Mahsulot ishlab chiqaruvchilar bilan isteʼmolchilar oʻrtasidagi bogʻlovchi boʻgʻin hamda bozor infratuzilmasining taʼsirchan mexanizmi sifatida tovar-xom ashyo birjalari faoliyati samaradorligini yanada oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi Tovar-xom ashyo birjalari savdolarida import kontraktlar tuzish tartibi 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda Respublika tovar-xom ashyo birjalarining hisob-kitob (kliring) palatalari toʻgʻrisida Nizomni bir oy muddatda ishlab chiqsin va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazsin.

3. Vazirliklar va idoralarning korxonalari hamda ixtisoslashtirilgan tashqi savdo birlashmalari va firmalariga, Oʻzbekiston Tovar ishlab chiqaruvchilar va tadbirkorlar palatasi aʼzolariga, Oʻzbekiston Respublikasi Dehqon va fermer xoʻjaliklari uyushmalari aʼzolariga bitishuvlarni, qoidaga koʻra, birjalar va yarmarkalarda tuzish tavsiya qilinsin, bunda raqobat, qulaylik va bitishuvlarning oshkoraligi taʼminlansin.

4. Oʻzbekiston Milliy axborot agentligi tovarlar va xom ashyolarning asosiy turlari uchun Birjalar kengashi tomonidan taqdim etilgan birja kotirovkalari ommaviy axborot vositalarida muntazam eʼlon qilib borilishini taʼminlasin.

5. Oʻzbekiston Respublikasi vazirliklari va idoralari oʻzlarining meʼyoriy-huquqiy hujjatlarini bir oy muddatda belgilangan tartibda mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar.

6. Hukumat qarorlariga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin.

7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari V.A. Chjen zimmasiga yuklansin.

1. Mazkur Tartib “Birjalar va birja faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq ishlab chiqilgan va u toʻlov hamda hisob-kitob Oʻzbekiston Respublikasining milliy valyutasi — “soʻm”da nazarda tutiladigan birja savdolarida tuziladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) va xom ashyo xarid qilish boʻyicha import kontraktlarga joriy etiladi.

2. Oʻzbekiston Respublikasi tovar-xom ashyo birjalarida (keyingi oʻrinlarda birjalar deyiladi) import tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni sotuvga qoʻyishda sotuvchi-norezedentning brokeri birjaga chopar bilan yoki faksimil aloqa orqali (oʻz xohshiga koʻra):

sotuvga qoʻyilayotgan tovar haqiqatda uning mijozining mulki ekanligini va unda tovarning mavjudligini tasdiqlovchi, rahbar yoki egasi tomonidan imzolangan hujjat (maʼlumotnoma, kafolat xati)ni;

ishlab chiqaruvchi tomonidan tasdiqlangan tovarning tayyorlanishi (agar tovar mavjud boʻlmasa) toʻgʻrisida kafolat xatini;

import tovarni birja savdolari orqali sotishga kontrakt tuzish uchun zarur boʻlgan barcha shartlar (tovarning toʻliq nomi, oʻlchov birligi, soni, sifat sertifikati, bittasining narxi, tovarning kelib chiqish sertifikati va zarur boʻlganda boshqa maʼlumotlar) koʻrsatib oʻtiladigan buyurtmanomani;

Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Fan va texnika davlat qoʻmitasi, Davlat tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va boshqa vakolatli vazirliklar va idoralarning xulosalarini taqdim etadi.

3. Banklar, boshqa kredit muassasalari va sugʻurta tashkilotlarining belgilangan tartibdagi shartnoma-kafolatnomalari, kafolatlari soʻm asosida birjalarda tuzilgan import kontraktlarni taʼminlash shakllari hisoblanadi.

4. Birja savdolarida tuzilgan import kontraktlarida konsalting xizmatlarining narxlar darajasi haqidagi ekspert xulosasi talab qilinmaydi.

5. Birjaning barcha qatnashchilari, shu jumladan hududiy savdo maydonlaridan foydalanuvchi brokerlar uchun real vaqt rejimida tashkil etilgan birja savdosi natijalari boʻyicha tuzilgan import kontrakti:

tasdiqlangan Tovar-xom ashyo birjalari birja savdolarida tuziladigan kontraktlar boʻyicha identifikatsiya tartib raqamlari berish tartibiga muvofiq birja tomonidan roʻyxatdan oʻtkaziladi;

birja yoki uning filiali tomonidan rasmiylashtiriladi va muhri bilan tasdiqlanadi.

Import kontraktida:

real vaqt rejimida oʻtkazilgan birja savdosining sanasi;

birja savdosi protokolining tartib raqami koʻrsatilishi shart.

hujjatlarda koʻrsatilgan, 2-bandda sanab oʻtilgan maʼlumotlarning ishonchliligi uchun ularni imzolagan mansabdor shaxslar javob beradilar.

Import kontraktlari (shu jumladan birja filiallari tomonidan rasmiylashtirilgan va tasdiqlangan kontraktlar)ning toʻgʻri rasmiylashtirilishi va roʻyxatdan oʻtkazilishi uchun birja javob beradi.

6. Birjada roʻyxatdan oʻtkazilgan import kontraktlari ikki ish kuni davomida ularni Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasida yoki uning hududiy organlarida hisobga qoʻyish uchun shaxsan joʻnatiladi.

7. Bojxona organlari birja yoki uning filiali kuryeridan import kontraktlarini roʻyxat boʻyicha qabul qilib oladigan masʼul xodimlarni belgilaydi, kontraktlar hisobga qoʻyilgandan keyin ikki ish kuni davomida birjaga qaytarilishi kerak.

8. Import kontraktlari bojxona organlarida roʻyxatdan oʻtkazilgandan soʻng tegishli bank muassasalari tomonidan ijro etishga qabul qilinadi. Birjada tuzilgan import kontraktlari boʻyicha haq toʻlash kontrakt va import bitishuvi pasporti asosida amalga oshiriladi. Faksimil aloqa boʻyicha olingan va birja muhri bilan tasdiqlangan shartnomalar — topshiriqlar, kafolat xatlaridan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi, keyinchalik asl nusxalari navbatdagi oʻn kalendar kun davomida taqdim etiladi.

9. Birjalarda tuzilgan import kontraktlari boʻyicha import bitishuvi pasporti birja hisob-kitob (kliring) palatasida belgilangan shakl boʻyicha rasmiylashtiriladi.

10. Import kontrakti tuzilgandan keyin xaridor uch bank kuni davomida kontraktda koʻrsatilgan toʻlov shartlariga muvofiq, biroq bitishuv summasining kamida 15 foizi miqdorida birja hisob-kitob (kliring) palatasining maxsus schyotiga pul mablagʻlari oʻtkazadi. Toʻlov fakti bojxona organida kontraktni roʻyxatdan oʻtkazish uchun yetarli hisoblanadi.

11. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat bojxona qoʻmitasi tomonidan yoki uning hududiy organlari tomonidan roʻyxatdan oʻtkazilgan birja import kontraktlari boʻyicha tovarni olib kelishda tovarning kelib tushish joyidagi bojxona boʻlinmalariga quyidagi hujjatlar ham taqdim etiladi:

tovarning kelib chiqishini tasdiqlovchi sertifikat;

yuk bojxona deklaratsiyasi.

Oʻzbekiston Respublikasi bojxona organlariga taqdim etilgan hujjatlarning haqqoniyligi uchun tegishli hujjatlarni taqdim etgan shaxs javob beradi.

12. Oʻzbekiston Respublikasiga birja import kontraktlari boʻyicha tovar kelib tushgandan va xaridor tomonidan qabul qilingandan keyin tegishli birjaning hisob-kitob (kliring) palatasi tomonidan belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasi — soʻmda mablagʻlar oʻtkaziladi:

birja hisob-kitob (kliring) palatasida rezident boʻlmagan sotuvchi schyotiga, unda sotuvchi birja savdolarida tovarlar (ishlar, xizmatlar) va xom-ashyo sotib olishi mumkin;

xorijiy banklarning “LORO” va Oʻzbekiston Respublikasining vakolatli banklarida ochilgan korrespondent schyotlariga.

1. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasida birjalar faoliyatini muvofiqlashtirish toʻgʻrisida” 1992-yil 3-martdagi 95-son qarorida (Oʻzbekiston Respublikasi QT, 1992-y., 3-son, 5-modda):

1-bandning birinchi xat boshi chiqarib tashlansin;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida faoliyat koʻrsatayotgan birjalarni davlat tomonidan roʻyxatga olish tartibi 3-bandidagi “lekin 2500 soʻmdan kam boʻlmagan miqdorda” soʻzlari “lekin eng kam oylik ish haqining besh baravaridan kam va yuz baravaridan koʻp boʻlmagan miqdorlarda” soʻzlari bilan almashtirilsin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirishda xorijiy valyutadagi mablagʻlardan foydalanish ustidan nazoratni takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida” 1996-yil 13-martdagi 95-son qarorida:

2-bandning uchinchi xat boshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“import kontraktlarini hisobga qoʻyish (tovar-xom ashyo birjalarida tuzilganlari bundan mustasno) vakolatli banklarda ikki ish kunida, import qiluvchi xoʻjalik yurituvchi subyekt davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan joydagi Davlat bojxona qoʻmitasi hududiy boshqarmalarining valyutani nazorat qilish boʻlimlarida — ikki ish kunida, hujjatlar topshirilgan kundan tashqari amalga oshiriladi”;

1-ilovaning 1-bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Mazkur nizom Oʻzbekiston Respublikasi hududiga tovarlar olib kelinishi yoki rezidentlarga xizmatlar koʻrsatilishini nazarda tutuvchi barcha bitishuvlarga (tovar-xom ashyo birjalarida tuzilganlari bundan mustasno) tadbiq etiladi”.