“Yer osti boyliklari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 41-moddasiga muvofiq, tog‘-qutqaruv qismlari hamda ochiq neft va gaz favvoralarining oldini olish hamda ularni bartaraf etish xizmatlari faoliyatini takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. “O‘zbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasining Ochiq neft va gaz favvoralarining oldini olish hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha O‘zbekiston harbiylashtirilgan qismi to‘g‘risida”gi nizomi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. “Sanoatgeokontexnazorat” davlat inspeksiyasi, “O‘zbekneftgaz” milliy xolding kompaniyasi tegishli vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda mazkur qaror bilan tasdiqlangan nizomlar talablarini amalga oshirish bo‘yicha Amaliy harakatlar dasturini ishlab chiqsin hamda Vazirlar Mahkamasining geologiya, YOEK, kimyo, neft-kimyo va metallurgiya sanoati masalalari kompleksi bilan kelishgan holda tasdiqlasin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlari 3-ilovaga* muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

4. Vazirliklar va idoralar bir oy muddatda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

5. Mazkur qaror ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari G‘.I. Ibragimov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu nizom “O‘zbekneftegaz” Milliy Xolding Kompaniyasi (kelgusida “O‘zbekneftegaz” MXK) (hozirda “O‘zbekneftegaz” AJ)ga qarashli Ochiq neft va gaz favvoralarini oldini olish va bartaraf qilish bo‘yicha Harbiylashtirilgan qism (keyin matnlarda O‘zHQ)ning asosiy vazifalari, ishlarni tashkil etish tartibi va faoliyatini belgilab beradi.

2. “O‘zbekneftegaz” MXKning O‘zHQ maxsus harbiylashtirilgan davlat xizmati hisoblanib, yer qa’ridan foydalanuvchilarga ochiq neft va gaz favvoralarini oldini olish va bartaraf etish ishlarini olib borishda, shuningdek xavfli ishlab chiqarish obyektlarida gaz xavfsizligi holatini nazorat qilishda xizmat qilish uchun chaqirilgan.

O‘zHQ xodimlari attestatsiyadan o‘tadilar, O‘zHQ avariya-qutqaruv tashkiloti sifatida attestatsiya qilinishi va qonunchilikda o‘rnatilgan tartibda ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lishi lozim.

O‘zHQ “O‘zbekneftegaz” MXKning tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

3. O‘zHQ o‘ziga yuklatilgan asosiy vazifalarni bajarish uchun doimiy jangovar shay holatda bo‘lishi, hamda xizmat ko‘rsatilayotgan korxonalarga ko‘rsatiladigan yordam o‘z vaqtida va samarali bo‘lishi uchun hududiy jihatdan yaqin joylashgan bo‘lishi lozim.

4. O‘zHQ o‘zining faoliyatida, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va O‘zbekiston Respublikasi qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi prezidenti farmonlari, qarorlari hamda farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qaror va farmoyishlariga, mazkur nizomga, “O‘zbekneftegaz” MXK buyruq va farmoyishlariga, hamda boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga asosan ish olib borishi lozim.

5. O‘zHQ o‘z faoliyatini quyidagi tamoyillardan kelib chiqqan holda olib boradi:

avariya va neft va gaz quduqlarida ochiq favvoralarni sodir bo‘lishiga holatlariga doimiy shay holatda bo‘lishi, tezkor choralar ko‘rishi va ularni bartaraf etish ishlarini olib borishga tayyor bo‘lishi;

xavfga tayyor bo‘lishi hamda avariya-qutqaruv ishlarida va zaruriy hollarda xavfsizligini ta’minlash;

insonparvarlik va rahmdillikka tayangan holda avariya holatlarida insonlar hayoti va sog‘lig‘ini saqlab qolish majburiyatini bajarish.

6. O‘zHQning asosiy vazifalari bo‘lib xizmat ko‘rsatiladigan obyektlarida quduqlarni burg‘ulash jarayonida yoki ta’mirlash ishlarini olib borayotganda, atrof muhit va qazilma boyliklariga zararli ta’sir qiluvchi ochiq neft va gaz favvoralarini bartaraf qilishda tezkor choralar ko‘rish, quduqlardagi portlash va yonishga xavfli quduqlarda maxsus asboblar va uskunalar zarur bo‘lgan xollarda avariya-ta’mirlash ishlarini olib borish, neft va gaz favvoralarini oldini olish maqsadida profilaktik ishlarni olib borish, tabiiy resurslarni saqlab qolish.

7. O‘ziga yuklatilgan vazifalarga asosan O‘zHQ quyidagi funksiyalarni bajaradi:

xizmat ko‘rsatiladigan obyektlarda ochiq favvoralar, neft-gaz otqinlari holatlarida insonlarni qutqarish va evakuatsiya qilish ishlarini olib boradi;

ochiq favvoralarni bartaraf qilish va avariyaviy qayta tiklash ishlarni olib borishda, gazga va yong‘inga xavfli hududlarda, maxsus nafas yo‘llarini himoyalovchi apparatlarda, maxsus texnika va apparaturalarda olib boriladigan ishlarni bajaradi;

reja bo‘yicha nafas oluvchi apparatlarda bajariladigan gazga xavfli ishlarni bajaradi;

xizmat ko‘rsatiladigan obyektlarda bo‘lishi mumkin bo‘lgan avariyalarni oldini olish maqsadida favvora va gaz xavfsizligi talablari bajarilishi bo‘yicha profilaktik tadbirlarni amalga oshiradi;

xizmat ko‘rsatiladigan xavfli ishlab chiqarish obyektlaridagi ishlab chiqarish, favvora va gaz xavfsizligi bo‘yicha vakolatli organlar bilan hamkorlik qiladi;

kutilmagan holatlar sodir bo‘lganda tegishli tashkilotlar va tezkor xizmatlar bilan hamkorlikda ishlaydi (O‘zHQ bilan o‘zaro aloqa sxemasi ilova* qilingan);

quduqlarni burg‘ulash, mukammal ta’mirlash, sinash va ishlatishda mas’uliyati yuqori bo‘lgan alohida texnologik jarayonlarni va texnologik reglament rejalarini kelishadi;

xizmat ko‘rsatilayotgan xavfli ishlab chiqarish obyektlarida alohida olib boriladigan ishlarga o‘rnatilgan tartibda hujjatlarni beradi;

sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan avariyalarni aniqlash maqsadida xizmat ko‘rsatayotgan xavfli ishlab chiqarish obyektlarida sanoat, favvora va gaz xavfsizligi bo‘yicha ma’lumotlar tahlil qilish maqsadida to‘playdi, umumlashtiradi va ro‘yxatga oladi;

ochiq favvoralardagi otqinlarda havo tarkibidagi zaharli va portlashga xavfli bo‘lgan bug‘ va gaz konsentratsiyasini aniqlash maqsadida tahlillar o‘tkazadi;

xavfli ishlab chiqarish obyektlarida sanoat, favvora va gaz xavfsizligi bo‘yicha o‘rnatilgan me’yoriy talablarning bajarilishi ustidan nazorat qiladi;

xizmat ko‘rsatiladigan obyektlarda avariyani bartaraf etish rejasini tuzishda va kelishishda ishtirok etadi;

O‘zHQ xodimlarini professional tayyorlaydi;

xizmat ko‘rsatadigan obyektlardagi ishchi va muhandis texnik xodimlarni avariya va noxush hodisalarni vujudga kelishi oldindan aniqlash va boshlang‘ich bosqichida harakatlari bo‘yicha o‘qitadi;

neft va gaz favvoralarini hamda avariyalarni bartaraf qilish uchun zarur bo‘ladigan nostandart uskuna va moslamalarni ishlab chiqish bo‘yicha tajriba-konstruktorlik ishlarini olib boradi;

ajratuvchi nafas oluvchi apparatlar, nazorat uskunalari va boshqa turdagi maxsus moslamalarga texnik xizmat ko‘rsatadi.

8. O‘zHQ xodimlariga o‘z faoliyati doirasida quyidagi huquqlar beriladi:

xizmat ko‘rsatayotgan obyektlarda avariya yoki baxtsiz hodisalar sodir bo‘lishi xavfi tug‘ilganda ishlab chiqarish ishlarini to‘xtatish yoki ta’qiqlash;

tashkilot rahbarlari va sanoat xavfsizligi sohasidagi vakolatli organlarga xizmat ko‘rsatayotgan obyektlarda aniqlangan favvora va gaz xavfsizligi bo‘yicha talablarning buzilishi haqida ma’lumotlarni yuborish;

favvora va gaz xavfsizligi talablari buzilishi oqibatida vujudga kelgan avariya va noxush hodisalarni kelib chiqish oqibatlarini aniqlash komissiyasi ishlarida qatnashish;

xizmat ko‘rsatuvchi obyektlar hududiga avariyalarni bartaraf etish ishlarini bajarish uchun hech qanday to‘siqlarsiz kirish;

avariyani favqulodda holatlarda bartaraf etish uchun ketayotgan transport vositasi to‘siqlarsiz o‘tish, birinchi navbatda yoqilg‘i moylovchi materiallar bilan ta’minlash hamda birinchi navbatda texnik xizmat ko‘rsatish stansiyalarida ta’mirlash ishlarini bajarish;

xizmat ko‘rsatuvchi obyektlarda avariyani bartaraf etish va maxsus ishlarni bajarish uchun javobgar shaxsdan tegishli maslahatlar olish va mutaxassislarni jalb qilgan holda ishni yakunlash;

xizmat ko‘rsatuvchi obyektlar hisobidan sanitariya va texnik talablarga javob beruvchi xizmat binosi bilan ta’minlash.

9. O‘zHQ tarkibida tezkor, tezkor-profilaktik harbiylashtirilgan bo‘linmalar, kadrlarni tayyorlash o‘quv markazi, tajriba-konstruktorlik byurosi, tibbiy ta’minlovchi guruhi hamda yordamchi bo‘linmalari mavjud.

10. Harbiylashtirilgan bo‘linma O‘zHQ tarkibidagi ishchilarning mehnat munosabatlari, zarur mehnat shartnomalari, maxsus ustavlar va nizomlar orqali tartibga solinadi.

O‘zHQ xodimlari tomonidan insonlarni qutqarish va avariyani bartaraf qilish bilan bog‘lik xizmatlar majburiyatlarini astoydil bajarish xamda xizmat majburiyati imzolanadi.

11. Oddiy va o‘rta boshliqlar tarkibi, asosan burg‘ulash va neft gazni qazib chiqarish sohasida ishlovchi malakali mutaxassislar jismonan sog‘lom hamda ajratuvchi nafas oluvchi apparatlar va termohimoyalovchi kiyimlarda ishlash bilan bog‘lik og‘ir ishlarda ishlashga loyiq ishchilardan tuziladi.

Katta va yuqori boshliqlar tarkibi, maxsus oliy ma’lumotli va neft va gaz sanoatida boshqaruv tajribasiga ega shaxslardan tuziladi.

Harbiylashtirilgan bo‘linmalarda xodimlarni malakaviy tanlash talablari “O‘zbekneftegaz” MXK tomonidan tasdiqlangan va “Sanoatgeokontexnazorat” Davlat inspeksiyasi (hozirda Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi) bilan kelishilgan Nizom bo‘yicha amalga oshiriladi.

O‘zHQ bo‘linmalarining joylashishi va xodimlar soni O‘zHQ rahbarlari tomonidan xizmat ko‘rsatuvchi obyektlar bilan kelishilgan holda aniqlanadi.

12. O‘zHQ bo‘linmalaridagi harbiylashtirilgan xizmatni o‘tash “O‘zbekneftegaz” MXK tomonidan tasdiqlangan “Sanoatgeokontexnazorat” bilan kelishgan holda O‘zHQ ichki xizmat ustavi bo‘yicha amalga oshiriladi.

13. Harbiylashtirilgan tarkibidagi intizomiy javobgarlik masalalari “O‘zbekneftegaz” MXK, “Sanoatgeokontexnazorat” Davlat inspeksiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlangan “O‘zHQ intizom ustavi” bo‘yicha belgilanadi.

14. Bo‘linmalardagi xizmatni o‘tashda komandirlar buyruqlari va farmoyishlari asosida, avariya holatlarida insonlarni qutqarish bo‘linma avariya — qutqaruv ishlari bo‘yicha xatarli topshiriqlarni bajarishdan iborat.

15. Avariyani bartaraf qilish uchun doimiy tayyor bo‘lish maqsadida xar bir tezkor bo‘linmada kechayu kunduz navbatchilik tashkil etiladi.

16. Murakkab va doimiy avariyalarni bartaraf qilishda bo‘linma shaxsiy tarkibi maxsus ish rejimiga o‘tkazilishi mumkin (avariyani bartaraf qilish muddatlarini qisqartirish maqsadida O‘zHQ shaxsiy tarkibiga kazarma holati e’lon qilinishi va kechayu-kunduz ishlarni tashkil qilinishi mumkin).

17. Ochiq neft va gaz favvoralarini bartaraf etish ishlarini tashkil etish va xavfsiz olib borish “Sanoatgeokontexnazorat” Davlat inspeksiyasi tomonidan tasdiqlangan neft va gaz quduqlaridagi otqinlar va favvoralarni bartaraf qilish ishlarini tashkil qilish va xavfsiz olib borish yo‘riqnomasi bo‘yicha amalga oshiriladi.

18. Jangchilar va komandirlarning kasbiy tayyorgarligi O‘zHQning kadrlar tayyorlash o‘quv markazida O‘zHQga yuklatilgan barcha ishlarni tashkil etish va bajarishni ta’minlovchi maxsus dasturlar asosida olib boriladi.

19. Shaxsiy tarkib xizmat vazifalarini bajarish vaqtida maxsus formada bo‘lishi va ajralib turuvchi belgiga ega bo‘lgan uniformada bo‘lishi, maxsus kiyim boshda va oyoq kiyimda bo‘lishi, shuningdek shaxsiy himoya vositalarida bo‘lishi kerak, bular qism tomonidan ta’minlanadi.

Forma, uniforma, maxsus kiyimlar va himoya vositalarini kiyish talablari “O‘zbekneftegaz” MXK tomonidan tasdiqlangan O‘zHQ moddiy ta’minoti va texnik standartlari nizomi bo‘yicha belgilanadi.

20. O‘zNQ bo‘linmalarini apparatlar, maxsus himoya vositalari, anjomlar, moslamalar, zaxira materiallar, tegishli avtotransport bilan MXK tomonidan tasdiqlangan ta’minot tabeli bo‘yicha barchasi xizmat ko‘rsatilayotgan obyektlar hisobidan ta’minlanadi.

21. O‘zHQ shaxsiy tarkibi, uskunalari, moslamalari va avtotransporti asosiy vazifalariga tegishli bo‘lmagan hollarda ishga jalb qilish faqatgina “O‘zbekneftegaz” MXK boshqaruvi ruxsati bilan amalga oshirilishi mumkin.

22. Barcha avariyani bartaraf etish xarajatlari obyekt egasi tomonidan amalga oshiriladi, shu bilan bir qatorda;

avariya sodir bo‘lgan joyga O‘zHQ shaxsiy tarkibi, maxsus uskunalar, harbiy texnika va barcha avariyani bartaraf etish uchun muhim bo‘lgan moslamalar va uskunalarni olib borish va olib qaytishini ta’minlash;

zarur bo‘lgan avtotransport va maxsus texnika, uskunalar va kimyoviy reagentlar va boshqa materiallar bilan ta’minlash;

uch martalik ovqatlanish, yashash, maxsus kiyim aloqa va tibbiy xizmat bo‘yicha O‘zHQ shaxsiy tarkibini ta’minlash;

zarur bo‘lgan hollarda nostandart uskunalar va moslamalarni tayyorlash;

Yong‘in xavfsizligi, quduqlarni zararsizlantirish, geofizik va boshqa maxsus xizmatlar va texnik moslamalarni avariya xarakteri va talabga muvofiq jalb etish.

23. O‘zHQni moliyalashtirish “O‘zbekneftegaz” MXK, chet el kompaniyalari burg‘ulash, qidiruv, qayta ishlash, xavfli ishlab chiqarish obyektlariga ega bo‘lgan va O‘zbekiston qonunchiligiga zid kelmaydigan faoliyat yurutuvchi tashkilotlar bilan tuzilgan shartnoma bo‘yicha ko‘rsatiladigan xizmat hisobidan amalga oshiriladi.

24. O‘zHQni tugatish va qayta tashkil etish O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda amalga oshiriladi.