O‘zbekiston Respublikasi bilan Gretsiya Respublikasi o‘rtasida Konsullik konvensiyasi
O‘zbekiston Respublikasi va Gretsiya Respublikasi, bundan keyin — Ahdlashuvchi Tomonlar deb ataluvchilar,
ikkala davlat, ularning yuridik shaxslari va fuqarolarining huquq hamda manfaatlarini samaraliroq himoya qilish, Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasida do‘stlik va hamkorlikni mustahkamlash maqsadida o‘zlarining konsullik munosabatlarini rivojlantirish istagiga amal qilib,
1963-yil 24-apreldagi Konsullik aloqalari to‘g‘risidagi Vena konvensiyasi qoidalarini rivojlantirishni istab,
ushbu Konvensiya bilan tartibga solinmagan masalalar bo‘yicha yuqorida aytib o‘tilgan Konsullik aloqalari to‘g‘risidagi Vena konvensiyasining normalari qo‘llanilishini tasdiqlab,
quyidagilar to‘g‘risida ahdlashib oldilar:
1-bo‘lim
Tushunchalar
Tushunchalar
1-modda
Ushbu Konvensiyada ishlatiladigan atamalar quyidagi ma’noga ega:
1) “yuboruvchi davlat” quyida aniqlangan ma’nodagi konsullik mansabdor shaxslarini tayinlaydigan Ahdlashuvchi Tomonni anglatadi;
2) “qabul qiluvchi davlat” hududida konsullik mansabdor shaxslari o‘z vazifalarini bajaradigan Ahdlashuvchi Tomonni anglatadi;
3) “konsullik muassasasi” bosh konsulxona, konsulxona yoki vitse-konsulxonani anglatadi;
4) “konsullik okrugi” qabul qiluvchi davlatning konsullik muassasasiga konsullik vazifalarini bajarish uchun ajratilgan hududini anglatadi;
5) “konsullik muassasasi boshlig‘i” shu sifatda harakat qilish vakolati berilgan shaxsni anglatadi;
6) “konsullik mansabdor shaxsi” shu sifatda konsullik vazifalarini bajarish yuklatilgan har qanday shaxsni, jumladan konsullik muassasasi boshlig‘ini ham anglatadi.
Quyidagilar konsullik mansabdor shaxsi bo‘lishi mumkin:
a) yuboruvchi davlatning fuqarosi bo‘lgan, qabul qiluvchi davlatda doimiy rezident bo‘lmagan va foyda olish maqsadida xususiy tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanmaydigan shtatli konsullik mansabdor shaxsi;
b) fuqaroligidan qat’i nazar, qabul qiluvchi davlatda bu lavozimga tayinlangan va u yerda, o‘zining konsullik faoliyatidan tashqari, foyda olish maqsadida xususiy tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullana oladigan faxriy konsullik mansabdor shaxsi;
7) “konsullik xizmatchisi” konsullik muassasasida ma’muriy yoki texnik vazifalarni bajaruvchi har qanday shaxsni anglatadi;
8) “xizmat ko‘rsatuvchi xodim” faqatgina konsullik muassasasiga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha vazifalarni bajaruvchi har qanday shaxsni anglatadi;
9) “konsullik muassasasi xodimi” konsullik mansabdor shaxslarini, konsullik xizmatchilari va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarni anglatadi;
10) “xususiy uy xizmatchisi” konsullik mansabdor shaxsining faqatgina xususiy xizmatida bo‘lgan shaxsni anglatadi;
11) “oila a’zosi” konsullik xodimining xotini yoki eri, ularning farzandlari va ota-onalarini, ular konsullik xodimi bilan birga yashashlari va uning qaramog‘ida bo‘lishlari sharti bilan, anglatadi;
12) “konsullik binolari” mulk huquqi kimga tegishliligidan qat’i nazar, faqatgina konsullik muassasasi maqsadlari uchun foydalaniladigan binolar yoki ularning qismlarini va ushbu bino yoki bino qismlariga xizmat qiluvchi yer maydonini anglatadi;
13) “konsullik arxivlari” saqlash va saqlanishi ta’minlanishi uchun mo‘ljallangan barcha qog‘ozlar, hujjatlar, xat-xabarlar, kitoblar, filmlar, ovoz yozish lentalari hamda shifrlar va kodlar, kartotekalar va har qanday jihozlar bilan birga konsullik muassasasi reyestrlarini o‘z ichiga oladi;
14) “yuboruvchi davlat kemasi” yuboruvchi davlat bayrog‘i ostida suzish huquqiga ega bo‘lgan va shu davlatda ro‘yxatga olingan har qanday kemani anglatadi, harbiy kemalar bundan istisno;
15) “yuboruvchi davlat havo kemasi” yuboruvchi davlatda uning qonunlariga muvofiq ro‘yxatga olingan har qanday havo kemasini, jumladan davlatga tegishli bo‘lgan havo kemalarini anglatadi, harbiy havo kemalari bundan istisno.
2-bo‘lim
Konsullik aloqalarini o‘rnatish va amalga oshirish
Konsullik aloqalarini o‘rnatish va amalga oshirish
2-modda
1. Konsullik muassasasi qabul qiluvchi davlat hududida faqat shu davlatning roziligi bilan ochilishi mumkin.
2. Konsullik muassasasining manzilgohi, uning darajasi, konsullik okrugi va konsullik mansabdor shaxslarining soni yuboruvchi davlat tomonidan aniqlanadi hamda qabul qiluvchi davlat tomonidan maqullanishi lozim bo‘ladi.
Bu tartib konsullik muassasasining manzilgohi, uning darajasi, konsullik okrugi yoki konsullik muassasasi xodimlari sonining har qanday o‘zgarishi holida saqlanib qoladi.
3-modda
1. Yuboruvchi davlat har qanday konsullik mansabdor shaxsining tayinlanishi to‘g‘risida qabul qiluvchi davlatni diplomatik kanallar orqali xabardor qiladi va konsullik muassasasi boshlig‘ini tayinlashda unga konsullik patenti yoki boshqa shunga o‘xshash hujjatni yuboradi. Bu hujjatda konsullik muassasasi boshlig‘ining to‘liq ismi, darajasi va fuqaroligi, shuningdek konsullik muassasasining manzilgohi va okrugi ko‘rsatiladi.
2. Qabul qiluvchi davlat o‘z hududida amal qiluvchi qoidalar va protseduralarga muvofiq mumkin qadar qisqa muddatda konsullik muassasasi boshlig‘iga ekzekvatura yoki boshqa turdagi yozma ruxsatnoma beradi. Ekzekvaturada, xususan, konsullik muassasasining manzilgohi va konsullik okrugining chegaralari ko‘rsatiladi.
3. Ekzekvatura yoki boshqa ruxsatnomani olishi bilan konsullik muassasasi boshlig‘i o‘z vazifalarini bajarishga kirishgan deb hisoblanadi va unga ushbu Konvensiya qoidalari taalluqli bo‘ladi. Ekzekvatura yoki boshqa ruxsatnoma olinguniga qadar konsullik muassasasi boshlig‘i o‘z vazifalarini vaqtincha bajarishga qo‘yilishi mumkin, bunda ushbu Konvensiya qoidalari vaqtincha tatbiq etiladi.
4. Konsullik muassasasi boshlig‘iga ekzekvatura yoki boshqa ruxsatnoma berish rad etilgan yoki to‘xtatib turilgan holda qabul qiluvchi davlat yuboruvchi davlatga bunday rad etishning yoki to‘xtatib turishning sabablarini ma’lum qilishga majbur emas. Bunday holda yuboruvchi davlat bu shaxsni chaqirib olishga yoki uning vazifalarini to‘xtatishga, bunday imkoniyat bo‘lgan holda, majbur.
4-modda
Konsullik muassasasi boshlig‘iga o‘z vazifalarini bajarishga ruxsat berilishi bilanoq, bu vaqtinchalik bo‘lsa ham, qabul qiluvchi davlat bu haqda konsullik okrugining vakolatli organlarini xabardor qiladi. Bundan tashqari u konsullik muassasasi boshlig‘i o‘z majburiyatlarini bajara olishi va ushbu Konvensiyada qoidalarining imtiyozlaridan foydalana olishi uchun zarur bo‘lgan choralar ko‘rilishini ta’minlaydi.
5-modda
1. Qabul qiluvchi davlat konsullik muassasasining har qanday xodimining tayinlanishi va uning qabul qiluvchi davlatdagi xususiy manzilgohi to‘g‘risida diplomatik kanallar orqali xabardor qilinishi kerak.
2. Qabul qiluvchi davlat xabar qilish vaqtida yoki keyinchalik istalgan shaxsni konsullik mansabdor shaxsi, konsullik xizmatchisi yoki xizmat ko‘rsatuvchi xodim sifatida tan olishni rad etishi mumkin. Bunday holda yuboruvchi davlat bu shaxsni chaqirib olishi yoki konsullik muassasasida uning vazifalarini to‘xtatishi, bunday imkoniyat bo‘lgan holda, kerak.
6-modda
1. Qabul qiluvchi davlatda akkreditatsiyadan o‘tgan diplomatik vakolatxona boshlig‘i diplomatik xodimlardan biri yoki bir nechtasini konsullik vazifalarini bajarish uchun tayinlashi mumkin. Bunday tayinlash to‘g‘risida qabul qiluvchi davlatning Tashqi ishlar vazirligiga rasmiy ravishda ma’lum qilinadi.
2. Ushbu moddaning 1-bandida ko‘rsatilganidek diplomatik xodimlar tomonidan konsullik vazifalarining bajarilishi ular shu vakolatxonaning diplomatik xodimlari sifatida foydalanadigan imtiyoz va immunitetlarga ta’sir qilmaydi.
7-modda
1. Agar konsullik muassasasi boshlig‘i o‘z vazifalarini vaqtincha bajara olmasa yoki konsullik muassasasi boshlig‘i lavozimi bo‘sh bo‘lsa, yuboruvchi davlat boshqa shaxsni konsullik muassasasining boshlig‘i sifatida vaqtincha harakat qilishga tayinlashi mumkin. Bunday tayinlash to‘g‘risida qabul qiluvchi davlatning Tashqi ishlar vazirligiga xabar qilinadi. Mazkur shaxs bunday vazifalarni bajarish vaqtida u o‘rnini bosgan konsullik muassasasi boshlig‘i foydalanadigan huquq va imtiyozlardan foydalanadi.
2. Biroq shuni hisobga olish kerakki, qabul qiluvchi davlat, ushbu moddaning 1-bandida aytilganidek, vaqtincha konsullik muassasasiga boshliq etib tayinlangan shaxsga amaliyoti yoki ishlatilishi ushbu Konvensiyada ko‘zda tutilgan va bu shaxsga tatbiq etilmaydigan huquq, imtiyoz va immunitetlarni taqdim etishga majbur emas.
3. Agar yuboruvchi davlat diplomatik vakolatxonasining diplomatik xodimi qabul qiluvchi davlatda ushbu modda 1-bandining qoidalariga muvofiq konsullik muassasasi boshlig‘ining vazifalarini vaqtincha ijro etuvchi qilib tayinlansa, u diplomatik imtiyoz va immunitetlardan foydalanadi.
8-modda
1. Agar yuboruvchi davlatning diplomatik vakolatxonasi bo‘lmasa, konsullik mansabdor shaxsiga, qabul qiluvchi davlatning roziligi bilan va uning konsullik maqomini o‘zgartirmasdan, diplomatik aktlarni bajarish vakolati berilishi mumkin. Konsullik mansabdor shaxsining bunday aktlarni bajarishi unga diplomatik imtiyoz va immunitetlarga da’vo qilish huquqini bermaydi.
2. Qabul qiluvchi davlat xabardor qilinganidan keyin konsullik mansabdor shaxsi har qanday hukumatlararo tashkilot huzurida yuboruvchi davlatning vakili sifatida harakat qilishi mumkin. Shu sifatda harakat qilib, u bunday vakilga xalqaro huquq yoki xalqaro shartnomalar beradigan barcha imtiyoz va immunitetlardan foydalanish huquqiga ega; biroq u har qanday konsullik vazifasini bajarishi xususida u ushbu Konvensiyaga muvofiq konsullik mansabdor shaxsi huquqqa ega bo‘lganidan ortiq yurisdiksiyadan immunitet huquqiga ega emas.
9-modda
Qabul qiluvchi davlat Tashqi ishlar vazirligi yoki bu vazirlik ko‘rsatgan organ quyidagilar to‘g‘risida xabardor qilinishi zarur:
a) konsullik muassasasi xodimlarining tayinlanishi, ularning tayinlangandan so‘ng konsullik muassasasiga kelishi, ularning batamom ketishi yoki vazifalarining to‘xtalishi hamda konsullik muassasasida ishlash mobaynida ro‘y berishi mumkin bo‘lgan, ularning maqomiga ta’sir qiladigan barcha boshqa o‘zgarishlar;
b) konsullik muassasasi xodimining oila a’zosi bo‘lgan va u bilan doimiy birga yashaydigan shaxsning kelishi va batamom ketishi, shuningdek, tegishli hollarda, u yoki bu shaxs bunday oila a’zosi bo‘lishi yoki oila a’zoligidan chiqishi;
s) xususiy uy xizmatchilarining kelishi va batamom ketishi va, tegishli hollarda, ularning bu sifatdagi xizmatlarining to‘xtatilishi;
d) imtiyoz va immunitetlarga huquqi bo‘lgan konsullik muassasasi xodimlari yoki xususiy uy xizmatchilari sifatida qabul qiluvchi davlatda yashaydigan shaxslarni yollash va bo‘shatish.
3-bo‘lim
Imtiyoz va immunitetlar
Imtiyoz va immunitetlar
10-modda
1. Yuboruvchi davlat qabul qiluvchi davlatning qonunlari ta’minlaydigan shartlarga muvofiq va istalgan shaklda quyidagi huquqlarga ega:
a) konsullik muassasasini tashkil etish uchun, konsullik muassasasi boshlig‘ining qarorgohi uchun yoki istalgan shtatli konsullik mansabdor shaxsining qarorgohi uchun yer maydonlarini, binolar yoki binolarning qismlarini va zarur qo‘shimcha xonalarni mulk qilib olish, foydalanish yoki boshqa har qanday qonuniy shaklda egalik qilish;
b) yuqorida ko‘rsatilgan maqsadlarda u sotib oladigan, foydalanadigan yoki har qanday boshqa qonuniy shaklda egallaydigan yer maydonlarida, agar qabul qiluvchi davlat qonunlari bilan ruxsat etilsa, binolar, binolarning qismlari yoki qo‘shimcha xonalarni qurish;
s) ushbu bandning “a” va “b” kichik bandlarida ko‘rsatilgan egalik qilish huquqlarini yoki boshqa huquqlarni begonalashtirish.
2. Qabul qiluvchi davlat yuboruvchi davlatga o‘zining hududida, o‘z qonun-qoidalariga muvofiq, uning konsullik muassasasi uchun zarur bo‘lgan binolar sotib olishda ko‘maklashishi yoxud unga binolarni boshqacha yo‘l bilan olishda yordam berishi shart. U shuningdek, zarur holda, konsullik muassasasiga uning xodimlari uchun qulay turar joy olishda yordam berishi kerak.
3. Ushbu modda qoidalari yuboruvchi davlatni ko‘chmas mulk joylashgan hududda amal qiluvchi shahar qurilishi to‘g‘risidagi qonun-qoidalarga amal qilish uchun javobgarlikdan ozod etmaydi.
11-modda
1. Yuboruvchi davlat bayrog‘i konsullik muassasasi egallagan binoga, konsullik muassasasi boshlig‘ining qarorgohiga va, uning xizmat vazifalarining bajarilishi bilan bog‘liq bo‘lganida, uning transportiga o‘rnatilishi mumkin.
2. Konsullik muassasasi joylashgan binolarga va konsullik muassasasi boshlig‘ining rezidensiyasiga yuboruvchi davlat gerbining tasviri tushirilgan, mos ravishda yuboruvchi davlat va qabul qiluvchi davlat tillarida konsullik muassasasining nomi yozilgan panno o‘rnatilishi mumkin.
3. Ushbu moddada nazarda tutilgan huquqlarni amalga oshirishda qabul qiluvchi davlatning qonun-qoidalari va urf-odatlari e’tiborga olinishi kerak.
12-modda
1. Yuboruvchi davlat quyidagilar xususida davlat mudofaasi maqsadida yoki ijtimoiy ehtiyojlar uchun rekvizitsiyaning istalgan turlaridan immunitetdan foydalanadi:
a) konsullik binolari, konsullik muassasasi jihozlari va mulki;
b) konsullik muassasasining transport vositalari.
2. Konsullik muassasasining xodimlari, qabul qiluvchi davlat fuqarolari bundan istisno, quyidagilar xususida xuddi shunday immunitetdan foydalanadilar:
a) ularning xususiy qarorgohi, u yerda joylashgan jihozlar va mulk;
b) ular foydalanadigan yoki ega bo‘lgan transport vositalari.
3. Ushbu modda 2-bandining qoidalari faxriy konsullik mansabdor shaxslariga ular qabul qiluvchi davlatning fuqarolari ham, doimiy rezidentlari ham bo‘lmagan holdagina taalluqli bo‘ladi.
4. Yuqorida ko‘rsatilgan maqsadlarda rekvizitsiya zarurati bo‘lgan holda konsullik vazifalari bajarilishi buzilishining oldini olish uchun barcha zarur choralar ko‘riladi hamda yuboruvchi davlatga tegishli va samarali kompensatsiya kechiktirilmay to‘lanadi.
13-modda
1. Yuboruvchi davlat quyidagilar xususida qabul qiluvchi davlatda belgilangan va undiriladigan barcha turdagi soliq, yig‘im va bojlardan ozod qilinadi:
a) o‘zarolik asosida konsullik muassasasining ehtiyojlari yoki konsullik muassasasi boshlig‘ining qarorgohi uchun mo‘ljallangan mulkni xususiy qilib olish, egalik qilish, ijaraga olish yoki istalgan boshqa shaklda foydalanish;
b) konsullik muassasasi ehtiyojlari uchun qo‘zg‘atish mumkin bo‘lgan mulkni, jumladan transport vositalarini qabul qiluvchi davlat qonunlariga muvofiq xususiy qilib olish, egalik qilish va foydalanish.
2. Qabul qiluvchi davlat, shuningdek konsullik muassasasi rasmiy ravishda foydalanishi uchun hamma jihozlarni barcha bojxona yig‘imlari va inspeksiyalaridan ozod qilishi kerak.
3. Ushbu moddaning 1-bandi bilan nazarda tutilgan qoidalar xizmatlarning aniq turlari uchun undiriladigan soliq, yig‘im va bojlarga tatbiq etilmaydi.
4. Ushbu moddaning 1-bandi bilan nazarda tutilgan qoidalar qabul qiluvchi davlat yoki uning nomidan ish yurituvchi shaxs bilan kontrakt tuzgan shaxslardan qabul qiluvchi davlat qonunlariga muvofiq undiriladigan soliq, yig‘im va bojlarga taalluqli bo‘lmaydi.
14-modda
Konsullik binolari va konsullik muassasasining boshlig‘i bo‘lgan shtatli konsullik mansabdor shaxsining qarorgohi daxlsizdir. Qabul qiluvchi davlat ma’murlari konsullik muassasasi boshlig‘i, u tayinlagan shaxs yoki yuboruvchi davlat diplomatik vakolatxonasi boshlig‘ining roziligi bo‘lmasa, ularga kira olmaydilar. Shunga qaramasdan yong‘in yoki kechiktirib bo‘lmaydigan himoya choralarini talab qiluvchi boshqa tabiiy ofat holida konsullik muassasasi boshlig‘ining roziligi bor deb hisoblanishi mumkin.
15-modda
1. Xalqaro huquqning tan olingan prinsiplariga muvofiq konsullik arxivlari va barcha boshqa hujjatlar istalgan vaqtda va qayerda bo‘lishidan qat’i nazar, daxlsizdir hamda qabul qiluvchi davlat ma’murlari qanday sabab bilan bo‘lmasin, ularni tekshirishlari yoki konfiskatsiya qilishlari mumkin emas.
2. Faxriy konsullik xodimi bu hujjatlarni boshqa qog‘oz va hujjatlardan, ayniqsa unga va u bilan ishlovchi har qanday shaxsga tegishli xususiy xat-xabarlardan, shuningdek uning kasbi yoki mashg‘ulotiga tegishli material, kitob va hujjatlardan alohida tutishi kerak.
16-modda
1. Qabul qiluvchi davlat konsullik muassasasining ishini ta’minlash uchun barcha zarur shart-sharoitlarni yaratishi lozim hamda konsullik muassasasi xodimlari o‘z faoliyatlarini amalga oshirishlari va ushbu Konvensiya taqdim etadigan huquq, imtiyoz va immunitetlardan foydalanishlari uchun barcha zarur choralarni ko‘rishi kerak.
2. Qabul qiluvchi davlat konsullik muassasasi xodimlariga tegishlicha hurmat bilan qaraydi va ularning himoyasi uchun barcha zarur choralarni ko‘radi.
3. Qabul qiluvchi davlat konsullik muassasalari va konsullik muassasasi boshlig‘i qarorgohining himoyasini ta’minlash uchun barcha zarur choralarni ko‘rishi shart.
17-modda
Milliy xavfsizlik nuqtai nazaridan kirish taqiqlanadigan yoki tartibga solinadigan zonalar to‘g‘risidagi qonun-qoidalar istisno bo‘lgan holda qabul qiluvchi davlat konsullik muassasasining barcha xodimlariga uning hududida harakat qilish va sayohat erkinligini ta’minlashi zarur.
18-modda
1. Qabul qiluvchi davlat barcha rasmiy maqsadlar uchun konsullik muassasasining aloqalar erkinligiga ruxsat beradi va uni himoya qiladi. Yuboruvchi davlat hukumati, diplomatik vakolatxonalari va boshqa konsullik muassasalari bilan aloqa qilishda, ular qayerda joylashganidan qat’i nazar, konsullik muassasasi barcha mos keladigan vositalardan, jumladan diplomatik va konsullik kuryerlaridan, diplomatik va konsullik valizalaridan hamda kodlangan yoki shifrlangan depeshalardan foydalanishi mumkin. Biroq qabul qiluvchi davlatning ruxsati bo‘lgan holdagina konsullik muassasasi radioperedatchik o‘rnatishi va undan foydalanishi mumkin.
2. Konsullik muassasasining rasmiy xat-xabarlari daxlsizdir. Rasmiy xat-xabarlar deganda konsullik muassasasiga va uning vazifalariga tegishli bo‘lgan barcha xat-xabarlar tushuniladi.
3. Konsullik valizasi ushlanishi ham, ochilishi ham mumkin emas. Biroq qabul qiluvchi davlat ma’murlarining valizada ushbu moddaning 4-bandida sanab o‘tilgan xat-xabar, hujjat yoki ashyolardan tashqari boshqa biror narsa bor deb faraz qilishga jiddiy asoslari bo‘lsa, ular yuboruvchi davlatning vakolatli vakili valizani ularning oldida ochishini talab qilishlari mumkin. Yuboruvchi davlat ma’murlari bu talabni bajarishdan bosh tortgan holda valiza jo‘natish yeriga qaytarib yuboriladi.
4. Konsullik valizasini tashkil etuvchi barcha joylar ularning xarakterini ko‘rsatuvchi ko‘zga tashlanadigan tashqi belgilarga ega bo‘lishi kerak hamda faqatgina rasmiy xat-xabar va hujjatlardan yoki faqatgina rasmiy foydalanish uchun mo‘ljallangan ashyolardan iborat bo‘lishi mumkin.
5. Konsullik kuryeriga uning maqomi va konsullik valizasini tashkil etuvchi joylar soni ko‘rsatilgan rasmiy hujjat berilishi kerak. Qabul qiluvchi davlatning roziligi bo‘lgan hollardan tashqari u qabul qiluvchi davlat fuqarosi ham, agar u yuboruvchi davlat fuqarosi bo‘lmasa, qabul qiluvchi davlatda doimiy yashovchi shaxs ham bo‘lishi mumkin emas. O‘z vazifalarini bajarishida u qabul qiluvchi davlat himoyasida bo‘lishi kerak. U shaxsiy daxlsizlikdan foydalanadi hamda qamoqqa olinishi yoki hech bir shaklda ushlanishi mumkin emas.
6. Yuboruvchi davlat, uning diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari maxsus konsullik kuryerlarini (ad hoc) tayinlashlari mumkin. Bunday hollarda ushbu moddaning 5-bandi qoidalari shuningdek qo‘llaniladi, biroq unda aytib o‘tilgan immunitetlar bunday kuryer unga topshirilgan konsullik valizasini manzilga olib kelib topshirishi bilan tugaydi.
7. Konsullik valizasi kelishga ruxsat berilgan port yoki aeroportga ketayotgan kema yoki fuqaro havo kemasi komandiriga ishonib topshirilishi mumkin. Unga valizani tashkil etgan joylarning soni ko‘rsatilgan rasmiy hujjat beriladi, lekin u konsullik kuryeri bo‘lib hisoblanmaydi. Tegishli mahalliy ma’murlar bilan kelishilgan holda konsullik muassasasi o‘z xodimlaridan birini kema yoki havo kemasi komandiridan valizani bevosita va to‘siqsiz qabul qilib olishga yuborishi mumkin.
19-modda
1. Konsullik muassasasi qabul qiluvchi davlat hududida konsullik harakatlari bajarilgani uchun yuboruvchi davlat qonun-qoidalari bilan nazarda tutilgan yig‘im va bojlarni undirishi mumkin. Bu yig‘im va bojlar konvertatsiya qilinadigan hisoblanadi va, oqilona muddatlarda, yuboruvchi davlatga o‘tkazilishi mumkin.
2. Ushbu moddaning 1-bandida aytib o‘tilgan yig‘im va bojlar shaklida yig‘iladigan summalar hamda bunday yig‘im va bojlarni olish to‘g‘risidagi kvitansiyalar qabul qiluvchi davlatda barcha soliq, yig‘im va bojlardan ozod etiladi.
20-modda
1. Konsullik mansabdor shaxslari, konsullik xizmatchilari va ular bilan birga yashovchi ularning oila a’zolari qabul qiluvchi davlatning chet elliklarni ro‘yxatdan o‘tkazish xususidagi qonun-qoidalari bilan ko‘zda tutilgan barcha majburiyatlardan hamda istiqomat qilish uchun ruxsat olishdan ozod qilinadilar.
2. Ushbu modda 1-bandining qoidalari, biroq, yuboruvchi davlatning doimiy xizmatchisi bo‘lmagan yoki qabul qiluvchi davlatda daromad olish maqsadida xususiy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi istalgan konsullik xizmatchisiga yoki bunday xizmatchining istalgan oila a’zosiga tatbiq etilmaydi.
3. Faxriy konsullik mansabdor shaxslari, qabul qiluvchi davlatda shaxsiy daromad olish maqsadida har qanday professional yoki tijorat faoliyati bilan shug‘ullanadiganlari bundan mustasno, chet elliklarni ro‘yxatdan o‘tkazish hamda istiqomat qilish uchun ruxsat olish borasidagi qabul qiluvchi davlatning qonun-qoidalari yuklaydigan barcha majburiyatlardan ozod qilinadilar.
21-modda
1. Konsullik muassasasi xodimlari yuboruvchi davlat uchun ish bajarish xususida qabul qiluvchi davlatning xorijiy ishchilarni ishga yollash borasidagi qonun-qoidalari bilan o‘rnatilgan, ishga ruxsat olish bilan bog‘liq bo‘lgan har qanday majburiyatlardan ozod etiladilar.
2. Konsullik mansabdor shaxslarining va konsullik xizmatchilarining xususiy uy xizmatchilari, agar ular qabul qiluvchi davlatda daromad olish maqsadida hech qanday boshqa xususiy faoliyat bilan shug‘ullanmasalar, ushbu moddaning 1-bandida aytilgan majburiyatlardan ozod etiladilar.
22-modda
1. Qabul qiluvchi davlatda amal qiluvchi ijtimoiy ta’minot to‘g‘risidagi qoidalar konsullik muassasasi xodimlariga, ular bilan birga yashovchi ularning oila a’zolariga ular yuboruvchi davlat uchun bajaradigan ish borasida taalluqli bo‘lmaydi, ushbu moddaning 3-bandida ko‘zda tutilgan hollar bundan istisno.
2. Ushbu moddaning 1-bandida ko‘zda tutilgan ozod qilishlar, shuningdek faqatgina konsullik muassasasi xodimlarining xizmatida bo‘lgan xususiy uy xizmatchilariga taalluqli bo‘ladi, agar quyidagi shartlar bajarilsa:
a) ular qabul qiluvchi davlat fuqarolari bo‘lmasalar va unda doimiy yashamasalar; va
b) yuboruvchi davlatda yoki uchinchi davlatda amal qiluvchi ijtimoiy ta’minot to‘g‘risidagi qoidalar ularga taalluqli bo‘lsa.
3. Ushbu moddaning 2-bandida ko‘zda tutilgan qoida taalluqli bo‘lmaydigan shaxslarni yollovchi konsullik muassasasi xodimlari qabul qiluvchi davlatda amal qiluvchi ijtimoiy ta’minot to‘g‘risidagi qoidalar bilan yollovchilarga yuklatiladigan majburiyatlarni bajarishlari kerak.
4. Ushbu moddaning 1- va 2-bandlarida ko‘zda tutilgan shartlar qabul qiluvchi davlatda ijtimoiy ta’minot tizimida ko‘ngilli ishtirok etishga, bunday ishtirok etishga bu davlat ruxsat berishi sharti bilan, to‘sqinlik qilmaydi.
23-modda
1. Konsullik mansabdor shaxslari va konsullik xizmatchilari, shuningdek ular bilan birga yashovchi ularning oila a’zolari barcha shaxsiy yoki mulkiy, davlat, tuman va munitsipal soliq, yig‘im va bojlardan ozod etiladi, quyidagilar bundan istisno:
a) tovar va xizmat bahosiga odatda kiritiladigan bilvosita soliqlar;
b) qabul qiluvchi davlat hududidagi shaxsiy ko‘chmas mulkdan undiriladigan yig‘im yoki soliqlar, 13-modda qoidalari ko‘zda tutadigan hollar bundan istisno;
s) qabul qiluvchi davlat tomonidan undiriladigan meros mulkiga soliqlar yoki meros olish bilan bog‘liq bojlar yoki mulkning o‘tishiga soliqlar, 25-modda “b” bandining qoidalari ko‘zda tutadigan hollar bundan istisno;
d) qabul qiluvchi davlatda manbaga ega bo‘lgan sarmoyadan olinadigan daromadlarni o‘z ichiga olgan xususiy daromadga solinadigan soliq, yig‘im va bojlar hamda qabul qiluvchi davlatdagi tijorat yoki moliyaviy korxonalarga sarflangan mablag‘iga solinadigan soliqlar;
e) aniq xizmat turlari uchun olinadigan yig‘imlar;
f) ro‘yxatga olish, sud va reyestr bojlari, ipoteka yig‘imlari, gerbli yig‘imlar, 13-modda qoidalari ko‘zda tutadigan hollar bundan istisno.
2. Xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar ular o‘z ishlari uchun oladigan ish haqidan undiriladigan soliq, yig‘im va bojlardan ozod qilinadilar.
3. Qabul qiluvchi davlatda ish haqi daromad solig‘idan ozod qilinmagan shaxslarni yollagan konsullik muassasasi xodimlari bu davlatning daromad solig‘i solinishi borasidagi qonun-qoidalari yollovchilarga yuklaydigan majburiyatlarni bajaradilar.
24-modda
1. Qabul qiluvchi davlat qabul qilingan qonun-qoidalarga muvofiq quyidagilarni olib kirishga ruxsat beradi hamda saqlash, tashish va shunga o‘xshash xizmatlar uchun yig‘imlardan tashqari barcha bojxona bojlari, soliqlari va bu bilan bog‘liq yig‘imlardan ozod qiladi:
a) konsullik muassasasi rasmiy foydalanishi uchun mo‘ljallangan buyumlar;
b) konsullik mansabdor shaxsi yoki u bilan birga yashovchi uning oila a’zolari shaxsiy foydalanishi, jumladan uning xo‘jaligi uchun mo‘ljallangan buyumlar. Iste’mol tovarlarining miqdori tegishli shaxslarning bevosita foydalanishi uchun zarur miqdordan oshmasligi kerak.
2. Konsullik xizmatchilari dastlabki joylashishlari vaqtida olib kirilgan buyumlar xususida ushbu moddaning 1-band “b” kichik bandida ko‘rsatilgan imtiyoz va ozod qilishlardan foydalanadilar.
3. Konsullik mansabdor shaxslarining va ular birga yashovchi ularning oila a’zolarining bu shaxslar bilan birga keltirilayotgan shaxsiy yuklari tekshirishdan ozod etiladi. Shu moddaning 1-bandi “b” kichik bandida ko‘rsatilgan buyumlardan boshqa yoki olib kirish va olib chiqish qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalari bilan taqiqlangan yoxud uning karantin qonun-qoidalariga tushadigan buyumlar bor deb hisoblashga jiddiy asoslar bo‘lgan holdagina u tekshirilishi mumkin. Bunday tekshirish faqatgina tegishli konsullik mansabdor shaxsi yoki uning oila a’zosi ishtirokida o‘tkazilishi kerak.
25-modda
Konsullik muassasasi xodimi yoki u bilan birga yashagan uning oila a’zosi vafot etgan holda qabul qiluvchi davlat:
a) vafot etgan shaxsning qabul qiluvchi davlatda sotib olingan va u vafot etgan vaqtda olib ketilishi man qilingan mulkdan tashqari qo‘zg‘atish mumkin bo‘lgan mulkini olib chiqishga ruxsat beradi;
b) vafot etgan shaxsning qabul qiluvchi davlatda konsullik muassasasi xodimi yoki uning oila a’zosi sifatida bo‘lganligi sababligina bu davlatda joylangan qo‘zg‘atish mumkin bo‘lgan mulkdan merosga solinadigan davlat, tuman yoki munitsipal yig‘imlarni yoki meros olishga solinadigan bojlarni undirmaydi.
26-modda
1. Og‘ir jinoyatlar sodir etilgan holda vakolatli sud ma’murlarining qarori asos bo‘lmasa, konsullik mansabdor shaxslari hibsga olinishi yoki ushlanishi mumkin emas.
2. Sudning qonuniy kuchga kirgan qarorlarini bajarish hollaridan tashqari konsullik mansabdor shaxslarini qamoqqa olish va hech qanday shaklda shaxsiy erkinligini cheklash mumkin emas, ushbu moddaning 1-bandida ko‘rsatilgan hollar bundan mustasno.
3. Agar konsullik mansabdor shaxsiga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atilsa, bu shaxs vakolatli organlarga kelishi kerak. Biroq ish olib borishda uning rasmiy mavqeyi tufayli unga hurmat ko‘rsatilishi lozim va, ushbu moddaning 1-bandida ko‘zda tutilgan hollardan tashqari, u konsullik vazifalarini bajarishiga iloji boricha kamroq to‘sqinlik qilinishi kerak. Ushbu moddaning 1-bandiga muvofiq konsullik mansabdor shaxsini ushlash zarurati tug‘ilsa, unga nisbatan sud tergovi mumkin qadar qisqa muddatda boshlanishi zarur.
4. Konsullik xodimlaridan birortasi hibsga olingan yoki dastlabki qamoqqa olingan yoxud unga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atilgan holda qabul qiluvchi davlat bu haqda konsullik muassasasi boshlig‘ini darhol xabardor qiladi. Agar konsullik muassasasi boshlig‘ining o‘ziga nisbatan bunday choralar qo‘llanilayotgan bo‘lsa, qabul qiluvchi davlat bu haqda yuboruvchi davlatni diplomatik kanallar orqali xabardor qiladi.
27-modda
1. Konsullik mansabdor shaxslari va konsullik xizmatchilariga ular konsullik vazifalarini bajarayotganlarida sodir etadigan harakatlariga nisbatan qabul qiluvchi davlatning sud yoki ma’muriy organlari yurisdiksiyasi qo‘llanilmaydi.
2. Biroq ushbu modda 1-bandining qoidalari quyidagilarga nisbatan qo‘llanilmaydi:
a) konsullik mansabdor shaxsi yoki konsullik xizmatchisi tomonidan yuboruvchi davlat agenti sifatida bevosita yoki bilvosita majburiyatlarni olmasdan tuzilgan shartnomadan kelib chiqadigan fuqarolik da’vosi, yoxud
b) qabul qiluvchi davlatda yo‘l transporti, kema yoki samolyot sodir etgan baxtsiz hodisa tufayli keltirilgan zarar uchun uchinchi tomonning fuqarolik da’vosi.
28-modda
1. Konsullik muassasasi xodimlari sud yoki ma’muriy ishlar yurgizilayotganda guvoh tariqasida chaqirilishi mumkin. Konsullik xizmatchisi yoki xizmat ko‘rsatuvchi xodim ko‘rsatma berishdan bosh tortishi mumkin emas, ushbu moddaning 3-bandida ko‘rsatilgan hollar bundan istisno. Bosh tortish holida unga nisbatan hech qanday majburlash yoki jazolash choralarini qo‘llash mumkin emas.
2. Konsullik mansabdor shaxsining ko‘rsatmasi zarur bo‘lgan organ bu shaxs o‘z vazifalarini bajarishiga xalaqit bermaslikka harakat qilishi kerak. U bunday ko‘rsatmalarni, imkoniyat bo‘lganida, bu shaxsning uyida yoki konsullik muassasasida eshitishi yoxud undan yozma ko‘rsatmalarni qabul qilishi mumkin.
3. Konsullik muassasasi xodimlari o‘zlarining vazifalarini bajarish bilan bog‘liq masalalar bo‘yicha ko‘rsatma berishga yoki ularning vazifalariga oid xat-xabarlar va hujjatlarni ko‘rsatishga majbur emaslar. Ular, shuningdek yuboruvchi davlatning qonunlarini tushuntiruvchi ko‘rsatmalar berishga majbur emaslar.
29-modda
1. Yuboruvchi davlat konsullik muassasasi xodimining ushbu Konvensiyada ko‘rsatilgan imtiyoz va immunitetlaridan voz kechishi mumkin.
2. Bunday voz kechish har doim aniq ifodalangan bo‘lishi va bu haqda qabul qiluvchi davlatga yozma ravishda xabar qilinishi kerak.
3. Konsullik mansabdor shaxsi yoki konsullik xizmatchisi tomonidan 26-moddaga muvofiq yurisdiksiyadan immunitetdan foydalanishi mumkin bo‘lgan holda ish qo‘zg‘atilishi uni asosiy da’vo bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan har qanday qarshi da’vo borasida yurisdiksiyadan immunitetga tayanish huquqidan mahrum qiladi.
4. Fuqarolik yoki ma’muriy fuqarolik ishlari borasida yurisdiksiyadan immunitetdan voz kechish sud qarorining natijasi bo‘lgan ijro harakatlaridan immunitetdan voz kechishni anglatmaydi; bunday harakatlarga nisbatan alohida voz kechish zarur.
30-modda
1. Imtiyoz va immunitetlardan foydalanuvchi barcha shaxslar, ularning imtiyoz va immunitetlariga zarar yetkazmagan holda, qabul qiluvchi davlatning qonun-qoidalarini, ayniqsa kontrakt majburiyatlariga va yo‘l harakatini tartibga soluvchi qoidalarga tegishlilarini, hurmat qilishlari shart. Ular, shuningdek qabul qiluvchi davlatning ichki ishlariga aralashmasliklari shart.
2. Konsullik binolaridan konsullik vazifalarini bajarishga zid maqsadlarda foydalanish mumkin emas.
3. Konsullik muassasasi xodimlari, shuningdek har qanday transport vositasi, kema yoki samolyotdan foydalanishda uchinchi tomondan xavf-xatarga qarshi sug‘urta qilish borasidagi qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalari ko‘zda tutadigan har qanday talablarga rioya qilishlari kerak.
31-modda
1. Faxriy konsullik mansabdor shaxsi faqat u o‘zining majburiyatlarini bajarayotganida sodir qiladigan rasmiy harakatlariga nisbatan yurisdiksiyadan immunitetdan va shaxsiy daxlsizlikdan hamda 28-moddaning 3-bandida ko‘rsatilgan imtiyozlardan foydalanadi. Qabul qiluvchi davlat ham 26-moddaning 4-bandida bayon etilgan faxriy konsullik mansabdor shaxsiga taalluqli shartlarga rioya qilishi shart. Agar bunday konsullik mansabdor shaxsiga nisbatan jinoiy ish qo‘zg‘atilsa, ish yurgizishda, bu shaxs hibsga olingan yoki ushlangan hollar bundan istisno, uning rasmiy mavqeyi sababli unga hurmat ko‘rsatilishi lozim hamda konsullik vazifalarini bajarishga mumkin qadar kamroq to‘sqinlik qilinishi kerak.
2. Qabul qiluvchi davlatning yoki uchinchi davlatning fuqarolari bo‘lgan konsullik muassasasi xodimlari yoxud daromad olish maqsadida tijorat faoliyatini amalga oshiruvchi qabul qiluvchi davlat rezidentlari, shuningdek ushbu moddaning 1-bandida so‘z yuritilgan konsullik mansabdor shaxslarining oila a’zolari ushbu bo‘limda ko‘zda tutilgan imtiyoz va immunitetlardan foydalanmaydilar.
3. Konsullik muassasasi xodimlarining qabul qiluvchi davlat fuqarolari bo‘lgan oila a’zolari ushbu bo‘limda ko‘zda tutilgan imtiyoz va immunitetlardan foydalanmaydilar.
4. Qabul qiluvchi davlat o‘z yurisdiksiyasini ushbu moddaning 1- va 3-bandlarida so‘z yuritilgan shaxslarga nisbatan ular konsullik vazifalarini bajarishlariga to‘sqinlik qilmaydigan ravishda amalga oshiradi.
32-modda
Konsullik muassasasi xodimi vafot etgan holda u bilan birga yashagan uning oila a’zolari ularga berilgan imtiyoz va immunitetlardan qabul qiluvchi davlatdan chiqib ketgunga qadar yoki chiqib ketish uchun oqilona muddat o‘tgunga qadar, bu fursatlardan qay biri avval kelishiga bog‘liq ravishda, foydalanishda davom etadilar.
4-bo‘lim
Konsullik vazifalari
Konsullik vazifalari
33-modda
Konsullik vazifalari quyidagilardir:
a) qabul qiluvchi davlatda xalqaro huquq doirasida yuboruvchi davlat va uning fuqarolarining, ham jismoniy, ham yuridik shaxslarining manfaatlarini himoya qilish;
b) Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasida savdo, iqtisodiy, madaniy va ilmiy aloqalarni rivojlantirishga ko‘maklashish;
s) yuboruvchi davlatning fuqarolariga, ham jismoniy, ham yuridik shaxslariga yordam berish va ko‘maklashish;
d) agar hozir bo‘lmaganligi uchun yoki boshqa sabablarga ko‘ra yuboruvchi davlatning fuqarolari o‘zlarining huquq va manfaatlarini o‘z vaqtida himoya qila olmasalar, qabul qiluvchi davlatda o‘rnatilgan amaliyot va tartibga rioya qilgan holda bu fuqarolarning huquq va manfaatlarini himoya qiladigan dastlabki choralar, qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalariga muvofiq, ko‘rilishi maqsadida qabul qiluvchi davlatning sud va boshqa muassasalarida mazkur fuqarolar nomidan vakillik qilish yoki tegishli vakillikni ta’minlash;
e) qabul qiluvchi davlatning savdo, iqtisodiy, madaniy va ilmiy hayotidagi sharoit va hodisalarni barcha qonuniy yo‘llar bilan aniqlash, ular to‘g‘risida yuboruvchi davlat hukumatiga xabar berish hamda manfaatdor shaxslarga ma’lumot taqdim etish.
34-modda
Konsullik mansabdor shaxslari o‘z konsullik okrugida quyidagi huquqlarga ega:
a) qabul qiluvchi davlatda bo‘lib turgan yuboruvchi davlat fuqarolarini qabul qiluvchi davlat qonunlari ruxsat beradigan darajada hisobga olish, bu fuqarolarni qabul qiluvchi davlat qonunlariga muvofiq qayta ro‘yxatga olish. Bu vazifani amalga oshirish uchun ular qabul qiluvchi davlat ma’murlarining ko‘maklashishini so‘rashlari mumkin;
b) o‘z fuqarolari uchun matbuotda bayonotlar e’lon qilish hamda ularga yuboruvchi davlat rasmiy organlaridan keladigan davlat xizmatiga tegishli turli talab va hujjatlarni yuborish;
s) yuboruvchi davlat fuqarolariga referendum va milliy saylovlarni o‘tkazish to‘g‘risida shaxsiy xabarnomalar yuborish, shuningdek yuboruvchi davlat fuqarolaridan byulletenlar olish;
d) quyidagilarni berish, yangilash va modifikatsiyalash:
1) yuboruvchi davlat fuqarolariga pasport yoki boshqa yo‘l hujjatlari;
2) yuboruvchi davlatga borishni istagan shaxslarga vizalar va tegishli hujjatlar;
e) amal qiluvchi xalqaro shartnomalarga muvofiq yoki, bunday xalqaro shartnomalar bo‘lmagan holda, qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalariga zid bo‘lmagan istalgan boshqa tartibda qabul qiluvchi davlat sudlari uchun sud hujjatlari va sudga tegishli bo‘lmagan hujjatlarni yoki sud topshiriqlarini yoxud ko‘rsatmalar olish bo‘yicha topshiriqlarni bajarishni topshirish;
f) 1) qabul qiluvchi davlat qonunlari ruxsat berishi sharti bilan yuboruvchi davlat yoki qabul qiluvchi davlat rasmiy organlaridan keladigan har qanday hujjatni o‘zining yoki uchinchi shaxslarning kuchi bilan tarjima va legalizatsiya qilish. Bu tarjimalar ikki davlatdan birining qasamyod etgan tarjimonlari qilgan tarjimalar bilan bir xil kuchga ega bo‘ladi;
2) bu harakat yoki rasmiyatchiliklar yuboruvchi davlat qonunlariga muvofiq zarur bo‘lganida har qanday arizalarni qabul qilish, har qanday aktlarni tuzish, imzolarni tasdiqlash va hujjatlarni tarjima qilish;
g) quyidagilarni notarial shaklda olish:
1) ularning fuqarolari tuzishni istagan akt va shartnomalar, qabul qiluvchi davlatda joylashgan ko‘chmas mulkni olish yoki real huquqlarni topshirish xususidagi shartnoma va hujjatlar bundan mustasno;
2) tomonlarning millatidan qat’i nazar, yuboruvchi davlat hududida joylashgan mulk yoki olib borilayotgan ishlarga, yoki ular bu hududda olib borishga mo‘ljallanganida, tegishli akt va shartnomalar.
Avvalgi abzatsda ko‘zda tutilgan akt va shartnomalar bo‘yicha qabul qiluvchi davlatda, bu davlatning qonunlari va huquqiy normalari bunga zid bo‘lmasa, yuridik ishni olib borish boshlanishi mumkin.
h) ularga yuboruvchi davlat fuqarolari tomonidan yoki ularning nomidan yuborilgan depozit ko‘rinishida pul summalari, istalgan shakldagi hujjatlar va buyumlarni olish. Bu pul summalariga, hujjat va buyumlarga ushbu Konvensiyaning 15-moddasi bilan ko‘zda tutilgan immmunitetlar tatbiq etilmaydi, va ular bu immunitetlar tatbiq etiladigan arxivlar, hujjat va reyestrlardan ajratilgan bo‘lishi kerak. Bu pul summalari, hujjat va buyumlar qabul qiluvchi davlatdan faqatgina shu davlatning qonun-qoidalariga muvofiq olib chiqilishi mumkin.
i) 1) yuboruvchi davlat fuqarolarning fuqaro aktlarini ro‘yxatga olish, tuzish, ko‘chirish va berish;
2) er-xotin yuboruvchi davlat fuqarolari bo‘lsa, nikohdan o‘tkazish va, agar buni qabul qiluvchi davlat qonunlari talab etsa, shu davlatning vakolatli organlarini bu to‘g‘rida xabardor qilish;
3) yuboruvchi davlat qonunlariga muvofiq mumkin bo‘lgan yuridik qarorlar asosida ajralish to‘g‘risidagi barcha guvohnomalarni ro‘yxatga olish.
j) yuridik muomalaga layoqatlilikni taqdim etish to‘g‘risida yoki farzandlikka olish borasida va, ikkala davlat qonunlariga rioya qilgan holda, o‘z noqobil fuqarolarining vasiyligi va homiyligini tashkil etish.
Ushbu modda 2- va 4-bandlarining qoidalari yuboruvchi davlat fuqarolarini qabul qiluvchi davlat qonunlariga muvofiq ariza berish majburiyatidan ozod qilmaydi.
35-modda
1. Yuboruvchi davlatning konsullik muassasasi qabul qiluvchi davlat ma’murlari tomonidan uning fuqarolaridan birortasiga nisbatan qo‘llanilgan erkinlikni cheklash bo‘yicha barcha choralar haqida, shuningdek qaysi qonun chiqarish aktlari asosida bu choralar ko‘rilgani to‘g‘risida yuboruvchi davlat fuqarosi hibsga olingan yoki ushlangan kundan boshlab 1 kundan 6 kungacha muddat ichida xabardor qilinadi.
Yuboruvchi davlatning hibsga olingan fuqarosining mazkur konsullik muassasasi nomiga yo‘llangan har qanday xabari qabul qiluvchi davlatning organlari tomonidan kechiktirmasdan konsullik muassasasiga yetkaziladi.
2. Konsullik mansabdor shaxsi qamoqda yoki vaqtincha hibsda bo‘lgan yoxud har qanday boshqa shaklda ushlab turilgan yuboruvchi davlat fuqarosini borib ko‘rishi, u bilan suhbatlashishi va bog‘lanishi hamda uning yuridik vakilligini ta’minlash choralarini ko‘rish huquqiga ega. Hibsga olingan fuqaroni borib ko‘rish va u bilan gaplashish huquqi konsullik mansabdor shaxsiga kechiktirilmasdan beriladi. Qamoqda, hibsda bo‘lgan yoki ushlangan fuqaro bunga aniq e’tiroz bildirsa, konsullik mansabdor shaxslari uning nomidan bunday choralarni ko‘rishdan o‘zlarini tiyishlari kerak.
3. Ushbu moddada so‘z yuritilgan huquqlar qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalariga muvofiq amalga oshirilishi zarur, shu shart bilanki, bu qonun-qoidalar mazkur huquqlar ko‘zda tutgan maqsadlarga to‘la erishishga imkoniyat yaratsin.
36-modda
1. Yuboruvchi davlat fuqarosi qabul qiluvchi davlatda vafot etsa, mazkur davlatning vakolatli organlari bu haqda konsullik muassasasiga zudlik bilan xabar qiladilar.
2. a) o‘z fuqarolaridan birining vafot etganligi haqida xabardor qilingan konsullik muassasasi bu haqda so‘rov yuborganida qabul qiluvchi davlatning vakolatli ma’murlari mazkur davlat qonunlari yo‘l qo‘yadigan darajada meros mulki va merosxo‘r bo‘lishi mumkin bo‘lgan shaxslar ro‘yxatini tuzish uchun unga ma’lumot beradilar;
b) yuboruvchi davlatning konsullik muassasasi qabul qiluvchi davlatning vakolatli ma’murlaridan zudlik bilan qabul qiluvchi davlat hududida bo‘lgan meros mulkini qo‘riqlash va idora qilish uchun barcha zarur choralarni ko‘rishni iltimos qilishi mumkin.
s) konsullik mansabdor shaxsi, bevosita yoki o‘zining vakili orqali, ushbu bandning “b” kichik bandida ko‘rsatilgan choralarni amalga oshirishda ko‘maklashishi mumkin.
3. Mulkning saqlanishi bo‘yicha choralar ko‘rish zarurati bo‘lgan holda va agar merosxo‘rlardan birortasi ham topilmasa yoki o‘zini tanishtirmasa, konsullik mansabdor shaxsi qabul qiluvchi davlat ma’murlari tomonidan muhrlab qo‘yishda va muhrni buzishda, shuningdek meros mulkining ro‘yxatini tuzishda qatnashishga taklif qilinadi.
4. a) agar qabul qiluvchi davlat hududida vorislikka tegishli rasmiyatchiliklar amalga oshirilgandan keyin meros mulki yoki bu mulkni sotishdan olingan narsa ishda yutib chiqqan merosxo‘rga yoki yuboruvchi davlat fuqarosi bo‘lgan, qabul qiluvchi davlat hududida yashamaydigan va vakil tayinlamagan qonuniy merosxo‘rning ulushiga to‘g‘ri kelsa, mazkur mulk yoki bu mulkni sotishdan olingan narsa yuboruvchi davlatning konsullik muassasasiga quyidagi shartlar bajarilgan holda topshiriladi:
1) merosxo‘rning qonuniyligi isbotlansa;
2) vakolatli ma’murlar, agar bu talab qilinsa, meros mulkini yoki uni sotishdan olingan narsani topshirishga ruxsat bergan bo‘lsalar;
3) qabul qiluvchi davlat qonunlari bilan ko‘zda tutilgan, muddatida da’vo qilingan barcha meros qarzlar to‘langan yoki ularning to‘lanishi kafolatlangan bo‘lsa;
4) meros olish bo‘yicha soliq va yig‘imlar to‘langan bo‘lsa.
b) mulkni olib chiqish yoki pul summasini o‘tkazish qabul qiluvchi davlat qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi.
5. Yuboruvchi davlatning qabul qiluvchi davlat hududida vaqtincha bo‘lib turgan fuqarosi vafot etgan holda undan qolgan va merosxo‘r tomonidan talab qilinmagan shaxsiy buyumlar hamda pul summalari qabul qiluvchi davlatning odil sudlov manfaatlarida ularni olish huquqlariga hech bir ziyon yetkazmagan holda hech qanday rasmiyatchiliklarsiz yuboruvchi davlatning konsullik muassasasiga saqlash uchun vaqtincha topshiriladi.
37-modda
1. Konsullik mansabdor shaxslari yuboruvchi davlat bayrog‘i ostida suzuvchi kemalar va mazkur davlatda ro‘yxatdan o‘tkazilgan havo kemalari, shuningdek ularning ekipajiga nisbatan yuboruvchi davlatning qonun-qoidalari ko‘zda tutadigan nazoratni va inspeksiyani amalga oshirishlari mumkin. Ular, shuningdek zarur yordamni ko‘rsatishlari mumkin.
2. Yuboruvchi davlat bayrog‘i ostida suzuvchi kema qabul qiluvchi davlat hududida halokatga uchrasa yoki sayoz joyga tushib qolsa yoxud yuboruvchi davlatda ro‘yxatdan o‘tkazilgan havo kemasi qabul qiluvchi davlat hududida falokatga uchrasa, mazkur davlatning vakolatli organlari kechiktirmasdan bu haqda falokat joyiga eng yaqin bo‘lgan konsullik muassasasini xabardor qiladilar.
5-bo‘lim
Umumiy qoidalar
Umumiy qoidalar
38-modda
Konsullik mansabdor shaxslari o‘z vazifalarini faqat o‘zlarining konsullik okrugida bajarish huquqiga ega. Biroq ular vazifalarini faqat qabul qiluvchi davlat ma’murlarining roziligi bilan konsullik okrugidan tashqarida ham bajarishlari mumkin.
39-modda
Konsullik mansabdor shaxsiga ushbu Konvensiyada ko‘zda tutilgan vazifalardan tashqari qabul qiluvchi davlat tomonidan tan olingan va uning vakolatlariga to‘g‘ri keladigan har qanday boshqa konsullik vazifasini bajarishga ruxsat beriladi.
40-modda
Qabul qiluvchi davlat tegishli ravishda xabardor qilinganidan keyin yuboruvchi davlat konsullik muassasasi, agar qabul qiluvchi davlat e’tiroz bildirmasa, qabul qiluvchi davlatda uchinchi davlat nomidan konsullik vazifalarini bajarishi mumkin.
41-modda
Konsullik mansabdor shaxslari rasmiy vazifalarini bajarayotganlarida ularning konsullik okrugi vakolatli ma’murlariga hamda qabul qiluvchi davlatning vakolatli markaziy organlariga qabul qiluvchi davlat qonun-qoidalari yo‘l qo‘yadigan darajada murojaat qilish huquqiga ega. Konsullik mansabdor shaxslari yuboruvchi davlatning diplomatik agenti yo‘q bo‘lgan taqdirdagina Tashqi ishlar vazirligiga bevosita murojaat qilishlari mumkin.
42-modda
Yuboruvchi davlat tegishli davlatlar xabardor qilinganidan keyin qabul qiluvchi davlatda ochilgan konsullik muassasasiga, agar qabul qiluvchi davlat tomonidan aniq ifodalangan e’tiroz bo‘lmasa, uchinchi davlatda konsullik vazifalarini bajarishni topshirishi mumkin.
43-modda
Ushbu Konvensiyani qo‘llash yoki talqin qilishga oid kelishmovchiliklar diplomatik kanallar orqali hal etiladi.
6-bo‘lim
Yakunlovchi qoidalar
Yakunlovchi qoidalar
44-modda
1. Ushbu Konvensiya ratifikatsiya qilinadi va ratifikatsiya yorliqlari bilan almashilgan kundan keyingi o‘ttizinchi (30) kuni kuchga kiradi.
2. Ushbu Konvensiya noaniq muddatga tuziladi. Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri ushbu Konvensiyaning amal qilishini istalgan vaqtda to‘xtatishi mumkin. Amal qilishning to‘xtatilishi boshqa Tomon amal qilishning to‘xtatilishi to‘g‘risida bildirishnoma olgan sanadan 6 oy o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
Toshkent shahrida 1999-yil 2-martda ikki nusxada, har biri o‘zbek, grek va ingliz tillarida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga ega. Kelishmovchiliklar yuzaga kelgan holda ingliz tilidagi matn ustuvor hisoblanadi.
(imzolar)