Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Qozogʻiston Respublikasi Hukumati, bundan keyin Tomonlar deb ataluvchilar,

Oʻzbekiston Respublikasi bilan Qozogʻiston Respublikasi oʻrtasida savdo-iqtisodiy hamkorlikni tenglik va oʻzaro manfaatdorlik asosida rivojlantirishga intilib,

Oʻzbekiston Respublikasi va Qozogʻiston Respublikasining tarkib topgan integratsion iqtisodiy aloqalarini va ikkala davlat iqtisodiyotlari bir-birini toʻldirishini hisobga olib,

Yagona iqtisodiy makon barpo etish toʻgʻrisidagi Shartnoma qoidalariga amal qilib,

tovarlar va xizmatlarning erkin harakati oʻzaro kelishib olingan chora-tadbirlar amalga oshirilishini taqozo qilishini eʼtirof etib,

Oʻzbekiston Respublikasi bilan Qozogʻiston Respublikasi Tariflar va savdo boʻyicha Bosh Bitim (TSBB) hamda Jahon savdo tashkiloti (JST) prinsiplariga sodiqligini tasdiqlab,

quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashdilar:

Tomonlar teng huquqlilik, oʻzaro foyda va manfaatdorlik prinsiplariga amal qilib, xoʻjalik faoliyati subyektlarining, mulkchilik shakllaridan qatʼi nazar, ular oʻrtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlarni Tomonlarning davlatlarida amal qiluvchi qonun hujjatlariga rioya etgan holda toʻgʻridan toʻgʻri xoʻjalik aloqalari asosida rivojlantiradilar va kengaytirib boradilar.

Tomonlardan har biri ikkinchi Tomonga iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin boʻlgan xatti-harakatlardan oʻzini tiyadi.

1. Tomonlar bir-birlariga erkin savdo tartibini yaratib beradilar.

Tomonlar bab-baravar amal qiluvchi boj poshlinasi, soliqlar va yigʻimlarni bojxona rasmiylashtirishlari uchun yigʻimlar bundan mustasno, shuningdek, Tomonlardan biri davlatining boj olinadigan hududidan chiquvchi hamda ikkinchi Tomon davlatining boj olinadigan hududi uchun moʻljallangan tovarlar eksporti va/yoki importiga miqdor jihatidan cheklashlarni koʻllamaydilar. Tovarlarning kelishib olingan turlari boʻyicha ushbu savdo tartibidan istisnolar mazkur Bitimning ajralmas qismi boʻlgan Protokol bilan rasmiylashtiriladi.

2. Tomonlar ushbu moddaning 1-bandiga muvofiq har yili erkin savdo tartibidan istisnolarning umumiy roʻyxatini, shuningdek bunday istisnolarni qoʻllanish usullarini ishlab chiqadilar va kelishib oladilar.

3. Ushbu Bitim maqsadlari uchun va u amalda boʻladigan davrda Tomonlar davlatlarining hududlaridan kelib chiqadigan tovarlar deganda tovarlar kelib chiqadigan mamlakatni aniqlashning 1993-yil 24-sentabrda Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi Hukumat Boshliqlari Kengashining Qarori bilan tasdiqlangan Qoidalarda belgilangan tovarlar tushuniladi.

Har bir Tomon:

ikkinchi Tomonning ushbu Bitim taʼsiriga tushadigan tovarlarini oʻzida ishlab chiqarilgan ayni bir xil tovarlar yoki uchinchi mamlakatlardan keltirilgan tovarlar tortiladigan tegishli soliqlar yoki yigʻimlardan oshib ketadigan ichki soliqlar va yigʻimlarga bevosita yoxud bilvosita tortmaydi;

ushbu Bitim taʼsiriga tushuvchi tovarlar importi yoki eksportiga nisbatan xuddi shunday vaziyatda oʻzida ishlab chiqarilgan aynan bir xil tovarlarga yoki uchinchi mamlakatlardan keltirilgan tovarlarga nisbatan qoʻllanilmaydigan biron-bir maxsus cheklashlar yoki talablarni joriy etmaydi;

ikkinchi Tomon davlati hududidan keltirilgan tovarlarni omborlarga joylash, qaytadan yuklash, saqlash, tashishga nisbatan, shuningdek toʻlovlar hamda toʻlovlarni oʻtkazishga nisbatan xuddi shunday hollarda oʻz tovarlariga yoki uchinchi mamlakatlardan keltirilgan tovarlarga nisbatan qoʻllaniladigan qoidalardan boshqacha qoidalarni qoʻllamaydi.

Tomonlar oʻzaro savdo-sotiqda ikkinchi Tomonga nisbatan kamsituvchi choralar qoʻllashdan, mazkur Bitim doirasida tovarlar eksporti va/yoki importiga miqdor cheklashlari yoxud ularga teng choralar joriy qilishdan tiyilib turadilar.

Tomonlar bir tomonlama tartibda miqdor jihatidan yoki oʻzgacha maxsus cheklashlarni belgilashlari mumkin, ammo bu faqat oqilona doiralarda va qatʼiy belgilangan muddatda boʻlishi kerak.

Bunday cheklashlar istisno tusidagina boʻlib, faqat TSBB/JST doirasidagi bitimlarda koʻzda tutilgan hollardagina qoʻllanilishi mumkin.

Ushbu moddaga muvofiq cheklashlarni qoʻllovchi Tomon ikkinchi Ahdlashuvchi Tomonga ushbu cheklashlarni joriy etishning asosiy sabablari, shakllari va uning nazarda tutilayotgan muddatlari toʻgʻrisida imkoni boricha barvaqt toʻliq axborot berishi lozim, shundan keyin maslahatlashuvlar belgilanadi. Maslahatlashuvlar davomida qabul qilinadigan qarorlar tegishli hujjatlar bilan rasmiylashtiriladi.

Ushbu Bitim istalgan Tomonning oʻzining hayotiy manfaatlarini himoya qilish uchun zarur deb hisoblaydigan yoki oʻzi ishtirok etayotgan, yoxud ishtirok etish niyatida boʻlgan xalqaro shartnomalarni bajarish uchun soʻzsiz zarur deb hisoblaydigan tashqi iqtisodiy aloqalar sohasida xalqaro amaliyotdagi hamma tomonidan eʼtirof etilgan davlat yoʻli bilan tartibga solish choralarini, agar bu choralar quyidagilarga taalluqli boʻlsa, ularni bir tomonlama tartibda qabul qilish huquqiga toʻsqinlik qilmaydi:

odamlarning hayoti va sogʻligʻini himoya qilish, atrof muhitni qoʻriqlash, hayvonlar va oʻsimliklarni muhofaza qilish;

ijtimoiy axloq va jamoat tartibini saqlash;

milliy xavfsizlikni taʼminlash;

qurol-yarogʻ, oʻq-dorilar va harbiy texnika savdosi;

parchalanuvchi materiallar va radioaktiv moddalar manbalarini yetkazib berish, radioaktiv chiqitlardan foydalanish;

oltin, kumush yoki boshqa qimmatbaho metallar va toshlar bilan savdo qilish;

oʻrnini toʻldirib boʻlmaydigan tabiiy zaxiralarni saqlash;

toʻlov balansi buzilishi;

davlatning qoʻllab-quvvatlash dasturlarini amalga oshirish natijasida ichki narxlari jahon narxlaridan arzon boʻlgan mahsulotlar eksportini cheklash;

sanoat va intellektual mulkni himoya qilish;

milliy boyliklarni muhofaza qilish;

urush davrida yoki boshqa favqulodda holatlarda xalqaro munosabatlarda qoʻllaniladigan chora-tadbirlar;

xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash uchun BMT Ustavi asosida majburiyatlarni bajarish yoʻlidagi harakatlar;

va TSBBning XX moddasida nazarda tutilgan boshqa hollar.

Ushbu moddaga muvofiq chora-tadbirlarni qoʻllamoqchi boʻlgan Tomon bunday chora-tadbirlarni qoʻllash boshlangunga qadar, shoshilinch tusdagi hollar bundan mustasno, ikkinchi Tomonga mazkur cheklashlarni joriy etishning asosiy sabablari, shakllari va uning nazarda tutilayotgan muddatlari toʻgʻrisida barvaqt axborot berishi lozim, shundan keyin maslahatlashuvlar belgilanadi.

Tomonlar davlatlarining xoʻjalik yurituvchi subyektlari oʻrtasidagi savdo — iqtisodiy hamkorlikka oid barcha hisob-kitoblar va toʻlovlar tegishli banklararo bitimlar asosida amalga oshiriladi.

Tomonlar tashqi iqtisodiy aloqalarni ichki huquqiy jihatdan tartibga solish toʻgʻrisidagi, shu jumladan savdo, sarmoyalar, soliqqa tortish, bank va sugʻurta faoliyati hamda boshqa xizmatlar masalalariga oid, transport va bojxona masalalari, shu jumladan Tomonlarga taalluqli bojxona statistikasi boʻyicha axborotni muntazam ayirboshlab turadilar.

Tomonlar ushbu Bitimning bajarilishiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan milliy qonunchilikdagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida darhol bir-birlariga maʼlum qiladilar.

Ahdlashuvchi Tomonlarning vakil qilingan organlari shunday axborotni ayirboshlash tartibini kelishib oladilar.

Ushbu moddaning qoidalari:

istalgan Tomonning vakolatli organlari zimmasiga Tomonlardan birining qonunchiligi boʻyicha yoki odatdagi maʼmuriy amaliyot davomida olish mumkin boʻlmagan axborotni berish majburiyatini yuklaydigan qoida deb talqin etilmaydi;

biron-bir savdo, tadbirkorlik, sanoat, tijorat yoki kasb-korga oid sirni yoxud savdo jarayonini oshkor qilishi mumkin boʻlgan axborotni yoki oshkor etilishi Tomonning davlat manfaatlariga zid boʻladigan boshqa axborotni bermaydi.

Tomonlar nohalol amaliy faoliyatni mazkur Bitimning maqsadlariga xilof deb eʼtirof etadilar hamda uning quyidagi usullariga yoʻl qoʻymaslik va bartaraf etish majburiyatini oladilar:

Tomonlar davlatlari hududlarida raqobatchilikka xalaqit berish yoki uni cheklash yoxud buning uchun shart-sharoitlarni izdan chiqarish maqsadini koʻzlovchi korxonalar oʻrtasidagi shartnomalar, korxonalarning birlashmasi tomonidan qabul qilingan qarorlar hamda amaliy faoliyatining umumiy usullari;

bir yoki bir qancha korxonalar Tomonlar davlatlarining butun hududida yoki uning talaygina qismida raqobatchilikni cheklab, oʻzining ustun mavqeyidan foydalanadigan xatti-harakatlar.

Ikki tomonlama iqtisodiy munosabatlarni tarifli va tarifsiz asosda tartibga solish chora-tadbirlarini amalga oshirish chogʻida, statistika axborotini ayirboshlash, bojxona tartib-qoidalarini bajarish uchun Tomonlar tovarlarni taʼriflash va kodlashning uygʻunlashtirilgan tizimiga hamda Yevropa Iqtisodiy Ittifoqining Kombinatsiyalangan Tarif-statistika nomenklaturasiga asoslangan tashqi iqtisodiy faoliyatning toʻqqizta raqamli yagona Tovar nomenklaturasidan foydalanadilar. Bunda Tomonlar zarur hollarda oʻz ehtiyojlari uchun Tovar nomenklaturasini toʻqqizta raqamdan tashqariga chiqarib rivojlantiradilar.

Tovar nomenklaturasining etalon nusxasini joriy etish tegishli xalqaro tashkilotlardagi mavjud boʻlgan vakolatxonalar orqali oʻzaro kelishilgan asosda amalga oshiriladi.

Tomonlar shunga rozidirlarki, tranzit erkinligi prinsipiga rioya etish ushbu Bitim maqsadlariga erishishning gʻoyat muhim sharti hamda ularni xalqaro mehnat taqsimoti va kooperatsiyalash tizimiga qoʻshishning jiddiy elementidir.

Shu munosabat bilan har bir Tomon ikkinchi Tomon davlati bojxona hududidan va/yoki uchinchi mamlakatlardan chiquvchi hamda ikkinchi Tomon davlatining bojxona hududi yoki istalgan uchinchi mamlakat uchun moʻljallangan tovarlarning oʻz davlati hududi orqali toʻsqinliksiz oʻtkazib yuborilishini taʼminlaydi va eksportchilarga, importchilarga yoxud yukni olib oʻtuvchilarga oʻzining eksportchilariga, importchilariga yoki yukni olib oʻtuvchilariga yoxud istalgan uchinchi davlatning eksportchilari, importchilari yoxud yukni olib oʻtuvchilariga qanday shartlar asosida vositalar va xizmatlar yetkazib beriladigan boʻlsa shulardan yomon boʻlmagan shartlar asosida tranzitni taʼminlash uchun barcha mavjud hamda zarur vositalar va xizmatlarni yetkazib beradi.

Tomonlar davlatlari hududi orqali yuklarni olib oʻtish tartibi va shartlari xalqaro yuk tashish qoidalariga muvofiq tartibga solinadi.

Har bir Tomon tovarlarning beruxsat reeksport qilinishiga yoʻl quymaydi, chunki mazkur tovarlar chiqadigan ikkinchi Tomon ularni eksport qilishga nisbatan tartibga solish choralarini qoʻllaydi va/yoki ularni oʻz bojxona hududidan olib chiqib ketish chogʻida tashqi iqtisodiy imtiyozlar beradi. Tomonlar beruxsat reeksport qilish taqiqlanadigan tovarlar roʻyxatini belgilaydilar, shuningdek davlat yoʻli bilan tartibga solish choralari qoʻllaniladigan tovarlarning roʻyxatlarini ayirboshlaydilar.

Shunday tovarlarni uchinchi mamlakatlarga reeksport qilish ushbu tovarlar chiqarilgan mamlakat boʻlgan davlatning vakil qilingan organi faqat yozma ravishda rozilik bergan taqdirda va u belgilab beradigan shartlar asosidagina amalga oshirilishi mumkin. Ushbu qoidaga amal qilinmagan taqdirda manfaatdor Tomon, boshqa Tomon bilan oldindan maslahatlashuvlardan keyin, kelishilmagan reeksportga yoʻl qoʻygan boshqa Tomon davlati hududiga bunday tovarlarni tashishni tartibga solish boʻyicha chora-tadbirlarni bir tomonlama tartibda joriy etishga haqlidir.

Reeksport deganda bir Tomon davlatining boj olinadigan hududidan kelib chiqqan tovarni ikkinchi Tomonning, uchinchi mamlakatga eksport qilish maqsadida, uning davlati boj olinadigan hududidan tashqariga olib chiqib ketishi tushuniladi.

Tomonlar uchinchi mamlakatlarga nisbatan eksport nazorati boʻyicha bahamjihat siyosat oʻtkazish maqsadida samarali eksport nazorati tizimini vujudga keltirish uchun muntazam maslahatlashuvlar oʻtkazib, oʻzaro kelishilgan choralarni amalga oshiradilar.

Ushbu Bitimning qoidalari Tomonlar oʻrtasida ilgari tuzilgan ikki tomonlama bitimlarning qoidalari oʻrnini avvalgi bitimning moddalari ushbu Bitim moddalariga toʻgʻri kelmay qolgan yoki ularga aynan oʻxshash boʻlgan darajada bosadi.

Ushbu Bitimda hech narsa Tomonlardan har birining uchinchi mamlakatlar bilan munosabatlar oʻrnatishiga, mazkur Tomon qatnashchisi boʻlgan yoki bunday munosabatlar va majburiyatlar ushbu Bitimning qoidalari va maqsadlariga zid boʻlmagan taqdirda qatnashchisi boʻlishi mumkin boʻlgan biron-bir boshqa xalqaro bitimga muvofiq oʻz zimmasiga olgan majburiyatlarni bajarishiga toʻsqinlik qilmaydi.

Har bir Tomon oʻz qonunchiligiga va xalqaro majburiyatlariga muvofiq ikkinchi Tomon xoʻjalik faoliyati subyektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari huquqiy jihatdan, shu jumladan sud yoʻli bilan bab-baravar himoya qilinishini taʼminlaydi.

Ushbu Bitimning qoidalarini talqin etish yoki koʻllash xususida Tomonlar oʻrtasidagi bahslar muzokaralar yoʻli bilan yoki Tomonlar uchun maʼqul boʻlgan boshqacha usul bilan hal etiladi.

Tomonlar oʻzaro savdo-sotiqda mojaroli vaziyatlarga yoʻl qoʻymaslikka intiladilar.

Zarur hollarda ushbu Bitimga Tomonlarning yozma roziligi bilan oʻzgartirish yoki qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.

Ushbu Bitim Tomonlar uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan ichki davlat tartib-qoidalarini bajarganligi toʻgʻrisidagi oxirgi bildirishnoma olingan sanadan boshlab kuchga kiradi va Tomonlardan biri uning amalda boʻlishini toʻxtatish niyatida ekanligi haqida ikkinchi Tomonga yozma bildirishnoma yuborgan sanadan boshlab olti oy oʻtgunga qadar kuchida qoladi.

Ushbu Bitimning amal qilishi toʻxtagandan keyin uning qoidalari Tomonlar xoʻjalik faoliyati subyektlari oʻrtasida tuzilgan, ammo u amalda boʻlgan davrda bajarilmay qolgan kontraktlarga nisbatan qoʻllaniladi, biroq u besh yildan oshmasligi kerak.

Almati shahrida 1997-yil 2-iyunda ikki asl nusxada, oʻzbek, qozoq va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga egadir.

Ushbu Bitimning qoidalarini talqin etish maqsadlari uchun rus tilidagi matn ustun kuchga egadir.

Oʻzbekiston Respublikasi va Qozogʻiston Respublikasining vakolatli vakillari ushbu Protokolni quyidagilar toʻgʻrisida tuzdilar:

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Qozogʻiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida erkin savdo toʻgʻrisida 1997-yil 2-iyundagi Bitimning 2-moddasida nazarda tutilgan istisnolar quyidagilarga tatbiq etiladi:

Oʻzbekiston Respublikasidan Qozogʻiston Respublikasiga 1-ilovaga muvofiq import qilinadigan tovarlarga;

Oʻzbekiston Respublikasidan Qozogʻiston Respublikasiga 2-ilovaga muvofiq eksport qilinadigan tovarlarga.

1. Ushbu Protokolning 1-moddasiga muvofiq erkin savdo tartibidan istisnolar tatbiq etiladigan tovarlarga nisbatan Tomonlar bir-birlariga quyidagilar taalluqli boʻlgan eng qulay sharoitlar yaratadilar:

import (1-ilovada qayd etilgan tovarlarga nisbatan) va eksport (2-ilovada qayd etilgan tovarlarga nisbatan) qilishda undiriladigan soliqlar va yigʻimlar, shu jumladan bunday soliqlar va yigʻimlarni undirish usullari;

tranzit, tashish, toʻplash, yuklarni tushirish — yuklash va boshqa shunga oʻxshash xizmatlarni bojxonada rasmiylashtirishga taalluqli qoidalar;

toʻlov va toʻlovlarni joʻnatish usullari;

import litsenziyalarini berish;

ichki bozorda tovarlarni sotish, sotib olish, tashish, taqsimlash va ulardan foydalanishga taalluqli qoidalar.

2. Ushbu moddaning 1-bandi qoidalari quyidagilarga nisbatan qoʻllanmaydi:

istalgan Tomon uchinchi mamlakatlarga Bojxona ittifoqi yoki erkin savdo hududi yaratish maqsadida yoxud ana shunday ittifoq yoki hudud yaratish natijasida beriladigan ustunliklarga;

Tomonlarning qonunchiligiga muvofiq rivojlanayotgan mamlakatlarga beriladigan ustunliklarga;

chegara yaqinidagi savdo-sotiqni yengillashtirish maqsadida qoʻshni mamlakatlarga beriladigan ustunliklarga;

maxsus bitimlarga muvofiq Tomonlar bir-biriga beradigan ustunliklarga.

Tomonlar oʻzaro savdo-sotiqda tovarlarni Tomonlar davlatlarining boj olinadigan hududiga eksport qilishda va hududida import qilishda ularni bojxona rasmiylashtiruvi vaqtida amalda boʻlgan Tomonlarning tovarlarni (ishlar va xizmatlarni) eksport va import qilishni litsenziyalash va kvotalash toʻgʻrisidagi qonunchiligiga muvofiq tarifsiz tartibga solish choralarini qoʻllanishni saqlab qoladilar.

Ushbu Protokolni imzolash vaqtida tovarlarni (ishlar va xizmatlarni) eksport va import qilishni tarifsiz tartibga solish sohasidagi quyidagi cheklashlar amal qiladi:

Oʻzbekiston Respublikasida — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 25-iyuldagi 287-son qaroriga 3, 4, 5, 6, 8, 9-ilovalar va 1996-yil 18-iyundagi 219-son qaroriga 2-ilova bilan belgilangan cheklashlar;

Qozogʻiston Respublikasida — Qozogʻiston Respublikasi Hukumatining 1996-yil 12-martdagi 298-son qarori bilan belgilangan cheklashlar.

1. Ushbu Protokol Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozogʻiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida erkin savdo toʻgʻrisida 1997-yil 2-iyunda imzolangan Bitimning ajralmas qismi boʻlib, ushbu Bitim bilan bir vaqtda kuchga kiradi.

2. Ushbu Protokol Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozogʻiston Respublikasi Hukumati oʻrtasida erkin savdo toʻgʻrisida 1997-yil 2-iyundagi Bitimning 2-moddasida koʻzda tutilgan yangi Protokol tuzilgungacha boʻlgan davrda amal qiladi.

Almati shahrida 1997-yil 2-iyunda ikki asl nusxada, oʻzbek, qozoq va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga egadir.

Ushbu Protoklning qoidalarini talqin qilish maqsadida rus tilidagi matndan foydalaniladi.