1.07.00.00.00 Moliya va kredit toʻgʻrisidagi qonunchilik. Bank faoliyati / 07.19.00.00 Bank tizimi / 07.19.03.00 Banklar jamgʻarmalari va zaxiralari. Kapitallashtirish]
[TSZ:
1.Moliya / Banklar va boshqa kredit muassasalari. Kreditlar]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Qarori
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2015-yil 6-iyulda 2693-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan]
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2025-yil 2-oktabrdagi 21/6-sonli “Banklar kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 3697, 28.10.2025-y.) asosan 2026-yil 1-yanvardan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 6-maydagi PQ–2344-son “Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini yanada oshirish va ularning resurs bazasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1. Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2. Mazkur qaror rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oydan keyin kuchga kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Markaziy bank raisi F. MULLAJONOV
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toshkent sh.,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2015-yil 13-iyun,
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
14/3-son
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2015-yil 13-iyundagi 14/3–son qaroriga ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nizom
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi qonunlari va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2015-yil 6-maydagi PQ–2344-son “Tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini yanada oshirish va ularning resurs bazasini rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq tijorat banklari (bundan buyon matnda banklar deb yuritiladi) kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kapital zaxiralar — soliqlar va yigʻimlar toʻlangandan soʻng sof foyda yoki avvalgi yillarning taqsimlanmagan foydasi hisobidan shakllangan zaxiralar. Ulardan bank faoliyatida vujudga keladigan har qanday zararlarni ular yuzaga kelishi bilanoq hech qanday cheklashlarsiz qoplash uchun foydalanilishi mumkin;
(2-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
standart aktivlarga yaratiladigan zaxiralar — bank faoliyati davomida umuman yoki biror-bir faoliyat turi natijasida ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash maqsadida tashkil qilinadigan zaxiralar;
(2-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
maxsus zaxiralar — “substandart”, “qoniqarsiz”, “shubhali” va “umidsiz” sifatida tasniflangan aktivlar boʻyicha ehtimoliy zararlarni qoplashga moʻljallangan zaxiralar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nomoddiy aktivlar — moddiy-ashyoviy koʻrinishga ega boʻlmagan, bir yildan ortiq foydali xizmat muddatiga ega boʻlgan va bank xizmatlarini koʻrsatishda yoki maʼmuriy maqsadlarda foydalaniladigan nomonetar, identifikatsiyalanadigan aktivlardir (dasturiy taʼminot, foydalanish huquqi, marketing va texnik maʼlumotlari, gudvill, muddati uzaytirilgan soliq majburiyatlari va boshqalar);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
gudvill — xaridor tomonidan bank sotib olinishida uning sof aktivlari (barcha aktivlarning bozor bahosi va barcha majburiyatlarning bozor bahosi oʻrtasidagi farq) qiymatidan ortiq toʻlanadigan summa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
leveraj — bank jami aktivlarining kapital bilan taʼminlanganlik darajasini aks ettiruvchi koʻrsatkich;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
regulyativ kapital — bank faoliyatini tartibga solish va prudensial normativlar hisob-kitobini amalga oshirish maqsadida hisob-kitob qilish yoʻli bilan aniqlanadigan bank kapitali;
(2-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2019-yil 13-dekabrdagi 30/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-6, 25.12.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.12.2019-y., 10/19/2693-6/4195-son)
(2-bandning oʻninchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muddati uzaytirilgan soliq majburiyatlari — kelgusida toʻlanishi lozim boʻlgan soliqqa tortish davridagi farqiga taalluqli boʻlgan daromad soligʻi summasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muddati uzaytirilgan soliq talablari — kelgusida toʻlanadigan daromad soligʻi summasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
kreditning qayta hisoblash omili — bu balansdan tashqari aktivlarni tavakkalchilik darajasini hisoblashda ularga nisbatan qoʻllaniladigan koeffitsiyent (foiz).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
21. Mamlakat, bank yoki korxona “Standard & Poor`s”, “Fitch Ratings”, “Moody`s Investors Service” hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan boshqa reyting kompaniyalarining bir nechtasi tomonidan berilgan reyting baholariga ega boʻlganda, ushbu nizom hisob-kitoblarida eng past reyting bahosi hisobga olinadi.
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) asosan kiritilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2–bob. Kapitalning eng kam darajasiga qoʻyiladigan talablar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3. Bank ustav kapitali miqdori 100,0 mlrd soʻmdan kam boʻlmasligi kerak.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4. Bank I darajali kapitalining miqdori bank ustav kapitalining eng kam miqdoridan kam boʻlmasligi lozim. Bunda bank I darajali kapitalining miqdorini aniqlash uchun bank ustav kapitalining milliy valyutadagi ekvivalenti Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan hisobot oyining oxirgi kuniga valyuta operatsiyalari boʻyicha buxgalteriya hisobi, statistik va boshqa hisobotlarni yuritish maqsadida belgilangan valyutalar kursi boʻyicha aniqlanadi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2017-yil 23-sentabrdagi 26/7-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-2 23.10.2017-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 23.10.2017-y., 10/17/2693-2/0167-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki quyidagi hollarda banklarga nisbatan regulyativ kapital miqdorini oshirish toʻgʻrisidagi talablarni qoʻyishga haqli:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xavfsiz boʻlmagan va nosogʻlom bank faoliyatining yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin boʻlgan qoniqarsiz moliyaviy holat;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank foydasining qoniqarsiz prognozi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
yuqori darajadagi bank tavakkalchiligi va balansdan tashqari moddalar mavjudligi holatlari aniqlanganda.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6. Har bir bankning regulyativ kapitali uning monandligini aniqlash maqsadida mazkur Nizom talablariga muvofiq hisoblab chiqilishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-bob. Kapital tarkibi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7. Regulyativ kapital I darajali kapital va II darajali kapitalning yigʻindisidan iborat.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8. Regulyativ kapital tarkibiga xavfsiz boʻlmagan va nosogʻlom bank faoliyatining yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin boʻlgan shartlar (tashkil qilinadigan jamgʻarmalar/zaxiralardan belgilangan maqsadga muvofiq foydalanish, qarz majburiyatlarini chiqarish shartlari va boshqalar) bilan cheklangan kapital elementlari kiritilishi mumkin emas.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
9. I darajali kapital regulyativ kapitalning 75 foizidan kam boʻlmasligi lozim. II darajali kapital miqdori I darajali kapital miqdorining uchdan bir qismidan oshib ketsa, oshgan summa regulyativ kapital tarkibiga kiritilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) bankning toʻliq toʻlangan oddiy aksiyalari yoki bank aksiyadorlik jamiyatidan boshqa shaklda tashkil etilganda oddiy aksiyaga tenglashtirilgan vositalar. Bunday aksiyalar yoki vositalar quyidagi shartlarni qanoatlantirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank tugatilganda ular boʻyicha talablar bankning barcha talablaridan (depozitorlar va bankning boshqa kreditorlari talablari, subordinar qarz, imtiyozli aksiyalar va boshqalar) soʻng qondirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
egalari bank tugatilganda barcha talablar qondirilgandan soʻng bank ixtiyorida qoladigan aktivlarning oʻzlariga tegishli ulushga muvofiq qismini olish huquqiga ega boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muddatsiz va bankni tugatilishidan boshqa holatlarda toʻlab berilmasligi, bundan qonunchilik hujjatlarida belgilangan qayta sotib olish holatlari mustasno;
(11-band “a” kichik bandining toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
chiqarilishida bank uni qayta sotib olish yoki bekor qilish boʻyicha harakat qilmasligi hamda qonuniy va shartnomaviy talablar bunday holatni keltirib chiqarish xususiyatlariga ega boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
emitent yoki unga aloqador shaxslar tomonidan kafolatlanmagan va taʼminlanmagan, shuningdek bank tugatilgan taqdirda hech qanday shartnoma bilan uning toʻlash navbati (subordinatsiyasi) oʻzgartirilmagan boʻlishi;
(11-bandning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) qoʻshilgan kapital — oddiy aksiyalarni birinchi marta joylashtirilishida ularning nominal narxidan yuqori toʻlangan summa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) taqsimlanmagan foyda (zarar):
(11-bandning “v” kichik bandi birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank balansidagi avvalgi yillarning taqsimlanmagan foydasi hisobidan shakllangan kapital zaxiralar va boshqa zaxiralar (tekinga olingan mulklar (30905) va asosiy vositalar hamda nomoddiy aktivlarning boshlangʻich qiymatiga nisbatan baholash qiymatining oshgan summasi (30908) bundan mustasno);
(11-bandning “v” kichik bandi ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻlanmagan dividend summasidan tashqari oʻtgan yillardan qolgan taqsimlanmagan foyda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
oʻtgan yillardagi qoplanmagan zararlar va joriy yil zararlari;
(11-bandning “v” kichik bandi toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) ozchilik ulush egalarining bank yigʻma balansiga birlashadigan korxonalardagi ulushlari. Bu ulush shuʼba korxonalari hisobvaraqlari bank moliyaviy hisobotlarida birlashtirilganda va bank ulushi bunday korxonalar kapitalining 100 foizdan kam qismini tashkil qilganda vujudga keladi. Bunda ushbu ulushlar mazkur bandning “a” kichik bandi ikkinchi-oltinchi xatboshilarida belgilangan talablarga javob berishi lozim;
(11-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) devalvatsiya zaxirasi. Bu zaxira sezilarli darajada milliy valyutaning qadrsizlanishida (devalvatsiya) bankning oʻz majburiyatlarini qoplash uchun taqsimlanmagan foyda hisobidan ajratilgan mablagʻlardan shakllanadi.
(11-bandning “d” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
12. I darajali qoʻshimcha kapital oʻz ichiga quyidagilarni oladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) toʻliq toʻlangan nokumulyativ muddatsiz imtiyozli aksiyalar. Bunday aksiyalar quyidagi shartlarni qanoatlantirishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muayyan sotib olish sanasi yoki shartlariga ega boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
egasining xohishiga koʻra sotib olinmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank tugatilganda ularga doir talablar bank depozitorlari, kreditorlari va subordinar qarzlar boʻyicha talablari bajarilgandan soʻng qondirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
emitent yoki unga aloqador shaxslar tomonidan ushbu aksiyalar boshqa aktivlarga kafolat va taʼminot sifatida qoʻyilmagan boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank aksiyadorlari umumiy yigʻilishi qaroriga muvofiq ularga doir dividendlar toʻlanmasligi mumkinligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
ular boʻyicha oʻtgan davrdagi olinmagan dividendlar toʻlanmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank faqat Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidan oldindan olingan ruxsati bilan va chiqarilganiga 10 yildan kam boʻlmagan aksiyalar va sotib olinadigan summani kapitalning oʻsha turi yoki boshqa undan yuqoriroq turiga almashtirgandan soʻng yoxud bank kapitalining monandligi kapitalga qoʻyilgan minimal talabdan yuqori ekanligini koʻrsatgandan soʻng, ularni sotib olinishi mumkinligi;
(12-bandning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) qoʻshilgan kapital — imtiyozli aksiyalarni birinchi marta joylashtirilishida ularning nominal narxidan yuqori toʻlangan summa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) I darajali qoʻshimcha kapitalga qoʻshilish shartlariga javob beruvchi shuʼba korxonalari tomonidan chiqarilgan va uchinchi shaxslar ixtiyorida boʻlgan kapitalga tenglashtirilgan vositalar, shuningdek mazkur Nizomning 11-bandi “g” kichik bandiga kiritilmagan ozchilik ulush egalarining bank yigʻma balansiga birlashadigan korxonalardagi ulushlari.
(12-bandning “v” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
13. Bankning kredit reytingi oʻzgarishi natijasida dividend stavkalarining oʻzgarishiga olib keluvchi imtiyozli aksiyalar mazkur Nizomning 11 va 12-bandlardagi shartlar bajarilishidan qatʼi nazar, I darajali kapital hisob-kitobiga kiritilmaydi.
(13-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
a) joriy yildagi sof foydasi;
(14-bandning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
b) chegirmalardan soʻng tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlar summasining 1,25 foizidan yuqori boʻlmagan miqdordagi standart aktivlarga yaratiladigan zaxiralar;
(14-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
v) chegirmalardan soʻng I darajali kapitalning uchdan bir qismidan oshmagan miqdorda aralash turdagi majburiyatlar (aksiyadorlik va qarz kapitali xususiyatlariga ega boʻlgan vositalar). Aralash turdagi majburiyatlar, shuningdek I darajali kapitalga kiritilmagan imtiyozli aksiyalar, agar ular quyidagi shartlarga javob bersa, II darajali kapitalga kiritiladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
toʻliq toʻlangan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
garov bilan taʼminlanmagan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank tugatilganda ularga doir talablar bank depozitorlari va bank boshqa kreditorlari talablari bajarilgandan soʻng qondiriladigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aksiya egasining tashabbusi bilan va Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining oldindan berilgan roziligisiz toʻlanishi mumkin boʻlmagan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bankning barcha zaxiralarini qoplashi va bankni toʻlovga qobiliyatsiz deb eʼlon qilish huquqini bermaydigan;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
agar bank oxirgi 3 ta chorak mobaynida foyda olmagan boʻlsa yoxud oddiy yoki imtiyozli aksiyalar boʻyicha dividendlar (foizlar) toʻlamaslik toʻgʻrisidagi qaror qabul qilishda ushbu majburiyatlarga doir dividendlar (foizlar)ni toʻlash muddati emitent xohishiga koʻra kechiktirilishi mumkin boʻlgan aksiyalar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
g) subordinar qarz — bu bankning qarz majburiyatlari shakli boʻlib, bank kapitalini aniqlash maqsadida hisob-kitoblardan soʻng I darajali kapitalning uchdan bir qismidan oshmasligi kerak. II darajali kapital tarkibiga kiruvchi subordinar qarz quyidagi talablarga javob berishi lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
garov taʼminotiga ega boʻlmasligi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank tugatilayotganda ushbu majburiyatlar boʻyicha talablar depozitorlar va bankning boshqa kreditorlari talablari qondirilganidan soʻng amalga oshirilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich toʻlov muddati 5 yildan keyin boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qarzdor bank yoki unga aloqador shaxslar tomonidan boshqa aktivlarga kafolat va taʼminot sifatida qoʻyilmagan, shuningdek bank tugatilgan taqdirda hech qanday shartnoma bilan uning toʻlash navbati (subordinatsiyasi) oʻzgartirilmagan, yaʼni bank depozitorlari va kreditorlari talablariga tenglashtirilmagan boʻlishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
muddatidan avval Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining ruxsati bilan qaytarilishi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Subordinar qarzni bankning II darajali kapitali sifatida tan olish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich toʻlov muddati yetib kelgunga qadar 5 yildan oshgan muddatda — toʻliq hajmda;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich toʻlov muddatidan oldingi 5 yil davomida:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
1-yilda — subordinar qarz qoldigʻining 80 foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2-yilda — subordinar qarz qoldigʻining 60 foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
3-yilda — subordinar qarz qoldigʻining 40 foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-yilda — subordinar qarz qoldigʻining 20 foizi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-yilda — 0.
(14-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
d) aktivlarning boshlangʻich qiymatiga nisbatan baholash qiymatining oshgan summasining 45 foizi miqdori.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
15. Kapitaldan chegirmalar kapital monandligi koeffitsiyentlari hisoblangunga qadar I darajali kapitaldan chegiriladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
16. I darajali asosiy kapitaldan quyidagilar chegiriladi:
(16-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nomoddiy aktivlar, bundan bankning dasturiy taʼminotlari mustasno;
(16-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
birlashmagan xoʻjalik yurituvchi subyektlar kapitaliga barcha investitsiyalar summasi, shu jumladan bunday xoʻjalik yurituvchi subyektlar kapitalini tashkil qiluvchi qarz majburiyatlari. Bundan, qayta tiklanadigan (energiya tejovchi) energiya manbalarini, jumladan yirik quyosh va shamol elektr stansiyalari, quyosh panellari hamda kichik fotoelektr stansiyalarini ishga tushirishni moliyalashtirish uchun 2023-yilning 1-dekabriga qadar qilingan investitsiyalar mustasno;
(16-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 2-martdagi 4/12-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-9, 17.03.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.03.2023-y., 10/23/2693-9/0155-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshqa banklarning kapitaliga qilingan investitsiyalar.
(16-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) asosan chiqarilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
4-bob. Tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlar
(17-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
18. Tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlar summasi har bir aktiv balans summasini unga tegishli boʻlgan mazkur Nizomning 1 — 6-ilovalarida keltirilgan tavakkalchilik darajasiga koʻpaytirish va tavakkalchilik boʻyicha aniqlangan aktivlar yigʻindisi orqali topiladi.
(18-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
181. 2021-yil 1-martga qadar ajratilgan kreditlarni tavakkalchilikka tortishda mazkur Nizomning 6-ilovasida keltirilgan tavakkalchilik darajalari asosida hisob-kitob qilinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
2021-yil 1-martdan boshlab ajratilgan kreditlarni tavakkalchilikka tortishda mazkur Nizomning 3-4-ilovalarida keltirilgan tavakkalchilik darajalari asosida hisob-kitob qilinadi.
(181-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan kiritilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
19. Tavakkalchilikka tortilgan aktivlar umumiy summasidan chegirmalar oʻz ichiga kreditlar va lizing yoki boshqa aktivlar boʻyicha ehtimoliy zararlarni qoplashga moʻljallangan zaxiralarni oladi.
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(21-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(22-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(23-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(24-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(241-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(242-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
5-bob. Balansdan tashqari vositalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
25. Tavakkalchilik darajasi hisobga olingan aktivlar summasi hisob-kitob qilinganda, balansdan tashqari barcha moddalar hisobga olinadi, ichki bozorda tuzilgan xosilaviy (derevativ) vositalar (forvard, svop, opsionlar va boshqalar) bundan mustasno.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
26. Balansdan tashqari moddalarning tavakkalchilik toifasi balansdan tashqari moddaning toʻlanmagan qoldigʻi kreditni hisoblash omiliga koʻpaytiriladi va olingan natija balansdan tashqari moddaning balans ekvivalenti boʻlib, unga balans hisob raqamlari qoidalariga muvofiq tegishli tavakkalchilik darajasi belgilanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar balansdan tashqari modda yoki uning qismi mazkur Nizomning 4-bobida nazarda tutilgan tartibda kafolatlangan yoki garov bilan taʼminlangan boʻlsa, tavakkalchilik darajasini belgilash kontrpartnyorga emas, balki kafolatchi turi va kafolat tavsifiga bogʻliq boʻladi. Past tavakkalchilik omili balansdan tashqari moddaning Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki uchun maqbul garov yoki kafolat bilan taʼminlangan yoki kafolatlangan maʼlum bir qismiga qoʻllanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
27. 100 foizli kreditni (aktivni) hisoblash omili qoʻllanadigan balansdan tashqari moddalarga quyidagilar kiradi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
nomidan kafolatlar yoki zaxira akkreditivi berilgan bank mijozi bitim va boshqa majburiyatlarga muvofiq holda uchinchi tomon majburiyatlarni qoplashga layoqatsiz boʻlsa, bankning uchinchi tomonga toʻlovlar toʻgʻrisidagi yuridik jihatdan chaqirib olinmaydigan majburiyatlarini oʻzida aks etgan bevosita kredit oʻrnini bosuvchilar, jumladan, umumiy kafolatlar, zaxira akkreditivlari va boshqa shunga oʻxshash bitimlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
qayta sotib olish haqidagi kelishuv yoki belgilangan shartlarda aktivlarni bankka qaytarish haqidagi kelishuvga muvofiq sotilgan aktivlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
aktivlarni kelajakda maʼlum bir muddatga sotib olish majburiyati.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
28. 50 foizli kreditni (aktivni) hisoblash omili qoʻllanadigan balansdan tashqari moddalar quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bitim kafolatlari yoki muayyan bitimga nisbatan akkreditivlar singari bitimlar bilan bogʻliq majburiyatlar. Bu majburiyatlar, agar uning nomidan majburiyatlar chiqarilgan bank mijozi nomoliyaviy tijorat majburiyatlarini amalga oshira olmagan boʻlsa, bankning uchinchi shaxsga kompensatsiya toʻlash boʻyicha chaqirib olinmaydigan majburiyatlari hisoblanadi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich toʻlov muddati bir yildan ortiq boʻlgan kredit liniyasi yoki shunga oʻxshash kelishuv singari kredit berishga doir majburiyatlarning ishlatilmagan qismi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
29. 20 foizli kreditni (aktivni) hisoblash omili qoʻllaniladigan balansdan tashqari moddalar quyidagilardan iborat:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
tovarlarni yetkazib berish bilan taʼminlangan hujjatli akkreditiv singari savdo bilan bogʻliq qisqa muddatli yoki oʻzini-oʻzi tugatuvchi majburiyatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
boshlangʻich toʻlov muddati bir yil va undan kam boʻlgan kredit liniyasi yoki shunga oʻxshash kelishuv singari kredit berishga doir majburiyatlarning ishlatilmagan qismi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
6-bob. Hosilaviy (derevativ) vositalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
30. Bank tomonidan forvard kelishuvlari, svoplar, opsionlar va shunga oʻxshash hosilaviy shartnomalar amalga oshirilganda, u bitimlar toʻliq nominal qiymatida kredit tavakkalchiligiga uchramaydi. Shartnoma majburiyatlari kontragent tomonidan bajarilmaganligi, bank uchun pul oqimini almashtirishning potensial qiymati tavakkalchilik hisoblanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
31. Hosilaviy (derevativ) vositaning balans ekvivalenti hisoblash omilini har bir vositaning nominal qiymatiga koʻpaytirish orqali quyidagi jadvalga asosan aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Toʻlov muddatlari
Hosilaviy vositalar (%)
Foiz stavkasi asoslangan
Valyuta almashuv kurslariga asoslangan
Bir yilgacha
0,5
2,0
Bir yildan ikki yilgacha
1,0
5,0 (masalan 2+3)
Keyingi yil uchun
1,0
3,0
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Hisoblash omili miqdori vosita tavsifi va barcha vositalar boʻyicha qolgan qoplash muddatiga bogʻliq, boshlangʻich qoplash muddati qoʻllaniladigan valyutaviy shartnomalar va oltin bundan mustasno. Yuqoridagi usul boʻyicha hisoblangan ekvivalentlarga qarzdor turi, kafolat tabiati va taʼminotiga qarab balans vositalari singari tavakkalchilik qoʻllaniladi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
7-bob. Kapitalning monandligining hisoblanishi
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
32. Tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarning umumiy summasi (TAUS) chegirmalar ajratilgan holda tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi balans va balansdan tashqari aktivlar yigʻindisi sifatida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
33. 2015-yil 1-sentabridan boshlab tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarning umumiy miqdori (TAUS) quyidagi tarzda hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
TAUS = Chegirmalar chiqarilgan tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi balans va balansdan tashqari aktivlar summasi + Operatsion tavakkalchiliklar summasi (OT) + Bozor tavakkalchiliklari summasi (BT);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
OT = (100 / belgilangan K1 ning eng kichik darajasi) X (Bankning oxirgi uch yildagi yalpi daromadining oʻrtacha summasi X 15 foiz);
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yalpi daromad = (foizli daromadlar — foizli xarajatlar) + (foizsiz daromadlar — foizsiz xarajatlar).
(33-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Agar yalpi daromad qaysidir yilda nolga teng yoki salbiy koʻrinishda boʻlganda, oʻrtacha koʻrsatkichni hisoblashda u maxrajdan va suratdan chiqarib tashlanishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
BT = (100 / belgilangan K1 ning eng kichik darajasi) X (Ochiq valyuta pozitsiyalarining jami miqdori X 10 foiz).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ochiq valyuta pozitsiyalarining umumiy summasini hisoblashda xorijiy valyutalarning umumiy uzun yoki umumiy qisqa koʻrsatkichlari yigʻindisining mutloq koʻrsatkichining eng kattasi olinadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
34. Regulyativ kapitalning tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarning umumiy summasiga nisbati 13 foizdan kam boʻlmasligi kerak. Regulyativ kapitalning monandlik koeffitsiyenti K1 quyidagi tarzda hisoblanadi:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K1 = RK / TAUS.
(34-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
35. I darajali kapitalning monandlik koeffitsiyenti K2 = I darajali kapital/TAUS sifatida aniqlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kapitalning konservatsiya buferi tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi barcha aktivlarning 3,0 foizi sifatli I darajali kapital boʻlishini hisobga olgan holda K2 koeffitsiyenti 0,10 (10,0 foiz) miqdoridan kam boʻlmasligi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kapitalning konservatsiya buferi tavakkalchilikni hisobga olgan holdagi aktivlarning 3,0 foizi miqdoridagi qoʻshimcha zaxiradan iborat. Bunday zaxiradan maqsad banklar tomonidan moliyaviy va iqtisodiy qiyinchilik davrlarida zararlarni qoplash uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan kapital zaxirasining taʼminlanishini kafolatlash hisoblanadi.
(35-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
36. I darajali asosiy kapitalning monandlik koeffitsiyenti K3 = I darajali asosiy kapital/TAUS sifatida aniqlanib, uning eng kichik darajasi 0,08 (8,0 foiz) miqdoridan kam boʻlmasligi lozim.
(36-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
(37-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
38. Kapitalning monandlik darajasi talablari bilan bir qatorda banklar I darajali kapitalni nomoddiy aktivlarni chegirib tashlangan holda mazkur Nizomning 5 va 6-boblarda nazarda tutilgan aktivlar qoʻshilgan umumiy aktivlar summasiga nisbati sifatida aniqlanadigan leveraj koeffitsiyentiga rioya etishlari kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
K4 = I darajali kapital / (Umumiy aktivlar + mazkur Nizomning 5 va 6-boblaridagi aktivlar — mazkur Nizomning 16-bandida keltirilgan aktivlar). Leveraj koeffitsiyentining eng kichik darajasi 0,06 (6 foiz)ga teng.
(38-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 31-martdagi 12/21-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-3, 25.04.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 26.04.2018-y., 10/18/2693-3/1099-son — 2018-yil 27-maydan kuchga kiradi)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Leveraj koeffitsiyentini hisoblashda kelgusida balans aktivlarida aks etishi ehtimoli boʻlgan bank balansining “Koʻzda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridagi aktivlar ham hisobga olinadi. Bularga kapitalni monandligini hisoblashda qoʻllaniladigan aktivlar kiradi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Balansdan tashqari aktivlar leverajning asosiy manbasi hisoblanadi. Shuning uchun banklar leveraj koeffitsiyentini hisoblashda yuqorida qayd etilgan balansdan tashqari aktivlarni, kreditning qayta hisoblash omilini (100 foiz) qoʻllagan holda, quyidagi ikki holatdan tashqari, hisoblashlari lozim:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
xosilaviy (derevativ) operatsiyalar kapital monandligini hisoblashda foydalaniladigan “tavakkalchilikka dastlabki moyillik”ka muvofiq oʻtkazilishi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank har doim oʻzi tomonidan soʻzsiz bekor qiladigan barcha majburiyatlar uchun 10 foizlik kreditning qayta hisoblash omilini qoʻllashi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
39. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki banklardan ularning faoliyatiga xos tavakkalchilik, iqtisodiy shart-sharoit va moliyaviy ahvolidan kelib chiqib, kapital monandligining yanada yuqori koeffitsiyenti taʼminlanishini talab qilishi mumkin. Bunday tavakkalchiliklar muammoli kreditlarning katta hajmi, sof zararlar, aktivlarning yuqori darajada oʻsishi, foiz stavkalari boʻyicha yuqori darajali tavakkalchilikning yuzaga kelishi yoki tavakkalchilikka asosalangan faoliyatga jalb qilinish kabilarni oʻz ichiga oladi, biroq ular bilan cheklanib qolmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
8-bob. Yakuniy qoidalar
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
40. Bank moliyaviy yil natijalari boʻyicha va oraliq dividend toʻlanayotgan davr uchun moliyaviy hisobotning toʻgʻriligi haqida auditorlik xulosasi mavjud boʻlgan taqdirda hamda kapitalni oshirishga ajratmalar amalga oshirilgandan soʻng aksiyadorlariga dividendlar toʻlanadi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
41. Dividendlar ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash rezervlari shakllantirilgandan hamda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki talablariga muvofiq tuzatishlar amalga oshirilgandan soʻng toʻlanishi mumkin.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Banklar quyidagi hollarda dividend toʻlash (eʼlon qilish) toʻgʻrisida qaror qabul qilish huquqiga ega emas:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
dividendlar toʻlash paytida bank iqtisodiy nochorlik (bankrotlik) alomatlariga ega boʻlsa yoki koʻrsatilgan alomatlar bankda dividendlar toʻlash natijasida paydo boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank sof aktivlari qiymati uning ustav va zaxira kapitali summasidan kam boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan iqtisodiy normativlarni buzish, shuningdek agar dividendlar toʻlash natijasida iqtisodiy normativlar buzilib, buning oqibatida omonatchilar va kreditorlar manfaatlariga jiddiy xavf tugʻilishi mumkin boʻlsa;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bankka nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining dividendlar toʻlashni toʻxtatish toʻgʻrisida talabi mavjud boʻlsa.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
42. Bank Kengashi har yili bankning kredit va investitsiya siyosatining asosiy yoʻnalishlarini ishlab chiqish va tasdiqlash chogʻida foydadan kapitalni oshirishga yoʻnaltiriladigan ajratmalar miqdorini eʼtiborga olishi lozim.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
43. Kapitali mazkur Nizom talablariga muvofiq boʻlmagan banklar quyidagilarni oʻz ichiga oluvchi kapitalga qoʻyiladigan talablarning bajarilishini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqishlari kerak:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bank kapitalini monandlik darajasigacha koʻtarish uchun zarur boʻlgan strategiya va xatti-harakatlar;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
rejaning amal qilish davri mobaynida belgilanadigan kapitalning cheklangan miqdorlari;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
bankning faoliyatiga belgilangan cheklovlar taʼsiri ostida reja bilan qamrab olinadigan davr uchun tadbirlar rejasi;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki talablariga muvofiq boshqa axborot.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
44. Chora-tadbirlar rejasi ijro muddatlari koʻrsatilgan holda, kapitalning monandligiga qoʻyiladigan talablarda nomuvofiqlik yuzaga kelgan va u bankning moliyaviy hisobotida aks ettirilgan paytdan boshlab 30 kun ichida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankiga koʻrib chiqish uchun taqdim etilishi kerak.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
45. Mazkur Nizom talablari banklar tomonidan buzilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonunida nazarda tutilgan chora va sanksiyalarni qoʻllashga haqli.
(45-band Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2019-yil 13-dekabrdagi 30/9-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-6, 25.12.2019-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 25.12.2019-y., 10/19/2693-6/4195-son)
Bankda va uning filiallarida naqd pul koʻrinishida saqlanayotgan milliy va chet el valyutasi (jumladan, bank omborlarida yoki Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki omborlarida saqlanayotgan tijorat banklariga tegishli oltin quymalar)
0%
2.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining vakillik va zaxira hisobvaraqlaridagi milliy valyutadagi mablagʻlar
0%
3.
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Markaziy bankiga toʻgʻridan-toʻgʻri talablar va ular tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar hamda ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari tomonidan chiqarilgan taʼminlangan qarz munosabatlarini tasdiqlovchi qimmatli qogʻozlar
0%
4.
Xalqaro valyuta fondi va Jahon banki guruhi (Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Xalqaro investitsiyalarni kafolatlash agentligi, Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi) hamda Osiyo taraqqiyot banki, Osiyo infrastruktura investitsiya banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Yevropa investitsiya banki, Yevropa investitsiya jamgʻarmasi, Islom taraqqiyot banki va Yevropa Kengashining taraqqiyot bankiga nisbatan talablar, ularning qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar, shuningdek ular tomonidan emissiya qilingan qimmatli qogʻozlar bilan taʼminlangan yoki kafolatlangan bank aktivlari va balansdan tashqari moddalari. Shu bilan birga, mazkur tashkilotlar tomonidan tavakkalchiliklarni toʻliq qoplash majburiyati bilan ularning mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan bank operatsiyalari qismi. Bunda:
taʼminotga qabul qilingan qimmatli qogʻozlar bank tasarrufida boʻlishi va belgilangan tartibga muvofiq unga berilishi lozim;
kafolatlar va tavakkalchiliklarni toʻliq qoplash majburiyati toʻgʻridan-toʻgʻri va hech qanday shartlarsiz, yaʼni ularni qoʻllashni cheklovchi biron-bir qoʻshimcha shartlarni oʻzida qamrab olmagan boʻlishi kerak.
0%
5.
Taʼminotiga depozit qabul qilingan hamda taʼminot valyutasi oʻzaro mos boʻlgan aktivlarning yoki balansdan tashqari moddalarning qismi. Bunda taʼminot uchun qabul qilingan depozit mazkur bankda shakllantirilgan boʻlishi, shuningdek mijoz shartnoma shartlarini oʻz vaqtida bajarmaganda bank depozitni hech qanday shartlarsiz ishlatishi mumkin ekanligi belgilab qoʻyilishi lozim.
0%
51.
Qayta tiklanadigan (energiya tejovchi) energiya manbalarini, jumladan yirik quyosh va shamol elektr stansiyalari, quyosh panellari hamda kichik fotoelektr stansiyalarini ishga tushirish uchun jismoniy va yuridik shaxslarga 2023-yilning 1-dekabriga qadar ajratilgan kreditlar
0%
6.
Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 16-bandida keltirilgan aktivlar
0%
7.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining vakillik va zaxira hisobvaraqlaridagi chet el valyutasidagi mablagʻlar
20%
8.
Joriy bozor qiymatida baholangan va Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan emissiya qilingan yoki kafolatlangan qimmatli qogʻozlar koʻrinishidagi garov bilan taʼminlangan yoki kafolatlangan aktivlar, ularning qismlari va balansdan tashqari majburiyatlar. Bunda:
taʼminotga qabul qi?ingan qimmatli qogʻozlar bank tasarrufida boʻlishi va belgilangan tartibga muvofiq unga berilishi lozim;
kafolatlar va tavakkalchiliklarni toʻliq qoplash majburiyati toʻgʻridan-toʻgʻri va hech qanday shartlarsiz, yaʼni ularni qoʻllashni cheklovchi biron-bir qoʻshimcha shartlarni oʻzida qamrab olmagan boʻlishi kerak.
20%
9.
Oʻtkazish jarayonidagi pul hujjatlari (jumladan, yoʻldagi naqd pullar)
20%
10.
Taʼminotiga depozit qabul qilingan hamda taʼminot valyutasi oʻzaro mos boʻlmagan aktivlarning yoki balansdan tashqari moddalarning qismi. Bunda taʼminot uchun qabul qilingan depozit mazkur bankda shakllantirilgan boʻlishi, shuningdek mijoz shartnoma shartlarini oʻz vaqtida bajarmaganda bank depozitni hech qanday shartlarsiz ishlatishi mumkin ekanligi belgilab qoʻyilishi lozim.
20%
11.
Bankning asosiy vositalari va boshqa xususiy mulklari
100%
12.
Dastlabki garov huquqi bankka tegishli boʻlmagan kreditlar
100%
13.
Milliy valyutaga denominatsiya qilinmagan va milliy valyutada moliyalashtirish summasidan oshib ketgan aktivlar
100%
14.
Qarzini toʻliq yoki qisman undirish uchun bank balansiga olingan koʻchmas mulk
150%
15.
Ikki yildan koʻp boʻlgan muddatda foydalanilmayotgan bankning koʻchmas mulklari
150%
16.
Shartlari qayta koʻrib chiqilgan aktivlar
150%
17.
Boshqa barcha aktivlar, bundan Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 2 — 6 ilovalarida koʻrsatilgan aktivlar mustasno
100%
(1-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2023-yil 2-martdagi 4/12-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-9, 17.03.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.03.2023-y., 10/23/2693-9/0155-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga 2-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Kontragentlarning reyting baholari asosida tavakkalchilik darajalari*
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T/r
Tavsifi
Reyting baholari asosida tavakkalchilik darajasi boʻyicha ajratilgan guruhlar
“Standard & Poorʼs” va “Fitch Ratings” reyting kompaniyalarining reyting baholari**
AAA dan AA-gacha
A+ dan A-gacha
VVV+ dan VVV-gacha
VV+ dan V-gacha
V-dan past
Reyting baholariga ega emas
“Moodyʼs Investors Service” reyting kompaniyasining reyting baholari**
Aaa dan Aa3 gacha
A1 dan A3 gacha
Baa1 dan Baa3 gacha
Ba1 dan B3 gacha
B3 dan past
Reyting baholariga ega emas
1.
Xorijiy davlatlarning hukumatlari va Markaziy banklariga nisbatan talablar, ularning qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar, shuningdek ular tomonidan emissiya qilingan qimmatli qogʻozlar bilan taʼminlangan yoki kafolatlangan bank aktivlari va balansdan tashqari moddalari. Bunda:
taʼminotga qabul qilingan qimmatli qogʻozlar bank tasarrufida boʻlishi va belgilangan tartibga muvofiq unga berilishi lozim;
kafolatlar toʻgʻridan-toʻgʻri va hech qanday shartlarsiz, yaʼni ularni qoʻllashni cheklovchi biron-bir qoʻshimcha shartlarni oʻzida qamrab olmagan boʻlishi kerak.
0%
20%
50%
100%
150%
100%
2.
Xorijiy mamlakatlardagi davlat sektori tashkilotlari (Hukumat va Markaziy bankdan tashqari)ga nisbatan talablar, ularning qimmatli qogʻozlariga qilingan investitsiyalar, shuningdek ular tomonidan emissiya qilingan qimmatli qogʻozlar bilan taʼminlangan yoki kafolatlangan bank aktivlari va balansdan tashqari moddalari. Bunda:
taʼminotga qabul qilingan qimmatli qogʻozlar bank tasarrufida boʻlishi va belgilangan tartibga muvofiq unga berilishi lozim;
kafolatlar va tavakkalchiliklarni toʻliq qoplash majburiyati toʻgʻridan-toʻgʻri va hech qanday shartlarsiz, yaʼni ularni qoʻllashni cheklovchi biron-bir qoʻshimcha shartlarni oʻzida qamrab olmagan boʻlishi kerak.
20%
50%
50%
100%
150%
150%
3.
Banklar bilan bogʻliq tavakkalchiliklar: banklarga qoʻyilgan barcha talablar, shu jumladan qarzlar va pul bozori vositalari, shuningdek ushbu banklar tomonidan chiqarilgan qimmatli qogʻozlar va bank kafolati bilan taʼminlangan boshqa barcha aktivlar:
90 kun yoki undan kam
20%
20%
20%
50%
150%
150%
90 kundan yuqori
20%
50%
50%
100%
150%
150%
4.
Xorijiy mamlakatlardagi kompaniyalarning qimmatli qogʻozlari, ularga nisbatan talablar va ularning kafolatlari. Bunda:
taʼminotga qabul qilingan qimmatli qogʻozlar bank tasarrufida boʻlishi va belgilangan tartibga muvofiq unga berilishi lozim;
kafolatlar va tavakkalchiliklarni toʻliq qoplash majburiyati toʻgʻridan-toʻgʻri va hech qanday shartlarsiz, yaʼni ularni qoʻllashni cheklovchi biron-bir qoʻshimcha shartlarni oʻzida qamrab olmagan boʻlishi kerak.
20%
50%
100%
100%
150%
150%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 1-ilovasida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlganda, mazkur talablar qoʻllanilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilanadigan boshqa reyting kompaniyalarining ushbu baho darajasiga teng boʻlgan reyting baholari.
(2-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 11-yanvardagi 28/22-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 2693-7, 13.02.2021-y.) asosan kiritilgan — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 13.02.2021-y., 10/21/2693-7/0116-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T/r
Yillik foiz stavkasi
Tavakkalchilik darajasi
Sud jarayonidagi va (yoki) belgilangan muddatda undirilmagan qarzdorliklari mavjud boʻlgan kreditlar uchun tavakkalchilik darajasi
1.
milliy valyutada Markaziy bankning asosiy stavkasi + 6 foiz band va undan past,
xorijiy valyutada 6 foiz va undan past foiz stavkalarida ajratilgan kreditlar
100%
200%
2.
milliy valyutada Markaziy bankning asosiy stavkasi + 6 foiz banddan Markaziy bankning asosiy stavkasi + 9 foiz bandgacha,
xorijiy valyutada 6 foizdan 8 foizgacha boʻlgan kreditlar
150%
3.
milliy valyutadaMarkaziy bankning asosiy stavkasi + 9 foiz band va undan yuqori,
xorijiy valyutada 8 foiz va undan yuqori boʻlgan kreditlar
200%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 1 va 2-ilovalarida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlsa, mazkur talablar qoʻllanilmaydi.
(3-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
T/r
Yillik foiz stavkasi
Tavakkalchilik darajasi
Sud jarayonidagi va (yoki) belgilangan muddatda undirilmagan qarzdorliklari mavjud boʻlgan kreditlar uchun tavakkalchilik darajasi
1.
milliy valyutada Markaziy bankning asosiy stavkasi + 9 foiz band va undan past boʻlgan kreditlar boʻyicha
100%
200%
2.
milliy valyutada Markaziy bankning asosiy stavkasi + 9 foiz banddan Markaziy bankning asosiy stavkasi + 13 foiz bandgacha
150%
3.
milliy valyutada Markaziy bankning asosiy stavkasi + 13 foiz band va undan yuqori boʻlgan kreditlar
200%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Agar Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 1 va 2-ilovalarida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlsa, mazkur talablar qoʻllanilmaydi.
(4-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)
Sud jarayonidagi va (yoki) belgilangan muddatda undirilmagan qarzdorliklari mavjud boʻlgan kreditlar
KGN<50%
50%≤KGN<75%
75%≤KGN<100%
100%≤KGN
Tavakkalchilik darajasi
35%
50%
100%
150%
200%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Agar Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 1 va 2-ilovalarida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlsa, mazkur talablar qoʻllanilmaydi.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
** Aholiga ipoteka kreditlari ajratilishining hadli shartlari toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 3269, 2020-yil 30-iyun) 6-bobiga muvofiq hisob-kitob qilinadi.
(5-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomga 6-ILOVA
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
Yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlarga hamda jismoniy shaxslarga (ipoteka kreditlaridan tashqari) ajratilgan kreditlarning tavakkalchilik darajalari*
Yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlarga hamda jismoniy shaxslarga ajratilgan kreditlar
100%
2.
Sud jarayonidagi va (yoki) belgilangan muddatda undirilmagan qarzdorliklari mavjud boʻlgan kreditlar
150%
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш
* Agar Tijorat banklari kapitalining monandligiga qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomning (roʻyxat raqami 2693, 2015-yil 6-iyul) 1 va 2-ilovalarida koʻrsatilgan mezonlardan biriga muvofiq boʻlsa, mazkur talablar qoʻllanilmaydi.
(6-ilova Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2021-yil 19-noyabrdagi 27/5-sonli qarori (roʻyxat raqami 2693-8, 10.12.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 10.12.2021-y., 10/21/2693-8/1151-son)