Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI BOSh PROKURATURASI HUZURIDAGI SOLIQQA OID JINOYATLARGA QARShI KURAShISh DEPARTAMENTI FAOLIYATINI TAKOMILLAShTIRISh ChORA-TADBIRLARI TOʻGʻRISIDA
[Koʻchirma]
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 23-maydagi PF-5446-sonli “Budjet mablagʻlaridan foydalanish samaradorligini tubdan oshirish va iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish mexanizmlarini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Farmoniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti tomonidan soliqlarni va budjetga boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlashdan bosh tortish hollarini aniqlash, soliqqa oid jinoyatlar va qonun buzilishlarining oldini olish, soliqqa tortiladigan bazani kengaytirish va davlatga yetkazilgan zararni undirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrilmoqda.
Shu bilan birga, Departament va uning joylardagi organlari ishlarining natijadorligi ular oldiga qoʻyilgan vazifalarga, birinchi navbatda “yashirin” iqtisodiy faoliyatni aniqlash va oldini olish, xoʻjalik, moliya-valyuta sohasida belgilangan qonun normalarini buzish yoʻli bilan davlat manfaatlariga yetkazilayotgan jiddiy zararni aniqlash boʻyicha qoʻyilgan vazifalarga toʻliq javob bermayapti.
Departamentning axborot-tahliliy ishlari darajasi, qoʻllanilayotgan tahlil metodlari zamonaviy talablarga javob bermaydi. Koʻp hollarda qonun hujjatlarining koʻrinib turgan buzilishlari aniqlanmoqda. Ayni bir vaqtda jiddiy jinoyatlarga olib kelayotgan chuqur sabablar eʼtibordan chetda qolmoqda.
Soliq va iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashishda qatʼiyat yetishmayapti, soliqlarni toʻlashdan bosh tortishning mavjud mexanizmlari va yoʻllarini aniqlashga doir ishlar yetarli samara bilan olib borilmayapti.
Huquqni muhofaza qilish va soliq organlari, Moliya vazirligi va uning joylardagi tuzilmalari bilan oʻzaro hamkorlikni taʼminlash ishlari qoniqarsiz yoʻlga qoʻyilgan.
Valyuta sohasida yoʻl qoʻyilayotgan qonun buzilishlari va jinoyatlar faoliyat doirasidan chetda qolmoqda.
Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashishni yanada kuchaytirish va uning samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamentiga (keyingi oʻrinlarda Departament deb yuritiladi) aylantirilsin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-iyuldagi 291-son qarori bilan ilgari tasdiqlangan funksiyalarga qoʻshimcha ravishda, Departamentga va uning hududiy boʻlinmalariga valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashishni kuchaytirish boʻyicha quyidagi vazifalar yuklansin:
xorijiy valyutada operatsiyalarni amalga oshirishda qonun buzilishlarini aniqlash, ularni bartaraf etish, oldini olish va profilaktika qilish;
xorijiy valyuta mablagʻlarining chetga chiqib ketishi mexanizmlari va yoʻllarini, ularning noqonuniy aylanishini, xorijiy valyutani sotish boʻyicha majburiyatlardan bosh tortish hollarini aniqlash boʻyicha operativ-tahliliy, qidiruv ishlarini oʻtkazish;
respublika hududida rezidentlar va norezidentlar tomonidan xorijiy valyutada ish haqi toʻlash va hisob-kitob qilish hollarini aniqlash va ularni bartaraf etish;
xorijiy valyutadagi toʻlovlar amalga oshirilishining qonuniyligini, valyuta operatsiyalari boʻyicha hisob va hisobotlarning toʻliqligi va obyektivligini tekshirish;
normativ-huquqiy bazani, eng avvalo valyuta almashtirish operatsiyalari, shuningdek valyuta mablagʻlarini noqonuniy olib kelish va olib chiqib ketish sohasida qonun buzilishlarining oldini olish va profilaktikasi sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish va takliflar tayyorlash;
amaldagi qonun hujjatlarini buzgan holda oʻtkazilayotgan xorijiy valyutadagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotlarni yigʻish, ular bilan ishlash va har tomonlama tahlil qilish;
valyuta sohasidagi qonun buzilishlari va ularni sodir qilgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning yagona markazlashtirilgan hisobini yuritish va maʼlumotlarning kompyuter bazasini yaratish;
xorijiy valyutani sotib olish va import-eksport hamda vositachilik operatsiyalarini amalga oshirish bilan bogʻliq valyutaga oid qonun buzilishlarini oʻrganish va tahlil qilish;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan valyutani tartibga solish sohasida oʻzaro hamkorlik qilishni va axborotlar almashishni amalga oshirish, bunda jinoiy yoʻllar bilan olingan daromadlarning qonuniylashtirilishiga (halollab olinishiga) qarshi kurashish masalalariga alohida eʼtibor berish.
Keyingi tahrirga qarang.
3. Xodimlarning shtatdagi umumiy soni doirasida:
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Departament tuzilmasida 10 kishidan iborat;
Toshkent shahar prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmasi tuzilmasida 20 kishidan iborat boʻlgan valyutaga doir jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va oldini olish boʻlimlari tashkil etilsin.
Belgilab qoʻyilsinki, koʻrsatib oʻtilgan funksiyalar boshqa mintaqalarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar prokuraturalari huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmalarining soliq va valyutaga oid jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va oldini olish boʻlimlari tomonidan bajariladi.
4. Quyidagilar:
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining tashkiliy-shtat tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar prokuraturalari huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmalarining, shuningdek tuman (shahar) prokuraturasi huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish tuman (shahar) boʻlimlarining namunaviy tashkiliy-shtat tuzilmalari 2, 2a, 3, 3a-ilovalarga muvofiq;
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti toʻgʻrisidagi Nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Keyingi tahrirga qarang.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori:
valyutaga oid jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlarni tergov qilishga ixtisoslashgan surishtiruvchilar va tergovchilarni qayta tayyorlashni, tergov davomida noqonuniy valyuta operatsiyalarining barcha qatnashchilarini, eng avvalo jinoiy guruhlarning tashkilotchilarini, shuningdek xorijiy valyutaning noqonuniy aylanishi moliyaviy manbalari va yoʻllarini aniqlashga doir chora-tadbirlar koʻrishni taʼminlasin;
tashkil etilgan boʻlinmalarni yuqori kasb malakasiga va tahlil qilish qobiliyatiga ega boʻlgan malakali kadrlar bilan butlashni bir oy muddatda taʼminlasin;
Departament va uning hududiy boʻlinmalari xodimlarini ularning egallab turgan lavozimlariga muvofiqligi yuzasidan attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha maxsus komissiya tuzsin.
Komissiya attestatsiyani ikki oy muddatda amalga oshirsin, bunda xodimlarning kasb boʻyicha tayyorgarlik darajasining qoʻyiladigan talablarga muvofiqligini, ularning tahliliy fikrlash qobiliyatini, shuningdek ishchanlik va shaxsiy sifatlarini tanqidiy baholasin.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuroriga Departament va uning hududiy boʻlinmalari tuzilmasiga xodimlarning belgilangan cheklangan soni doirasida oʻzgartirishlar kiritish huquqi berilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
7. Valyuta nazoratini amalga oshiruvchi organlar va agentlarga yagona markazlashtirilgan kompyuter hisobini yuritish uchun zarur boʻlgan valyutaga oid qonun buzilishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Departamentga taqdim etish yuklansin.
Bosh prokuratura manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda valyuta nazorati organlari va agentlari tomonidan aniqlangan qonun buzilishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish tartibini ikki hafta muddatda ishlab chiqsin va tasdiqlasin.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Iqtisodiyot va soliq sohasidagi jinoyatlarga qarshi kurashishni kuchaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 2001-yil 6-iyuldagi 291-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 2001-y., 7-son, 32-modda)ga 5-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.
9. Bosh prokuratura Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda amaldagi qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar yuzasidan takliflar kiritsin.
10. Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, Moliya vazirligi Bosh prokuratura bilan birgalikda 2003-yilgi investitsiya dasturiga Departamentda valyuta sohasidagi qonun buzilishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning yagona kompyuter bazasini yaratishni kiritsinlar.
11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri Oʻ. Sultonov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi A. Azizov zimmasiga yuklansin.
Vazirlar Mahkamasining Raisi I. KARIMOV
Toshkent sh.,
2002-yil 28-noyabr,
415-son
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining tashkiliy-shtat
TUZILMASI
TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi va viloyatlar prokuraturalari huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmalarining namunaviy tashkiliy-shtat
TUZILMASI
TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Toshkent shahar prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmasining tashkiliy-shtat
TUZILMASI
TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Tuman (shahar) prokuraturasi huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish tuman (shahar) boʻlimlarining namunaviy tashkiliy-shtat
TUZILMASI
TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Toshkent shahridagi tuman prokuraturasi huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish tuman boʻlimlarining namunaviy tashkiliy-shtat
TUZILMASI
TUZILMASI
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti toʻgʻrisida
NIZOM
I. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti faoliyatining huquqiy asoslarini, vazifalari va funksiyalarini, tizimi va tuzilmasini, vakolatlari va javobgarligini belgilaydi.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti (keyingi oʻrinlarda Departament deb yuritiladi) mustaqil ixtisoslashtirilgan huquqni muhofaza qilish organi hisoblanadi, soliq va valyutaga oid jinoyatlarga va huquq buzilishlariga qarshi kurashish sohasida tezkor-tahliliy, qidiruv ishlarini tashkil etish va oʻtkazish, soliq intizomini mustahkamlash uning asosiy maqsadi hisoblanadi.
3. Departament oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga amal qiladi.
II. Departamentning asosiy vazifalari
4. Quyidagilar Departamentning asosiy vazifalari hisoblanadi:
soliq va valyutaga oid jinoyatlar va huquq buzilishlarini aniqlash, ularning oldini olish va ularni bartaraf etish;
soliq siyosati amalga oshirilishini taʼminlash, soliq solish bazasini kengaytirish, soliq toʻlovchilar toʻliq qamrab olinishi va hisobga olinishi, naqd pul mablagʻlari muomalasining belgilangan tartibi buzilishiga barham berish;
eksport, barter va konsignatsiya kontraktlari boʻyicha valyuta mablagʻlarining xorijdan oʻz vaqtida va toʻliq qaytarilishini nazorat qilish;
xorijiy naqd valyutaning noqonuniy muomalasiga barham berish, qalbaki banknotlarni aniqlash;
valyuta almashtirish operatsiyalari sohasida suiisteʼmolliklar va boshqa qonun buzilishi hollarini aniqlash, ularni bartaraf etish yuzasidan tezkor tadbirlarni amalga oshirish;
respublika hududida rezidentlar va norezidentlar tomonidan xorijiy valyutada ish haqi toʻlash va hisob-kitob qilish hollarini aniqlash va ularni bartaraf etish;
milliy va xorijiy valyutadagi toʻlovlarning asoslanganligini, hisob va hisobotning toʻliqligini va obyektivligini tekshirish;
xorijiy valyuta mablagʻlarining noqonuniy aylanishi, chetga chiqib va yashirib qolinishining mavjud mexanizmlari va yoʻllarini, ularning noqonuniy aylanishini, soliqlar va majburiy toʻlovlarni toʻlashdan, xorijiy valyutani sotish boʻyicha majburiyatlardan boʻyin tovlash, bosh tortish hollarini, “yashirin” iqtisodiyotni shakllantirish yoʻllarini, korrupsiya hollarini aniqlashga qaratilgan samarali operativ-tahliliy, qidiruv ishlarini tashkil etish va oʻtkazish;
amaldagi qonun hujjatlari buzilgan holda oʻtkazilayotgan xorijiy valyutadagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotlarni yigʻish, ular bilan ishlash va har tomonlama tahlil qilish;
valyuta sohasidagi qonun buzilishlari va ularni sodir qilgan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning yagona markazlashtirilgan hisobini yuritish va maʼlumotlarning kompyuter bazasini yaratish;
xorijiy valyutani sotib olish va import-eksport hamda vositachilik operatsiyalarini amalga oshirish bilan bogʻliq valyutaga oid qonun buzilishlarini oʻrganish va tahlil qilish;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan valyutani tartibga solish sohasida oʻzaro hamkorlik qilishni va axborotlar almashishni amalga oshirish, bunda jinoiy yoʻllar bilan olingan daromadlarni qonuniylashtirishga (halollab olinishiga) qarshi kurashish masalalariga alohida eʼtibor berish;
normativ-huquqiy bazani, eng avvalo soliq sohasida va valyuta muomalasi sohasida huquqni buzishlarning oldini olish va profilaktikasi sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish boʻyicha chora-tadbirlar ishlab chiqish va takliflar tayyorlash;
odamlarning huquqiy ongini mustahkamlashga doir muntazam ish olib borish, fuqarolarda iqtisodiy faoliyat, soliq siyosatini amalga oshirish va valyutani tartibga solish sohasida konstitutsiyaviy normalar va amaldagi qonun hujjatlari bajarilishi zarurligini tushunishni shakllantirish;
aholida soliq toʻlashdan boʻyin tovlash, iqtisodiyot, valyuta va soliq sohasida jinoyatlar sodir etganlik uchun jazoning muqarrarligini tushunishni tarbiyalash.
III. Departamentning asosiy funksiyalari
5. Departament oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni bajaradi:
tezkor-qidiruv faoliyati sohasida:
a) quyidagilarning mexanizmlarini oʻrganadi va aniqlaydi:
ishlab chiqarish, foyda (daromad) hajmlarini yashirish, sotilgan mahsulot, tovarlar (ishlar, xizmatlar) hajmlarini pasaytirish;
xoʻjalik subyektlari tomonidan hisobga olinmagan (tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlmagan) mahsulotlar (tovarlar) sotilishi;
“yashirin” iqtisodiyotning vujudga kelishi, qaror topishi va faoliyat koʻrsatishi, uning rivojlanishiga koʻmaklashuvchi sabablar va shart-sharoitlar;
tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi yuridik va jismoniy shaxslarning davlat soliq inspeksiyalarida hisobga turishdan boʻyin tovlashi;
xorijiy valyuta mablagʻlarining yashirib qolinishi, chetga chiqib ketishi, noqonuniy aylanishi va xorijiy valyutani sotish boʻyicha majburiyatlardan boʻyin tovlash yoʻllarini;
b) quyidagilarni amalga oshiradi:
naqd pul muomalasiga ega boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan naqd pul mablagʻlari aylanishining qonun hujjatlarida belgilangan tartibi buzilishini, shuningdek aksiz soligʻi solinadigan tovarlarning gʻayriqonuniy ishlab chiqarilishi va aylanishini aniqlash, oldini olish va bartaraf etishga doir maxsus tadbirlarni;
soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlar toʻlashdan, soliq organlariga hisobotlar, soliq deklaratsiyalari va hisob-kitoblar taqdim etishdan qasddan boʻyin tovlovchi soliq toʻlovchilarning turar joyini aniqlashga doir tezkor-qidiruv tadbirlarini;
soliq va valyuta haqidagi qonunlarga rioya etilishini nazorat qilish sohasida:
xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan budjetga soliqlar va toʻlovlar toʻgʻri hisoblab chiqilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishini tekshirish yoʻli bilan soliq haqidagi qonunlarga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarni muqobil tekshiradi, tekshirilayotgan (taftish qilinayotgan) tashkilotdagi hujjatlar va maʼlumotlarni pul mablagʻlari, moddiy boyliklar va hujjatlar olingan yoki ular berilgan tashkilotlardagi yozuvlar, hujjatlar va maʼlumotlar bilan solishtiradi;
qonun hujjatlariga muvofiq davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining oʻz majburiyatlarini nohalol bajarishi hollarini aniqlash maqsadida davlat soliq xizmati organlarini nazorat tartibida tekshirishni tashkil etadi;
xorijiy valyutadagi operatsiyalarni amalga oshirishda qonun buzilishlarini aniqlash, bartaraf etish, oldini olish, profilaktika qilish chora-tadbirlarini koʻradi;
respublika hududida rezidentlar va norezidentlar tomonidan xorijiy valyutada ish haqi toʻlanishi va hisob-kitoblar oʻtkazilishi hollarini aniqlaydi va bartaraf etadi;
amaldagi qonun hujjatlari buzilgan holda oʻtkazilayotgan xorijiy valyutadagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotlarni toʻplash, ular bilan ishlash va ularni atroflicha tahlil qilishni amalga oshiradi;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq xorijiy davlatlarning vakolatli organlari bilan valyutani tartibga solish sohasida hamkorlik qiladi, bunda jinoiy yoʻllar bilan olingan daromadlarning qonuniylashtirilishiga (halollab olinishiga) qarshi kurash masalalariga alohida eʼtibor beradi;
surishtiruv olib borish sohasida:
jinoiy ishlar qoʻzgʻaydi, soliq va valyutaga oid jinoyatlar sodir etilishi hollari yuzasidan surishtiruvgacha tekshirishlarni tashkil etadi va amalga oshiradi;
Departamentning hududiy boʻlinmalarida surishtiruv olib borilishini nazorat qiladi;
tashkiliy-nazoratni taʼminlash sohasida:
soliq va iqtisodiyot sohasida huquq buzilishlarini aniqlash, oldini olish va barham berishga qaratilgan rejali, rejadan tashqari tadbirlar va boshqa tadbirlar ishlab chiqilishi va bajarilishiga doir tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
oʻz hududiy boʻlinmalarining faoliyatini ijro va xizmat intizomiga, amaldagi qonun hujjatlariga rioya etilishi yuzasidan ular tomonidan oʻz funksional majburiyatlari bajarilishi boʻyicha idoraviy tekshirishlar oʻtkazadi;
kadrlar bilan taʼminlash sohasida:
kadrlarni tanlash va joy-joyiga qoʻyish, Departament va uning joylardagi boʻlinmalari kadrlari zaxirasini shakllantirishga doir tadbirlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi;
Departament va uning hududiy boʻlinmalari jamoasida sogʻlom maʼnaviy-psixologik muhit yaratishga doir tashkiliy chora-tadbirlarni amalga oshiradi, Departament xodimlarining kasb tayyorgarligi va ijtimoiy muhofazasi tashkil etilishini taʼminlaydi;
axborot-tahliliy ishlar, muvofiqlashtirish va huquqiy taʼminlash sohasida:
Oʻzbekiston Respublikasining iqtisodiy xavfsizligini taʼminlashga doir qonun hujjatlari qoʻllanilishi amaliyotini umumlashtiradi, Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarini, shu jumladan valyuta almashtirish operatsiyalari, valyuta mablagʻlarining noqonuniy olib kelinishi va olib chiqib ketilishi sohasidagi qonun buzilishlarining oldini olish hamda profilaktikasi borasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni takomillashtirish yuzasidan takliflarni ishlab chiqadi va Bosh prokurorga kiritadi;
soliq va valyuta haqidagi qonun hujjatlari buzilishi hollarini yigʻadi, atroflicha tahlil qiladi va baholaydi hamda tegishli organlarga iqtisodiyot, soliq va valyutaga oid jinoyatlar sodir etilishiga olib keluvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida takliflar kiritadi;
valyuta sohasidagi qonun buzilishlarining va ularni sodir qilgan shaxslarning markazlashtirilgan kompyuter hisobini yuritadi;
tezkor-xizmat faoliyatini axborot-tahliliy jihatdan taʼminlaydi;
prokuratura rahbariyatiga iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarga qarshi kurashish natijalari va muammolari toʻgʻrisida axborot beradi;
Departament va uning hududiy boʻlinmalari faoliyatini takomillashtirishga doir uslubiy ishlarni olib boradi;
xodimlarni oʻqitishni, shu jumladan ishda zamonaviy fan yutuqlari va yangi texnologiyalardan foydalanish boʻyicha oʻqitishni tashkil etadi va amalga oshiradi.
IV. Departamentning tuzilmasi va uning ishlarini tashkil etish
6. Departament quyidagi boʻlinmalardan iborat boʻladi:
Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashishni muvofiqlashtirish va axborot-tahliliy taʼminlash boshqarmasi;
Soliqqa oid jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va oldini olish boʻlimi;
Valyutaga oid jinoyatlarni aniqlash, bartaraf etish va oldini olish boʻlimi;
Kriminalistika laboratoriyasi;
Tezkor guruh;
Soliq va valyutaga oid jinoyatlarni surishtirish boʻlimi;
Hujjatli tekshirishlar boʻlimi;
Normativ-huquqiy baza boʻlinmasi;
Shaxsiy tarkib boʻyicha inspeksiya;
Kadrlar boʻlimi;
Moliya-xoʻjalik boʻlinmasi;
Departamentning hududiy boʻlinmalari (Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar prokuraturalari huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish boshqarmalari, shuningdek tuman (shahar) prokuraturalari huzuridagi soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish tuman (shahar) boʻlimlari).
7. Departamentga maqomiga koʻra Bosh prokurorning oʻrinbosariga tenglashtirilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadigan Departament boshligʻi rahbarlik qiladi.
Departament boshligʻining oʻrinbosarlari lavozimga Departament boshligʻi taqdimnomasiga binoan va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishgan holda Bosh prokuror tomonidan tayinlanadi.
Hududiy boshqarmalar boshliqlari va ularning oʻrinbosarlari, Departamentning tuman (shahar) boʻlimlari boshliqlari tegishli lavozimlarga Departament boshligʻining taqdimnomasiga binoan Bosh prokuror tomonidan tayinlanadi.
8. Departament mustaqil yuridik shaxs hisoblanadi, bank muassasalarida hisob-kitob, joriy va boshqa hisob raqamlariga, Oʻzbekiston Respublikasining gerbi tasviri tushirilgan va Departamentning nomi toʻliq yozilgan muhrga egadir.
V. Departament va uning hududiy boʻlinmalarining huquq va majburiyatlari
9. Departament va uning hududiy boʻlinmalari oʻzlariga yuklangan vazifalarga va bajaradigan funksiyalariga muvofiq quyidagi huquqlarga egadir:
soliqlar, yigʻimlar va budjetga boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha hisob va hisobot buzilishi hollari aniqlangan taqdirda davlat soliq xizmati organlari boʻlinmalarining telekommunikatsiya vositalari va maʼlumotlar kompyuter bazalari, shuningdek soliq toʻlovchilarning hujjatlari bilan qonunda belgilangan tartibda tanishish;
soliq organlari va boshqa organlar xodimlari tomonidan huquqni buzishlar yashirilishi toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda qonunda belgilangan tartibda takroriy tekshirishlarni amalga oshirish;
surishtiruvgacha tekshirishlarni amalga oshirish va jinoiy ishlar qoʻzgʻash;
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarini, xorijiy fuqarolarni va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarni Departament boʻlinmalari vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha tushuntirishlar, maʼlumotnomalar, maʼlumotlar olish uchun taklif qilish;
agar fuqarolar va mansabdor shaxslar soliq va xorijiy valyuta aylanishi sohasida jinoyat sodir etganlikda shubhalanish uchun yetarli asoslar mavjud boʻlsa belgilangan tartibda ularning zarur hujjatlarini tekshirish;
vazirliklar, idoralar, banklardan, shuningdek mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan, jismoniy shaxslardan Departamentga yuklangan vazifalar bajarilishi uchun zarur boʻlgan axborotni talab qilish, bunday axborot olishning qonun tomonidan maxsus tartibi belgilangan hollar bundan mustasno. Departament tomonidan olingan axborotdan faqat xizmat maqsadlarida foydalaniladi va u oshkor qilinishi mumkin emas;
xoʻjalik yurituvchi subyektlar (soliq toʻlovchilar)ning daromad (foyda) olish uchun foydalaniladigan yoxud soliq solish obyektlarini saqlash bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish, ombor, savdo binolarini va boshqa binolari va joylarini ularning joylashgan joyidan va mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, tekshirish, bajarilgan ishlar va koʻrsatilgan xizmatlarni nazorat tartibida oʻlchash, tovar-moddiy boyliklarni xatlash;
qurilish, montaj, taʼmirlash ishlari va boshqa ishlarni nazorat tartibida oʻlchash uchun mutaxassislarni belgilangan tartibda jalb etish;
tekshirish, tadqiq etish va ekspertiza oʻtkazish uchun tovarlar, buyumlar, xomashyo, materiallar va yarim tayyor mahsulotlar namunalarini, shuningdek hujjatlarni olib qoʻyish;
maʼmuriy huquqbuzarlik toʻgʻrisidagi ishlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda koʻrib chiqish va maʼmuriy jazo berish;
qonun hujjatlariga muvofiq valyuta nazorati organlari va agentlariga berilgan funksiyalarni bajarish;
yuridik va jismoniy shaxslardan ular faoliyatiga tegishli maʼlumotlar, maʼlumotnomalar, hujjatlarni olish;
xoʻjalik yurituvchi subyektlar (soliq toʻlovchilar)ning hisob-kitob raqamlari va boshqa raqamlari boʻyicha sodir etilgan operatsiyalar toʻgʻrisidagi bank va boshqa kredit-moliya muassasalari maʼlumotlarini olish;
bojxona organlari va Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligidan import-eksport operatsiyalarining bajarilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni va xoʻjalik yurituvchi subyektlar (soliq toʻlovchilar) toʻgʻrisidagi boshqa axborotni olish.
Keyingi tahrirga qarang.
11. Departament xodimlariga Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida belgilangan boshqa huquqlar ham beriladi.
12. Departament xodimlari davlat, xizmat, tijorat sirini, jismoniy shaxslarning omonatlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar sirini va ular oʻz xizmat majburiyatlarini bajarish chogʻida olgan boshqa axborotni sir saqlashlari kerak. Sir oshkor qilingan taqdirda xodim qonunda belgilangan tartibda javob beradi.
13. Departament berilgan vakolatlarga muvofiq oʻz hududiy boʻlinmalari faoliyati ustidan ular faoliyatining butun doirasi boʻyicha tezkor nazoratni amalga oshiradi.
14. Bosh prokuror va unga boʻysunuvchi prokurorlar Departament boʻlinmalari va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan tushadigan xabarlar va arizalar hisobga olinishi, roʻyxatdan oʻtkazilishi va koʻrib chiqilishining belgilangan tartibiga rioya qilinishiga, tekshirishlar, surishtiruvlar va ular bilan bogʻliq protsessual harakatlar amalga oshirilishi, soliq haqidagi qonunlar bajarilishi tekshirilishi hamda prokurorning vakolatiga tegishli boʻlgan boshqa masalalar materiallari boʻyicha qabul qilinadigan qarorlarning qonuniyligiga rioya qilish boʻyicha faoliyati ustidan nazorat qilinishini taʼminlaydilar.
VI. Prokuratura organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish
15. Soliq va valyutaga oid jinoyatlarni aniqlash va ularga barham berish boʻyicha protsessual harakatlarning jinoiy ish qoʻzgʻashdan boshlab uni sudda koʻrib chiqishga qadar uzviyligi va izchilligi Departament va uning hududiy boʻlinmalarining iqtisodiy va soliq sohasidagi jinoyatlar boʻyicha jinoiy ishlarni tergov qiladigan, sudda ular boʻyicha davlat ayblovini qoʻllab-quvvatlaydigan barcha darajalardagi prokuratura organlari bilan mustahkam oʻzaro hamkorligi va xatti-harakatlarni muvofiqlashtirishi natijasida taʼminlanadi.
16. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasiga va uning joylardagi organlariga:
iqtisodiyot, soliq va valyutaga oid jinoyatlar hollari boʻyicha jinoiy ishlarni oʻz vaqtida tergov qilish masalalari, ularning tezroq sudga berilishi yuklanadi, bunda jinoiy ish qoʻzgʻatilgan vaqtdan boshlab sud qarori qabul qilingunga qadar jinoiy ishni koʻrib chiqish muddatlarini eng koʻp darajada qisqartirish nazarda tutiladi;
iqtisodiyot, soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurash olib borish davomida qonuniylikka va jinoyat, jinoyat-protsessual, fuqarolik va fuqarolik-protsessual kodekslar normalariga rioya etishni umumiy nazorat qilish yuklanadi.
17. Departament Oʻzbekiston Respublikasining Bosh prokurori tomonidan belgilangan muddatlarda Departament va uning hududiy boʻlinmalarining ishi toʻgʻrisidagi hamda soliq sohasida hamda valyuta aylanishi sohasida qonuniylikning holati haqida hisobot, axborot va hisobga olish-tahliliy maʼlumotlar taqdim etilishini taʼminlaydi.
18. Valyutani tartibga solish, soliq solish va budjetga toʻlovlar sohasida qonuniylikning holati toʻgʻrisidagi maʼlumotlar asosida amalga oshiriladigan Departament tadbirlarini joriy va istiqbolli rejalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori bilan kelishgan holda amalga oshiriladi.
19. Bosh prokurorning oʻz vakolatlari doirasida qabul qilgan buyruqlari va koʻrsatmalari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi hayʼatining Departament va uning hududiy boʻlinmalari faoliyatini tashkil etish masalalari boʻyicha qarorlari Departament va uning hududiy boʻlinmalarining barcha xodimlari tomonidan soʻzsiz bajarilishi kerak.
20. Soliq, budjet sohalarida va valyutani tartibga solish sohasida qonuniylikni mustahkamlash, daromadlar va soliq solish obyektlari hisobga olishdan yashirilganligi, soliqlar va budjetga boshqa majburiy toʻlovlar toʻlashdan boʻyin tovlanganligi uchun jazoning muqarrarligi tamoyilini taʼminlash boʻyicha qoʻshma tadbirlar amalga oshirilishida Departament va uning hududiy boʻlinmalarining prokuratura organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilishi tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan tasdiqlanadi.
VII. Davlat soliq xizmati organlari, valyutani nazorat qilish organlari va agentlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish
21. Departament davlat soliq xizmati organlari, valyutani nazorat qilish organlari va agentlari bilan quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha oʻzaro hamkorlik qiladi:
soliq va valyutaga oid huquqni buzishlarni aniqlash, oldini olish va bartaraf etish, ularning profilaktikasi boʻyicha har oylik, choraklik va yillik tadbirlarga muvofiq tegishli taftishlar oʻtkazilishini tashkil etish;
prognoz koʻrsatkichlar bajarilishida, soliqlar va budjetga boshqa majburiy toʻlovlar boʻyicha muddatida toʻlanmagan toʻlovlarni undirishda davlat soliq inspeksiyalariga koʻmaklashish;
valyutani nazorat qilish organlari va agentlari tomonidan valyutaga oid huquq buzilishlari toʻgʻrisida maʼlumotlar taqdim etish;
soliq va valyutaga oid huquqni buzishlarni aniqlash, oldini olish va bartaraf etish boʻyicha qoʻshma reydlar oʻtkazish;
tezkor ahamiyatli axborotlarni ayirboshlash.
22. Oʻzaro hamkorlik Departamentning vazifalari, funksiyalari va majburiyatlari hisobga olingan holda belgilangan tartibda boshqa yoʻnalishlar boʻyicha ham amalga oshiriladi.
VIII. Boshqa huquqni muhofaza qilish organlari bilan oʻzaro hamkorlik qilish
23. Departament boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurori bilan kelishgan holda, prokuratura tomonidan amalga oshiriladigan qonuniylikni mustahkamlash va jinoyatchilikka qarshi kurashish boʻyicha huquqni muhofaza qilish organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish doirasida:
boshqa huquqni muhofaza qilish organlarining tegishli xizmatlari bilan oʻzaro hamkorlik qiladi, soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashishning uzoq muddatli va joriy dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;
soliq va valyutaga oid jinoyatlar boʻyicha qoʻzgʻatilgan jinoiy ishlarni tergov qilishga protsessual koʻmaklashish uchun masalalarning butun doirasi yuzasidan prokuraturaning boshqa boʻlinmalari bilan oʻzaro hamkorlik qilishni taʼminlaydi;
prokuratura organlari bilan oʻzaro hamkorlikda Departament va uning hududiy boʻlinmalari tomonidan qoʻzgʻatilgan jinoiy ishlar boʻyicha ular qoʻzgʻatilgan va tergov harakatlari oʻtkazilgan vaqtdan boshlab ishlar koʻrib chiqilishiga va sud instansiyalarida qaror qabul qilinishiga qadar nazoratni amalga oshiradi;
ichki ishlar organlari bilan birgalikda tezkor axborotni ayirboshlash, soliq toʻlashdan boʻyin tovlagan hamda soliq va valyutaga oid jinoyatlar sodir etgan shaxslarni qidirish va ushlash tadbirlarini amalga oshiradi;
huquqni muhofaza qilish organlari bilan birgalikda ushbu sohada huquqni buzishlarning holati toʻgʻrisidagi axborotni oʻzaro ayirboshlaydi.
IX. Departament xodimlarining javobgarligi
24. Departament xodimlari oʻz funksional vazifalari bajarilmaganligi yoxud zarur darajada bajarilmaganligi uchun Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda javob beradilar.
25. Xodimlarni intizomiy javobgarlikka tortish masalasi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlari hamda Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamentida xizmatni oʻtash tartibi toʻgʻrisidagi Nizom bilan tartibga solinadi.
X. Departamentni tashkil etish va tugatish tartibi
26. Departament Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tashkil etiladi va tugatiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-iyundagi 291-son qaroriga kiritilayotgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar
1. 1-bandning birinchi xatboshida “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi huzurida Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin.
2. 2-bandda “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi huzuridagi” va “Soliqqa oid jinoyatlarni” soʻzlari tegishli ravishda “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi”, “soliq va valyutaga oid jinoyatlarni” soʻzlari bilan almashtirilsin.
3. 4-bandning birinchi, toʻrtinchi va beshinchi xatboshilarida “soliqqa”, “soliq” soʻzlari tegishli ravishda “soliq va valyutaga”, “soliq va valyuta” soʻzlari bilan almashtirilsin;
4. 5-bandda:
birinchi xatboshida “soliqqa oid jinoyatlarni” va “iqtisodiy va soliq sohasidagi” soʻzlari tegishli ravishda “soliq va valyutaga oid jinoyatlarni” va “iqtisodiyot va soliq sohasidagi hamda xorijiy valyuta aylanishi sohasidagi” soʻzlari bilan almashtirilsin;
ikkinchi xatboshida “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasiga” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasiga” soʻzlari bilan almashtirilsin;
uchinchi xatboshida “birinchi navbatda” soʻzlari chiqarib tashlansin, “iqtisodiyot va soliqqa oid” soʻzlari “iqtisodiyot, soliq va valyutaga oid” soʻzlari bilan almashtirilsin;
toʻrtinchi xatboshida “iqtisodiyot va soliqqa oid” soʻzlari “iqtisodiyot, soliq va valyutaga oid” soʻzlari bilan almashtirilsin.
Keyingi tahrirga qarang.
5. 7-bandda:
oltinchi xatboshida “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi huzuridagi Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin.
6. 8-bandning ikkinchi, toʻrtinchi va oltinchi xatboshilarda “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasining” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasining” soʻzlari bilan almashtirilsin.
7. 9, 10, 12-bandlarda va 14-bandning birinchi xatboshida “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi” soʻzlari bilan almashtirilsin.
9. 1, 2, 2a, 3, 3a, 5-ilovalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
10. 4 va 4a-ilovalarning nomlanishidagi “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi huzuridagi Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin.
11. 6-ilovada:
ilovaning nomlanishida, 1-bandida va ilovada “Oʻzbekiston Respublikasi Prokuraturasi huzuridagi Soliqqa oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari “Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi huzuridagi Soliq va valyutaga oid jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti” soʻzlari bilan almashtirilsin.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2002-y., 22-son, 182-modda; 2005-y., 34-36-son, 264-modda; 2006-y., 18-son, 147-modda, 27-son, 250-modda)