O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va
Bangladesh Xalq Respublikasi Hukumati o‘rtasida
Bangladesh Xalq Respublikasi Hukumati o‘rtasida
Bitim
Savdo va iqtisodiy hamkorlik to‘g‘risida
O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va Bangladesh Respublikasi Hukumati, bundan keyin Ahdlashuvchi Tomonlar deb ataluvchilar,
ikki mamlakat o‘rtasida teng huquqlilik, o‘zaro manfaatdorlik va xalqaro huquq prinsiplari asosidagi iqtisodiy va savdo munosabatlarini rivojlantirish va mustahkamlashga ko‘maklashishni istab,
har ikki mamlakatning xo‘jalik yurituvchi subyektlari o‘rtasidagi savdo munosabatlarining rivojlanishi uchun shartnoma-huquqiy asoslar va qulay sharoitlar yaratish zaruratidan kelib chiqib, va
Savdo va tariflar bo‘yicha Bosh bitim (GATT) hamda Jahon savdo tashkiloti (JST)ning prinsiplariga muvofiq ravishda savdo sohasidagi o‘z munosabatlarini rivojlantirishga intilib,
quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar:
1-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar har ikki mamlakatda amalda bo‘lgan qonunlarga muvofiq, teng huquqlilik, o‘zaro foyda va manfaatdorlik prinsiplariga amal qilgan holda, ularning mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, ikkala mamlakatning korxona, tashkilot, muassasa, kompaniya va assotsiatsiyalari o‘rtasida uzoq muddatli va barqarorlik asosidagi bevosita ikki tomonlama savdo va iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirish va kengaytirish uchun tegishli chora-tadbirlar ko‘radilar.
Ahdlashuvchi Tomonlardan har biri boshqa Ahdlashuvchi Tomonga iqtisodiy zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan xatti-harakatlarni qo‘llamaydi.
2-modda
Savdo va iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun o‘zaro manfaatli sharoitlar yaratish maqsadida Ahdlashuvchi Tomonlar quyidagilar borasida bir-birlari uchun mumkin qadar qulaylik berish rejimini yaratadilar:
import va eksportga nisbatan qo‘llaniladigan boj to‘lovlari, soliqlar va yig‘imlar;
tovarlarning bojxona rasmiylashtirilishi, tranziti, joylashtirilishi, tushirilishi va shu singari boshqa xizmatlarga taalluqli bo‘lgan nizomlar va qoidalar;
soliqlar va bevosita yoki bilvosita ravishda undiriladigan istalgan ko‘rinishdagi boshqa ichki yig‘imlar;
ichki bozorda tovarlarni sotish, sotib olish, transportirovka qilish, taqsimlash va ulardan foydalanishga oid qoidalar;
import va eksport uchun litsenziyalar berish.
3-modda
2-moddaning mumkin qadar qulaylik berish rejimi to‘g‘risidagi qoidalari quyidagilarga nisbatan qo‘llanilmaydi:
chegara yaqinidagi savdoni va chegara yaqinidagi yuk tashishlarni yengillashtirish maqsadida Ahdlashuvchi Tomonlardan birining qo‘shni .davlatlar uchun yaratadigan imtiyozlari;
Ahdlashuvchi Tomonlardan birining bugungi kunda yoki kelgusida bojxona uyushmalari, erkin savdo zonalari yoki savdo-iqtisodiy hamkorlikning boshqa shakllaridagi ishtiroki munosabati bilan uchinchi mamlakatlar uchun yaratiladigan imtiyozlar;
umumiy preferensiyalar tizimi bo‘yicha yaratiladigan imtiyozlar.
4-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasidagi iqtisodiy va savdo hamkorligi, har ikki mamlakatda amalda bo‘lgan qonunlarga, shuningdek xalqaro savdo amaliyoti normalariga rioya qilgan holda, mulkchilik shakllari va ishchan hamkorlik shakllaridan qat’i nazar, kelishilgan narxlar bo‘yicha, ikkala mamlakatning xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyektlari o‘rtasida kontraktlar tuzish yo‘li bilan amalga oshiriladi.
Savdo va iqtisodiy hamkorlikni amalga oshirishda Ahdlashuvchi Tomonlar mol ayirboshlashni balanslashtirishga intiladilar.
5-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasidagi savdo va iqtisodiy hamkorlik borasidagi barcha hisob-kitoblar va to‘lovlar, agar Ahdlashuvchi Tomonlar o‘zga tarzda kelishgan bo‘lmasalar, erkin muomaladagi valyutada xalqaro bank amaliyotida ko‘zda tutilgan istalgan shaklda amalga oshiriladi.
6-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar har ikki mamlakatda amalda bo‘lgan qonunlarga muvofiq bir Ahdlashuvchi Tomonning boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida qo‘shma korxonalar, xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyektlarning filiallari, banklar va. boshqa tashkilotlarni tuzishida ko‘maklashadilar. Ahdlashuvchi Tomonlar investitsiyalar, ilg‘or texnologiyalarni tatbiq etishning, shuningdek iqtisodiy maqsadga muvofiqlik prinsiplaridan kelib chiqqan holda, texnologik jihatdan bog‘liq bo‘lgan ishlab chiqarishlarning kooperatsiyalashgan aloqalarini mustahkamlash va rivojlantirishning muhimligini e’tirof etadilar.
Ahdlashuvchi Tomonlar iqtisodiy, sanoat va texnikaviy hamkorlik asosida:
investitsiyalar;
qishloq xo‘jaligi va uning mahsulotlarini qayta ishlash;
yengil sanoat va sanoatning boshqa sohalarida;
transport va aloqa;
atrof-muhitni muhofaza qilish;
turizmni rivojlantirish;
mutaxassislar bilan almashish sohalarida bevosita xo‘jalik aloqalarini kengaytirish uchun imkoniyat yaratadilar.
7-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlararo savdo va iqtisodiy munosabatlarni tartibga solib borish borasida qabul qilinayotgan qonun aktlari haqidagi axborot, shuningdek tovarlar va xizmatlar bilan ta’minlash to‘g‘risidagi axborot bilan o‘zaro almashishini tashkil etadilar.
8-modda
Ikki tomonlama savdo va iqtisodiy munosabatlar, statistik ma’lumotlar bilan almashish, bojxona protseduralari o‘tkazilishini tarifli va tarifsiz ravishda tartibga solib borishni amalga oshirish uchun Ahdlashuvchi Tomonlar Jahon bojxona tashkilotining tovarlar bayoni va kodlashning uyg‘unlashgan tizimidan foydalanishga kelishdilar.
9-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar yuk tashish, transport harakati, shu jumladan tranzit yuklar va yo‘lovchilarni tashish tartibi va shartlari, shuningdek transport tizimlarining o‘zaro harakati xalqaro yuk tashish qoidalariga muvofiq ravishda tartibga solib borilishi va/yoki Ahdlashuvchi Tomonlarning alohida bitimlariga binoan belgilanishiga kelishdilar.
10-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasidagi ikki tomonlama savdoda yuzaga keladigan savdo balansini ko‘rib chiqish uchun Ahdlashuvchi Tomonlar muntazam ravishda maslahatlashishlar olib borishga kelishdilar.
11-modda
Har bir Ahdlashuvchi Tomon o‘zining amaldagi qonunlariga va xalqaro majburiyatlarga muvofiq boshqa Ahdlashuvchi Tomonning xo‘jalik faoliyati yurituvchi subyektlarining teng huquqli muhofazasini, shu jumladan ularning huquq va qonuniy manfaatlarining sud himoyasini ta’minlaydi.
12-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida savdo yarmarkalari, ko‘rgazmalar, texnikaviy-iqtisodiy seminarlarni tashkil qilish va o‘tkazishga, shuningdek savdo delegatsiyalari va guruhlarining safarlariga ko‘maklashadilar.
Ahdlashuvchi Tomonlar o‘z mamlakatlarida amalda bo‘lgan qonunlar va normativ hujjatlarga muvofiq, boj to‘lovlari, soliqlar va shu singari yig‘imlardan ozod qilgan holda, quyidagi mahsulotlarni import va eksport qilishga ruxsat beradilar:
a) buyurtmalar olish uchun zarur bo‘lgan tovar namunalari va reklama materiallari (kataloglar, risolalar, fotosuratlar va boshqalar);
b) ko‘rgazmalar uchun zarur bo‘lgan mahsulot, tovar va materiallar, ular ko‘rgazma va yarmarkalardan so‘ng reeksport qilinishi sharti bilan. Bunday mahsulot, tovarlar va materiallar manfaatdor Tomonning roziligiga binoan yarmarka va ko‘rgazmalar paytida yoki ulardan so‘ng sotilishi mumkin, ular realizatsiya qilingan hollarda esa, tegishli mamlakatning qoida va normalariga muvofiq ravishda barcha soliqlar, to‘lovlar hamda shu kabi boshqa yig‘imlar amalga oshirilishi lozim.
13-modda
Ushbu Bitimning qo‘llanishini nazorat qilish maqsadida Ahdlashuvchi Tomonlar Qo‘shma ishchi komissiyasini ta’sis etadilar. Bu komissiya yig‘ilishlari istalgan Ahdlashuvchi Tomonning iltimosiga ko‘ra qabul qiluvchi Tomonning raisligida navbatma-navbat O‘zbekiston Respublikasi va Bangladesh Xalq Respublikasida o‘tkaziladi.
Qo‘shma ishchi komissiyasining ish tartibi alohida Protokol bilan tartibga solib boriladi.
14-modda
Ushbu Bitim, zarur holda, Ahdlashuvchi Tomonlarning yozma kelishuviga binoan o‘zgartirilishi yoki to‘ldirilishi mumkin.
15-modda
Ushbu Bitimning qoidalarini talqin qilish yoki qo‘llash bo‘yicha kelishmovchiliklar paydo bo‘lgan holda Ahdlashuvchi Tomonlar ularni xalqaro huquq normalarini ko‘llagan holda o‘zaro maslahatlashishlar yo‘li bilan hal etadilar.
16-modda
Ahdlashuvchi Tomonlar har bir mamlakatda ikki tomonlama savdo va iqtisodiy aloqalarni rivojlantirishga yordam beruvchi savdo vakolatxonalarini ta’sis qilishda ko‘maklashishga rozilik bildirishdi.
17-modda
Ushbu Bitim barcha ichki yuridik protseduralar bajarilgandan so‘ng notalar almashilgan sanadan boshlab kuchga kiradi va Ahdlashuvchi Tomonlardan biri boshqa Ahdlashuvchi Tomonni ushbu Bitim amal qilish muddati tugashidan kamida olti oy avval uning amal qilishini to‘xtatish to‘g‘risida yozma ravishda xabardor qilgunga qadar, navbatdagi bir yillik muddatga o‘z-o‘zidan uzaytirilgan holda, keyingi besh yil mobaynida o‘z kuchini saqlab qoladi.
Ushbu Bitimning amal qilish to‘xtatilgan holda uning qoidalari ushbu Bitimga muvofiq tuzilgan barcha kontraktlarga va u amal qilgan davr ichida qayd etilgan kontraktlardan kelib chiquvchi, ushbu Bitim amal qilishi to‘xtatilgunga qadar amalga oshirilishi yoki bajarilishi mumkin bo‘lmagan majburiyatlarga nisbatan Bitim amal qilishi to‘xtatilgan sanadan boshlab 5 yildan oshmagan muddat mobaynida tatbiq etiladi.
Dakka shahrida 1998-yil 14-fevralda, uch asl nusxada, har biri o‘zbek, bengal va ingliz tillarida tuzildi, barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Ushbu Bitim qoidalarini talqin etish maqsadida ingliz tilidagi matn ustuvor kuchga ega bo‘ladi.
(imzolar)