Ҳужжатга таклиф юбориш
Аудиони тинглаш
Ҳужжат элементидан ҳавола олиш«ТАСДИҚЛАЙМАН»
Ўзбекистон Республикаси Давлат бош санитар врачи Б.И. НИЁЗМАТОВ 2007 йил 10 апрель, 0229-07-сон
Ўзбекистон Республикаси Давлат бош санитар врачи Б.И. НИЁЗМАТОВ 2007 йил 10 апрель, 0229-07-сон
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЎзбекистон Республикасининг санитария қоидалари ва меъёрлари, гигиена нормативлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМеханика цехлари учун гигиеник талаблар (металларга кесиш орқали ишлов бериш)
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.1. Ушбу Санитария қоидалари халқ хўжалигининг барча тармоқларидаги янги механика цехларини лойиҳалашда, мавжудларини қайта қуриш ва улардан фойдаланишда мажбурийдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.2. Ушбу Қоидаларда кўзда тутилган талаблар янги лойиҳаланаётган ва фаолият юритаётган корхоналарда тасдиқланган кундан бошлаб амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.3. Механика цехларида ишловчиларнинг соғлиғини муҳофаза қилиш ва санитария талабларини тартибга солиш бўйича амалдаги тармоқ стандартлари, қоидалари ва бошқа идоравий ҳужжатлар ушбу Қоидалар тасдиқланган кундан бошлаб бир йил ичида уларга мувофиқлаштириши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1.4. Ушбу Қоидаларнинг бажарилиши учун жавобгарлик металл кесувчи дастгоҳлар ва металларга кесиб ишлов бериш технологик жараёнларини ишлаб чиқувчилар, металл кесувчи ускуналардан фойдаланувчи корхона ва ташкилотлар раҳбарлари зиммасига юкланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2. ҲУДУДЛАРНИНГ БОШ РЕЖАЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.1. Механика цехларини атмосферага буғ, газлар (аэрозоллар) чиқарадиган ишлаб чиқариш жараёнлари бўлган бино ва иншоотларга, очиқ қурилмаларга нисбатан устун йўналишдаги шамоллар учун шамол эсадиган томондан жойлаштириш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2.2. Сув ҳавзаларининг юза оқова сувлари билан ифлосланишининг олдини олиш мақсадида завод ва саноат узели ҳудудида мойлаш-совитиш суюқликлари (МСС) ва техник мойлаш материаллари (ТМ) қўлланилган ҳолда ишлайдиган дастгоҳлардан ҳосил бўлган қириндиларни ташиш, йиғиш ва қайта ишлаш учун махсус жойлар назарда тутилиши лозим. Бу майдонлар тупроқни ифлослантирмайдиган қопламага, сел оқимларига ва мой ушлагичларга эга бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3. ИШЛАБ ЧИҚАРИШ БИНО ВА ИНШООТЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.1. Ишлаб чиқариш бинолари ва хоналарининг ҳажмий-режавий ечимлари саноат корхоналарини лойиҳалашнинг санитария меъёрлари талабларига тўлиқ жавоб бериши керак. Хоналар майдони ҳар бир ишчи учун камида 4,5 м², хона ҳажми эса камида 15 м³ бўлиши лозим. Бунда ускуналар ва коммуникациялар, шу жумладан ўтиш жойлари ва йўллар эгаллайдиган майдон ва ҳажмлар чегириб ташланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.2. Полларни қуриш учун иссиқлик ўзлаштириш коэффициенти 6 ккал/м²·соат дан ошмайдиган ёғ ва намликка чидамли материаллар қўлланилиши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.3. МСС ва ТМ ишчи эритмаларини тайёрлаш хоналари «Совитиш-мойлаш суюқликлари ва технологик мойлар билан ишлашда санитария қоидалари» талабларига тўлиқ мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.4. Механика цехларининг чанг ва шовқин чиқиши билан боғлиқ бўлган чархлаш участкалари бошқа участкалардан алоҳида ажратилган ҳолда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3.5. Ишлаб чиқариш хоналарининг санитария ҳолатини таъминлаш мойлар, совутувчи-мойлаш суюқликлари ва техник суюқликлар билан ифлосланган полларни ҳар куни нам латта билан артиш ва ҳар ҳафта ювиш, шунингдек ҳар чоракда ёритиш қурилмалари ва ойналарни фойдаланишга рухсат этилган ювиш воситалари ёрдамида тозалашни ўз ичига олиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4. ТЕХНОЛОГИК ЖАРАЁН ВА УСКУНАЛАРГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1. Умумий талаблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.1. Механика цехларининг ишлаб чиқариш жараёнлари ва жиҳозлари ходимларнинг хавфсизлигини ва соғлом меҳнат шароитларини таъминлаши лозим. Бу борадаги аниқ масалаларни ҳал этиш учун «Технологик жараёнларни ташкил этишнинг санитария қоидалари ва ишлаб чиқариш ускуналарига қўйиладиган гигиеник талаблар»га амал қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.2. Мавжуд технологик жараёнлар ва ускуналарни лойиҳалаш ва модернизация қилишда ходимларга таъсир қилувчи шовқинни «Иш жойларида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария меъёрлари»га мувофиқ рухсат этилган қийматлардан ошмайдиган даражагача пасайтириш усуллари ва воситаларидан фойдаланиш лозим. Бунда шовқин пайдо бўлиш манбалари ва тарқалиш йўлларида уни камайтирувчи жамоавий ҳимоя воситаларини қўллаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.3. Ишлаётган ускуналарда кесувчи асбоблар, буюмларни пуфлаш ва дастгоҳларни тозалаш учун сиқилган ҳавони қўллашга фақат зарур ҳолларда, пневмотизимдаги босим 1,5 атмосферадан ошмаганда рухсат этилади. Янги ускуналарда буюмларни (деталларни) сиқилган ҳаво билан пуфлашни лойиҳалаш фақат маҳаллий сўриш вентиляцияси ўрнатилган махсус камераларда (шкафларда) амалга оширилиши мумкин. Буюмларни пневмотранспортда ташишга фақат шовқин бўйича меъёрларнинг бажарилишини таъминлайдиган ҳаво чиқариш сўндиргичлари мавжуд бўлганда йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.4 Мойлаш-совитиш суюқликларини (МСС) сақлаш, ташиш, тайёрлаш, қўллаш, сифатини назорат қилиш, алмаштириш даврийлиги, қайта ишлаш ва йўқ қилиш « Мойлаш-совитиш суюқликлари ва технологик мойлар билан ишлашда санитария қоидалари» талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.5. Иш ўринлари ва дастгоҳлардан қириндиларни механизациялаштирилган усулда олиб ташлаш керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.6. Иш хоналари ҳавосига зарарли моддалар ажратиб чиқарувчи технологик операциялар бажариладиган дастгоҳлар маҳаллий сўрғичлар билан жиҳозланган ҳимоя қопламалари билан таъминланиши лозим. Дастгоҳ паспортида меъёрий талабларни таъминлайдиган вентиляция параметрлари ҳақидаги маълумотлар бўлиши шарт; қоплама остидаги зарурий сийракланиш, тегишли режимларда сўриб олинадиган ҳаво ҳажми кўрсатилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.7. Абразив асбоблар билан ишлайдиган дастгоҳларнинг индивидуал чангсизлантирувчи қурилмалари ҳавони максимал даражада самарали тозалашни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.8. МСС қўлланиладиган дастгоҳлар «МСС ва ТС билан ишлашда санитария қоидалари» талабларига мувофиқ жиҳозланиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.9. Қўлда ишлайдиган кўчма тозалаш машиналари билан ишлашда абразив чангнинг тарқалишини олдини олиш (қопламалар, сўрғичлар) ҳамда ишчиларни шовқин ва тебраниш таъсиридан ҳимоя қилиш (шахсий ҳимоя воситалари) чоралари кўрилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.10. Деталларни ювиш машиналарида ювиш ва уларни пуфлаш камерасига узатиш жараёни тўлиқ механизациялаштирилган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.1.11. Ювиш воситалари сифатида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланган тартибда тасдиқланган моддалар қўлланилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2. Эргономик талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.1. Янги механика цехларини лойиҳалашда ва амалдагиларини қайта қуриш чоғида саноат ускуналари ва иш ўринларини ташкил этишга қўйиладиган эргономик талабларга риоя қилиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.2. Ускуналар конструкцияси ва иш ўринлари ташкили ишчиларнинг узоқ вақт (иш вақтининг 25% дан ортиқ) гавдани 30° дан кўпроқ эгиб, мажбурий иш ҳолатида бўлишини истисно этиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.3. Ишлаб чиқариш ускуналарининг технологик жараёни ва конструкцияси статик ва динамик мушак кучланишларини алмаштириб туриш имкониятини таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.4. Дастгоҳ ускуналарида ишлашда меҳнат оғирлигини камайтириш мақсадида сермеҳнат жараёнларни механизациялаш, оғир заготовкалар ва турли дастгоҳ мосламаларини кўчириш воситаларини кўзда тутиш лозим. Дастгоҳчи қўлда кўтарадиган ва силжитадиган юкнинг (заготовка, мослама ва бошқалар) оғирлиги эркаклар учун 15 кг дан, аёллар учун эса 6 кг дан ошмаслиги керак. Бу оғир юкларни кўтариш ва силжитиш доимий равишда, бутун иш сменаси давомида, аёллар учун қўлда оғир юкларни кўтариш ва силжитишда йўл қўйиладиган чегаравий юкламалар меъёрларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.2.5. Технологик жараённинг боришини узоқ вақт кузатиш зарур бўлганда, станокчининг тик туриб ишлашга мўлжалланган иш ўрни ёрдамчи иш ўриндиқ (стул, қайриладиган ўриндиқ ва бошқалар) билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3. Бошқарув органлари ва ахборотни акс эттириш воситаларига қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.1. Бошқарув органлари ва ахборотни акс эттириш воситалари «Ахборотни акс эттириш воситаларидан фойдаланувчиларнинг ягона санитария меъёрлари ва қоидалари»га мувофиқ технологик ускуналарда уларнинг функционал вазифаси, аҳамияти ва фойдаланиш частотасини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.2. Тугмаларнинг пастки қатори 700 мм дан кам бўлмаган ва 900 мм дан кўп бўлмаган баландликда жойлашган дастгоҳ ускуналарини бошқариш пультлари вертикал текисликка нисбатан 30 — 46° қияликка эга бўлиши керак. Тугмалар сони 5 тадан ошмайдиган пультлар учун ишчи юзанинг вертикал жойлашишига рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.3.3. Бошқарув органларига қўлланиладиган кучлар миқдори ҳаракатланиш усули ва фойдаланиш частотасига қараб белгиланади ҳамда амалдаги меъёрий ҳужжатларга мос бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4. Ташкилий-техник жиҳозларга қўйиладиган талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.1. Иш жойининг ташкилий-техник жиҳозлари эргономика, техник эстетика, меҳнат хавфсизлиги талабларига, амалдаги стандартларга, техник шартларга ва ушбу Санитария қоидаларига тўлиқ жавоб бериши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.2. Иш ўрнидаги стеллажлар ва асбоб-ускуна жавонларининг жойлашуви ишчи ҳаракатларни бажаришга, жиҳозлардан фойдаланиш ва уларга техник хизмат кўрсатиш жараёнида ходимларнинг эркин ҳаракатланишига халақит бермаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.4.3. Стеллажлар ва асбоб-ускуна жавонларининг тузилиши содда бўлиши ва уларнинг барқарорлигини таъминлаши зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5. Меҳнат ва дам олиш тартибига қўйиладиган физиологик талаблар.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5.1. Дастгоҳ операторларининг иш қобилиятини смена давомида оптимал даражада сақлаш мақсадида оқилона меҳнат ва дам олиш тартиби ўрнатилади. Иш ва дам олиш даврларининг алмашиб туриши меҳнат хусусияти, унинг оғирлиги ва зўриқиши, ишлаб чиқариш шароитлари ҳамда чарчоқнинг ривожланиш даражасига қараб белгиланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5.2. Меҳнат ва дам олишнинг оқилона тартиби меҳнатнинг оғирлиги ва зўриқиши даражасига, шунингдек, иш жойидаги меҳнат шароитларига қараб белгиланади. Тушлик танаффуси смена бошланганидан 3,0 — 4,0 соат ўтгач, 45 — 60 дақиқа давомийликда тайинланади. Смена давомида иккита танаффус назарда тутилиши тавсия этилади: биринчиси — смена бошланганидан 2,0 — 2,5 соат ўтгач, 5 дақиқа давомийликда, иккинчиси — смена тугашидан 1,5 — 2,0 соат олдин, 10 дақиқа давомийликда. Тик туриб ишланганда биринчи танаффус пассив дам олиш учун, иккинчи танаффус эса махсус гимнастика машқлари мажмуасини бажариш учун фойдаланилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5.3. Барча турдаги ишларда дам олиш учун микропаузалар (20 — 40 сония) кўзда тутилиши лозим. Микропаузалар иш вақтининг асосий қисми ҳисобланиб, меҳнат меъёрларига киритилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш4.5.4. Дам олиш шароитларини оптималлаштириш учун махсус хоналар ва психофизиологик бўшашиш хоналари назарда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5. ДАСТЛАБКИ МАТЕРИАЛЛАР, ТАЙЁР МАҲСУЛОТЛАР ВА ИШЛАБ ЧИҚАРИШ ЧИҚИНДИЛАРИНИ САҚЛАШ ВА ТАШИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.1. Ишлаб чиқариш материаллари, технологик суюқликлар ва бошқа кимёвий маҳсулотларни цехга етказиб бериш ва сақлаш жароҳатланиш, жисмоний зўриқиш, тана ва махсус кийим, хоналар ва ҳавонинг ифлосланиши хавфини истисно этиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.2. Кучли заҳарли хусусиятларга эга бўлган материалларга (бериллий, магний қотишмалари, қўрғошинли бронзалар ва бошқалар) ишлов бериш участкаларида дастгоҳларни юклаш учун автоматик манипуляторлар ёки саноат роботларидан фойдаланиш мажбурийдир.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.3. Магний қотишмаларининг қириндилари ва чанглари ёпиқ металл идишларда сақланиши шарт. Махсус хоналар мавжуд бўлган ҳолларда магний қотишмаларининг қиринди ва чангларини очиқ идишларда сақлашга рухсат этилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.4. Тоза ва ишлатилган артиш материаллари (латталар, эски матолар ва бошқалар) зич ёпиладиган металл идишларда, махсус ажратилган жойларда алоҳида сақланиши лозим. Ишлатилган артиш материаллари тўпланиб қолганда, аммо ҳар сменада камида бир марта, идиш тозаланиши керак. Артиш материаллари етарли миқдорда берилиши ва тери учун хавфсиз бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш5.5. Цехларда заготовкалар ва деталларни сақлаш учун стеллажлар, устунлар, столлар ва кўтариш-ташиш воситалари билан жиҳозланган махсус майдончалар ажратилиши лозим. Дастгоҳлар ва иш ўринлари ёнидаги материаллар, заготовкалар ва маҳсулотлар полдан баландлиги 1700 мм дан ошмайдиган стеллажларга жойлаштирилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6. ИСИТИШ ВА ШАМОЛЛАТИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.1. Механика цехларининг ишлаб чиқариш хоналарини иситиш ва шамоллатиш тизимларини лойиҳалаш ушбу Қоидалар талабларига тўлиқ мувофиқ бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.2. Механика цехларининг иситиш ва шамоллатиш тизимларини лойиҳалашда асосий зарарли ишлаб чиқариш омиллари сифатида металларни дастгоҳларда кесиш ва силлиқлаш жараёнида ҳосил бўладиган аэрозоллар, мойлаш-совитиш суюқликлари (МСС) ва технологик мойлар (ТМ) буғлари, абразив ва металл чанглари ҳисобга олиниши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.3. Иситиш ва шамоллатиш тизимлари ишлаб чиқариш хоналарининг иш зонасида ГОСТ «Иш зонаси ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиена талаблари»га мувофиқ ҳавода зарарли моддалар миқдорини таъминлаши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.4. Ҳаво муҳитининг микроиқлим кўрсаткичлари ишнинг тегишли оғирлик тоифасида рухсат этилган ҳарорат оралиғи учун «Ишлаб чиқариш хоналари микроиқлимининг санитария меъёрлари» талабларига тўлиқ мос келиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.5. Механик цехларни иситишни, одатда, ҳаво билан, келувчи вентиляция тизими билан биргаликда лойиҳалаш керак. Навбатчи иситиш тизимини сув ва буғ билан ишлайдиган иситиш қурилмалари билан таъминлаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.6. Механика цехларида келувчи ҳавони тўпланган турбулент оқимлар билан тарқатишга йўл қўйилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.7. Дастгоҳлардан қуруқ чанг ва мойлаш-совитиш суюқлиги (МСС) аэрозолини чиқариб ташлайдиган маҳаллий сўриш тизимлари алоҳида-алоҳида бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.8. МСС буғларини чиқариб ташлайдиган маҳаллий сўриш тизимларининг ҳаво қувурлари дренаж мосламалари билан жиҳозланиши, аэрозоллар ва мой буғлари ўтадиган ҳаво қувурлари эса ёнғин хавфсизлиги талабларини инобатга олган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.9. Дастгоҳлардан аэрозол ва мой буғларини, қуруқ ва нам чангларни чиқариб ташлайдиган маҳаллий сўриш тизимлари ҳавони атмосферага чиқаришдан олдин тозалаш қурилмалари билан жиҳозланиши шарт. Чархлаш дастгоҳлари учун қайта айланма чангсизлантирувчи агрегатлардан (ЗИЛ-900 туридаги) фойдаланиш мумкин.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш6.10. Маҳаллий ва умумий алмашинув вентиляция тизимларининг ишлашини назорат қилиш корхоналарнинг тегишли хизматлари ҳамда ихтисослаштирилган созлаш ташкилотлари томонидан амалга оширилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7. СУНЪИЙ ЁРИТИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.1. Ёритиш қурилмаларини лойиҳалаш, ўрнатиш ва улардан фойдаланиш «Табиий ва сунъий ёритиш. Лойиҳалаш меъёрлари» ҚМҚ талабларига мувофиқ амалга оширилади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.2. Одамлар доимий равишда бўладиган хоналарнинг умумий сунъий ёритилиши газ-разрядли ёруғлик манбалари ёрдамида таъминланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.3. Металл кесиш дастгоҳларида ишлар бажарилаётганда комбинациялашган ёритиш тизимини қўллаш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.4. Ялтироқ металл юзалар билан аниқ ишлар бажаришда маҳаллий ёритиш учун ёруғлик тарқатгичлар билан жиҳозланган чироқлар ҳамда КЧ ва СОЧ туридаги люминессент лампалардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.5. Корхоналарнинг ишлаб чиқариш хоналаридаги иш юзаларининг ёритилганлик даражаси 3-иловада келтирилган қийматлардан кам бўлмаслиги шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.6. Кўприкли кранлар чўғланма лампалардан фойдаланган ҳолда кран ости ёритиш қурилмалари билан жиҳозланиши керак. Бу қурилмалар соя зонасида умумий ёритишдан меъёрланган даражадан кам бўлмаган, кранлар соя туширадиган зоналарда эса 150 лк дан ортиқ бўлмаган ёритилганликни таъминлаши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.7. Ишлаб чиқариш хоналаридаги умумий ёритиш чироқларининг кўзни қамаштирувчи таъсирини чеклаш учун (қабул қилинган ёритиш тизимидан қатъи назар) кўзни қамаштириш кўрсаткичи Р 3-иловада келтирилган қийматдан юқори бўлмаслиги керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.8. Бир хонада турли аниқликдаги ишлар бажарилганда, улар учун пульсация коэффициенти ва кўзни қамаштириш кўрсаткичининг турли қийматлари белгиланган бўлса, бунда энг аниқ ишлар хона умумий майдонининг камида 25 фоизида бажарилса, ушбу кўрсаткичларнинг энг паст белгиланган қийматлари қабул қилинади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш7.9. Металл кесувчи дастгоҳларда ишлар бажариладиган хоналарда ёруғлик туйнуклари йилига камида 2 марта, ёритгичлар эса камида 4 марта тозаланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8. ТАЪМИРЛАШ ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ВА БАЖАРИШГА ҚЎЙИЛАДИГАН ТАЛАБЛАР
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.1. Ҳар бир таъмирловчи-чилангар учун ускунани таъмирлаш пайтида унинг ҳаракатларига халақит бермайдиган қулай иш жойи таъминланиши керак. Иш жойларида таъмирлаш асбоб-ускуналари, таъмирланиши керак бўлган ва таъмирланган қисмларни жойлаштириш учун етарли майдон бўлиши, шунингдек, стеллажлар, столлар, қутилар ва кўтариш-ташиш воситалари билан жиҳозланиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.2. Таъмирланиши керак бўлган қисм ва деталларни ювиш таъмирлаш участкаларида ўрнатилган механизациялаштирилган машиналар ёрдамида амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш8.3. Таъмирлаш хизматлари таъмирланаётган дастгоҳнинг ишлатилган мойини алмаштириш, дастгоҳ гидротизимини ювиш ва уни янги мой билан тўлдириш учун махсус сиғимли ускуналар (электрокарлар) билан таъминланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9. АТРОФ-МУҲИТНИ МУҲОФАЗА ҚИЛИШ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.1. Механика цехларини лойиҳалашда амалдаги санитария меъёрлари, қоидалари ва техник ҳужжатларга мувофиқ чиқариб ташланадиган ҳавони чанг, буғлар, аэрозол, совитувчи-мойлаш суюқликлари ва техник суюқликлардан тозалаш тизимлари кўзда тутилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.2. Фаолият кўрсатаётган корхоналарда металл кесиш дастгоҳлари ва ювиш қурилмаларидан маҳаллий сўрма вентиляция тизимлари чиқариб юборилаётган ҳавони чанг, буғлар, МСС ва ТМ аэрозолларидан тозалаш учун тозалаш иншоотлари, шунингдек оқова сувларни мойлар ва кимёвий бирикмалардан тозалаш тизимлари билан жиҳозланган бўлиши шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш9.3. МСС ва ТМ қўлланилган ҳолда ишлайдиган дастгоҳлардан қириндиларни йиғиш ва қайта ишлаш учун механик цехлар ва ҳудудий майдончаларига кириш йўллари қаттиқ мойбардош материаллар билан қопланган, сув ҳавзалари ва тупроқнинг нефт маҳсулотлари билан ифлосланишини олдини оладиган ёмғир оқимлари ва мойтутгичлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10. НАЗОРАТ УСУЛЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.1. Механика цехларининг иш зонаси ҳавосини назорат қилиш «Мойлаш-совитиш суюқликлари ва технологик мойлаш материаллари учун умумий санитария-гигиена талаблари» ГОСТи талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.2. Хавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омиллари ҳамда зарарли моддаларнинг тавсифи ушбу қоидаларнинг 1-иловасида келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.3. Дастгоҳларнинг шовқин хусусиятлари лойиҳалаш босқичида «МХСТ. Шовқин. Стационар машиналарнинг шовқин тавсифлари қийматларини аниқлаш усуллари» ГОСТига мувофиқ белгиланиши ва қуйидагича аниқланиши лозим:
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиша) синов босқичида ГОСТ 31172-2003 (ИСО 1172:1995) «Машиналар шовқини. Иш жойида ва бошқа назорат нуқталарида нурланишнинг товуш босими даражаларини ўлчаш. Товуш қайтарувчи текислик устидаги сезиларли даражада эркин товуш майдонидаги техник усул» бўйича;
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишб) ГОСТ 31169-2003 (ИСО 11202:1995) «Машиналар шовқини. Иш жойида ва бошқа назорат нуқталарида нурланишнинг товуш босими даражаларини ўлчаш. Ўрнатиш жойида йўналтирилган ўлчаш усули» бўйича қабул қилиш синовларида.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишШовқин хусусиятларини назорат қилиш ва олинган натижаларни баҳолаш «Иш жойларида рухсат этилган шовқин даражасининг санитария меъёрлари»га мувофиқ ўтказилиши лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.4. Янги ва қайта қурилган ёритиш қурилмаларини ишга туширишда ёритилганликни мажбурий назорат қилиш амалга оширилиши шарт. Амалдаги ёритиш қурилмаларини назорат қилиш йилига камида 1 марта ўтказилиши керак. Ёритилганликнинг санитария меъёрлари 3-иловада келтирилган.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш10.5. Микроиқлим кўрсаткичларини ўлчаш ишлаб чиқариш хоналари микроиқлимининг санитария меъёрлари талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11. САНИТАРИЯ-МАИШИЙ ТАЪМИНОТ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш11.1. Механика цехлари учун санитария-маиший ва ёрдамчи хоналар ишлаб чиқариш жараёнлари ва касбларнинг санитария тавсифи гуруҳларини ҳисобга олган ҳолда «Корхоналарнинг маъмурий ва маиший бинолари» ҚМҚга мувофиқ ташкил этилиши лозим (2-илова).
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12. ШАХСИЙ ҲИМОЯ ВОСИТАЛАРИ ВА ШАХСИЙ ПРОФИЛАКТИКА ЧОРАЛАРИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.1. Ишчилар намунавий тармоқ меъёрларига мувофиқ махсус кийим, махсус пойабзал ва бошқа шахсий ҳимоя воситалари билан таъминланишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.2. Махсус кийимларни ювиш, таъмирлаш ва зарарсизлантириш марказлаштирилган ҳолда амалга оширилиши лозим. Махсус кийимни ишлаб чиқаришдан олиб чиқиш ва уй шароитида ювиш тақиқланади.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.3. Станок ишлаётганда мойлаш-совитув суюқлиги (МСС) сачрашининг олдини олиш учун экранлар, тўсиқлар ва бошқа ҳимоя мосламаларидан фойдаланиш зарур.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.4. Зарарли ва хавфли меҳнат шароитларида (МСС қўллаш, шовқин таъсири остида ишлаш) ишга кираётган ва ишлаётган шахслар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг буйруғига мувофиқ ишга киришда мажбурий дастлабки ва кейинчалик даврий тиббий кўриклардан ўтишлари шарт.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш12.5. МСС билан ишлашда «Совитувчи-мойлаш суюқликлари ва технологик сурков мойлари билан ишлашда санитария қоидалари»га мувофиқ ҳимояловчи суртмалар ва пасталардан фойдаланиш лозим.
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш1-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишХавфли ва зарарли ишлаб чиқариш омилларининг тавсифи
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМодданинг номи | Хавфлилик синфи | РЕМК | Назорат усуллари | ||
иш зонаси ҳавосида | атмосфера ҳавосида | иш зонаси ҳавосида | атмосфера ҳавосида | ||
1. Минерал (нефт) мойлар | III | 5,0 | 0,05 (ТТХД) | УҚ — 81, № 1673 — 77, 134-б. | Атмосфера ҳавосининг ифлосланишини назорат қилиш бўйича қўлланма. Л. 1979 Ўша жойда, 97-бет |
2. Углерод оксиди | IV | 20,0 | 5,0/3,0 | УҚ. I — XV-нашр № 1641 — 77. УҚ. 1981 й. 64 — 66-б. | |
3. Олтингугурт (IV) оксиди | III | 10,0 | 0,5/0,05 | УҚ. 1 — 5-нашр М. 1981, 70-б. | |
4. Триэтаноламин | IV | 5,03 (ЙҲЕМ) | 0,04 (ТТХД) | Антибиотиклар ишлаб чиқариш корхоналарида УҚ. Тўплам. 2-қисм 1987, 63-б., № 1236 — 75 | |
5. Формалдегид | II | 0,5 | 0,35/0,003 | УҚ. 1 — 5-нашр М. 1981 й. 179,181-б. | |
6. Тўйинган ва тўйинмаган углеводородлар | IV | 300,0 | УҚ. ХХ-нашр М. 1984 й. 110-б. | ||
7. Рух оксиди | II | 0,5 | 0,05 | УҚ — 81, № 1634 — 77, 51-бет | |
8. Алюминий ва унинг қотишмалари (Al га қайта ҳисоблаганда) | IV | 2,0 | УҚ — 81, 18.04.77 й. тасдиқланган, № 1611 — 77, 3-бет | ||
9. Чўян | IV | 6,0 | - | УҚ — 81, № 1719 — 77, 235-бет | |
10. Легирланган пўлатлар ва уларнинг 5% гача олмос билан аралашмалари | IV | 60, | - | ||
11. Шовқин | РДС — 80 дБА | ГОСТ 12.1.023-80 ГОСТ 12.1 (026-027) 80 | |||
12. Динамик юклама. Бутун иш сменаси давомида доимий равишда кўчириладиган юкнинг оғирлиги, кг да | эркаклар учун — 15 кг гача, аёллар учун — 6 кг гача | Услубий тавсиялар (Ўлчаш). Меҳнат жараёни оғирлигини баҳолаш услуби. ЎзР ССВ томонидан 12.05.04 да тасдиқланган. | |||
13. Статик юклама: бир қўл, икки қўл ҳамда гавда ва оёқ мушаклари иштирокида ушлаб туришда бир сменадаги юклама миқдори, кгс | 36000 гача 70000 гача 100000 гача | - | |||
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш2-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҚМҚ 2.09.04-98 га мувофиқ ишлаб чиқариш жараёнлари гуруҳларини кўрсатган ҳолда механик цехларнинг кесиб ишлов бериш бўйича ишчи касблар
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишРЎЙХАТИ
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишКасблар номи | Ишлаб чиқариш жараёнлари гуруҳи |
МСС қўлланилмайдиган турли хилдаги дастгоҳлардаги ишчилар Назоратчилар Навбатчи электр монтажчилари Омборчилар Асбоб тарқатувчилар Электр таъмирлаш устахонаси чилангарлари Саррожлар Транспорт-омбор ишчилари (кранчилар, ер усти электр транспорти ҳайдовчилари) Сув асосидаги МСС дан фойдаланган ҳолда турли хилдаги дастгоҳларда ишлайдиган ишчилар Пардозлаш ва артиш дастгоҳларида ишловчилар Асбоб чархловчилар Ускуналарни созловчилар Ускуналар ва мосламаларни таъмирлаш бўйича чилангарлар Пневматика таъмирлаш бўйича чилангарлар Тезюрар шпинделлар бўйича чилангарлар Қувурлар бўйича чилангарлар Ускуналарни мойловчилар Қиринди ва ишлаб чиқариш хоналарини тозаловчилар | 1 6 |
Деталларни сувли эритмалар билан ювувчилар МСС тайёрловчилар | 2 в |
Бронзага ишлов бериш дастгоҳларида ва мойли совутувчи-мойловчи суюқликлар қўлланиладиган дастгоҳлардаги ишчилар. Автоматчилар, тиш кесувчилар ва шу кабилар Деталларни консервациялаш бўйича ишчилар | 3 6 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олиш3-ИЛОВА
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишМеталл кесиш дастгоҳларининг ёритилганлиги ва ёритилганлик сифат кўрсаткичлари меъёрлари
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишҲужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишДастгоҳлар гуруҳининг номи | Иш юза | Ёритилганлик меъёрланадиган текислик | ҚМҚ бўйича разряд ва кичик разряд | Меъёрланган ёритилганлик лк (камида) | Кўзни қамаштириш кўрсаткичи, П (кўпи билан) | Ёритилганлик пульсацияси коэффициенти, Кп (кўпи билан) | ||
қўшма ёритиш | фақат умумий | |||||||
умумий + маҳаллий | умумий | |||||||
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
Цехлар бўйича умумий ёритилганлик даражаси | полдан 0,8 м | горизонтал | - | - | - | 300 | 20 | 20 |
I. Токарлик а) винтқирқиш б) карусел в) револьверли | ишлов бериладиган детал - - | горизонтал ва вертикал - - | II в II в II в II в | 2000 2000 2000 | 300 300 300 | - - - | 20 20 20 | 20 10 20 10 20 10 |
II. Йўниш а) координатали-йўниш б) горизонтал | деталларга ишлов бериш жойи деталларга ишлов бериш жойи | горизонтал ва вертикал горизонтал | II в III в | 2000 750 | 300 300 | - - | 20 40 | 20 10 20 15 |
III. Фрезалаш а) горизонтал-фрезалаш б) вертикал-фрезалаш | ишлов бериладиган детал - | горизонтал вертикал | II в II в | 2000 2000 | 300 300 | - - | 20 20 | 20 15 20 15 |
IV. Пармалаш, рандалаш, ўйиш | ишлов бериладиган детал | горизонтал | III в | 750 | 300 | - | 40 | 20 15 |
V. Жилвирлаш ва сайқаллаш | силлиқлаш юзаси | - | III в | 750 | 300 | - | 40 | 20 15 |
VI. Автоматлар ва ярим автоматлар | деталларга ишлов бериш жойи | горизонтал ва вертикал | III в | 750 | 3000 | 300 | 40 | 20 15 |
Ҳужжатга таклиф юборишАудиони тинглашҲужжат элементидан ҳавола олишЭслатма: Комбинацияланган ёритишнинг ёритилганлик меъёрлари умумий ёритиш станок ишчи зонаси сатҳида 300 лк ёритилганлик ҳосил қилувчи ёритгичлар ва газ-разрядли лампалар билан таъминланганда берилган.