʻatish toʻgʻrisida qaror;

ushlangan qidiruvdagi shaxsga nisbatan qidiruvning bekor qilinganligi toʻgʻrisida prokuratura, tergov, surishtiruv va tergovga qadar tekshiruvni amalga oshiruvchi organlarning qarori yoki sudning ajrimi;

mazkur Nizomning 6-bandi sakkizinchi va toʻqqizinchi xatboshilarida koʻrsatilgan holatlar boʻyicha yigʻilish bayonnomasi nusxalari.

10. Respublika yoki hududiy idoralararo komissiyalar tomonidan taqdimnoma va boshqa asoslantiruvchi hujjatlar kelib tushgan kundan boshlab oʻn kun muddatda fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish masalasi koʻrib chiqiladi.

11. Respublika va hududiy idoralararo komissiyalar raislari komissiya qarorining qonuniyligi, adolatliligi va xolisligi uchun masʼul hisoblanadilar.

12. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish mazkur Nizomga ilovadagi sxemaga muvofiq amalga oshiriladi.

13. Mazkur Nizom talablari ushbu Nizom 6-bandining yettinchi va 16-bandining ikkinchi xatboshilarida koʻrsatilgan bedarak yoʻqolgan shaxslarning yaqin qarindoshlariga (ota-ona, aka-uka, va opa-singillar, er-xotin, farzand, shu jumladan farzandlikka olinganlar, nevaralar, shuningdek er-xotinning ota-onasi, aka-uka va opa-singillari) nisbatan tatbiq etilmaydi.

14. Fuqarolarni pul mablagʻlari bilan ragʻbatlantirish tegishli idoralararo komissiyalar tomonidan quyidagi miqdordagi toʻlovlarni toʻlash yoʻli bilan amalga oshiriladi:

tuman (shahar) idoralararo komissiyalari — eng kam oylik ish haqining oʻn baravarigacha;

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar idoralararo komissiyalari — eng kam oylik ish haqining oʻn besh baravarigacha;

Respublika idoralararo komissiyasi — eng kam oylik ish haqining yigirma baravarigacha miqdorda.

15. Fuqarolar ushbu Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan har bir tasdiqlangan xabar uchun mazkur Nizomning 14-bandida belgilangan ragʻbatlantirish miqdorining:

maʼmuriy huquqbuzarliklar va ijtimoiy xavfi katta boʻlmagan jinoyatlar uchun — 50 foizigacha;

uncha ogʻir boʻlmagan jinoyatlar uchun — 75 foizigacha;

ogʻir jinoyatlar uchun — 100 foizigacha;

oʻta ogʻir jinoyatlar uchun — 150 foizigacha;

qonun hujjatlariga muvofiq qidiruv eʼlon qilingan shaxslarni topishda yordam berganligi uchun fuqarolarga beriladigan ragʻbatlantirishning miqdori, ushbu shaxslar sodir etgan jinoyatning ijtimoiy xavflilik darajasiga qarab, yuqoridagilarga mos ravishda, 50 foizdan 150 foizgacha pul mablagʻlari bilan ragʻbatlantiriladi.

16. Quyidagilar uchun fuqarolar tashakkurnoma va boshqa esdalik sovgʻalar bilan taqdirlanadi:

bedarak yoʻqolgan shaxslarni aniqlashda yordam koʻrsatilishi;

aholi oʻrtasida huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish borasidagi targʻibot-tashviqot tadbirlarida faol ishtirok etish va uni bevosita amalga oshirilishi;

jinoyatlarning sodir etilishi sabablari va bunga imkon beruvchi shart-sharoitlarni bartaraf etish borasida taklif va tashabbuslarning amalga joriy etilishi.

17. Jamoat tashkilotlari mazkur Nizomning 6-bandida koʻrsatilgan barcha holatlar boʻyicha tashakkurnoma va esdalik sovgʻalari bilan taqdirlanadi.

18. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishdagi faol ishtiroki uchun taqdirlash, fuqarolar, shu jumladan jamoat tashkilotlari vakillarining shaxsiy xavfsizligini taʼminlashni hamda ularning xohish-istaklarini hisobga olgan holda, keng jamoatchilik ishtirokida, respublika yoki hududiy idoralararo komissiyalar tomonidan, tantanali ravishda amalga oshiriladi.

Taqdirlash bilan bogʻliq tantanali marosimlar ommaviy axborot vositalarida yoritilishi mumkin.

19. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarining vakillari huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashishga munosib hissa qoʻshganligi uchun qonun hujjatlariga muvofiq davlat mukofotlariga ham tavsiya etilishi mumkin.

20. Esdalik sovgʻalar fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish taklifi bilan chiqqan huquqbuzarliklar profilaktikasini bevosita amalga oshiruvchi organlarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi va ularning miqdori hamda qiymati ushbu organlar tomonidan belgilanadi.

21. Fuqarolarni pul mukofotlari bilan taqdirlash xarajatlari ragʻbatlantirish taklifi bilan chiqqan huquqbuzarliklar profilaktikasini amalga oshiruvchi organlarning budjetdan tashqari mablagʻlari, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi budjeti, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklarining mahalliy budjet mablagʻlari hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.

22. Ragʻbatlantirilgan fuqarolar va jamoat tashkilotlarining hisobi respublika va hududiy idoralararo komissiyalar tomonidan olib boriladi.

23. Fuqarolar va jamoat tashkilotlarini ragʻbatlantirish bilan bogʻliq nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

24. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladi.