Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining qonuni
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBIRJALAR VA BIRJA FAOLIYATI TOʻGʻRISIDA
LexUZ sharhiMazkur Qonun Oʻzbekiston Respublikasining 2001-yil 29-avgustdagi 260-II-sonli “Birjalar va birja faoliyati toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi Qonuniga asosan yangi tahrirda qabul qilingan.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu Qonun birjalar tashkil etish va birja faoliyatini huquqiy boshqarish tartibini belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишI BOʻLIM. UMUMIY QOIDALAR
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-modda. Birja
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja avvaldan tayinlanadigan manzil va vaqtda belgilangan qoidalar asosida ochiq savdo-sotiq oʻtkazish orqali birja tovarlari bilan erkin ulgurji savdo qilish uchun shart-sharoitlar yaratuvchi, yuridik shaxs hisoblanadigan korxonadir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-modda. Birja faoliyati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyati — tovarlarga boʻlgan talab va ularni taklif qilishning amalda mavjud nisbatlarini aniqlash hamda uni hisobga olgan holda narx-navoni shakllantirish asosida birja tovarlarining ulgurji bozorini vujudga keltirishga qaratilgan harakatlarning majmuidan iboratdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-modda. Birja tovari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Mol-mulk, shu jumladan koʻchmas mol-mulk, xizmatlar, mahsulot yetkazib berishga doir shartnomalar, intellektual mulk, qiymatli qogʻozlar, valyuta mablagʻlari va fuqarolar oʻrtasida muomalaga chiqariladigan boshqa tovar birja tovari hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Yer, yer osti boyliklari, suvlar, boshqa tabiiy resurslar, madaniyat va tarixga doir milliy boyliklar roʻyxati, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan boshqa turdagi tovarlar birja tovari boʻlishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4-modda. Birja faoliyatining qatnashchilari
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишMulkchilikning barcha shaklidagi korxonalar, tashkilotlar, brokerlik va dilerlik firmalari (idoralari), brokerlar, dilerlar, boshqa yuridik va jismoniy shaxslar, shu jumladan chet el yuridik va jismoniy shaxslari birja faoliyatining ishtirokchilari hisoblanadi.
(4-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrdagi 549-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 3-son, 38-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5-modda. Birja va birja faoliyati toʻgʻrisidagi qonunlar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja tuzish va birja faoliyati bilan bogʻliq munosabatlar “Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, ushbu Qonun, Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari bilan, Qoraqalpogʻiston Respublikasi hududida esa Qoraqalpogʻiston Respublikasining qonunlari bilan ham tartibga solib turiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu Qonun mehnat birjasiga taalluqli emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишII BOʻLIM. BIRJA TAʼSIS ETISh VA UNING FAOLIYATINI TAShKIL QILISh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6-modda. Birja taʼsis etish va uni tugatish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birja yuridik shaxslar tomonidan ham, jismoniy shaxslar tomonidan ham, shu jumladan chet el yuridik va jismoniy shaxslari tomonidan ular oʻrtasidagi ixtiyoriy kelishuv asosida taʼsis etiladi. Birja taʼsis etish taʼsis shartnomasi bilan rasmiylashtirilib, unda birjaning vazifalari va faoliyat sohasi, birja muassislarining tarkibi, ustav fondining miqdori, har bir muassisning ustav fondidagi ulushi, ulush kiritish muddatlari va tartibi koʻrsatiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjaning ustav fondi eng kam oylik ish haqining 500 baravaridan kam boʻlmasligi kerak.
(6-moddaning 1-bandi ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 23-sentabrdagi 2022-XII-sonli Qonuni tahririda — Oliy Kengash Axborotnomasi, 1994-y., 11-12-son, 285-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstav fondining eng kam miqdori har yili narx-navo darajasining oʻzgarishiga muvofiq ravishda qonunlarda belgilangan tartibda indeksatsiya qilinishi lozim.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja ustav fondini taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan miqdorda shakllantirishning eng koʻp muddati, agar qonun hujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, birja davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan paytdan eʼtiboran bir yildan oshmasligi lozim.
(6-moddaning 1-bandi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustdagi 832-I-son Qonuniga asosan qism bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 229-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Quyidagilar:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdavlat hokimiyati va boshqaruvining oliy hamda mahalliy idoralari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdavlat banklari va davlat kredit muassasalari (bunda banklar fond va valyuta birjalarining muassislari boʻlishi mumkin);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdavlat sugʻurta va davlat investitsiya kompaniyalari hamda fondlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишjamoat, diniy va xayriya birlashmalari (tashkilotlari) hamda fondlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишqonunlarga koʻra tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishi man etilgan jismoniy shaxslar birja muassislari boʻlishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Birja belgilangan tartibda roʻyxatdan oʻtgandan keyin birja savdo-sotigʻi oʻtkazish huquqini qoʻlga kiritadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Birjani tugatish va qayta tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7-modda. Birja tashkil qilish shakllari
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjalar aksiyador jamiyatlar, masʼuliyati cheklangan jamiyatlar kabi xoʻjalik jamiyatlari koʻrinishida va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shakllarda tuzilishi mumkin.
(7-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrdagi 549-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 3-son, 38-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8-modda. Birja turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birjalar ixtisoslashuviga qarab:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtovar birjalari, shu jumladan universal va ixtisoslashtirilgan birjalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfond birjalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишvalyuta birjalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtovar-fond birjalari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишintellektual mulk obyektlari bilan savdo-sotiq qiluvchi birjalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишaralash birjalar boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Fond va valyuta birjalari, tovar-fond birjalarining fond boʻlimlari faoliyatining oʻziga xos jihatlari maxsus qonunlar bilan tartibga solinadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9-modda. Birjalarning uyushmalari
(9-moddaning nomi Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrdagi 549-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 3-son, 38-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birjalar oʻz faoliyatlarini muvofiqlashtirib borish, birja harakatini rivojlantirishga oid boshqa vazifalarni hal etish maqsadida ittifoqlar, uyushmalar va oʻzga birlashmalarga birlashishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja savdo-sotigʻida raqobatga barham berish yoki uni cheklab qoʻyish maqsadida birjalarning birlashishi taqiqlanadi hamda shunga qaratilgan bitimlar va harakatlar haqiqiy emas, deb hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10-modda. Birjaning faoliyat sohasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birja birjaning savdo-sotigʻini tashkil etish va uni tartibga solib turishga doir faoliyat bilan shugʻullanishga haqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja oldi-sotdi, savdo-vositachilik faoliyati bilan bevosita shugʻullanishi mumkin emas.
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIshlab chiqarish (mahsulotlar va mollar), savdo va savdo-vositachilik faoliyati bilan shugʻullanishni maqsad qilib qoʻygan, shuningdek birjada oʻzining brokerlik oʻrniga ega boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga birja pul qoʻyishga, ularning ulushi (payi)ni, aksiyalarini sotib olishga, muassisi boʻlishga haqli emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja savdolarini samarali oʻtkazishga koʻmaklashuvchi hamda birja infrastrukturasini (konsalting, targʻibot va boshqa xizmat turlari) tarkib toptiruvchi korxonalar uchun birja muassis boʻlishi mumkin.
(10-moddaning 2-bandi ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrdagi 922-XII-son Qonuniga asosan xatboshilar bilan almashtirilgan — Oliy Kengash Axborotnomasi, 1993-y., 9-son, 329-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11-modda. Birjani boshqarish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjani boshqarish uning ustaviga muvofiq amalga oshiriladi. Birja oʻz boshqaruvining tuzilishi, shakli va uslublarini mustaqil belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12-modda. Birja ustavi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja oʻz faoliyatini muassislari tasdiqlaydigan ustav asosida amalga oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjaning ustavida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjaning nomi va turi;
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjaning joylashgan yeri (pochta manzili)
(12-moddaning ikkinchi qismi uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 20-avgustdagi 832-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 229-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja faoliyatining sohasi va maqsadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишustav fondining miqdori, muassislar tomonidan fondga ulushlar kiritishning tartibi va muddatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишdaromadni taqsimlash va ehtimol tutilgan zararlarni qoplash tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja muassislari va aʼzolarining mulkiy javobgarligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjaning boshqaruv idoralari, ularni tashkil etish tartibi va ularning vakolatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja savdo-sotigʻi qoidalarini ishlab chiqish va qabul qilish tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja aʼzoligiga qabul qilish, aʼzolikni vaqtincha toʻxtatib turish va toʻxtatish tartibi, birja aʼzolarining huquq va majburiyatlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjani qayta tashkil etish va tugatish tartibi belgilab berilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUstavda qonunlarga zid kelmaydigan boshqa qoidalar ham nazarda tutilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш13-modda. Birjaning huquqlari va vazifalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birja ushbu Qonun va oʻz ustavi asosida birja savdo-sotigʻi qoidalarini qabul qilishga va bu qoidalarning birja savdo-sotigʻining barcha ishtirokchilari tomonidan ijro etilishini talab qilishga haqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan shuʼba korxonalar, shuningdek birja infrastrukturasini shakllantiruvchi filiallar va boshqa alohida boʻlinmalar tashkil etishga haqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja savdo-sotigʻi oʻtkazish uchun sharoit yaratib berishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja operatsiyalarini tartibga solib borishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtovarlarga boʻlgan talab va takliflar nisbati asosida narx-navoni aniqlashi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja aʼzolari va mijozlariga tashkiliy yoʻsindagi hamda boshqa xil xizmatlar koʻrsatishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmuntazam ravishda (haftasiga kamida bir marta) narx-navo aniqlanishiga, indeksatsiyasi va oʻzgarishiga, savdo-sotiq vaqti, tovarlar, bitim hajmlari, kontraktlarning miqdorlariga va boshqa koʻrsatkichlariga doir axborotlarni, tovarlar bozorining ahvoli va uning rivojlanishi taxminlariga doir tahliliy sharhlarni eʼlon qilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш14-modda. Birja mol-mulki
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birjaning mol-mulki asosiy fondlar va oborot mablagʻlaridan, shuningdek xususiy mulk tarzida birjaga qarashli boshqa mol-mulkdan iborat boʻladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja mol-mulki birja qatnashchilari tomonidan taʼsis paylari va kirish badallari hisobiga uning egaligiga yoki unga ijaraga beriladi, shuningdek birja tomonidan oʻz faoliyatidan orttirgan daromadlar hisobiga mulk sifatida sotib olinadi.
(14-modda 1-bandining birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 26-dekabrdagi 549-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 3-son, 38-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja mol-mulkidan foydalanish tartibini birja aʼzolarining umumiy yigʻilishi belgilab beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Davlat birjaning mulkiy huquqlari muhofaza qilinishini kafolatlaydi. Qonunlarda nazarda tutilganidan boʻlak hollarda birja mol-mulkining tortib olinishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjaning mulkiy huquqlarini buzish tufayli, faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashish oqibatida unga yetkazilgan zararlar qonunlarda belgilangan tartibda qoplanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш15-modda. Birja aʼzolari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjaning ustav kapitalida ishtirok etuvchi (muassislar) yoxud birja mol-mulkiga oʻzga badallar kirituvchi yuridik va jismoniy shaxslar birja aʼzolari hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишUshbu Qonunning 6-moddasi 2-bandida sanab oʻtilgan yuridik va jismoniy shaxslar, shuningdek mazkur birjaning xizmatchilari birja aʼzolari boʻlishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIII BOʻLIM. BIRJA FAOLIYATI
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш16-modda. Birja faoliyatining asosiy qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyati:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишoʻtkaziladigan joyi va vaqtini oldindan tartibga solish yoʻli bilan birja savdo-sotigʻi samaradorligini taʼminlash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja tovarlari bozorini shakllantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишerkin ravishda yuzaga keladigan bozor narxlarini qoʻllash;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишsavdo-sotiqni oshkora va omma oldida oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja bitimlarini tasdiqlangan qoidalarga asosan erkin ravishda tuzish va ularni roʻyxatdan oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишtovarlarning narxini belgilash va ularga doir maʼlumotlarni eʼlon qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишmonopoliyaga qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonunlarga rioya etish qoidalari asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш17-modda. Birja savdo-sotigʻi ishtirokchilari va ularning birja savdosidagi ishtiroki
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja aʼzolari, birja vositachilari, shuningdek birja mijozlari birja savdo-sotigʻining qatnashchilari boʻlishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBrokerlik joyiga ega ekanlik yoxud doimiy va bir gallik mijozlar tomonidan savdo-sotiqqa kelganlik uchun yigʻimlar toʻlaganlik birja savdo-sotigʻida bevosita ishtirok etish huquqini beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBrokerlik joyiga ega boʻlmagan birja aʼzolari birja savdo-sotigʻida brokerlik firmalari (idoralari) va ushbu birjada oʻz faoliyatini amalga oshirayotgan mustaqil brokerlar bilan tuzgan shartnomalar asosida ishtirok etadilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш18-modda. Birja faoliyatidagi vositachilik
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyatidagi vositachilik faqatgina birja vositachilari — brokerlar va dilerlar, brokerlik va dilerlik firmalari (idoralari) tomonidan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBroker — oldi-sotdi bitimlari tuzilishida oʻz mijozlarining topshirigʻiga binoan va ularning nomidan vositachilik xizmatini amalga oshiruvchi shaxsdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDiler — birjada oʻz nomi va oʻz hisobidan vositachilikni amalga oshiruvchi shaxsdir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш19-modda. Birja savdo-sotigʻi qoidalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birja savdo-sotigʻi qoidalari birja aʼzolarining umumiy yigʻilishi yoki umumiy yigʻilish vakolat bergan birjaning boshqaruv idorasi tomonidan tasdiqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja savdo-sotigʻi qoidalarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjada amalga oshiriladigan birja operatsiyalarining turlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja savdo-sotigʻi ishtirokchilarining tarkibi va ularga qoʻyiladigan talablarning majmui;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja operatsiyalarini amalga oshirish va roʻyxatdan oʻtkazish tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja tovarlari narx-navosini aniqlash tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja bitimlari tuzish chogʻida birja aʼzolari va birja savdo-sotigʻi boshqa qatnashchilarining oʻzaro hisob-kitob qilish tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja xizmatidan foydalanganlik uchun toʻlov miqdori va bu toʻlovlarni belgilash tartibi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja qatnashchilari va xodimlarining birja savdo-sotigʻi qoidalarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik uchun javobgarligi toʻgʻrisidagi nizom aks ettirilishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Birja qoidalarida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишnarx-navoning oʻzgarishiga taʼsir koʻrsatish maqsadida bir shaxs tomonidan bevosita yoki soxta shaxslar orqali tovarlarni (bitimlarni) oldi-sotdi qilish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja savdo-sotigʻi qatnashchilari tomonidan kelishib turib birjadagi kundalik narx-navoni oʻzgartirishi yoki belgilab berishi mumkin boʻlgan har qanday xatti-harakatlar sodir etish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbozor konʼyukturasini sunʼiy ravishda oʻzgartirishga olib kelishi mumkin boʻlgan soxta maʼlumotlar tarqatish man etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Birja faoliyati bilan shugʻullanishni roʻyxatdan oʻtkazuvchi va bunday faoliyat bilan shugʻullanish uchun litsenziya beruvchi davlat boshqaruvi idoralari birja savdo-sotigʻi qoidalarining ijro etilishi respublika iqtisodiyotiga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan taqdirda ushbu Qonun 16-moddasining talablariga muvofiq ana shu qoidalarga oʻzgartishlar kiritishni talab qilishga haqlidirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш20-modda. Birja operatsiyalari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Muayyan birjada taqdim etilgan tovarlar oldi-sotdisi boʻyicha birja vositachilari oʻrtasida tuzilgan, birja savdo-sotigʻi qoidalariga muvofiq amalga oshirilgan va belgilangan tartibda birjada roʻyxatdan oʻtkazilgan bitimlar birja operatsiyalari deb eʼtirof etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birjada roʻyxatga olingan bitimlar notarial idorada tasdiqlanmaydi, amaldagi qonunlarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasnodir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Birja bitimining mazmuni (tovarning nomi, miqdori, narxi, ijro oʻrni va muddatidan boʻlak) oshkor etilishi mumkin emas. Birja bitimining mazmuniga doir maʼlumotlar faqat tergov va sud idoralarining talabi bilan taqdim etilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Birja bitimlari birja nomidan va uning hisobiga tuzilishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш21-modda. Birja bitimlarining turlari
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjalarda:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbor tovarlarning oldi-sotdi bitimlari, shu jumladan tovarlarni darhol berib yuborish yoki yetkazib berish yoxud tovarga egalik qilish huquqini beruvchi hujjatlar topshirishni ham koʻzda tutuvchi oldi-sotdi bitimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишforvard bitimlar, yaʼni bor tovarni yetkazib berish muddatlarini kechiktirgan holda xarid qilish va sotishga doir bitimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишfyuchers bitimlar, yaʼni standart kontraktlarga doir oldi-sotdi bitimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишopsion bitimlar, yaʼni tovarlarni yoki tovarlar yetkazib berish kontraktlarini belgilangan narxlar boʻyicha kelgusida xarid qilib olish yoki sotish huquqlarga doir oldi-sotdi bitimlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja savdo-sotigʻi qoidalarida nazarda tutilgan tovarlar, kontraktlar yoki huquqlarni xarid qilish va sotishga doir boshqa bitimlar tuzilishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишForvard va fyuchers bitimlari hamda opsionlar savdosini amalga oshiruvchi birja oʻzining hisob-kitob (kliring) markazlari orqali bitimlar ijrosini kafolatlashi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш22-modda. Birjada tovar ekspertizasi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja savdo-sotiq qatnashchisining talabiga koʻra birja oldi-sotdisi orqali sotiladigan mavjud mollar sifatining ekspertizasini tashkil etishi shart.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш23-modda. Hisob-kitob va hisobot
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja oʻz faoliyati natijalarining operativ va buxgalteriya hisobini, shuningdek amaldagi qonunlarda belgilangan tartibda statistika hisobotini yuritadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDavlat statistika hisobotini buzib koʻrsatishda yoki belgilangan muddatda taqdim etmaganlikda aybdor boʻlgan birjaning mansabdor shaxslari qonunlarda belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишIV BOʻLIM. BIRJA FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISh
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш24-modda. Birja faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjani va birja faoliyati ishtirokchilarini (yuridik shaxslarni) davlat roʻyxatidan oʻtkazish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишlitsenziyalar berish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja faoliyatini soliq solish bilan boshqarish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirjaga doir qonunlarga rioya etilishi ustidan nazorat qilish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDavlat tasarrufida boʻlmagan tuzilmalarning birjalar va birja qatnashchilari faoliyatini roʻyxatdan oʻtkazish va ularga litsenziya berish ishlariga aralashuviga yoʻl qoʻyilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш25-modda. Birjani va birja faoliyati qatnashchilarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birjani davlat roʻyxatidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi oʻtkazadi, birja faoliyati qatnashchilarini roʻyxatdan oʻtkazish esa “Oʻzbekiston Respublikasidagi korxonalar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq amalga oshiriladi. Davlat roʻyxatidan oʻtkazganlik uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan qatʼiy summalarda davlat poshlinasi undiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birjani qayta roʻyxatdan oʻtkazish uning taʼsis hujjatlari (taʼsis shartnomasi va ustavi) oʻzgargani taqdirdagina amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Asossiz ravishda roʻyxatdan oʻtkazishni rad etish ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш26-modda. Birja faoliyatiga litsenziya berish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишQiymatli qogʻozlar, valyuta, koʻchmas mulk, intellektual mulk bilan savdo operatsiyalari bajarish birja faoliyati qatnashchilari tomonidan litsenziyalar asosida amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyatiga litsenziya berish tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi belgilab beradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyatining qatnashchilariga litsenziya u davlat roʻyxatidan oʻtkazilgandan keyingina Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi vakolat bergan idora tomonidan taqdim etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш27-modda. Birja faoliyatini soliq yoʻli bilan tartibga solish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja faoliyatini soliq yoʻli bilan tartibga solib turish korxonalar, birlashmalar va tashkilotlardan olinadigan soliqlar toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш28-modda. Birja qonunlariga rioya etilishi ustidan nazorat qilish
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish hamda birja faoliyati qatnashchilariga litsenziyalar berish ishini amalga oshiruvchi davlat boshqaruvi idoralari birjalar va birja qatnashchilari birjaga doir qonunlarga rioya etishlarini nazorat qiladilar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш29-modda. Birjaning tashqi iqtisodiy faoliyati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja tashqi iqtisodiy faoliyatni ushbu Qonun va amaldagi qonunlarda belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtganidan keyin amalga oshiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirja savdo-sotigʻiga qoʻyish uchun moʻljallangan tovarlarga doir eksport va import ishlari birja vositachilari tomonidan amalga oshiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш30-modda. Birja faoliyatiga davlat kafolati
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDavlat amaldagi qonunlarga zid boʻlmagan barcha turdagi birja bitimlari boʻyicha mulkchilik huquqlari muhofaza qilinishini kafolatlaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишDavlat boshqaruvi idoralari birja faoliyati qatnashchilarining faoliyatiga aralashishga haqli emas, qonunlarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasnodir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишV BOʻLIM. NIZOLARNI HAL ETISh TARTIBI VA BIRJA FAOLIYATI SUBYEKTLARINING JAVOBGARLIGI
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш31-modda. Nizolarni qarab chiqish tartibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birja faoliyati qatnashchilari oʻrtasida, shuningdek birja faoliyati qatnashchilari bilan davlat hokimiyati va boshqaruvi idoralari oʻrtasida kelib chiqadigan nizolar sudlar yoki xoʻjalik sudlari tomonidan hal etiladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Birja bitimlari qatnashchilari oʻrtasida birja savdo-sotigʻi qoidalarida nazarda tutilgan masalalar yuzasidan kelib chiqqan nizolarni birjaning hakamlik komissiyasi hal etadi, tomonlardan birontasi uning qaroriga rozi boʻlmagan taqdirda esa tegishli xoʻjalik sudi hal etadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишNizolarni hakamlik komissiyasida qarab chiqqanlik uchun haq undirish taqiqlanadi.
(31-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrdagi 922-XII-son Qonuni tahririda — Oliy Kengash Axborotnomasi, 1993-y., 9-son, 329-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш32-modda. Birja va birja faoliyati qatnashchilarining javobgarligi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. Birjalarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish va birja qatnashchilariga litsenziyalar berish bilan shugʻullanadigan idoralar 1, 2, 6 (2-band), 9 (2-band), 10, 13 (2-band 4-xatboshi), 15 (2-band), 19 (3-band), 29-moddalarda nazarda tutilgan qoidalar buzilgan taqdirda birja faoliyatini va litsenziyalarning amal qilishini uch oygacha toʻxtatib qoʻyishga haqlidir.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. Agar birja tomonidan ushbu Qonunning qoidalari buzilishi davom ettirilaversa, nazorat qiluvchi idoralar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudiga birjani tugatish toʻgʻrisidagi daʼvoni taqdim qilishga haqlidirlar.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. Ushbu Qonunning qoidalarini buzganlarga nisbatan:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja faoliyatining qatnashchisi boʻlgan korxonaning mansabdor shaxsini birjaga doir qonunlar buzilganligi hollariga 15 kunlik muddat ichida barham berish toʻgʻrisida yozma yoki ogʻzaki ravishda ogohlantirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja faoliyati qatnashchisi boʻlgan yuridik shaxslardan eng kam oylik ish haqining 200 hissasi miqdorda jarima undirish;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишbirja faoliyati qatnashchisi boʻlgan korxonalarning mansabdor shaxslaridan eng kam oylik ish haqining 20 hissasi miqdorda jarima undirish kabi javobgarlik choralari ham qoʻllanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишBirjaga doir qonunlar buzilishiga yoʻl qoʻyganlik uchun javobgarlik turini aniqlash birjaga doir qonunlarga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi idoralarning vakolatiga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишJarimalar nazorat idoralari tomonidan daʼvo bildirish tartibiga rioya etmagan holda sudga yoki xoʻjalik sudiga daʼvo taqdim etish orqali undiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. Birjaga doir qonunlar va birja savdo-sotigʻi qoidalari buzilganligi uchun jarima undirish toʻgʻrisida sudda yoki xoʻjalik sudida daʼvo qoʻzgʻatgan davlat boshqaruvi idoralari davlat poshlinasi toʻlashdan ozod qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. Ushbu moddaga muvofiq undirib olingan jarima summalari toʻliq miqdorda tegishli budjetga oʻtkaziladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. Jarima miqdorlari narx-navo darajasining oʻzgarishiga muvofiq indeksatsiya qilinishi lozim.
(32-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrdagi 922-XII-son Qonuni tahririda — Oliy Kengash Axborotnomasi, 1993-y., 9-son, 329-modda)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишOʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишToshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1992-yil 2-iyul,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш625-XII-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1992-y., 10-son, 394-modda; 1993-y., 1-son, 19-modda; 1993-y., 9-son, 329-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-y., 3-son, 38-modda; 1999-y., 9-son, 229-modda)