Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Tadbirkorlik faoliyatining jadal rivojlanishini taʼminlashga, xususiy mulkni har tomonlama himoya qilishga va ishbilarmonlik muhitini sifat jihatidan yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2016-yil 5-oktabrdagi PF-4848-son Farmoni ijrosi yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Qurilish obyektlarining murakkablik (xavflilik) darajasiga koʻra, qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish jarayonida tekshirishlarni tayinlash va oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvi raisi A.J. Ramatov va Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilish xususiyatlarini tasniflashni belgilaydi, shuningdek obyektlarni qurish hamda rekonstruksiya qilishni davlat tomonidan arxitektura-qurilish nazorat qilish tartibi va tartib-taomillarini tartibga soladi.

2. Ushbu Nizom yakka tartibdagi uy-joy qurish obyektlari (Qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha yakka tartibda uy-joy qurish dasturiga kiritilgan obyektlardan tashqari), turar-joy toifasidan noturar-joy toifasiga oʻtkaziladigan binolar, mavsumiy ishlar va yaylovdagi chorvachilik uchun vaqtinchalik uylar hamda maishiy binolar, mobil aloqa stansiyalarni montaj qilish, kichik hajmdagi (300 kub metrdan katta boʻlmagan) alohida quriladigan va foydalanilayotgan muhandislik tarmoqlarini oʻzgartirishni talab qilmaydigan obyektlar, togʻ kavlash ishlari, texnologik resurslari ishlatib boʻlingan va obyektni rekonstruksiya qilish talab etilmaydigan texnologik hamda muhandislik uskunalarini taʼmirlash va almashtirishga joriy etilmaydi.

3. Respublika hududida qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun ruxsat olishni talab etadigan qurilish va rekonstruksiya obyektlari davlat tomonidan majburiy tartibda arxitektura-qurilish nazoratiga olinadi.

4. Davlat arxitektura-qurilish nazorati qurilish obyektlarining xavfsizligi, sifati, zilzilabardoshligi va foydalanishda ishonchliligini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.

5. Davlat arxitektura-qurilish nazorati oʻrta va yuqori xavflilik omillariga ega obyektlarni nazorat qilish boʻyicha vakolatli davlat organlari tomonidan amalga oshiriladi.

6. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

shaharsozlik faoliyati — davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, yuridik va jismoniy shaxslarning qonun hujjatlariga muvofiq koʻchmas obyektlarni loyihalashtirish, qurish hamda rekonstruksiya qilish sohasidagi faoliyati;

shaharsozlik faoliyati subyekti — davlat organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, yuridik va jismoniy shaxslar boʻlib, ular shaharsozlik faoliyati sohasida buyurtmachilar, shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiquvchilar, obyektlarni qurish boʻyicha pudratchilar va shaharsozlik faoliyati obyektlaridan foydalanuvchilar boʻlishi mumkin;

shaharsozlik faoliyati subyektining vakolatli shaxslari — shaharsozlik faoliyati subyekti tomonidan texnik va mualliflik nazoratini amalga oshirish vakolati berilgan masʼul shaxslar, shuningdek obyekt qurilishi ishlarini amalga oshiruvchilar;

qurilish bosqichi — qurilish obyektining sifati, mustahkamligi, zilzilabardoshligi va foydalanishda ishonchliligini taʼminlash borasida nihoyasiga yetkazilgan qurilish-montaj ishlarining xavfga uchrashi mumkinligi yuqori boʻlgan bosqichi;

xavf — shaharsozlik faoliyatini amalga oshirishda salbiy oqibatlarning paydo boʻlish ehtimolini hisobga oladigan xavflilik choralari;

qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha koʻrsatmalar — Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi huzuridagi Qurilish sohasida nazorat inspeksiyasi va uning qurilish sohasida hududiy nazorat inspeksiyasi (keyingi oʻrinlarda nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi deb ataladi) mansabdor shaxslari — inspektorlarining belgilangan muddatlar bajarilishi shart boʻlgan yozma talablari. Koʻrsatmalar shaharsozlik faoliyati subyektlariga nisbatan sanksiyalar qoʻllashni nazarda tutmaydi. Koʻrsatma tekshiruvni amalga oshirgan organ mansabdor shaxsi tomonidan beriladi va imzolanadi.

Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektorlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda attestatsiyadan oʻtkaziladi.

8. Hayot va faoliyat uchun maqbul xavflar ahamiyati inobatga olingan holda, barcha qurilish obyektlari uch toifaga — xavflilikning past, oʻrta va yuqori omillariga ajratiladi.

9. Qurilish obyektlarining murakkablik toifalarining tasnifi:

a) I-toifa — xavflilik omili past obyektlar;

b) II-toifa — xavflilik omili oʻrtacha obyektlar;

v) III-toifa — xavflilik omili yuqori obyektlar.

10. Obyektlar toifalari qurilish obyektlarining murakkablik toifasi boʻyicha Vazirlar Mahkamasining 2016-yil 22-yanvardagi 15-son qarori bilan tasdiqlangan Obyektlarning loyiha-qidiruv va qurilish-montaj ishlari boʻyicha murakkablik toifalari klassifikatoriga muvofiq tasniflanadi.

11. Qurilish obyektlari bir qancha toifalar xususiyatlariga ega boʻlsa, ular III — xavflilik omillari yuqori obyektlar toifasi boʻyicha tasniflanadi.

12. Obyektlarning murakkablik toifalari tasniflanishiga qarab, davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshirish davriyligining quyidagi muddatlari belgilanadi:

I-toifa — nazorat boʻyicha vakolatli davlat organining nazorat funksiyalari koʻzda tutilmagan;

II-toifa — bir oyda toʻrt martadan koʻp emas;

III-toifa — bir oyda besh martadan koʻp emas.

13. Davlat arxitektura-qurilish nazorati quyidagi turdagi tekshiruvlar shaklida amalga oshiriladi: rejali, qisqa muddatli (subyektning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmasdan) inspektorlik va nazorat tartibidagi tekshiruvlar.

14. Rejali, qisqa muddatli inspektorlik va nazorat tartibidagi tekshiruvlar nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Rejali tekshiruvlarni oʻtkazishning umumiy muddati bir yilda oʻn kalendar kunidan oshmasligi darkor.

15. Rejali, qisqa muddatli inspektorlik va nazorat tartibidagi tekshiruvlarni oʻtkazishda quyidagilar davlat arxitektura-qurilish nazoratining predmetlari hisoblanadi:

hududlarni rivojlantirish va qurishni loyihalashtirish toʻgʻrisida shaharsozlik hujjatlari amalga oshirilishiga rioya etish;

qurilish jarayonida loyiha hujjatlariga kiritilayotgan oʻzgartirishlarning texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiqligi;

loyiha va pudrat tashkiloti — ishlar va xizmatlar ijrochilarida qonun hujjatlarida nazarda tutilgan loyihalashtirish va qurilish faoliyatining litsenziyalashtiriladigan turlarini amalga oshirish huquqini beradigan litsenziyalarning mavjudligi;

bajariladigan qurilish-montaj ishlarining sifati hamda shaharsozlik normalari hamda qoidalariga, texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar va loyiha hujjatlariga mosligi, shuningdek pudrat tashkilotining qurilish sohasiga oid ijro hujjatini yuritish;

qurilish obyektida texnik tartibga solish sohasiga oid normativ hujjatlar va loyiha hujjatlarida nazarda tutilgan sinovlar, suratga olish va oʻlchash ishlari oʻtkazilishi yuzasidan tanlash asosida nazoratni amalga oshirish.

16. Nazorat tartibidagi tekshiruv avvalgi rejali tekshiruvlar yoki qisqa muddatli inspektorlik tekshiruvi davomida aniqlangan hamda qoidabuzarlikni bartaraf etish toʻgʻrisidagi koʻrsatmalarda qayd etilgan qoidabuzarliklarga barham berish maqsadida nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan oʻtkaziladi va ushbu vazifa doirasidan chetga chiqishi mumkin emas.

Nazorat tartibidagi tekshiruvlar faqat shaharsozlik faoliyati subyektiga aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish koʻrsatmasida berilgan muddat tugagandan soʻng oʻtkazilishi mumkin.

17. Qisqa muddatli inspektorlik tekshiruvlari nazorat qiluvchi organlar faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha hududiy komissiyalar (subyektning moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmasdan) bilan kelishilmasdan quyidagi holatlarda oʻtkaziladi:

tasdiqlangan loyiha hujjati, ijobiy ekspertiza xulosasi va nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi tomonidan qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun beriladigan ruxsatnoma mavjud boʻlmagan holda obyektni qurish yoki rekonstruksiya qilishda;

shaharsozlik faoliyati subyekti texnologik jarayonni buzganda, inshootlar, uskunalar ishdan chiqqanda, odamlar hayoti va salomatligi, mol-mulki, atrof-muhitga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan avariya holatlari yuzaga kelganda;

jismoniy yoki yuridik shaxsning shaharsozlik faoliyati subyekt tomonidan murojaat qiluvchining huquqlari hamda manfaatlari buzilganini tasdiqlovchi hujjatlar, materiallar hamda boshqa maʼlumotlar ilova qilingan yozma ravishdagi arizasi mavjud boʻlganda.

Qisqa muddatli inspektorlik tekshiruvini oʻtkazish muddati bir ish kunidan oshmasligi kerak.

18. Obyekt qurilishi boʻyicha davlat arxitektura-qurilish nazorati nazorat funksiyalarini amalga oshirish shartnomasi asosida oʻtkaziladi.

Xoʻjalik subyektlari faoliyatini rejali, qisqa muddatli inspektorlik va nazorat tartibida tekshirish ushbu Nizomga ilovaga muvofiq Respublikada qurilish obyektlarining murakkablik (xavflilik) darajasiga koʻra, qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish jarayonida tekshirishlarni tayinlash va oʻtkazish sxemasi asosida oʻtkaziladi.

19. Quyidagilar rejali, qisqa muddatli inspektorlik va nazorat tartibida tekshiruvlarni oʻtkazishning asosiy prinsiplari hisoblanadi:

nazorat organlari faoliyatining qonuniyligi, xolisligi va oshkoraligi;

yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilish;

xoʻjalik subyektlari, jumladan, moliyaviy-xoʻjalik faoliyatiga aralashmaslik.

20. Davlat arxitektura-qurilish nazorati obyekt qurilishining barcha bosqichlarida amalga oshiriladi.

21. Obyektni moliyalashtirish manbaidan qatʼi nazar:

qonun hujjatlarida belgilangan holatlardan tashqari, obyektlarni batafsil rejalashtirishning belgilangan tartibda tasdiqlangan bosh rejasi va loyihalari mavjud boʻlmaganda shahar va tuman markazlarida joylashtirish hamda qurish;

Oʻzbekiston Prezidenti yoki Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlarida nazarda tutilgan holatlardan tashqari, loyiha hujjatlari, ijobiy ekspertiza xulosasi va nazorat boʻyicha vakolatli davlat organining qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun ruxsati boʻlmaganda, obyektlarni qurish hamda rekonstruksiya qilish qatʼiyan man etiladi.

22. Quyidagilar davlat arxitektura-qurilish nazoratiga olinadigan obyektlarni yangidan qurishning asosiy bosqichlari hisoblanadi:

bino va inshoot poydevorini qurish (xandak va chuqurliklar);

poydevor qurish (erosti, yerusti qismi);

asosiy koʻtarib turuvchi konstruksiyalarni qurish (bino va inshootlar sinchi);

devorlar va toʻsib turuvchi konstruksiyalarni qurish;

maxsus ishlarni bajarish (santexnika, isitish, shamollatish, elektrlashtirish va gazlashtirish tizimlari);

binolar va fasadni pardozlash;

tom yopish ishlarini amalga oshirish.

23. Quyidagilar davlat arxitektura-qurilish nazoratiga olinadigan obyektlarni rekonstruksiya qilishning asosiy bosqichlari hisoblanadi:

bino va inshootlar zamin-poydevorini mustahkamlash;

poydevor, koʻtarib turuvchi va oʻrab turuvchi konstruksiyalarni (devorlarni) mustahkamlash;

yangi konstruksiyalar qurish (shu jumladan, taqab va ustiga quriladigan binolar va boshqa);

binolar fasadini oʻzgartirish yoki xonalarning pardozini yaxshilash;

maxsus ishlarni bajarish (santexnika, isitish, shamollatish, elektrlashtirish va gazlashtirish tizimlari);

tom yopish ishlarini amalga oshirish.

Binolarning koʻtarib turuvchi va oʻrab turuvchi konstruksiyalarni (devorlarni) mustahkamlash obyektlarning hajmi va rejalashtirish hamda konstruktiv yechimlarini oʻzgartirgan holda rekonstruksiya qilish deb hisoblanadi.

24. Binolar, inshootlarni qurish hamda rekonstruksiya qilishda nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi barcha bosqichlarda bajariladigan qurilish-montaj ishlarining loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalariga hamda texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlarga, shuningdek, obyektning mustahkamligi, xavfsizligi, sifati, zilzilabardoshligi va foydalanishda ishonchliligini taʼminlash boʻyicha majburiy talablar belgilangan normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiqligi yuzasidan tanlash asosida davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshirish huquqiga ega.

25. Shaharsozlik faoliyati subyektlari qurilish-montaj ishlarining bosqichlari yakunlanishidan ikki kun avval nazorat boʻyicha vakolatli davlat organiga yozma xabarnoma yuborishi lozim.

26. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi va qurilish buyurtmachilari, shuningdek buyurtmachilar hamda pudrat qurilish tashkilotlari oʻrtasida shartnoma mavjud boʻlsa, qurilish obyektida shaharsozlik subyekti tomonidan amalga oshiriladigan qurilish ishlari sifatining qurilish normalari va qoidalari, respublika standartlari, DAST hamda texnik shartlarga muvofiqligi yuzasidan davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshiradi.

27. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruvlar, shu jumladan nihoyasiga yetkazilgan qurilish bosqichini qabul qilish ishlari shaharsozlik faoliyati subyekti vakolat bergan, texnik hamda mualliflik nazoratini oʻtkazadigan, shuningdek obyekt qurilishi boʻyicha ishlarni bajaruvchining javobgar shaxslari ishtirokida amalga oshiriladi.

Bajarilgan ishlar loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar, normativ-huquqiy hujjatlarga mos kelgan hollarda, shuningdek qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarini laboratoriyada sinovdan oʻtkazishning ijobiy natijalari asosida shaharsozlik faoliyati subyekti vakolat bergan javobgar shaxslar ishtirokida muvofiqlik hujjati tuziladi.

28. Bajarilgan ishlar loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar, normativ-huquqiy hujjatlarga mos kelmasligi aniqlangan hollarda, shuningdek qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarini laboratoriyada sinovdan oʻtkazishning salbiy natijalariga hamda talablari buzilgan hujjatga asoslangan holda qurilishi nihoyasiga yetkazilgan bosqichda bajarilgan ishlarning nomuvofiqligi toʻgʻrisida yozma koʻrsatma beriladi.

Yozma koʻrsatma nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori tomonidan shaharsozlik faoliyati subyektining vakolatli shaxsiga beriladi.

29. Shaharsozlik faoliyati subyektining vakolatli shaxsi yozma koʻrsatmada qayd etilgan qoidabuzarliklarni rad etsa, nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektorining xatti-harakatlari yuzasidan yuqori organ — Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligiga yoki sudga belgilangan tartibda shikoyat qilishga haqli.

30. Aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha koʻrsatma qoidabuzarlikni tuzatish mumkin boʻlgan holatlarda beriladi.

Qurilish obyektining konstruktiv va boshqa xususiyatlari inobatga olinib, kamchiliklarni bartaraf etishning quyidagi muddatlari va nazorat tartibida tekshirish sanasi belgilanadi:

aniqlangan qoidabuzarlikni bartaraf etish uchun — besh ish kuni davomida;

qurilishni toʻxtatish (taqiqlash) — ikki ish kuni davomida;

qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish uchun ruxsatnoma va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan ruxsat berish xususiyatiga boshqa hujjatlarni berish uchun — uch ish kuni davomida.

31. Nazorat natijalariga koʻra, avval aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etilganida nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori qurilishi yakunlangan bosqichning muvofiqligi toʻgʻrisidagi dalolatnomada “Qoidabuzarlikni bartaraf etish toʻgʻrisida koʻrsatmalar” ustunida tegishli yozuvi qayd etiladi.

32. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi qonun hujjatlariga muvofiq quyidagi hollarda qurilish obyektlaridagi ishlarni toʻxtatadi:

binolar, inshootlar, ularning ayrim qismlari va muhandislik kommunikatsiyalarining oʻzgarishi yoki qulab tushishi xavfini yuzaga keltiradigan kamchiliklar (yoxud) qoidabuzarliklar aniqlanganda;

qurilish loyihasi oʻzgartirilganda yoki qurilish ishlari tasdiqlangan loyiha hujjatlariga rioya etmasdan amalga oshirilganda.

33. Aniqlangan qoidabuzarliklarni bartaraf etish imkoniyati boʻlmagan holatlarda nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori shaharsozlik normalari va qoidalari buzilgan holda bajarilgan konstruktiv elementlarni buzish (yoki demontaj qilish) toʻgʻrisida buyruq chiqaradi.

34. Shaharsozlik faoliyati subyekti davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshirish chogʻida aniqlangan qonun hujjatlari talablari, shaharsozlik normalari va qoidalarining buzilish holatlarini bartaraf etishga doir koʻrsatmalarni bajarmasa, unga nisbatan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda maʼmuriy javobgarlik choralari qoʻllaniladi.

35. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligiga loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar talablari buzilishiga yoʻl qoʻygan tashkilotning arxitektura-shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish hamda qurilish sohasida ayrim faoliyat turlarini amalga oshirish huquqini beradigan litsenziyalarining amal qilishini toʻxtatish yoki bekor qilish toʻgʻrisida takliflar kiritadi.

36. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshirishda qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarini loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlarning bajarilishi majburiy boʻlgan talablariga muvofiqligi yuzasidan sinovdan oʻtkazishni tayinlash huquqiga ega.

37. Sinovlar shaharsozlik faoliyati subyekti tomonidan obyekt joylashgan joyda yoki tanlangan namunalarni laboratoriyalarda (sinov qurilish laboratoriyalari) laboratoriya tahlili hamda sinovidan oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.

38. Mavjud binolar va inshootlarning texnik holati ularni qayta tiklash yoki rekonstruksiya qilish maqsadga muvofiqligi boʻyicha shartnomaga muvofiq tekshiruvdan oʻtkaziladi va bu haqida tegishli xulosa beriladi.

39. Nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori zarur hollarda, shaharsozlik faoliyati subyektlarining loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar talablariga rioya etganini aniqlash maqsadida laboratoriya tadqiqotlarini oʻtkazish uchun foydalanilgan qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalaridan namunalar olish huquqiga ega.

40. Foydalaniladigan qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalari namunalarini tanlash uslubi va miqdori loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar talablariga mos kelishi zarur.

41. Qurilishda foydalaniladigan qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarining loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik tartibga solish sohasidagi boshqa normativ hujjatlar talablariga muvofiqligi boʻyicha tanlash, yetkazib berish hamda sinovdan oʻtkazish bilan bogʻliq sarf-xarajatlar shaharsozlik faoliyati subyekti hisobidan moliyalashtiriladi.

42. Sinovlar nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi laboratoriyalarida nazorat boʻyicha vakolatli davlat organi inspektori hamda shaharsozlik faoliyati subyekti ishtirokida texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq, mahsulotni nazorat va sinovdan oʻtkazish uslubi yordamida oʻtkaziladi.

43. Sinovlarni oʻtkazish muddati oʻttiz ish kunidan oshmasligi zarur.

44. Qurilish mahsulotining laboratoriya sinovlari natijalari xulosa bilan rasmiylashtiriladi.

45. Obyekt qurilishida foydalaniladigan qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarining sifati loyiha yechimlari, texnik reglamentlar, shaharsozlik normalari va qoidalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi meʼyoriy hujjatlar talablariga mos kelmasligi aniqlangan holatlarda demontaj qilinishi lozim. Sinovlarni oʻtkazish va sifatsiz qurilish materiallari, buyumlari va konstruksiyalarini demontaj qilish bilan bogʻliq sarf-xarajatlar shaharsozlik faoliyati subyekti hisobidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanadi.

46. Shaharsozlik faoliyati subyekti sinov natijalaridan rozi boʻlmagan holatlarda oʻz ixtiyori bilan va oʻz hisobidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda akkreditatsiyadan oʻtgan mustaqil laboratoriyaga yoki ekspertga qoʻyilgan masalalar yuzasidan laboratoriya xulosasini olish uchun murojaat qilish huquqiga ega. Bunda olingan laboratoriya xulosasi shaharsozlik faoliyati subyektining shikoyat materiallari va tekshirish hujjatlariga ilova qilinadi.

47. Nazorat boʻyicha vakolati davlat organi va uning mansabdor shaxslari davlat arxitektura-qurilish nazoratini amalga oshirishda oʻz funksiyalari hamda xizmat majburiyatlarini tegishli ravishda bajarmagan holatlarda qonun hujjatlariga muvofiq javob beradi.

48. Shaharsozlik faoliyati subyektlari shaharsozlik faoliyatini amalga oshirishda texnik tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablari, shuningdek ushbu Nizom talablarini buzsa, qonun hujjatlariga muvofiq javob beradi.