ILOVA
1-jadval | ||||||
Yoʻldagi sinovlarda ishchi tormoz tizimi bilan tormozlanish samaradorligi va harakat normativ koridori kengligi NORMATIVLARI | ||||||
Turi | Toifa | Boshqaruv elementidagi kuch Rp, N, koʻpi bilan | Tormoz yoʻli St, m, koʻpi bilan | Sekinlashish jn, m/s2, kamida* | Sekinlashish τsr, s, koʻpi bilan | Harakat normativ koridorining kengligi, m |
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 490 | 23,5 | 5,2 | — | 2,5*** |
M2 | 686 | 28,9 | 4,5 | 0,6** | 2,5*** | |
M3 | 686 | 28,9 | 4,5 | 0,6 | 3,0 | |
Yuk avtomobillari | N1 | 686 | 28,9 | 4,5 | — | 2,5*** |
N2 | 686 | 28,9 | 4,5 | 0,6** | 3,0 | |
N3 | 686 | 28,9 | 4,5 | 0,6 | 3.0 | |
Shatakchilari M-N toifadagi avtomobillar boʻlgan avtopoyezdlar | M1' | 490 | 24,6 | 4,9 | — | 2,5 |
N1' | 686 | 28,9 | 4,5 | — | 2,5 | |
N2' | 686 | 31,4 | 4,5 | 0,8 | 3,0 | |
N3' | 686 | 31,4 | 4,5 | 0,8 | 3,0 | |
2-jadval | ||||
Avtotransport vositalari ishchi tormoz tizimining stendlarda nazorat qilishdagi tormozlanish samaradorligi NORMATIVLARI | ||||
Turi | Toifa | Boshqaruv elementidagi kuch Rp, N, koʻpi bilan | Solishtirma tormoz kuchi γt, kamida | Tormoz tizimining ishga tushish vaqti tsr*, s, koʻpi bilan |
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 490 | 0,53 | - |
M2 | 686 | 0,46 | 0,6** | |
M3 | 686 | 0,46 | 0,6 | |
Yuk avtomobillari | N1 | 686 | 0,46 | - |
N2 | 686 | 0,46 | 0,6** | |
N3 | 686 | 0,46 | 0,6 | |
Shatakchilari M-N toifadagi avtomobillar boʻlgan avtopoyezdlar | M'1 | 490 | 0,5 | - |
N'1 | 686 | 0,46 | - | |
N'2 | 686 | 0,46 | 0,8 | |
N'3 | 686 | 0,46 | 0,8 | |
3-jadval | |||
Avtotransport vositasi oʻqlari boʻyicha tormoz kuchlarining ruxsat etilgan notekisligi NORMATIV QIYMATLARI | |||
Avtotransport vositasi turi | Toifa | Tormoz kuchlarining notekisligi ΔRt, % | |
old oʻq | orqa (oʻrta) oʻq | ||
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 15 | 20 |
M2 | 15 | 20 | |
M3 | 20 | 25 | |
Yuk avtomobillari | N1 | ||
N2 | |||
N3 | |||
Shatakchilari M1 va N1 toifadagi avtotransport vositalari boʻlgan avtopoyezdlar | M'1 | 15 | 20 |
N'1 | 20 | 25 | |
4-jadval | |||||||
N2' va N3' toifadagi avtopoyezdlar oʻqlari boʻyicha tormoz kuchlarining ruxsat etilgan notekisligi NORMATIV QIYMATLARI | |||||||
Avtopoyezd turi | Tormoz kuchlarining notekisligi ΔRt, % | ||||||
shatakchi | birinchi tirkama | yarimtirkama | oxirgi tirkama | ||||
1-oʻq | keyingi oʻqlar | 1-oʻq | keyingi oʻqlar | 1-oʻq | keyingi oʻqlar | ||
Bir tirkamali | 20 | 25 | 20 | 25 | - | - | - |
Ikki tirkamali | 20 | 25 | 20 | 25 | - | 20 | 30 |
Egarsimon | 20 | 25 | - | - | 30 | - | - |
Egarsimon-tirkamali | 20 | 25 | - | - | 25 | 20 | 30 |
5-jadval | |||
Avtotransport vositasini zaxira tormoz tizimi bilan stendlarda nazorat qilishdagi tormozlanish samaradorligi NORMATIVLARI | |||
Turi | Toifa | Boshqaruv elementidagi kuch Rp, N, koʻpi bilan | Solishtirma tormoz kuchi γt, kamida |
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 490 (392)* | 0,26 |
M2 M3 | 686 (589)* | 0,23 | |
Yuk avtomobillari | N1, N2, N3 | 686 (589)* | 0,23 |
6-jadval | ||||
Avtotransport vositasining zaxira tormoz tizimi bilan yoʻldagi sinovlarda tormozlanish samaradorligi NORMATIVLARI | ||||
Turi | Toifa | Boshqaruv elementidagi kuch Rp, N, koʻpi bilan | Tormoz yoʻli St, m, koʻpi bilan | Sekinlashish jn, m/s2, kamida |
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 490 (392)* | 42,0 | 2,6 |
M2 M3 | 686 (589)* | 50,0 | 2,25 | |
Tirkamali yengil avtomobillar | M'1 | 490 (392)* | 43,5 (53,0)** | 2,5 (2,0))** |
Yuk avtomobillari | N1 N2 N3 | 686 (589)* | 51,0 | 2,2 |
Avtopoyezdlar | N'1, N'2, N'3 | 686 (589)* | 53,5 | 2,2 |
Toifa | Ruxsat etilgan qiymat |
M1 | 100 |
M2, M3, N1 | 200 |
N2, N3 | 250 |
7-jadval | ||||
Avtotransport vositalarida tashqi yorugʻlik asboblarining mavjudligiga qoʻyiladigan TALABLAR | ||||
Tashqi yorugʻlik asboblarining nomi | Nurlanish rangi | Avtotransport vositasidagi asboblar soni | Toifalarga qarab avtotransport vositasida asboblarning mavjudligi | |
Uzoqni yoritish farasi | Oq | 2 yoki 4 | M, N toifalari uchun majburiy. O toifalari uchun taqiqlanadi. | |
Yaqinni yoritish farasi | Oq | 2 | ||
Old tumanga qarshi fara | Oq yoki sariq | 2 | M, N toifalari uchun ixtiyoriy. O toifasi uchun taqiqlanadi. | |
Orqaga yurish chirogʻi | Oq | 1 yoki 21 | M, N, O2, O3, O4 toifalari uchun majburiy. O1 toifasi uchun ixtiyoriy. | |
Burilish koʻrsatkichlari | Old | Avtosariq2 | 2 | M, N toifalari uchun majburiy. O toifasi uchun taqiqlanadi. |
Orqa | Avtosariq2 | 2 | Majburiy | |
Yon 4 | Avtosariq2 | 2 | M, N toifalari uchun majburiy. O toifasi uchun taqiqlanadi. | |
Avariya signalizatsiyasi3 | | Avtosariq2 | | Majburiy |
Tormozlanish signali | Asosiy | Qizil | 2 | Majburiy |
Qoʻshimcha4 | Qizil | 1 yoki 2 | M1, N15 toifalari uchun majburiy. Avtotransport vositalarining qolgan toifalari uchun ixtiyoriy. | |
Old gabarit chirogʻi | Oq yoki avtosariq | 2 | M, N toifalari uchun majburiy. Kengligi 1,6 m dan ortiq O toifalari uchun majburiy. Kengligi 1,6 m dan oshmaydigan O toifalari uchun ixtiyoriy. | |
Orqa gabarit chirogʻi | Qizil | 2 | Majburiy | |
Orqa tumanga qarshi chiroq4 | Qizil | 1 yoki 2 | Majburiy | |
Toʻxtab turish chirogʻi | Old | Oq | Old va orqada 2 tadan yoki har bir tomonda bittadan | Uzunligi 6 m gacha va kengligi 2 m gacha boʻlgan avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy, qolgan avtotransport vositalarida taqiqlanadi. |
Orqa | Qizil | |||
Yon | Avtosariq6 | |||
Yon gabarit chirogʻi | Avtosariq yoki qizil7 | Har bir tomonda kamida ikkitadan. | Kuzovsiz yuk avtomobillaridan tashqari, uzunligi 6 m dan ortiq avtotransport vositalarida majburiy. Bundan tashqari, uzunligi 6 m dan kam M1 va N1 toifadagi avtotransport vositalarida, agar ular old va orqa gabarit chiroqlarining geometrik koʻrinuvchanligiga doir talablarning bajarilishini taʼminlamasa, yon gabarit chiroqlari qoʻllanilishi kerak. Avtotransport vositalarining boshqa toifalari uchun ixtiyoriy. | |
Kontur chirogʻi | Old | Oq | 2 | Kengligi 2,1 m dan ortiq avtotransport vositalarida majburiy. Kengligi 1,8 dan 2,1 m gacha boʻlgan avtotransport vositalari va kuzovsiz yuk avtomobillari uchun ixtiyoriy. |
Orqa | Qizil | 2 | ||
Orqa davlat roʻyxatidan oʻtkazish belgisini yoritish chirogʻi | Oq | Reglamentlanmaydi8 | Majburiy | |
Old uchburchak shaklda boʻlmagan yorugʻlik qaytaruvchi qurilma | Oq | 2 | O toifadagi avtotransport vositalari va yigʻiladigan farali avtotransport vositalari uchun majburiy. Boshqa avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy. | |
Yon uchburchak shaklda boʻlmagan yorugʻlik qaytaruvchi qurilma | Old | Sariq | Uzunligi 6 m dan ortiq avtotransport vositalari uchun har bir tomonda kamida ikkitadan. | O toifadagi avtotransport vositalari hamda uzunligi 6 m dan ortiq M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun majburiy. Boshqa avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy. |
Yon | Sariq yoki qizil9 | Uzunligi 6 m dan kam avtotransport vositalari uchun bitta (oldinda yoki orqada) boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi | ||
Orqa yorugʻlik qaytaruvchi qurilma | Uchburchak shaklda boʻlmagan | Qizil | 2 | M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun majburiy. Boshqa orqa yorugʻlik signalizatsiyasi asboblari bilan guruhlanganda O toifadagi avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy. |
Uchburchak shaklda | Qizil | 2 | O toifadagi avtotransport vositalari uchun majburiy. M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun taqiqlanadi. | |
Old yoritishning adaptiv tizimi | Oq | 2 | M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy. O toifadagi avtotransport vositalari uchun taqiqlanadi. | |
Burchak chirogʻi | Oq | 2 | M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun ixtiyoriy. | |
Kontur markirovkasi | Yon10 | Oq yoki sariq | Bitta yoki bir nechta element | M1, O1 toifadagi avtotransport vositalari uchun taqiqlanadi. M2, M3, texnik jihatdan ruxsat etilgan maksimal massasi 7,5 tonnagacha boʻlgan N1, N2 va O2 toifalari uchun ixtiyoriy. Texnik jihatdan ruxsat etilgan maksimal massasi 7,5 tonna va undan ortiq N2, N3, O3, O4 toifalari uchun majburiy. |
Orqa11 | Qizil yoki sariq | |||
8-jadval | |||
Qoʻshimcha ixtiyoriy yorugʻlik asboblariga qoʻyiladigan TALABLAR | |||
Tashqi yorugʻlik asboblarining nomi | Avtotransport vositasidagi asboblar soni | Nurlanish rangi | Qoʻshimcha talablar |
Projektor fara yoki qidiruv projektori | 1 | Oq | Agar ular avtotransport vositasi konstruksiyasida nazarda tutilgan boʻlsa, mavjud boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi |
Uzoqni yoritish faralari | 2 | Oq | N3 toifadagi avtotransport vositalarida ruxsat etiladi. Agar avtotransport vositasida allaqachon toʻrtta uzoqni yoritish farasi mavjud boʻlsa, qoʻshimcha ikkita fara faqat kunduzgi vaqtda qisqa muddatli ogohlantiruvchi yorugʻlik signallarini berish uchun qoʻllanilishi mumkin. |
Orqaga yurish chiroqlari | 2 | Oq | M1 toifadagi avtotransport vositalaridan tashqari, uzunligi 6 m dan ortiq avtotransport vositalarida ruxsat etiladi. Avtotransport vositasi oʻqiga nisbatan simmetrik oʻrnatilishi kerak. |
Orqa gabarit chiroqlari | 2 | Qizil | M2, M3, N2, N3, O3 va O4 toifadagi avtotransport vositalarida ruxsat etiladi. Avtotransport vositasi oʻqiga nisbatan simmetrik, avtotransport vositasining gabarit kengligiga imkon qadar yaqin va majburiy gabarit chiroqlaridan kamida 600 mm yuqorida oʻrnatilishi kerak. |
Tormozlanish signallari | Oʻrnatilishi majburiy boʻlmaganda 1 ta markaziy, markaziy boʻlmaganda 2 ta yon | Qizil | Bevosita orqaga yoʻnaltirilgan boʻlishi kerak. Majburiy tormozlanish signallaridan kamida 600 mm yuqorida joylashishi kerak. |
Avariyaviy tormozlanish signallari1. | | Miltillash chastotasi (4 ± 1) Gs taʼminlanishi kerak. | |
Yon burilish koʻrsatkichlari (takrorlagichlar) | Istalgan son | Avtosariq | Qolgan burilish koʻrsatkichlari bilan sinxron ishlashi taʼminlanadigan tarzda ulangan boʻlishi kerak. |
Orqa burilish koʻrsatkichlari | 2 tadan | Avtosariq | M2, M3, N2, N3, O2, O3, O4 toifadagi avtotransport vositalarida ruxsat etiladi. Majburiy burilish koʻrsatkichlaridan kamida 600 mm yuqorida joylashishi kerak. |
Tashqi yoritish | Istalgan son | Oq | M va N toifadagi avtotransport vositalarida ruxsat etiladi va dvigateli oʻchirilgan, toʻxtab turgan avtotransport vositasida haydovchi, yoʻlovchi yoki bagaj boʻlimlari eshiklari ochilganda yoqilishi mumkin. Tashqi yoritishni avtotransport vositasining boshqa chiroqlari bilan adashtirish mumkin boʻlmasligi kerak. |
Orqa yorugʻlik qaytaruvchi qurilmalar | Agar majburiy qurilmalar samaradorligini pasaytirmasa, istalgan sonda. | Qizil | M va N toifadagi avtotransport vositalari uchun uchburchak shaklda boʻlmasligi kerak. O toifadagi avtotransport vositalari uchun uchburchak shaklda boʻlishi kerak. |
Yon yorugʻlik qaytaruvchi qurilmalar | Agar majburiy qurilmalar samaradorligini pasaytirmasa, istalgan sonda. | Qizil | Koʻrinadigan yuzaning tashqi chegarasi tayanch yuzasidan 250 mm dan past va 900 mm dan yuqori boʻlmasligi kerak (agar konstruksiya xususiyatlari sababli 900 mm masofani saqlash imkoni boʻlmasa — 1500 mm). |


9-jadval | |||
Faralarni oʻrnatish balandligi va ekrangacha boʻlgan masofaga qarab yaqinni yoritish faralari yorugʻlik dastasining yorugʻ-soya chegarasining xira ekranda joylashishi GEOMETRIK KOʻRSATKICHLARI | |||
Faraning optik markazidan ishchi maydoncha tekisligigacha masofa H, mm | Fara yorugʻlik dastasining vertikal tekislikdagi nominal qiyalik burchagi α | Optik markaz proyeksiyasidan 10 m uzoqlashtirilgan ekrandagi faraning yorugʻ-soya chegarasigacha R masofa, mm foiz | |
burch. min. | foiz | ||
600 gacha | 34 | 1,00 | 100 |
600 dan 700 gacha | 45 | 1,30 | 130 |
700 dan 800 gacha | 52 | 1,50 | 150 |
800 dan 900 gacha | 60 | 1,76 | 176 |
900 dan 1000 gacha | 69 | 2,00 | 200 |
1000 dan 1200 gacha | 75 | 2,20 | 220 |
1200 dan 1500 gacha | 100 | 2,90 | 290 |
11-jadval | |||||
Avtotransport vositalarida orqaga qarash oynalari mavjudligiga qoʻyiladigan TALABLAR | |||||
Avtotransport vositasining toifasi | Oynaning tavsifi | Oyna sinfi | Avtotransport vositasidagi oynalarning soni va joylashuvi | Oynaning mavjudligi | |
M1, N1 | Ichki | I | Bitta ichkarida | Faqat undan koʻrinish mavjud boʻlgandagina majburiy | |
Tashqi asosiy | III (yoki II) | Bitta chapda | Majburiy | ||
Bitta oʻngda | Ichki oyna orqali koʻrinish yetarli boʻlmaganda majburiy, qolgan hollarda — ruxsat etiladi | ||||
Tashqi keng burchakli | IV | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi yon koʻrinish | V* | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi old koʻrinish | VI* | Bitta oldinda | Ruxsat etiladi | ||
M2, M3 | Tashqi asosiy | II | Bitta oʻngda,bitta chapda | Majburiy | |
Ichki | I | Bitta ichkarida | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi keng burchakli | IV | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi yon koʻrinish | V* | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi old koʻrinish | VI* | Bitta oldinda | Ruxsat etiladi | ||
N2 (7,5 tonnadan ortiq boʻlmagan) | Tashqi asosiy | II | Bitta oʻngda,bitta chapda | Majburiy | |
Ichki | I | Bitta ichkarida | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi keng burchakli | IV | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi yon koʻrinish | V* | Bitta oʻngda,bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi old koʻrinish | VI* | Bitta oldinda | Ruxsat etiladi | ||
N2 (7,5 tonnadan ortiq), N3 | Tashqi asosiy | II | Bitta oʻngda,bitta chapda | Boshqaruv elementlari oldinda joylashgan avtotransport vositalari uchun majburiy** | |
Tashqi keng burchakli | IV | Bitta oʻngda | |||
Tashqi yon koʻrinish | V* | Bitta oʻngda | |||
Tashqi old koʻrinish | VI* | Bitta oldinda | |||
Ichki | I | Bitta ichkarida | Ruxsat etiladi | ||
Tashqi yon koʻrinish | V* | Bitta chapda | Ruxsat etiladi | ||

12-jadval | ||
Avtotransport vositalarining toifasi va komplektatsiyasi | Dvigatel vali aylanish chastotasi | CO, hajmiy ulush, foiz |
1986-yil 1-oktabrgacha ishlab chiqarilgan M va N | minimal | 4,5 |
Chiqindi gazlarini neytrallash tizimlari bilan jihozlanmagan M va N | minimal | 3,5 |
oshirilgan | 2,0 | |
Chiqindi gazlarini neytrallash tizimlari bilan jihozlangan M va N | minimal | 1,0 |
oshirilgan | 0,7 | |
Tutunlanishni oʻlchash rejimi | Ruxsat etilgan maksimal tabiiy yorugʻlik oqimining susayish indeksi Kdop, M-¹, koʻpi bilan | Yorugʻlik oqimi susayishining ruxsat etilgan maksimal koeffitsiyenti Ndop, %, koʻpi bilan emas |
Dizelli avtomobillar uchun erkin tezlanish: | | |
Turbonaddufsiz | 1,2 | 40 |
Turbonaddufli | 1,6 | 50 |
Maksimal aylanish chastotasi | 0,4 | 15 |
13-jadval | |
Avtotransport vositalari dvigatellari chiqarish tizimining ruxsat etiladigan tovush darajalari | |
Avtotransport vositasining toifasi | Tovush darajasi, dB A |
M1, N1 | 91 |
M2, N2 | 98 |
M3, N3 | 100 |
1-ILOVA
2-ILOVA

3-ILOVA

1-jadval | |||
Avtotransport vositasining turi | Avtotransport vositalari toifalari | Avtotransport vositasining toʻliq massasi | |
A | jn, m/s2 | ||
Yakka avtotransport vositalari | M1 | 0,10 (0,11) | 5,2 (4,5) |
M2 | 0,15 (0,19) | 4,5 (4,0) | |
M3 | 0,15 (0,19) | 4,5 (4,0) | |
N1 | 0,15 (0,19) | 4,5 (4,0) | |
N2 | 0,15 (0,19) | 4,5 (4,0) | |
N3 | 0,15 (0,19) | 4,5 (4,0) | |
Shatakchilari M va N toifadagi avtotransport vositalari boʻlgan avtopoyezdlar | M1' | 0,1 | 4,9 |
N1' | 0,2 (0,24) | 4,5 (4,0) | |
N2' | 0,2 (0,24) | 4,5 (4,0) | |
N3' | 0,2 (0,24) | 4,5 (4,0) | |
4-ILOVA



5-ILOVA
Avtotransport vositasining turi | Toifa | Boshqaruv elementidagi kuch Rp, N, koʻpi bilan | Yoʻl sinovlari | Stend sinovlari | ||
tormoz yoʻli St, m, koʻpi bilan | meʼyoriy sekinlashish jn, m/s2, koʻpi bilan | tormoz tizimining ishga tushish vaqti τsr, s | solishtirma tormoz kuchi γt, kamida | |||
Yoʻlovchi va yuk-yoʻlovchi avtomobillari | M1 | 490 | 26,9 | 4,5 | 0,6 | 0,46 |
M2 | 686 | 33,5 | 4,0 | 1,0 | 0,41 | |
M3 | 686 | 33,5 | 4,0 | 1,0 | 0,41 | |
Yuk avtomobillari | N1 | 686 | 33,5 | 4,0 | 1,0 | 0,41 |
N2 | 686 | 33,5 | 4,0 | 1,0 | 0,41 | |
N3 | 686 | 33,5 | 4,0 | 1,0 | 0,41 | |
Shatakchilari N toifadagi avtomobillar boʻlgan avtopoyezdlar | N1' | 686 | 36 | 4,0 | 1,0 | 0,41 |
N2' | 686 | 36 | 4,0 | 1,2 | 0,41 | |
N3' | 686 | 36 | 4,0 | 1,2 | 0,41 | |
6-ILOVA
Tormoz xususiyatlari koʻrsatkichlari | Toifa va vazn holati | |||||
M1, M1׀, N1, N׀1, M2 s gidravlik tormoz yuritmasi bilan | M2, M3 pnevmatik tormoz yuritmasi bilan | N 2, N 3, N2׀ , N׀3 | ||||
Ishchi tormoz tizimi | ||||||
Tormozlanish samaradorligi | | | | | ||
Tormoz yoʻli, St, m | + | | + | | + | |
Sekinlashish, j, m/s² | + | A | + | A | + | A |
Tormoz tizimining ishga tushish vaqti, τsr, s | | | + | A | + | A |
Tormozlanishdagi turgʻunlik | ||||||
Harakatning meʼyoriy yoʻlagi, m | + | + | + | + | + | + |
Zaxira tormoz tizimi | ||||||
Tormozlanish samaradorligi | | | | | | |
Tormoz yoʻli, St, m | | + | | + | | + |
Sekinlashish, j, m/s² | + | A | + | A | + | A |
Yordamchi tormoz tizimi | ||||||
Tormozlanish samaradorligi | | | | | | |
Sekinlashish, j, m/s² | + | + | + | + | + | + |
Toʻxtab turish tormoz tizimi | ||||||
Tormozlanish samaradorligi | | | | | | |
Qiyalik, % | + | + | + | + | + | + |
Sekinlashish, j, m/s² | V | V | V | V | V | V |
Stendda sinovlar | ||
Tormoz xususiyatlari koʻrsatkichlari | Avtotransport vositasi toifasi | |
M1, M2, M1' , N1, N1' gidravlik tormoz yuritmasi bilan | M2, M3, N2, N3, N2', N3' pnevmatik tormoz yuritmasi bilan | |
Ishchi tormoz tizimi | ||
Tormozlanish samaradorligi | ||
Umumiy solishtirma tormoz kuchi γt | + | + |
Tormoz tizimining ishga tushish vaqti τsr, s* | | + |
Tormozlanishdagi turgʻunlik | ||
Gʻildiraklardagi tormoz kuchlarining notekisligi ΔRt, % | + | + |
Zaxira tormoz tizimi | ||
Tormozlanish samaradorligi | ||
Solishtirma tormoz kuchi γt | + | + |
Toʻxtab turish tormoz tizimi | ||
Tormozlanish samaradorligi | ||
Solishtirma tormoz kuchi γt | + | + |
7-ILOVA
8-ILOVA
Nazorat qilinadigan obyekt yoki xususiyatlar | Nazorat usullari | ATVdan foydalanish taqiqlanadigan texnik holat | Baholash uchun normativ hujjat |
1. Tormoz boshqaruvi | |||
Avtotransport vositasi uzellarining texnik holatini umumiy baholash | |||
Ishchi tormoz tizimini boshqarish uzeli | Detallarni tashqi koʻrikdan oʻtkazish va ish rejimida sinab koʻrish. Izoh: kuchaytirgichli tormoz tizimi bilan jihozlangan ATV dvigatel oʻchirilgan holda nazoratdan oʻtkaziladi. | 1) Pedal sharniri qattiq harakatlanadi yoki qotib qoladi; | + |
2) tormoz pedali sharniri podshipnigi yeyilgan; 3) tormoz pedalining erkin yurishi ortiqcha yoki yetarli emas; 4) pedal dastlabki holatiga qaytmaydi. | |||
Vakuum kuchaytirgich yoki nasos va gidroakkumulyator (gidravlik yuritma uchun) | Dvigatel oʻchirilgan holda tormoz pedalini bir necha marta bosish, dvigatelni ishga tushirish (pedal sezilarli ravishda oldinga siljishi kerak), dvigatelni oʻchirish va pedalni bir necha marta bosish. | 1) Tormoz pedali bosilganda havo tortilishi eshitiladi; 2) dvigatel ishga tushirilganda pedal oldinga siljimaydi; 3) dvigatel oʻchirilganda havo (bosim) zaxirasi pedal qattiqlashgunga qadar ikki marta bosishga ham yetmaydi. | |
Bosh tormoz silindri, ishchi tormoz tizimi konturlarini ajratgich (gidravlik yuritma uchun) | Tormoz tizimi ishga tushirilgan holda uzellarni tashqi koʻrikdan oʻtkazish. | 1) Tormoz suyuqligi sizishi mavjud; 2) bachokda yoriqlar bor, tormoz suyuqligi sathi yetarli emas, bosh tormoz silindri bachogi qopqogʻi yoʻq; 3) tormoz suyuqligining minimal sathi nazorat chirogʻi yonib turibdi yoki nosoz; 4) tormoz tizimi konturlari sozligining nazorat chirogʻi yonib turibdi yoki nosoz; 5) yuritmaning richagli tizimi shikastlangan; 6) tormozlanish yoʻq; 7) bosimni cheklash klapani nosoz. | |
Toʻxtab turish tormozi, boshqaruv richagi, toʻxtab turish tormozi richagining xrapovik mexanizmi | Tormoz ishga tushirilgan holda qismlarni vizual koʻrikdan oʻtkazish. | 1) Richag shkvoreni yoki xrapovik mexanizmi yeyilgan; 2) richagning notoʻgʻri sozlanganini koʻrsatuvchi erkin yurishi mavjud; 3) boshqa modifikatsiyadagi tormoz elementlari oʻrnatilgan. | |
Kompressor va tizimdagi bosimni rostlash qurilmalari | Tashqi koʻrik oʻtkazish. Dvigatel oʻchirilgan holda bosimning quyi chegarasi signal qurilmasi ishga tushgunga qadar tormoz pedalini bir necha marta toʻliq bosish. Dvigatelni ishga tushirib, havo bosimi meʼyoriy qiymatga yetishi vaqtini oʻlchash. Bosim rostlagichi va saqlagich klapan ishini tekshirish. | 1) Korpus shikastlangan; | ++ |
2) moy chiqarib tashlanadi; 3) saqlagich klapan ishga tushmaydi; 4) tizimdagi bosim meʼyorlarga mos emas; 5) tizimdagi havo bosimining eng kam ruxsat etilgan qiymatga yetish vaqti meʼyoriy qiymatdan oshadi. | |||
Bosimning quyi chegarasi datchiklari (pnevmatik yuritma uchun) | Dvigatel oʻchirilgan holda bosimni datchik ishga tushish chegarasigacha pasaytirish va uning sozligini tekshirish. | 1) Datchik ishga tushmaydi; 2) nazorat chirogʻi nosoz. | |
Ishchi tormoz tizimining tormoz krani, qoʻl tormoz krani, boshqaruv klapanlari, bosim rostlagichlari, havo taqsimlash krani (pnevmatik yuritma uchun) | Tormoz tizimi ishga tushirilgan holda uzellarni tashqi koʻrikdan oʻtkazish, ish rejimida tekshirish. | 1) Uzel mahkamlanishi boʻshashgan; 2) tormoz suyuqligi sizadi; 3) shikastlanish yoki havo sizishi mavjud; 4) belgilanmagan modifikatsiyadagi apparatlar bilan almashtirilgan. | |
Shatakchini tirkama bilan ulash qurilmasi (pnevmatik yuritma uchun) | Ulash qurilmasini ajratish. | 1) Ajratish krani nosoz; 2) ulash kallaklari korpusi yoki zichlagichi shikastlangan; 3) resiver mahkamlanishi boʻshashgan yoki uni oʻrnatish joyi va joylashuvi talabga mos emas; 4) havo sizishi mavjud. | |
Pnevmatik yuritma resiverlari | Tashqi koʻrik, kondensatni toʻkish kranlari sozligini tekshirish. | 1) Resiver shikastlangan, korroziyalangan yoki germetik emas; 2) kondensatni toʻkish krani nosoz; 3) resiver mahkamlanishi boʻshashgan yoki oʻrnatish joyi va joylashuvi talabga mos emas; 4) belgilanmagan modifikatsiyadan foydalanilgan. | |
Tormoz magistrallarining qattiq quvurlari | Tormoz tizimi ishga tushirilgan holda vizual nazorat. | 1) Quvurlar yoki birikmalar germetik emas; 2) shikastlanish yoki korroziya; 3) ishlab chiqaruvchi zavod talablariga mos kelmaydigan quvurlar oʻrnatilgan; 4) belgilanmagan modifikatsiyadagi quvurlardan foydalanilgan. | |
Egiluvchan tormoz shlanglari | Tormoz tizimi ishga tushirilgan holda vizual nazorat. | 1) Tormoz shlanglarida yoriqlar, shikastlanishlar, buralish yoki uzunligi yetarli emas; 2) tormoz shlanglari yoki birikmalari germetik emas; 3) bosim ostida shlanglar shishadi. | |
Shatakchidan avariyaviy ajralganda tirkamani avtomatik tormozlash qurilmasi | Shatakchini tirkama bilan bogʻlovchi tormoz magistrallarini ajratish. | 1) Ajratilganda tirkama tormozlari avtomatik ishga tushmaydi. | |
Pnevmatik yuritmaning germetikligi | Tormoz tizimi boshqaruv organlari erkin holatda turganda 30 ± 1 daqiqa ichida va boshqaruv organlari ishga tushirilgandan keyin 15 ± 0,5 daqiqa ichida tizimdagi havo bosimi pasayishini oʻlchash. Havo bosimining pasayishi harakatsiz ATVda nazorat chiqishlariga yoki ulash kallagiga manometrlar yoxud elektron oʻlchagichlarni ulash orqali nazorat qilinadi. | 1) Tekshiruvlardan kamida birida havo bosimining pasayishi ruxsat etilgan meʼyorlardan oshadi. | ++ |
Tormoz kuchlari rostlagichlari (TKR) | Tormoz tizimi ishga tushirilgan holda detallarni vizual nazorat qilish. TKR chiqishidagi bosimni toʻliq yuklangan va jihozlangan holatga mos pozitsiyalarda oʻlchash (faqat mexanik boshqaruvli ATV uchun). | 1) Richagli mexanizm nosoz yoki notoʻgʻri sozlangan; | + |
2) rostlagich qotib qoladi yoki ishga tushmaydi; 3) konstruksiyada nazarda tutilgan boʻlsa, TKR yoʻq; 4) chiqishdagi bosim meʼyorga mos emas. | |||
Antiblokirovkalash qurilmasi (ABS) | Shatakchi va tirkamalar ABS signal qurilmasi ishini vizual nazorat qilish. | 1) ATV tormozlanganda va uning tezligi (15 ± 1) km/soatdan pastga tushganda signal qurilmasi yonadi; 2) ATV toʻxtagandan keyin signal qurilmasi oʻchmaydi. | |
Motor sekinlashtirgichi (agar konstruksiyada nazarda tutilgan boʻlsa) | Vizual nazorat**. | 1) Patruboklar birikmasi ishonchsiz; 2) tizimda yaqqol nosozlik mavjud. | |
Friksion tormoz qoplamalari, kolodkalar | Vizual nazorat (imkon qadar). | 1) Qoplamalar chegaraviy darajada yeyilgan; | + |
2) moylash materiallari, tormoz suyuqligi va h.k. bilan ifloslangan; 3) “shishalanish” — yuqori harorat taʼsirida qoplama yuzasi tuzilishining oʻzgarishi. | |||
Tormoz barabanlari, tormoz disklari. | Vizual nazorat. | 1) Chegaraviy yeyilish, chuqur tirnalishlar, yoriqlar, uchib ketgan joylar mavjud; 2) baraban yoki disk moylash va boshqa materiallar bilan ifloslangan. | |
Tormoz troslari, tyagalar, richagli mexanizmlar | Ish rejimida tekshirish. | 1) Troslar shikastlangan yoki buralgan; 2) korroziya yoki tros qobigʻi shikastlanishi natijasida trosning qobiq ichida harakatlanishi qiyinlashgan; 3) mexanizm detallari yeyilgan; 4) detallar birikmasi ishonchsiz. | |
Tormoz mexanizmlari yuritmalari (energoakkumulyatorlar yoki gidravlik silindrlarni qoʻshgan holda) | Ish rejimida vizual nazorat. | 1) Yuritma detallarida yoriqlar yoki shikastlanishlar; 2) yuritma germetik emas; 3) yuritma mahkamlanishi boʻshashgan yoki notoʻgʻri oʻrnatilgan; 4) detallar korroziyalangan; 5) tormoz kameralari, silindrlar yoki ishchi porshen shtoklarining yurishi ortib ketgan; 6) changdan himoya qoplamasi shikastlangan. | |
Sekinlashtirish tizimi (agar oʻrnatilgan yoki talab etilsa) | Vizual koʻrik. | 1) Ulash patruboklari yoki qurilma elementlari mahkamlanishi boʻshashgan; 2) tizimda yaqqol nosozlik mavjud. | |
Tormoz xususiyatlarini nazorat qilish | |||
Ishchi tormoz tizimi bilan tormozlanganda ATVning tormoz xususiyatlari a) Yoʻl sinovlari | Nazorat asosan stend sinovlari usulida, zarur jihozlar boʻlmagan holda esa yoʻl sinovlari usulida amalga oshiriladi. Bunda tormoz tizimining vaqt tavsiflari (faqat pnevmatik tormoz yuritmali ATV uchun), koʻrsatuvchi yoki qayd etuvchi deselerometr yordamida tormozlanish samaradorligi va ATVning meʼyoriy harakat yoʻlagi chegarasida tormozlanishdagi turgʻunligi baholanadi. ATV 13,88 m/s (50 km/soat) tezlikkacha tezlashtiriladi, shundan soʻng ATV toʻliq toʻxtagunga qadar ishchi tormoz tizimi bilan shoshilinch tormozlanish amalga oshiriladi. | 1) Tormozlanish samaradorligi belgilangan talablarga mos emas; 2) pnevmatik tormoz yuritmasi yoki tormoz tizimining ishga tushish vaqti ruxsat etilganidan oshadi; | |
3) tormoz disklari deformatsiyasi yoki tormoz barabanlarining ellipsligi tufayli tormoz kuchi tebranadi; | + | ||
4) ATV meʼyoriy harakat yoʻlagi chegarasidan chiqib ketadi; | ++ | ||
5) boshqaruv organidagi kuch meʼyordan oshadi. | ++ | ||
b) Stend sinovlari | Gʻildiraklardagi tormoz kuchlarini tekshirish uchun ATV barcha oʻqlari bilan navbatma-navbat stendga oʻrnatiladi. Oʻq stendga oʻrnatilganda gʻildiraklar bloklangunga yoki boshqaruv organida meʼyoriy kuchga erishilgunga qadar ravon tormozlanish amalga oshiriladi. Sinov davomida barcha gʻildiraklarning tormoz kuchlari, aylantirish kuchlari va tormoz kuchining tebranishlari oʻlchanadi. Agar stendlar nazorat qilinayotgan gʻildiraklarga toʻgʻri keladigan ATV massasini oʻlchashni taʼminlamasa, oldindan vazn oʻlchash qurilmalari yoki ATV massasi haqidagi maʼlumotnoma maʼlumotlaridan foydalaniladi. Soʻng solishtirma tormoz kuchi koʻrsatkichlari va oʻq tormoz kuchlarining nisbiy farqi hisoblanadi. Pnevmatik yuritmali ATV tormoz tizimining ishga tushish vaqtini oʻlchash uchun boshqaruv kranidan eng uzoqdagi oʻq shoshilinch rejimda qoʻshimcha tormozlanadi. | 1) Bir yoki bir nechta gʻildirakda solishtirma tormoz kuchi yetarli emas; | ++ |
2) ATVning solishtirma tormoz kuchi meʼyordan kam; | ++ | ||
3) bir oʻq gʻildiraklari tormoz kuchlari farqi ruxsat etilganidan oshadi; | ++ | ||
4) tormoz kuchini ravon oʻzgartirish imkoni yoʻq; | |||
5) gʻildiraklarni aylantirish kuchlari yoki tormoz kuchi tebranishlari ruxsat etilganidan oshadi; | + | ||
6) tormoz tizimining ishga tushish vaqti ruxsat etilganidan oshadi. | ++ | ||
ATVning zaxira tormoz tizimi bilan tormozlanish samaradorligi | |||
ATV tormozlanish samaradorligi | Nazorat asosan ATVni stendda sinash usulida yoki tormoz xususiyatlarini nazorat qilish usullariga oʻxshash tarzda yoʻl sinovlari usulida amalga oshiriladi. | 1) Solishtirma tormoz kuchi yetarli emas yoki tormoz yoʻlining ruxsat etilgan parametrlari oshgan. 2) Tormoz kuchini ravon oʻzgartirish imkoni yoʻq. | ++ |
Yordamchi tormoz tizimi samaradorligini nazorat qilish | |||
Toʻxtab turish tormoz tizimi samaradorligi | Tekshiruv yoʻlda (25 — 35) km/soat tezlik oraligʻida yordamchi tormoz tizimi bilan tormozlash orqali amalga oshiriladi, bunda dvigatel tirsakli valining aylanish chastotasi ruxsat etilgan qiymatlardan oshmasligini taʼminlaydigan uzatma ulanadi. | 1) Belgilangan tormozlanish samaradorligi taʼminlanmaydi; | ++ |
2) tormoz kuchini bosqichma-bosqich oʻzgartirish imkoni yoʻq; | |||
3) ATV meʼyoriy harakat yoʻlagi chegarasidan chiqadi. | |||
Toʻxtab turish tormozi samaradorligini nazorat qilish | |||
Toʻxtab turish tormoz tizimi samaradorligi | Nazorat mavjud imkoniyatlardan kelib chiqib quyidagi usullardan biri bilan amalga oshiriladi: — toʻxtab turish tormoz tizimini belgilangan tiklikdagi qiyalikda tekshirish; — yoʻl sinovlari usulida; — stend sinovlari usulida. a) Qiyalikda tekshirish. ATV belgilangan qiymatdagi qiyalikka oʻrnatiladi va boshqaruv organida belgilangan kuch bilan toʻxtab turish tormoz tizimi orqali tormozlanadi. b) Yoʻlda yoki stendda tekshirish. Toʻxtab turish tormoz tizimi bilan tormozlanadi va sekinlashish yoki solishtirma tormoz kuchi aniqlanadi. | Toʻxtab turish tormoz tizimi ATVning harakatsiz holatini taʼminlamaydi; | |
1) belgilangan tormozlanish samaradorligi taʼminlanmaydi; | ++ | ||
2) ATVning bir tomonidagi tormoz ishga tushmaydi. | ++ | ||
2. Rul boshqaruvi | |||
Texnik holatni umumiy baholash | |||
Rul gʻildiragi va rul kolonkasi | Rul gʻildiragi holatini vizual tekshirish. Rul gʻildiragini uning oʻqiga toʻgʻri burchak ostida turli tomonlarga va oʻq boʻylab silkitish. Boʻylama va koʻndalang lyuft mavjudligini baholash. Rul kolonkasining egiluvchan birikmalari va sharnirlarida lyuft bor-yoʻqligini hamda ularning holatini vizual tekshirish. | 1) Rul gʻildiragi rul valiga ishonchsiz mahkamlangan; 2) rul gʻildiragining holati qoniqarsiz; 3) rul gʻildiragida oʻq boʻylab yoki koʻndalang lyuft mavjud; 4) egiluvchan birikmalar detallari yeyilgan. | |
Rul mexanizmi va rul yuritmasi | Avtomobilni koʻrik chuquriga oʻrnatish yoki boshqariluvchi gʻildiraklarning yuklangan holatini taʼminlaydigan koʻtargich yordamida koʻtarish; a) rul gʻildiragini soat mili yoʻnalishi boʻyicha va unga qarshi silkitib, rul mexanizmi karteri mahkamlanishini hamda rul yuritmasi detallari va birikmalari holatini vizual baholash; b) boshqariluvchi gʻildiraklarni osib qoʻyib, rul gʻildiragini bir chekkadan ikkinchi chekkagacha aylantirish va rul mexanizmi ishini baholash; v) boshqariluvchi gʻildiraklarni tayanch yuzasiga tushirish (rul gidrokuchaytirgichli avtomobillarda dvigatelni ishga tushirish), rul gʻildiragini bir chekkadan ikkinchi chekkagacha aylantirib, yuritma ishini baholash. | 1) Rul mexanizmi ogʻir aylanadi; 2) rul mexanizmi karteri mahkamlanishi boʻshashgan, tayanch yuzasida yoriqlar bor; 3) shassida rul mexanizmi mahkamlash boltlari teshiklari kengayib ketgan; 4) sharnirlar yeyilgan; 5) mustahkam mahkamlanishi kerak boʻlgan detallar orasida lyuft bor; 6) stoporlash qurilmalari yoʻq; 7) rul yuritmasi qoʻshni uzel yoki detallarga tegadi; 8) boshqariluvchi gʻildiraklar burilish cheklagichlari nosoz; 9) gidrokuchaytirgich tizimidan suyuqlik sizadi; 10) suyuqlik sathi past; 11) gidrokuchaytirgich mexanizmi ishlamaydi. | |
Rul boshqaruvidagi umumiy lyuftni nazorat qilish | |||
Rul boshqaruvidagi umumiy lyuft | Avtomobilning boshqariluvchi gʻildiraklari tayanch yuzasida toʻgʻri chiziqli harakat holatida turishi kerak. Gʻildiraklarni burmasdan rul gʻildiragini soat mili yoʻnalishi boʻyicha va unga qarshi yengil silkitish. Rul boshqaruvidagi umumiy lyuftni oʻlchash. Umumiy lyuftni oʻlchashdagi eng katta ruxsat etilgan xatolik 1° dan oshmasligi kerak. | Rul boshqaruvidagi umumiy lyuft ruxsat etilgan qiymatdan oshadi. | ++ |
3. Koʻrinish imkoniyati | |||
Koʻrish zonasi | Vizual nazorat va maxsus asbob bilan tekshirish. | Haydovchining koʻrish zonasida ATVning old va yon tomonlarini koʻrishni yomonlashtiradigan begona buyumlar mavjud. | |
Old, yon va orqa oynalar | Vizual nazorat va yorugʻlik oʻtkazuvchanligini oʻlchash uchun maxsus asbob bilan tekshirish. | 1) Old oynada yoriqlar mavjud; 2) old, yon va orqa oynalar qoraytirilgan (old oynaning yuqori qismidagi rangli plyonka tasmasi bundan mustasno); 3) oynalarning yorugʻlik oʻtkazuvchanligi meʼyorga mos emas. | |
Old oynani havo bilan puflash va isitish qurilmalari | Ish rejimida tekshirish. | 1) Boshqaruv krani qotib qoladi yoki nosoz; 2) oynaga havo puflanmaydi va u isitilmaydi. | |
Orqani koʻrish koʻzgulari | Vizual koʻrik. | 1) Koʻzgular soni va turi amaldagi talablarga mos emas; | ++ |
2) koʻzguning oʻrnatilgan joyi va joylashuvi amaldagi talablarga mos emas; | |||
3) koʻzgu ishonchsiz mahkamlangan. | + | ||
Oyna tozalagichlar | Vizual nazorat va ish rejimida tekshirish. Elektr yuritmali oyna tozalagichlarni tekshirishda uzoqni yoritish faralari yoqilgan boʻlishi kerak. Dvigatel eng past barqaror aylanishlarda ishlashi lozim. | 1) Oyna tozalagichlar nosoz; 2) oyna tozalagich choʻtkalari yoʻq yoki haddan tashqari yeyilgan; 3) choʻtkalar tozalaydigan zona yetarli emas, oynani tozalash sifati qoniqarsiz; 4) choʻtkalar harakatining maksimal chastotasi meʼyordan kam. | ++ |
Oyna yuvgichlar | Vizual nazorat va ish rejimida tekshirish. | 1) Oyna yuvgichlar nosoz; 2) soplodan chiqqan suyuqlik oyna tozalagich tozalaydigan zonaga tushmaydi. | |
4. Tashqi yoritish asboblari | |||
Faralar | | | |
a) Holati va ishlashi | Vizual nazorat, faralarning ishlashi va yorugʻlik kuchini tekshirish. | 1) Choʻgʻlanma lampalar kuygan; 2) faralar amaldagi talablarga mos emas; 3) qaytargichlar korroziyalangan yoki ifloslangan; 4) fara oynasi teshib shikastlangan; 5) faralar ishonchsiz mahkamlangan; 6) faralarda begona moddalar (suyuqliklar) mavjud. | |
b) Sozlash | Faralar yaqin va uzoq yorugʻlik nurlarining gorizontal va vertikal yoʻnalishini fara yorugʻligi yoʻnalishini aniqlash asbobi yoki maxsus belgilab qoʻyilgan ekran yordamida aniqlash. | Fara yorugʻlik nurining yoʻnalishi amaldagi talablarga mos emas. | ++ |
v) Almashtirib ulash | Vizual nazorat va ishlashini tekshirish. | 1) Yorugʻlik almashtirgichi nosoz; 2) uzoq yorugʻlik nazorat chirogʻi yonmaydi; 3) bir vaqtda yoqilishi mumkin boʻlgan tashqi chiroqlar kombinatsiyasi talablarga mos emas. | ++ |
Burilish koʻrsatkichlari | Vizual nazorat va maxsus asbob bilan tekshirish. | 1) Choʻgʻlanma lampalar nosoz; | |
2) yorugʻlik tarqatgichlar shikastlangan; | |||
3) mahkamlanishi ishonchsiz; | |||
4) joylashuvi, rangi yoki yorugʻlik kuchi talablarga mos emas; | ++ | ||
5) miltillash chastotasi talablarga mos emas; | |||
6) avariya signalizatsiyasi ishlamaydi. | ++ | ||
Podfarniklar, orqa gabarit chiroqlari, stop-signallar, yon signal chiroqlari, orqaga yurish chiroqlari, orqa davlat raqami belgisini yoritish. | Vizual nazorat va maxsus asbob bilan tekshirish. | 1) Choʻgʻlanma lampalar nosoz; 2) fonarlar ishonchsiz mahkamlangan; 3) yorugʻlik tarqatgichlar shikastlangan; 4) rang, holat yoki yorugʻlik kuchi talablarga mos emas; | |
5) yorugʻlik tarqatgich yoki lampada yorugʻlik kuchini kamaytiradigan yoki rangini oʻzgartiradigan moddalar mavjud. | ++ | ||
Old tumanga qarshi faralar va orqa tumanga qarshi fonarlar | Vizual nazorat va maxsus asbob bilan tekshirish. | 1) Choʻgʻlanma lampalar nosoz; 2) yorugʻlik tarqatgichlar nosoz; 3) qaytargichlar korroziyalangan; 4) faralar ishonchsiz mahkamlangan; | |
5) faralarni oʻrnatish yoki ularning kommutatsiyasi talablarga mos emas. | ++ | ||
Yorugʻlik qaytargichlar, yon qaytargichlar, orqa tanish belgisi markirovkasi. | Vizual nazorat. | 1) Mahkamlanishi ishonchsiz; 2) qaytargichlar shikastlangan; | |
3) joylashuvi yoki rangi talablarga mos emas. | + | ||
5. Elektr uskunalari | |||
Akkumulyator batareyasi | Vizual nazorat. | 1) Mahkamlanishi ishonchsiz; 2) elektrolit sizishi; 3) massa oʻchirgichi yoʻq (agar konstruksiyada nazarda tutilgan boʻlsa). | |
Elektr simlari | Vizual nazorat. ATV koʻrik chuquriga oʻrnatiladi yoki koʻtarish mexanizmi yordamida koʻtariladi. | 1) Mahkamlanishi ishonchsiz; 2) izolyatsiya yeyilgan yoki shikastlangan. | |
Tortuvchi va tirkama (yarimtirkama) oʻrtasidagi elektr birikmalari | Vizual nazorat. | 1) Rozetka shikastlangan yoki yoʻq; 2) izolyatsiya shikastlangan. | |
6. Oʻqlar, gʻildiraklar, shinalar | |||
Oʻqlar, oʻq balkalari | Vizual nazorat. | 1) Oʻqda yoriqlar yoki deformatsiya; 2) oʻq transport vositasiga ishonchsiz mahkamlangan. | |
Burilish sapfalari, kulaklar | Vizual nazorat, osib qoʻyilgan gʻildirakni vertikal va yon yoʻnalishlarda silkitish orqali tayanchlardagi lyuftni tekshirish. | 1) Burilish sapfasida yoriq yoki deformatsiya; 2) vtulkalar yoki sharli tayanchlar yeyilgan; 3) shkvoren oʻq vilkasiga boʻsh mahkamlangan. | |
Gʻildiraklar | Har bir gʻildirakning ikki tomonini vizual nazorat qilish, bunda ATV koʻrik chuquriga yoki koʻtargichga oʻrnatiladi. Gʻildirak disklari va obodlarini mahkamlash boltli birikmalari hamda detallarini urib koʻrish. | 1) Gʻildirakni mahkamlash gayka yoki boltlari yoʻq yoki boʻshashgan; 2) obod yoki diskda yoriqlar yoki payvandlash nuqsonlari bor; 3) obodda chuqur botiqlar bor; 4) qulf halqalari ishonchsiz oʻrnatilgan; 5) gʻildirak sezilarli qiyshaygan. | |
Shinalar | Shinalardagi bosimni oʻlchash. Nazorat shina manometrlari bilan amalga oshiriladi. Barcha shinalarni tashqi koʻrikdan oʻtkazish, gʻildiraklar koʻtarish mexanizmi yordamida osib qoʻyilishi kerak. Shina protektorining qoldiq balandligini maxsus shablonlar, asboblar yoki chizgʻich yordamida oʻlchash. | 1) Shinalar yuk koʻtarish qobiliyati yoki tezlik tavsifi boʻyicha mos emas; 2) bir oʻqqa oʻrnatilgan yoki qoʻshaloq gʻildirak tarkibidagi shinalarning oʻlchami, turi, konstruksiyasi yoki protektor naqshi turlicha; 3) shina shikastlangan yoki kesilgan; 4) shinalardagi bosim meʼyoriy qiymatlarga mos emas; 5) shina protektorining qoldiq balandligi ruxsat etilgan meʼyordan kam; | |
6) yengil avtomobillar va avtobuslarning old oʻqlarida protektori tiklangan yoki mahalliy shikastlari taʼmirlangan shinalar mavjud; | + | ||
7) shina yuzasi ATVning boshqa elementlariga ishqalanadi. | ++ | ||
7. Osma | |||
Ressoralar, prujinalar, pnevmoballonlar | Tashqi koʻrik. | 1) Uzel shassi, oʻq yoki osma elementlariga ishonchsiz mahkamlangan; 2) shikastlanishlar yoki yoriqlar; 3) pnevmoballon germetik emas. | |
Amortizatorlar | Tashqi koʻrik, imkon boʻlsa maxsus jihoz yordamida ishlashini tekshirish. | 1) Amortizator ishonchsiz mahkamlangan; 2) amortizator shikastlangan yoki sizadi. | |
Osmaning yoʻnaltiruvchi apparati | Vizual nazorat. | 1) Detallar ishonchsiz mahkamlangan; 2) detallarda shikastlanish yoki yoriqlar mavjud. | |
Sharnirli birikmalar | Vizual nazorat. | 1) Saylentblok vtulkalari, sharli tayanchlar yeyilgan; 2) sharli tayanchlarda changdan himoya gʻilofi yoʻq yoki shikastlangan. | |
8. Shassi | |||
Rama, kuzovning yuk koʻtaruvchi elementlari | Vizual nazorat. | 1) Rama yoki yuk koʻtaruvchi elementlarda yoriqlar yoki deformatsiya; 2) birikmalar ishonchsiz; 3) mustahkamlikni pasaytiruvchi korroziya. | |
Bamperlar, yon himoya va orqa qaytishga qarshi qurilma | Vizual nazorat. | 1) Jarohatga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan ishonchsiz mahkamlanish yoki shikastlanish; 2) yon himoya yoki orqa qaytishga qarshi qurilmalar amaldagi talablarga mos emas. | |
Zaxira gʻildirak kronshteyni | Vizual nazorat. | 1) Kronshteynda yoriqlar yoki deformatsiya; 2) zaxira gʻildirak ishonchsiz mahkamlangan. | |
Tirkash qurilmalari | Yeyilish darajasi va saqlagich qurilmalar mavjudligini aniqlash maqsadida vizual nazorat. | 1) Detallar chegaraviy darajada yeyilgan; 2) tirkash qurilmasi ramaga ishonchsiz mahkamlangan; 3) saqlagich qurilmalar yoʻq yoki nosoz. | ++ |
Kardan vali | Vizual nazorat. | 1) Mahkamlash detallari boʻshashgan yoki yoʻq; 2) kardan vali shikastlangan yoki egilgan; 3) transmissiyaning himoya elementlari yoʻq yoki shikastlangan; 4) kardan vali podshipniklari yeyilgan. | |
Yarimtirkamalarning tayanch qurilmalari | Vizual nazorat, tayanchlarni koʻtarish, tushirish va mahkamlash mexanizmlari ishlash qobiliyatini tekshirish. | 1) Mahkamlash detallari boʻshashgan yoki yoʻq; 2) tayanchlarni koʻtarish va tushirish mexanizmi qotib qoladi; 3) ATV harakatlanganda tayanchlar oʻz-oʻzidan tushib ketadi. | |
9. Kabina va kuzov | |||
Umumiy holati va oʻrnatilishi | Vizual nazorat. | 1) Jarohatga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan, mustahkam mahkamlanmagan yoki shikastlangan kuzov paneli; 2) kuzov ustunlarida yoriqlar; 3) salon germetik emas, motor boʻlimi yoki dvigatel chiqarish tizimidan gazlar kirishi mumkin; 4) kuzov yoki kabina ramaga ishonchsiz yoki geometrik jihatdan notoʻgʻri mahkamlangan; 5) kuzovning yuk koʻtaruvchi elementlari korroziyalangan; 6) yuk kuzovi bortlari qulflari nosoz. | |
Eshiklar va eshik qulflari | Vizual nazorat. | 1) Eshik yomon ochiladi yoki yopiladi; 2) eshik yopiq holatda turmaydi; 3) eshik ilgaklari va qulflari yeyilgan. | |
Pol qoplamasi | Koʻrik chuqurida vizual nazorat. | Pol qattiq yeyilgan yoki ishonchsiz mahkamlangan. | |
Oʻrindiqlar | Vizual nazorat. | 1) Haydovchi oʻrindigʻi yomon mahkamlangan, kreslo holatini sozlash mexanizmi ishlamaydi; 2) yoʻlovchi oʻrindiqlari nosoz yoki ishonchsiz mahkamlangan. | |
Kabina zinapoyalari | Vizual nazorat. | Zinapoyalar ishonchsiz mahkamlangan yoki ularning holati jarohatga sabab boʻlishi mumkin. | |
Loy toʻsgichlar | Vizual nazorat. | 1) Yoʻq yoki yomon mahkamlangan; 2) loy toʻsgich bilan gʻildirak orasidagi masofa yetarli emas. | |
10. Atrof-muhitga taʼsir bilan bogʻliq dvigatellar va tizimlar | |||
Ishlatilgan gazlar. Uchqun bilan oʻt oldiriladigan dvigatellar (benzinli, gazli) | Amaldagi talablarga muvofiq ishlatilgan gazlardagi zaharli moddalar miqdorini oʻlchash. | 1) Ishlatilgan gazlarning har qanday zaharli komponenti eng yuqori ruxsat etilgan meʼyordan oshgan; 2) ishlatilgan gazlar zaharliligini kamaytirish jihozi nosoz. | |
Siqilishdan oʻt oladigan dvigatellar (dizel) | Ishlatilgan gazlarning tutunlashishini oʻlchash. | Ishlatilgan gazlarning tutunlashishi ruxsat etilgan meʼyorlardan oshadi. | |
Yoqilgʻi baki, quvurlar va yoqilgʻi apparaturasi | Vizual nazorat. | 1) Bak yoki quvurlar ishonchsiz mahkamlangan yoki shikastlangan; 2) quyish boʻgʻzi qopqogʻi germetik emas yoki yoʻq; 3) bakdan, birikmalardan yoki yoqilgʻi apparaturasi qurilmalaridan yoqilgʻi sizadi; 4) gaz apparaturasiga qoʻyiladigan talablarga rioya qilinmaydi. | |
Chiqarish quvurlari va soʻndirgichlar | Vizual nazorat. | 1) Chiqarish tizimi ishonchsiz mahkamlangan, quvur birikmalari va soʻndirgichlar germetik emas; 2) chiqindi gazlar kabina yoki yoʻlovchilar saloniga kiradi. | |
11. Boshqa uskunalar | |||
Xavfsizlik kamarlari | Vizual nazorat. | 1) Xavfsizlik kamarlari yoʻq yoki shikastlangan; 2) kamarning inersion mexanizmi nosoz. | |
Oʻt oʻchirgich | Vizual nazorat. | 1) Yoʻq yoki oʻt oʻchirgichlar soni talablarga mos emas; 2) plomba yoʻq yoki yaroqlilik muddati oʻtgan. | |
Avariya holatida toʻxtash belgisi | Vizual nazorat. | Yoʻq yoki talablarga mos emas. | |
Birinchi tibbiy yordam koʻrsatish aptechkasi | Vizual nazorat. | Yoʻq yoki talablarga mos emas. | |
Tovushli signalizatsiya tizimi | Vizual nazorat va ishlashini tekshirish. | 1) Tovush signali ishlamaydi; 2) boshqaruv organi aniq ishlamaydi. | |
Spidometr | Yoʻl sinovida tekshirish. | 1) Ishlamaydi; 2) yoritgichi nosoz. | |
Taxograf (agar ATVga oʻrnatish normativ hujjatlarda nazarda tutilgan boʻlsa) | Vizual nazorat. | 1) Taxograf ishlamaydi; 2) plombalar yoʻq yoki buzilgan; 3) kalibrlash tablichkasi yoʻq yoki navbatdagi nazorat muddati oʻtgan; 4) uning ishiga aralashilganlik belgilari mavjud. | |
12. Avtobuslar uchun qoʻshimcha nazorat | |||
Eshiklar | Vizual nazorat, ishlashini tekshirish. | 1) Nosoz yoki qattiq yeyilgan; 2) eshiklarni avariyaviy ochish tizimi ishlamaydi. | |
Avariyaviy chiqishlar | Vizual nazorat, ishlashini tekshirish. | 1) Nosoz; 2) markirovka yoʻq yoki oʻqib boʻlmaydi. | |
Yoʻlovchilar oʻrindiqlari | Yoʻlovchilar oʻrindiqlari. | 1) Oʻrindiqlar nosoz yoki ishonchsiz mahkamlangan; 2) oʻrindiqlarning konstruksiyasi yoki joylashuvi oʻzgartirilgan; 3) yigʻiladigan oʻrindiqni mahkamlash mexanizmi ishlamaydi. | |
Haydovchi oʻrindigʻi (qoʻshimcha talablar) | Vizual koʻrik. | 1) Quyoshdan himoya soyaboni yoki koʻzni qamashtirishga qarshi filtr kabi maxsus moslamalar nosoz; 2) haydovchining himoyasi ishonchsiz. | |
Yoʻlaklar, tik turgan yoʻlovchilar uchun joylar | Vizual nazorat. | 1) Tutqichlar shikastlangan yoki ishonchsiz mahkamlangan; 2) polning holati qoniqarsiz. | |
Zinalar va pogʻonalar | Vizual nazorat. | Yeyilgan holat. | |
Ventilyatsiya tizimi | Vizual koʻrik va ishlashini tekshirish. | Nosoz ishlaydi. | |
Ichki yoritish qurilmalari va yoʻnalish koʻrsatilgan tablichka | Vizual koʻrik va ishlashini tekshirish. | Qurilma nosoz yoki amaldagi talablarga mos emas. | |
Yoʻlovchilar uchun aloqa tizimi | Vizual koʻrik. | 1) Signal shikastlangan; 2) toʻxtashni talab qilish signali yoki haydovchi uchun ogohlantirish qurilmasi shikastlangan. | |