Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишO‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbuyrug‘i
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati”ni tasdiqlash to‘g‘risida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2016-yil 27-dekabrda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 2853]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ sharhiMazkur buyruq O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2026-yil 10-martdagi 341-sonli “O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati, hisob baholaridagi o‘zgarishlar va xatolar”ni tasdiqlash haqida”gi buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3797, 27.03.2026-y.) asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO‘zbekiston Respublikasi Budjet kodeksining 161-moddasiga muvofiq va budjet hisobini davlat sektorida moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari bilan muvofiqlashtirish maqsadida buyuraman:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишVazir R. AZIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2016-yil 12-dekabr,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш91-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO‘zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2016-yil 12-dekabrdagi 91-son buyrug‘iga
ILOVA
ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati”
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMazkur O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (1-sonli BHS) “Hisob siyosati” (bundan buyon matnda Standart deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksiga muvofiq budjet hisobini normativ tartibga solish tizimining elementi hisoblanadi. Mazkur Standart budjet hisobining boshqa standartlari bilan birgalikda qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-bob. Umumiy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mazkur Standartda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbudjet hisobi — budjet tizimi budjetlarini ijro etishda hisobga olinadigan, pulda ifodalangan aktivlar va majburiyatlarning, shuningdek mazkur aktivlar va majburiyatlarni o‘zgartiruvchi operatsiyalarning holati to‘g‘risidagi axborotni to‘plash, ro‘yxatdan o‘tkazish va umumlashtirishning tartibga solingan tizimi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob siyosati — mazkur Standartning 4-bobida belgilangan prinsiplarga muvofiq budjet tashkilotlari tomonidan budjet hisobini yuritish va moliyaviy hisobotlarni tuzishda qo‘llaniladigan aniq uslublar, asoslar, yo‘l qo‘yishlar, qoidalar hamda usullar majmui.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Mazkur Standartning maqsadi hisob siyosatini tanlash va o‘zgartirishlar kiritish mezonlarini, shuningdek budjet tashkilotlari tomonidan budjet hisobini va moliyaviy hisobotni tuzish, hisob siyosatidagi o‘zgarishlar to‘g‘risidagi axborotni ochib berish tartibini belgilab berishdan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Mazkur Standart budjet tashkilotlarining moliyaviy hisobotlariga bo‘lgan ishonchlilik darajasini va ma’lum bir davriylikdagi moliyaviy hisobotlarini, shuningdek boshqa budjet tashkilotlarining moliyaviy hisobotlarini o‘zaro solishtirish darajasini oshirishga mo‘ljallangan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Hisob siyosati budjet tashkilotlari tomonidan budjet to‘g‘risidagi qonunchilik hujjatlarida mavjud o‘zaro bir-birini istisno etuvchi bir nechta hisob yuritish usullaridan birini tanlash maqsadida tuziladi.
(4-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-bob. Standartning qo‘llanish sohasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Mazkur Standart budjet tashkilotlarida hisob siyosatini tanlash va qo‘llash, hisob siyosatiga o‘zgarishlarning hisobini yuritish hamda moliyaviy hisobotlarni tuzishda qo‘llanilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Mazkur Standart barcha budjet tashkilotlariga qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-bob. Hisob siyosatini shakllantirish va unga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish asoslari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. Hisob siyosati rahbar yoki uning o‘rinbosarining buyrug‘i yoki qarori bilan tasdiqlanadi va yildan-yilga izchil qo‘llaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. Budjet hisobini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan hollarda, shuningdek budjet tashkiloti qayta tashkil etilganda hisob siyosatiga o‘zgartirishlar kiritish mumkin.
(8-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBudjet hisobi ma’lumotlarini solishtirishni ta’minlash maqsadida hisob siyosatiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar moliya yili boshidan, agar budjet tashkiloti qayta tashkil etilayotgan bo‘lsa uni qayta tashkil etilgan sanadan kiritiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. Budjet tashkiloti yillik moliyaviy hisobotga tushuntirish xatida kelgusi moliya yili uchun hisob siyosatidagi o‘zgartirish va qo‘shimchalar haqida ma’lumot beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. Hisob siyosati moliyaviy hisobotni barcha qo‘llanilayotgan budjet hisobi standartlari asosida shakllantirilishini ta’minlashi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMoliyaviy hisobot o‘ziga xos talablar bo‘lmaganida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишa) ahamiyatga ega bo‘lishi — ma’lumot undan foydalanuvchilarning ehtiyojlarini qondirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишb) ishonchli bo‘lishi — budjet tashkilotlari faoliyatining barcha natijalari va moliyaviy holatini xolisona ko‘rsatishi, hodisalar va operatsiyalarning iqtisodiy mohiyatini aks ettirishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишv) xolis (beg‘araz) bo‘lishi va majburiy bo‘lmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишg) to‘la (tugallangan) bo‘lishi — budjet tashkiloti xo‘jalik faoliyatining barcha faktlarini to‘la aks ettirishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. Hisob siyosati o‘z ichiga quyidagilarni olishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbudjet tashkilotining buxgalteriya xizmati tashkiliy tuzilmasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbudjet tashkilotida inventarizatsiya o‘tkazishning tartibi va muddatlarini (inventarizatsiya qilish majburiy bo‘lgan hollardan tashqari);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbudjet tashkiloti tomonidan foydalaniladigan va unda sintetik va analitik schyotlar ro‘yxati bo‘lishi lozim bo‘lgan ishchi schyotlar rejasini. Mazkur ma’lumot hisob siyosatiga ilova tarzida taqdim etiladi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhujjatlar aylanmasi grafigini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob ma’lumotlarini qayta ishlash usullarini (qo‘lda yoki dasturiy ta’minotni qo‘llash orqali);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnamunaviy shakllari nazarda tutilmagan, xo‘jalik operatsiyalarini qayd qilish uchun qo‘llaniladigan birlamchi hisob hujjatlarining shakllarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy vositalarning inventar raqami tuzilmasini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirlamchi hisob hujjatlariga imzo qo‘yish huquqiga ega bo‘lgan shaxslar ro‘yxatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишasosiy fondlarni qayta baholash uslublarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишinventarizatsiya qilishda (ortiqcha yoki kamomadda) mulkni baholash uslublarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишquyi turuvchi tasarrufidagi tashkilotlarning hisobot taqdim etish muddatlarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtovar (ish, xizmat)lar kalkulyatsiyasini shakllantirish tartibini.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-bob. Hisob siyosatining prinsiplari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-§. Ikkiyoqlama yozuv usulida hisob yuritish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. Ikkiyoqlama yozuv usulida hisob yuritish prinsipi budjet tashkiloti buxgalteriyasi barcha xo‘jalik operatsiyalarini hisob registrlarida ro‘yxatga olishni ikkiyoqlama yozuv tizimi asosida amalga oshirishini bildiradi. Ikkiyoqlama yozuv tizimi bir xo‘jalik operatsiyasi bo‘yicha bir summaning budjet hisobining ikki schyotida — birining debetida va ikkinchisining kreditida aks ettirilishini nazarda tutadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-§. Uzluksizlik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13. Uzluksizlik prinsipi budjet hisobini yuritish muddati budjet tashkilotining faoliyati davriga muvofiq bo‘lishini, ya’ni hisob yozuvlari yuritish budjet tashkilotining tashkil etilishidan to tugatilguniga qadar amalga oshirilishini bildiradi. Budjet tashkiloti o‘z faoliyatini tugatgan kundan boshlab budjet hisobini yuritishni to‘xtatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUzluksizlik prinsipiga asoslanib tayyorlangan moliyaviy hisobot budjet tashkiloti doimiy faoliyat yuritishini va noma’lum uzoq muddat davomida o‘z faoliyatini davom ettirishini bildiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-§. Xo‘jalik operatsiyalari, holatlar, aktivlar va passivlarga pul bilan baho berish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14. Barcha xo‘jalik operatsiyalari, holatlar, aktivlar va passivlar yagona, bir xil birlikda o‘lchanishi — pul bilan baholanishi lozim. O‘zbekiston Respublikasida pul o‘lchov birligi — so‘m va uning yuzdan bir ulushi tiyin hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-§. Ishonchlilik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15. Axborotda jiddiy xatolar yoki g‘arazlilik bo‘lmasa va foydalanuvchilar unga tayanishlari mumkin bo‘lsa, u ishonchli hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOperatsiyalar va holatlarning ishonchliligi birlamchi hisob hujjatlari bilan tasdiqlanadi va har bir hisob yozuvi haqiqatda amalga oshirilgan xo‘jalik operatsiyalarini tasdiqlovchi birlamchi hisob hujjatlariga asoslangan bo‘lishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-§. Hisoblash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16. Hisoblash prinsipiga muvofiq aktivlar, passivlar, daromadlar va xarajatlar, budjet tashkilotlari tomonidan amalga oshirilgan xo‘jalik operatsiyalari va holatlar budjet hisobida bu harakatlar yuzasidan pul mablag‘lari yoki ekvivalentlari olingan yoxud to‘langan paytda emas, balki shu harakatlar sodir etilgan (yoki haqiqatda olingan) paytda aks ettirilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-§. Oldindan ko‘ra bilish (ehtiyotkorlik)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17. Oldindan ko‘ra bilish (ehtiyotkorlik) prinsipi moliyaviy hisobotda aktivlar va daromadlarni oshirib baholashga hamda majburiyatlar yoki xarajatlarni kamaytirib baholashga yo‘l qo‘yilmasligini nazarda tutadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBu prinsipning qo‘llanishi yashirin zaxiralarni barpo etishga yoki ta’minotni oshirib ko‘rsatishga, aktivlar yoki daromadlarni, majburiyatlar va xarajatlarni ataylab kamaytirishga va oshirib ko‘rsatishga yo‘l qo‘ymaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-§. Mazmunning shakldan ustunligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18. Mazkur prinsip agar hisob hujjatlari va moliyaviy hisobotlardagi axborot operatsiya va holatlarning mazmunini ishonchli aks ettirsa, mazkur axborot moliyaviy hisobotda hisobga olinishi va ko‘rsatilishi lozimligini anglatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-§. Ko‘rsatkichlarning qiyosiyligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19. Moliyaviy axborot foydali va mazmunli bo‘lishi uchun u turli hisobot davrlaridagi axborotlar bilan qiyoslanadigan bo‘lishi lozim. Foydalanuvchilar budjet tashkiloti tomonidan moliyaviy hisobot tayyorlashda foydalanilgan hisob siyosatidan, mazkur siyosatdagi barcha o‘zgarishlardan va shunday o‘zgarishlarning natijalaridan xabardor bo‘lishlari kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-§. Moliyaviy hisobotdagi betaraflik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20. Moliyaviy hisobotda taqdim etilayotgan axborot ishonchli bo‘lishini ta’minlash uchun xolisona bo‘lishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-§. Hisobot davridagi daromadlar va xarajatlarning muvofiqligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21. Hisobot davridagi daromadlar va xarajatlarning muvofiqligi mazkur hisobot davridagi xarajatlarni amalga oshirishni ta’minlagan mazkur davrdagi daromadlarnigina aks ettirilishini anglatadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-§. Aktivlar va majburiyatlarni haqiqiy baholash
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22. Aktivlar va majburiyatlarni haqiqiy baholash prinsipi budjet tashkiloti uchun baholashda aktivning qiymati asos bo‘lishini nazarda tutadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-bob. Axborotni ochib berish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23. Budjet tashkiloti:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишStandart nomini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisob siyosatining o‘zgarish xususiyatini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишishonchli va talab etiladigan axborotni olish imkonini beradigan yangi hisob siyosatini qo‘llash sabablarini;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишhisobotda aks ettirilgan joriy davr uchun va har bir oldingi davr uchun moliyaviy hisobotning o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan qismini har bir moddalar qatoriga kiritilgan tuzatishlar summasini amalda imkoni boricha ochib berishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишO‘tgan davrlar moliyaviy hisobotida mazkur ochib berilgan axborotni takrorlash talab etilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24. Budjet tashkiloti mazkur hisobot davriga o‘z ta’sirini ko‘rsatayotgan yoki kelgusi hisobot davriga ta’sirini ko‘rsatishi kutilayotgan hisob siyosatidagi o‘zgarishlar summasi va xarakteri to‘g‘risidagi axborotni ochib berishi lozim, ta’sirini baholab bo‘lmaydigan axborotni ochib berish bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишAgar kelgusi davrlarga ta’sir etuvchi summa, baholash imkoniyati bo‘lmasligi oqibatida ochib berilmasa, budjet tashkiloti mazkur holatni ko‘rsatib o‘tishi lozim.
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2016-y., 52-son, 610-modda; Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)