Oʻzbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-y., 5-6-son, 147-modda), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 5-apreldagi 96-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 14-son, 104-modda) va 2010-yil 23-sentabrdagi 211-sonli “Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenyerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy ragʻbatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 38-son, 331-modda) qarorlariga muvofiq buyuraman:

1. Sport-taʼlim muassasalarining trener-oʻqituvchilari va instruktor-metodistlariga malaka toifalari berish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2000-y., 5-6-son, 147-modda), Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 5-apreldagi 96-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 14-son, 104-modda) va 2010-yil 23-sentabrdagi 211-sonli “Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenyerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy ragʻbatlantirish tizimini yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 38-son, 331-modda) qarorlariga muvofiq, sport-taʼlim muassasalarining trener-oʻqituvchilari va instruktor-metodistlariga malaka toifalarini berish tartibini belgilaydi.

1. Mazkur Nizom “Xalqaro toifali trener-oʻqituvchi” malaka toifasini berishga nisbatan tatbiq etilmaydi.

2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

trener-oʻqituvchi — maxsus sport-taʼlim muassasalarida muayyan sport turi boʻyicha taʼlim dasturi asosida bevosita taʼlim beruvchi va sportchilarni tayyorlovchi mutaxassis;

instruktor-metodist — maxsus sport-taʼlim muassasalarida tashkiliy, tarbiyaviy, sogʻlomlashtirish va metodik-uslubiy ishlarni tashkil etuvchi va amalga oshiruvchi mutaxassis.

3. Trener-oʻqituvchilarga quyidagi malaka toifalari beriladi:

Ikkinchi toifali trener-oʻqituvchi;

Birinchi toifali trener-oʻqituvchi;

Oliy toifali trener-oʻqituvchi.

4. Instruktor-metodistlarga quyidagi malaka toifalari beriladi:

Ikkinchi toifali instruktor-metodist;

Birinchi toifali instruktor-metodist;

Oliy toifali instruktor-metodist.

5. Ikkinchi va birinchi toifali trener-oʻqituvchi hamda ikkinchi va birinchi toifali instruktor-metodist malaka toifalari Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarmalari tomonidan beriladi.

6. “Oliy toifali trener-oʻqituvchi” va “Oliy toifali instruktor-metodist” malaka toifalari Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan beriladi.

7. Texnik va amaliy sport turlari boʻyicha ikkinchi va birinchi toifali trener-oʻqituvchi hamda ikkinchi va birinchi toifali instruktor-metodist malaka toifalari Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashlari tomonidan, “Oliy toifali trener-oʻqituvchi” va “Oliy toifali instruktor-metodist” malaka toifalari esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi tomonidan beriladi.

8. Trener-oʻqituvchilar va instruktor-metodistlarga berilgan malaka toifalari ularga tabaqalashtirilgan haq toʻlash uchun asos boʻladi.

9. Malaka toifalarini olishga daʼvogarlarning hujjatlari tegishli malaka komissiyalari tomonidan koʻrib chiqiladi.

10. Malaka toifalarini olish uchun quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

ish joyidan tavsifnoma;

trenerlik faoliyati bilan shugʻullanishga ruxsatnoma nusxasi;

instruktor-metodist faoliyatini amalga oshirish uchun nashr etilgan uslubiy qoʻllanma nusxasi.

11. Trener-oʻqituvchi va instruktor-metodist malaka toifalari mazkur Nizomning 1 va 2-ilovalarida nazarda tutilgan mezonlarga muvofiq beriladi.

12. Ikkinchi va birinchi toifali malaka toifalarini olish uchun daʼvogar bevosita Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarmalari huzurida tashkil etilgan, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashlari huzurida tashkil etilgan malaka komissiyasiga murojaat qiladi.

Oliy toifali malaka toifasini olish uchun daʼvogar mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilgan hujjatlarni Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarmalari hamda sport-taʼlim muassasalariga, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashiga taqdim etadi. Ular oʻz navbatida ushbu hujjatlarni tasdiqlab, koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi huzurida tashkil etilgan malaka komissiyasiga, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashiga taqdim etadi.

13. Mazkur Nizomning 10-bandida nazarda tutilgan hujjatlarning haqqoniyligi uchun daʼvogar, shuningdek Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarmalari, sport-taʼlim muassasalari va Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashlari javobgar hisoblanadi.

14. Malaka toifalari 5 yil muddatga beriladi. Mazkur muddat oʻtgandan soʻng, trener-oʻqituvchilar va instruktor-metodistlar oʻz malaka toifalarini belgilangan tartibda qaytadan tasdiqlatishi shart.

Malaka toifalari qaytadan tasdiqlangunga qadar, trener-oʻqituvchilar va instruktor-metodistlarga ish haqi mutaxassis lavozimi boʻyicha toʻlanadi.

15. Malaka toifalarining amal qilish muddati tugashidan ikki oy oldin mazkur Nizomning 10-bandida nazarda tutilgan hujjatlar belgilangan tartibda tegishli malaka komissiyalariga taqdim etiladi.

16. “Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustozi” unvoniga ega boʻlgan shaxslarga malaka toifalari cheklanmagan muddatga beriladi.

17. Trener-oʻqituvchilarga malaka toifalari olimpiya, noolimpiya va milliy sport turlari boʻyicha natija koʻrsatgan sportchi bilan kamida ikki yil uzluksiz shugʻullangandan soʻng beriladi.

18. Sportchilarni keyingi sport mahoratini oshirish guruhlariga bergan trener-oʻqituvchilar ushbu sportchilarning natijalari boʻyicha tegishli malaka toifalarini olishga haqli. Bunda ushbu trener-oʻqituvchi daʼvogarlik qilayotgan malaka toifasidan oldingi malaka toifasi mezonlariga toʻgʻri keladigan natijalarga erishgan sportchilarga ega boʻlishi shart. Bu sportchilar erishgan natijalar boʻyicha trener-oʻqituvchi faqat bir marta malaka toifasi olishi mumkin.

19. Malaka toifalarini olish huquqini beruvchi nufuzli musobaqalar mazkur Nizomning 3-ilovasiga muvofiq belgilanadi.

20. Trener-oʻqituvchilar va instruktor-metodistlarga malaka toifalarini berish boʻyicha tegishli tashkilotlar huzurida malaka komissiyalari tashkil etiladi.

21. Malaka komissiyasi aʼzolari bir yil muddatga tegishlicha Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalari tomonidan, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashi yoki Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi tomonidan tasdiqlanadi.

Malaka komissiyalarining tarkibi 7 nafar aʼzodan iborat boʻlib, komissiya yigʻilishi unda aʼzolarning kamida 2/3 qismi ishtirok etgan taqdirda, vakolatli hisoblanadi.

22. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirining sport ishlari boʻyicha birinchi oʻrinbosari — respublika malaka komissiyasining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirining sport ishlari boʻyicha birinchi oʻrinbosari, viloyatlar hamda Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarma boshliqlarining sport ishlari boʻyicha oʻrinbosari hududiy malaka komissiyasining raisi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi va uning hududiy boshqarmalarining tegishli boʻlinmalari, sport federatsiyalarining (uyushmalari, markazlari), sport maktablarining rahbarlari hamda vakillari malaka komissiyasiga aʼzo sifatida kiritiladi.

Texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi raisining sport ishlari boʻyicha oʻrinbosari — respublika malaka komissiyasining, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkilotining viloyat kengashi raisining sport ishlari boʻyicha oʻrinbosari — hududiy malaka komissiyasining raisi hisoblanadi.

23. Malaka komissiyasi aʼzolaridan biri komissiya kotibi etib tayinlanadi. Kotib hujjatlarni qabul qiladi, komissiya yigʻilishida koʻrib chiqish uchun tayyorlaydi, rasmiylashtiradi va ularni saqlaydi.

24. Malaka komissiyasi raisi va aʼzolari quyidagi hollarda komissiya tarkibidan muddatidan oldin chiqarilishi mumkin:

oʻz arizasiga koʻra;

u bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan taqdirda;

vafot etgan taqdirda.

25. Malaka komissiyasi qarorlari ochiq ovoz berish yoʻli bilan qabul qilinadi. Komissiya qarori yigʻilishda ishtirok etgan aʼzolarning koʻpchiligi ovoz bergan taqdirda, qabul qilingan hisoblanadi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda, komissiya raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi.

26. Malaka komissiyasining yigʻilishlari har chorakda bir marta oʻtkaziladi. Komissiyaning navbatdan tashqari yigʻilishlari zarurat boʻlgan taqdirda, rais tomonidan chaqiriladi.

27. Malaka komissiyasi qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi va rais hamda yigʻilishda ishtirok etgan aʼzolar tomonidan imzolanadi. Komissiyaning qarori ijobiy boʻlganda, u mazkur Nizomning 10-bandida nazarda tutilgan hujjatlar bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalariga, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi yoki uning viloyat kengashiga guvohnoma berish uchun taqdim etiladi.

28. Malaka toifasini berish toʻgʻrisidagi tegishli malaka komissiyasining qaroriga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalari, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi yoki uning viloyat kengashi tomonidan buyruq chiqariladi hamda mazkur buyruqqa asosan daʼvogarga guvohnoma rasmiylashtiriladi.

29. Malaka komissiyasi qaroridan norozi boʻlgan shaxslar qaror qabul qilingandan soʻng, bir oy ichida respublika malaka komissiyasi yoki sudga murojaat qilishlari mumkin. Zarur hollarda, respublika malaka komissiyasi tegishli hududiy malaka komissiyalaridan hujjatlar nusxalarini oʻrganib chiqish uchun soʻrab olishga haqli.

30. Respublika malaka komissiyasining xulosasi uch nusxada bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi, bayonnomaning bir nusxasi arizachiga, ikkinchi nusxasi hududiy komissiyasiga yuboriladi.

31. Berilgan malaka toifalari hisobi malaka toifasini berish toʻgʻrisidagi buyruqlarga asosan yuritiladi.

32. Malaka toifasini berish boʻyicha barcha hujjatlar kamida ikki yil mobaynida Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi yoki uning hududiy boshqarmalarida, texnik va amaliy sport turlari boʻyicha esa, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi yoki uning viloyat kengashida saqlanadi va ikki yildan soʻng arxivga topshiriladi.

33. Trener-oʻqituvchi va instruktor-metodistlarga berilgan guvohnomalar toʻgʻrisidagi maʼlumot “Guvohnomalarni roʻyxatga olish daftari”ga navbatma-navbat qayd etib boriladi.

34. “Xalqaro toifadagi trener-oʻqituvchi” malaka toifasini olgan trener-oʻqituvchilarning hisobi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tomonidan yuritiladi.

35. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.

36. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti Markaziy Kengashi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan.

1. Nufuzli musobaqalarga Olimpiya va Osiyo oʻyinlari, Jahon va Osiyo chempionatlari va kuboklari, turli xalqaro musobaqalar va turnirlar, Oʻzbekiston chempionatlari va kuboklari, hududiy chempionatlar va kuboklar, turli respublika va hududiy musobaqalar va turnirlar kiradi.

2. Olimpiya oʻyinlari nufuzi Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi tomonidan belgilanadi. Jahon yoki Osiyo chempionati, kubogi, xalqaro turnirlar nufuzi Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi tan olgan tegishli xalqaro sport federatsiyasi tomonidan belgilanadi.

3. Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi tan olmagan sport turlari boʻyicha jahon chempionati va kubogi nufuzi, ushbu musobaqalarda kamida 20 ta mamlakatning vakillari va (yoki) terma jamoalari qatnashgan taqdirda tan olinadi. Osiyo chempionati va kubogi nufuzi, ushbu musobaqalarda kamida 10 ta milliy jamoalar qatnashganda tan olinadi.

4. Xalqaro musobaqalar nufuzi sport turlari boʻyicha xalqaro federatsiyalar tomonidan rasmiy roʻyxatga kiritilgan xalqaro musobaqalar boʻyicha tan olinadi. Bu musobaqalarda kamida 6 ta davlat qatnashgan boʻlishi kerak.

5. Oʻzbekiston chempionati va kubogi nufuzi musobaqalarning Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi yoki Oʻzbekiston Mudofaasiga koʻmaklashuvchi “Vatanparvar” tashkiloti sport va ommaviy jismoniy tarbiya tadbirlari kalendar rejasiga kiritilishi bilan belgilanadi. Ushbu sport turi boʻyicha musobaqalarda respublika hududlaridan kamida yarmining qatnashishi lozim (qishki sport turlari bundan mustasno). Shuningdek, “Umid nihollari”, “Barkamol avlod”, “Universiada”, “Umumarmiya oʻyinlari” va shu kabi kompleks musobaqalar ham chempionat nufuziga kiradi.

6. Respublika musobaqalari nufuzi respublika hamda xalqaro sport va ommaviy-jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga kiritilgan musobaqalar boʻyicha tan olinadi. Ushbu musobaqalarning har bir dasturi boʻyicha respublikaning kamida 3 ta hududidan sportchilar (jamoalar) qatnashishi lozim. Ushbu sportchilar (jamoalar) oʻtgan yil yakunlariga koʻra respublikada chempionatlar va kuboklar boʻyicha musobaqalarda eng kuchli oltilikka kirgan boʻlishlari lozim.

7. Turli tashkilotlar chempionatlari va kuboklari nufuzi shu tashkilotlar tomonidan respublika sport federatsiyalari (uyushmalari, markazlari va boshqalar) bilan kelishilgan holda oʻtkaziladigan respublika hamda xalqaro sport va ommaviy-jismoniy tarbiya tadbirlarining kalendar rejasiga kiritilgan musobaqalar boʻyicha tan olinadi.

8. Qoraqalpogʻiston Respublikasi musobaqalari nufuzi (chempionat, kubok) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar hamda Toshkent shahar musobaqalari nufuzi (chempionat, kubok) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar madaniyat va sport ishlari boshqarmalari tomonidan belgilanadi.