O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MARKAZIY BANKI BOShQARUVINING
Qarori
MIKROKREDIT TAShKILOTLARIDA BUXGALTERIYA HISOBINI YURITISh TO‘G‘RISIDAGI YO‘RIQNOMAGA O‘ZGARTIRISh VA QO‘ShIMChALAR KIRITISh HAQIDA
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2011-yil 3-iyunda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 1728-1]
Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki boshqaruvining 2020-yil 27-iyundagi 15/9-sonli “Nobank kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani tasdiqlash haqida”gi qaroriga (ro‘yxat raqami 3263, 27.06.2020-y.) asosan o‘z kuchini yo‘qotgan.
O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining Markaziy banki to‘g‘risida” (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda), “Mikrokredit tashkilotlari to‘g‘risida”gi (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-y., 37-38-son, 372-modda) qonunlariga va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ-1438-son “2011 — 2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting ko‘rsatkichlariga erishishning ustuvor yo‘nalishlari to‘g‘risida”gi qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2010-y., 48-son, 442-modda) muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2007-yil 8-sentabrdagi 23/1-son qarori (ro‘yxat raqami 1728, 2007-yil 12-oktabr) (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-y., 41-42-son, 426-modda) bilan tasdiqlangan Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga ilovaga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.
2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.
Markaziy bank raisi F. MULLAJONOV
Toshkent sh.,
2011-yil 30-aprel,
13/2-son
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2011-yil 30-apreldagi 13/2-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar
1. 1-bandda:
birinchi xatboshidagi “buxgalteriya” degan so‘z “moliyaviy” degan so‘z bilan almashtirilsin;
ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin.
2. 16-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Bunda kirim kassa orderi (4-ilova) bir nusxada rasmiylashtirilib, buxgalteriyaga hisobvaraqlarda aks ettirish va kunlik hujjatlarga tikilishi uchun beriladi. Naqd pul qabul qilinganligi to‘g‘risida kvitansiya bosh buxgalter yoki boshqa vakolatli shaxs va kassir tomonidan imzolanadi va mikrokredit tashkiloti kassasi muhri bilan tasdiqlanib, pul mablag‘ini qo‘yuvchiga qaytariladi”.
3. 19-banddagi “hisobvaraqlar” degan so‘z “ikkinchi tartibli balans hisobvaraqlari” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
4. 20-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“kassa kitobi (17-ilova)”.
5. Quyidagi mazmundagi 201-band bilan to‘ldirilsin:
“201. Bosh va yordamchi kitoblar hisobvaraqlar rejasi nomenklaturasiga mos ikkinchi tartibli balans hisobvaraqlari bo‘yicha har oy uchun alohida yuritilishi lozim.
Bosh va yordamchi kitoblar dasturiy yo‘l bilan yuritilishi mumkin, kassa kitobi bundan mustasno. Bunda bosh va yordamchi kitoblar (kirim va chiqim bo‘yicha kassa kitoblari har kuni) qog‘ozga ko‘chirilib, xronologik tartibda har oy uchun alohida tikiladi, o‘sib borish tartibida raqamlanadi hamda varaqlar soni ko‘rsatilgan holda mikrokredit tashkiloti rahbari va bosh buxgalteri tomonidan imzolanadi”.
6. 21-bandda:
to‘rtinchi va oltinchi xatboshilar chiqarib tashlansin;
beshinchi va yettinchi xatboshilar tegishlicha to‘rtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin.
7. 22-banddagi “daftarlardagi” va “kitobiga” degan so‘zlar tegishlicha “kitoblardagi” va “kitobga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
8. 23-bandda:
birinchi xatboshidagi “kitoblarining” degan so‘z “kitobining” degan so‘z bilan almashtirilsin;
quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Kassa kitobi varaqlari yozuvlari ikki nusxada yuritiladi. Kassa kitobi varaqlarining ikkinchi nusxasi yirtib olinadigan bo‘lib, u kassirning hisoboti bo‘lib hisoblanadi. Kassa kitobining har ikkala varag‘i bir xil raqamlanadi. Har kuni, ish kuni oxirida kassir kun davomidagi operatsiyalar yakunini hisoblaydi, keyingi kunga kassadagi pullar qoldig‘ini hisoblab chiqaradi va buxgalteriyaga kassir hisoboti sifatida yirtib olingan ikkinchi varaqni kirim va chiqim kassa hujjatlari bilan birgalikda kassa kitobiga imzo chektirib topshiradi”.
9. 24-bandning uchinchi xatboshidagi “memorial orderi” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.
10. 32-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“32. Mikrokredit tashkiloti bilan mijoz o‘rtasida mikrokredit (mikrolizing, mikroqarz, iste’mol krediti) berish bo‘yicha shartnoma kuchga kirgandan so‘ng, keyingi ish kunidan kechiktirmasdan mijozga shaxsiy hisobvaraq ochiladi. Bunda mikrokredit tashkiloti tomonidan har bir qarzdorga har bir mikrokredit (mikrolizing, mikroqarz, iste’mol krediti) bo‘yicha alohida kredit kartochkasi ochiladi”.
11. 34 va 35-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“34. Mikrokredit tashkiloti tomonidan yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorlarga mikrokredit hamda jismoniy shaxslarga mikroqarzlar berilganda har bir qarz oluvchining har bir mikrokredit va mikroqarzi bo‘yicha qog‘oz shaklida kredit kartochkasi rasmiylashtirilib, unda mikrokredit va mikroqarzlar bo‘yicha amalga oshirilgan operatsiyalar hisobi olib boriladi. Kredit kartochka va unda amalga oshirilgan mikrokredit va mikroqarzlar bo‘yicha operatsiyalarning hisobi dasturiy yo‘l bilan amalga oshirilishi mumkin.
Kredit kartochkasida quyidagilar ko‘rsatilgan bo‘lishi lozim:
qarz oluvchi jismoniy shaxsning ismi, familiyasi va otasining ismi, qarz oluvchi yuridik shaxsning nomi;
shaxsiy hisobvaraq raqami;
qarz oluvchi jismoniy shaxsning pasport yoki shaxsni tasdiqlovchi boshqa hujjat ma’lumotlari, qarz oluvchi yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkorning davlat ro‘yxatidan o‘tkazilganligi to‘g‘risidagi guvohnoma ma’lumotlari;
qarz oluvchi jismoniy shaxsning turar joyi, qarz oluvchi yuridik shaxsning joylashgan yeri hamda ularning kontakt ma’lumotlari;
majburiyatlar ta’minlanganligi haqida ma’lumotlar;
kafillar to‘g‘risida ma’lumotlar, shu jumladan ularning pasport yoki shaxslarini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar ma’lumotlari, turar joy (joylashgan yeri) va kontakt ma’lumotlari;
mikrokredit yoki mikroqarzning maqsadi;
mikrokredit yoki mikroqarz shartlari to‘g‘risida ma’lumotlar;
mikrokredit yoki mikroqarz bo‘yicha hisoblangan va to‘langan foizlar to‘g‘risida ma’lumot;
mikrokredit yoki mikroqarzni qaytarish summalari to‘g‘risida ma’lumot;
to‘lov muddatini kechiktirish to‘g‘risida ma’lumot.
35. Mikrokredit va mikroqarz berish bo‘yicha operatsiyalar o‘tkazilganda bosh buxgalter:
har bir qarzdor uchun har bir mikrokredit (mikroqarz) shartnomasiga asosan alohida shaxsiy hisobvaraq ochadi;
mikrokredit (mikroqarz) berish bo‘yicha operatsiyalarni va tegishli o‘tkazmalarni amalga oshirishni tasdiqlaydi.
Mikrokredit (mikroqarz) shartnomalari buxgalteriyada bosh buxgalter javobgarligi ostida saqlanadi”.
12. 39-banddagi “Kredit yoki qarz summasi X foiz stavkasi X kunlar soni” degan so‘zlar “Kredit yoki qarz bo‘yicha asosiy qarzning to‘lanmagan qoldig‘i summasi X yillik foiz stavkasi X kunlar soni” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
13. 43-band quyidagi mazmundagi to‘rtinchi va beshinchi xatboshilar bilan to‘ldirilsin:
“Mikrokredit tashkiloti tomonidan ko‘rilishi mumkin bo‘lgan zararlarni qoplash zaxirasiga o‘tkazmalar belgilangan talablardan kam bo‘lganda, qo‘shimcha o‘tkazmalar ushbu holat aniqlangan davrda mikrokredit tashkilotining xarajatiga 56802 — “Mikroqarz va mikrokreditlar bo‘yicha ko‘rilishi mumkin bo‘lgan zararlarni baholash” hisobvarag‘i orqali olib boriladi va joriy davr uchun “Foyda va zararlar to‘g‘risida hisobot”da aks ettiriladi.
Mikrokredit tashkiloti tomonidan belgilangan talablarga nisbatan ortiqcha shakllantirilgan zaxiralar kamaytirilganda, shuningdek qarzdor tomonidan zaxira shakllantirilgan aktiv bo‘yicha mablag‘lar qaytarilganda ortiqcha shakllantirilgan zaxiralar 56802 — “Mikroqarz va mikrokreditlar bo‘yicha ko‘rilishi mumkin bo‘lgan zararlarni baholash” (zaxira hisobot yilida yaratilgan bo‘lsa) hisobvarag‘iga yoki 45921 — “Hisobdan chiqarilgan mablag‘larning qaytarilishi” (zaxira hisobot yilidan oldingi yilda yaratilgan bo‘lsa) hisobvarag‘iga olib boriladi va joriy davr uchun “Foyda va zararlar to‘g‘risida hisobot”da aks ettiriladi”.
14. 44-bandda:
uchinchi xatboshidagi “ssuda” degan so‘z chiqarib tashlansin;
quyidagi mazmundagi to‘rtinchi va beshinchi xatboshilar bilan to‘ldirilsin:
“Bunda zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktivning kelgusi hisobi 95413 — “Hisobdan chiqarilgan mikroqarzlar, mikrokreditlar va mikrolizinglar” hisobvarag‘ida yuritiladi. Zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar balansdan tashqari “Ko‘zda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlarida kamida uch yil yuritiladi va mikrokredit tashkiloti tomonidan ularni undirish bo‘yicha tegishli choralar ko‘rilishi shart. Mikrokredit tashkiloti tomonidan zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar bo‘yicha har oyda qarzdorga qarzdorlikni so‘ndirish bo‘yicha da’vo xati va tegishli “Ko‘zda tutilmagan holatlar” hisobvaraqlaridan ko‘chirmalar yuboriladi.
Ushbu da’vo xati va ko‘chirmalar sudga qarzdorlikni undirish bo‘yicha murojaat etish uchun asos hisoblanadi. Ko‘rilgan choralar natijasida qarzdorlik qoplanmagan taqdirda, yaratilgan zaxira hisobiga hisobdan chiqarilgan aktiv va unga hisoblangan foizlar mikrokredit tashkiloti tomonidan belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi”.
15. 45-bandda:
birinchi xatboshi “naqd pulda” degan so‘zlardan keyin “yoki naqd pulsiz shaklda pul o‘tkazish yo‘li bilan” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;
ikkinchi xatboshidagi “hisobvarag‘i” degan so‘z “yoki 10503 — “Banklarga qo‘yilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar” hisobvarag‘i” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
16. 47-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“47. Mikrokredit tashkilotida mikrolizingga berilayotgan aktiv bo‘yicha debitorlik qarzni dastlabki tan olish mikrolizing shartnomasining amal qilish muddati boshlanishida amalga oshiriladi. Bunda mikrokredit tashkiloti ushbu debitorlik qarzni o‘z balansida lizingga berilgan mikrolizing obyektini sotib olish, uni lizing oluvchiga yetkazib berish va foydalanishga shay holga keltirish bilan bog‘liq xarajatlar yig‘indisi aktivi sifatida tan oladi”.
17. 48-bandning birinchi xatboshisidagi “memorial order to‘ldirib” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.
18. 50-banddagi “mikrolizing obyekti” degan so‘zlar “mikrolizingga berilayotgan aktiv bo‘yicha debitorlik qarzi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
19. 52-banddagi “hisoblanganda” degan so‘z “har kuni hisoblanadi va” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
20. IV bo‘limning “3.2” tuzilmaviy birligi nomidagi “mikrolizing” degan so‘z “lizing (mikrolizing)” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
21. 67-bandda:
birinchi xatboshidagi “hisoblanganda” degan so‘z “har kuni hisoblanadi va” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;
ikkinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Debet 54301 — “Lizing (mikrolizing) bo‘yicha foizli xarajatlar”.
22. 69-band quyidagi mazmundagi to‘rtinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Agar mikrolizing obyektiga egalik huquqi o‘tishi mikrolizing shartnomasida belgilanmagan bo‘lsa, mikrolizing obyekti bo‘yicha eskirish mikrolizing shartnomasining amal qilish muddatidan yoki aktivning foydali xizmat qilish muddatidan qaysi biri kichik bo‘lsa o‘sha muddatga hisoblanadi”.
23. Quyidagi mazmundagi 751-band bilan to‘ldirilsin:
“751. Lizing oluvchi mikrokredit tashkilotida lizing hisobi mazkur Yo‘riqnomaning 60 — 75-bandlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi”.
24. 82-bandning ikkinchi jumlasi chiqarib tashlansin.
25. 83-banddagi “orderining birinchi nusxasiga kassir imzo qo‘yganidan” degan so‘zlar “orderiga imzo qo‘yilganidan” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
26. 84-bandning “b” kichik bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
27. 86-bandning ikkinchi xatboshisidagi “3” raqami “1” raqami bilan almashtirilsin.
28. 88-bandning ikkinchi jumlasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ular mos kelgan taqdirda, kvitansiyaga imzo qo‘yadi, mikrokredit tashkiloti kassasi muhri bilan tasdiqlaydi va pulni topshirgan shaxsga beradi. Kirim kassa orderi buxgalterga yoki kirim bo‘yicha kassa kitobini yurituvchi boshqa mas’ul xodimga kun oxirida kunlik hujjatlarga tikib qo‘yish uchun beriladi”.
29. 92-bandda:
birinchi xatboshidagi “mablag‘larini” va “o‘tkazishda” degan so‘zlar tegishlicha “mablag‘lari” va “kelib tushganda” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;
uchinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
to‘rtinchi xatboshi uchinchi xatboshi deb hisoblansin.
30. 97-bandning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“To‘lanishi lozim bo‘lgan kreditlar va boshqa majburiyatlar bo‘yicha foizlar har kuni hisoblanadi va quyidagi buxgalteriya o‘tkazmalari amalga oshiriladi”.
31. 98-band:
quyidagi mazmundagi birinchi va ikkinchi xatboshilar bilan to‘ldirilsin:
“Mikrokredit tashkiloti faoliyatida mikromoliyaviy xizmatlarni ko‘rsatish jarayonida, ijaraga berish uchun yoki ma’muriy maqsadlar uchun foydalaniladigan, shuningdek bir yildan ortiq vaqt mobaynida foydalanish ko‘zda tutilgan moddiy aktivlar asosiy vositalar bo‘lib hisoblanadi.
Asosiy vositalarga binolar, inshootlar, asbob-uskunalar, kompyuterlar, mebel, hisoblash texnikasi, transport vositalari, foydalanish huquqlarida xarid qilingan er, kutubxona fondi, qiymatidan qat’i nazar qurishda bino qiymatiga kiritilmagan signalizatsiya va telefonizatsiya obyektlari va boshqalar kiritiladi”;
birinchi, ikkinchi va uchinchi xatboshilar tegishlicha uchinchi, to‘rtinchi va beshinchi xatboshilar deb hisoblansin.
32. 101-bandning uchinchi xatboshisi “(ta’sischilardan olinganda) yoki 45994 — “Boshqa foizsiz daromadlar” (boshqalardan olinganda)” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin.
33. 107-band o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
34. 113-bandning birinchi xatboshisi “har oyda” degan so‘zlardan keyin “tegishli aktiv tiklanish qiymatining eskirish summasi bilan boshlang‘ich qiymatining eskirish summasi o‘rtasidagi farqqa teng ravishda” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin.
35. 120-bandda:
quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Bunda agar garovga qo‘yilgan mol-mulkning sotilishidan tushgan summa, mikrokredit tashkilotining talablari miqdoridan oshib ketsa, tafovuti garovga beruvchiga qaytarib beriladi”;
sakkizinchi, to‘qqizinchi, o‘ninchi va o‘n birinchi xatboshilar tegishlicha to‘qqizinchi, o‘ninchi, o‘n birinchi va o‘n ikkinchi xatboshilar deb hisoblansin.
36. 134, 135 va 137-bandlardagi “bank” degan so‘z “mikrokredit tashkiloti” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
37. 141-band o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
38. 147-banddagi “va 19931 — “Muddati uzaytirilgan soliqlar” degan so‘zlar chiqarib tashlansin.
39. Quyidagi mazmundagi 121-bob bilan to‘ldirilsin:
“121-bob. Chet el valyutasida ifodalangan aktiv va majburiyatlarning hisobi
1581. Mikrokredit tashkilotining chet el valyutasidagi operatsiyalari bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:
mol-mulkni (asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, o‘rnatiladigan asbob-uskunalar, tovar-moddiy qiymatliklar) chet el valyutasida sotib olinishi (sotilishi);
to‘lov summasi chet el valyutasida belgilangan kredit (mikrokredit)lar va qarz (mikroqarz)larning olinishi (berilishi);
chet el valyutasida ifodalangan majburiyatlarning qabul qilinishi (to‘lanishi).
1582. Chet el valyutasida ifodalangan aktivlar va majburiyatlar qiymati buxgalteriya hisobida aks ettirilishi uchun chet el valyutasidagi operatsiyalarni amalga oshirish sanasidagi Markaziy bank kursi bo‘yicha milliy valyuta — so‘mda qayta baholanadi.
1583. Mikrokredit tashkiloti balansining valyuta moddalari har oyda hisobot oyining oxirgi sanasidagi va chet el valyutasidagi operatsiyalar amalga oshirilgan sanadagi Markaziy bank kursi bo‘yicha qayta baholanadi.
1584. Balansning quyidagi valyuta moddalari qayta baholanadi:
kassadagi, bankdagi depozit va ssuda hisobvaraqlaridagi valyuta mablag‘lari, shu jumladan akkreditivlar;
chet el valyutasidagi pul hujjatlari;
chet el valyutasida ifodalangan qisqa muddatli va uzoq muddatli investitsiyalar;
chet el valyutasida ifodalangan debitorlik va kreditorlik qarzlar, kredit (mikrokredit)lari va qarz (mikroqarz)lari.
1585. Quyidagilar qayta baholanmaydi:
chet el valyutasiga sotib olingan mol-mulk (asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, o‘rnatiladigan asbob-uskunalar, kapital qo‘yilmalar, tovar-moddiy qiymatliklar);
ustav kapitali miqdori va ta’sischilar (qatnashchilar) ulushlarining nisbatlari.
1586. Chet el valyutasidagi aktiv va majburiyatlarni qayta baholashda yuzaga kelgan kurs farqlari mikrokredit tashkiloti tomonidan moliyaviy natijalarga to‘g‘ri olib borish yoki jamlash usuli bilan olib boriladi.
Ushbu kurs farqlarini moliyaviy natijalarga olib borishda qo‘llanilayotgan usullar mikrokredit tashkilotining hisob siyosatida aks ettirilishi lozim.
1587. To‘g‘ri olib borish usuli qo‘llanilganda qayta baholash natijasida yuzaga kelgan kurs farqlari moliyaviy natijalarga yuzaga kelishi (qayta baholanishi) bilan olib boriladi. Kurs farqlari natijasida yuzaga kelgan foyda 45401 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida olingan foyda” va zararlar 55301 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida ko‘rilgan zarar” hisobvaraqlariga olib boriladi.
1588. Jamlash usuli qo‘llanilganda kurs farqlari moliyaviy natijalarga quyidagi tartibda olib boriladi:
chet el valyutasidagi debitorlik va kreditorlik qarzlari bo‘yicha ularning to‘lanishi (hisobdan chiqarilishi)ga ko‘ra;
boshqa hollarda balansning tegishli valyuta moddalari bilan xo‘jalik operatsiyalarining amalga oshirilishiga ko‘ra.
1589. Jamlash usulida qayta baholash natijasida yuzaga kelgan ijobiy farq 22816 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida muddati uzaytirilgan daromad” hisobvarag‘ida jamlanib, keyinchalik 45401 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida olingan foyda” hisobvarag‘iga olib boriladi. Qayta baholash natijasida yuzaga kelgan salbiy farq 19927 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida muddati uzaytirilgan xarajatlar” hisobvarag‘ida jamlanib, keyinchalik 55301 — “Chet el valyutasi kursi o‘zgarishi natijasida ko‘rilgan zarar” hisobvarag‘iga olib boriladi.
15810. Mikrokredit tashkiloti jamlash usulidan to‘g‘ri olib borish usuliga o‘tganida, balansning valyuta moddalarini qayta baholash natijasida jamlangan kurs farqlari hisob siyosati qabul qilingan kalendar yilning oxirigacha har oyda proporsional ravishda moliyaviy natijalarga olib boriladi”.
40. 164-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“164. Mikrokredit tashkilotiga berilgan xayriya badallari va grantlar faoliyatni moliyalashtirish manbai sifatida qaraladi va quyidagi tartibda hisobga olinadi:
a) mikrokredit tashkiloti tomonidan xayriya badallari olinganda quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi amalga oshiriladi:
Debet 10101 — “Kassadagi pul mablag‘lari” yoki 10503 — “Banklarga qo‘yilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”;
Kredit 45994 — “Boshqa foizsiz daromadlar”;
b) mikrokredit tashkilotiga berilgan grantlar dastlab majburiyat sifatida tan olinadi va quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi amalga oshiriladi:
Debet 10503 — “Banklarga qo‘yilgan talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar”;
Kredit 22814 — “Grant mablag‘lari”;
v) grantlar bilan bog‘liq bo‘lgan shartlar mikrokredit tashkiloti tomonidan bajarilishiga (grantlar o‘zlashtirilishiga) muvofiq quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi amalga oshiriladi:
Debet 22814 — “Grant mablag‘lari”;
Kredit 45917 — “Grant mablag‘laridan olingan daromad”;
g) grantlar pul shaklida bo‘lmagan aktivlar, masalan asosiy vositalar ko‘rinishida olinganida aktivlarning baholangan qiymati bo‘yicha quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi amalga oshiriladi:
Debet 165** — “Asosiy vositalarning tegishli hisobvarag‘i”;
Kredit 22814 — “Grant mablag‘lari” (agar grant bilan bog‘liq shartlar mavjud bo‘lsa) yoki Kredit 45917 — “Grant mablag‘laridan olingan daromad” (agar grant bilan bog‘liq shartlar bo‘lmasa).
Grant shaklida olingan asosiy vositalar eskirishi sari ularning eskirishi bo‘yicha o‘tkazmalar mikrokredit tashkilotining boshqa o‘ziga tegishli asosiy vositalari kabi amalga oshiriladi va 22814 — “Grant mablag‘lari” hisobvarag‘idagi grant summasi 45917 — “Grant mablag‘laridan olingan daromad” hisobvarag‘iga hisobot davri uchun hisoblanadigan eskirish summasida o‘tkaziladi;
d) o‘zlashtirilgan grantlar hisobot yili tugashi bilan foyda (zararlar) hisobvarag‘idan kapitaldagi “O‘zlashtirilgan grant mablag‘lari” hisobvarag‘iga quyidagi buxgalteriya o‘tkazmasi amalga oshiriladi:
Debet 31206 — “Sof foyda (zarar) (aktiv-passiv)”;
Kredit 31701 — “O‘zlashtirilgan grant mablag‘lari”.
41. 166-banddagi “o‘n kunlik” degan so‘zlar “ko‘pi bilan bir oylik” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
42. 167-band birinchi xatboshisining ikkinchi jumlasi chiqarib tashlansin.
43. 169-band o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
44. 171-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Mikrokredit tashkiloti mijozlar bilan amalga oshirilgan operatsiyalar to‘g‘risidagi axborotni, mijozlar bilan yozishmalarni, shuningdek mijozlarni identifikatsiyalash ma’lumotlarini va mijozlarni lozim darajada tekshirishga doir materiallarni mijozlar bilan amaliy ish munosabatlari to‘xtatilganidan keyin kamida besh yil mobaynida saqlashlari shart”.
45. 172-banddagi “har bir kun” va “shu kun” degan so‘zlar tegishlicha “har oy” va “shu oy” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
46. 173-bandning birinchi xatboshidagi “omborda” degan so‘z “kassada, omborda” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
47. 174-banddagi “omborda” degan so‘z “kassa yoki omborda” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
48. 3, 4, 7, 11, 13 va 14-ilovalar mazkur o‘zgartirish va qo‘shimchalarning 1—6 ilovalariga muvofiq tahrirda bayon etilsin.
49. 5-ilovadagi “Eslatma” ustuni chiqarib tashlansin.
50. 6-ilovadagi “davri” va “Hisobvaraqlar debetiga hisobvaraqlar kreditidan” degan so‘zlar tegishlicha “oyi” va “Hisobvaraqlar debetidan hisobvaraqlar kreditiga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
51. 17-ilovaning “Chiqim” qismida:
“Mikrolizing” satri chiqarib tashlansin;
“Jami naqd chiqim (A)” degan so‘zlar “Jami naqd chiqim (V)” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
52. 20-ilovada:
1-band quyidagi mazmundagi ikkinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Bunda mikrokredit tashkilotida yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkorga hisobvaraqlar, shuningdek mikrokredit tashkilotining ichki faoliyati bo‘yicha hisobvaraqlar ularning bankdagi hisobvaraqlari bo‘yicha Bank depozitorlarining milliy axborot bazasida berilgan xos raqami bilan, jismoniy shaxslarga hisobvaraqlar “99XXXXXX” tartibida har bir jismoniy shaxs uchun alohida ixtiyoriy shakllantirilgan xos raqam bilan ochiladi”;
2-bandidagi “bankning”, “bank bo‘limida” va “banklarning” degan so‘zlar tegishlicha “mikrokredit tashkilotining”, “mikrokredit tashkilotida” va “mikrokredit tashkilotlar” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
1-ILOVA
1-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
3-ILOVA
3-ILOVA
Chiqim kassa orderi shakli
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
2-ILOVA
2-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
4-ILOVA
4-ILOVA
Kirim kassa orderi shakli
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
3-ILOVA
3-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
7-ILOVA
7-ILOVA
Berilgan mikrokredit, mikrolizing, mikroqarz va boshqa mikromoliyalash operatsiyalarni hisobga olish kitobi
|
20 yil ________oyi uchun | |||||||||||
|
____________________ hisobvaraq bo‘yicha | |||||||||||
| T/r | Qarzdorning F.I.O. (Yuridik shaxsning nomi) | Hisobot davri boshiga hisobvaraq qoldig‘i | Shartnoma raqami va sanasi | Hisobvaraq kreditidan hisobvaraqlar debetiga | Hisobvaraq debetidan hisobvaraqlar kreditiga | Hisobot davri oxiriga hisobvaraq qoldig‘i | |||||
| № | № | № | Jami | № | № | Jami | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | |
Rahbar |
______________________________ |
| ________ | ||||||||
| | |
(F.I.O.) |
|
(imzo) | |||||||
| Bosh buxgalter_______________________________ | | ________ | |||||||||
| | | |
(F.I.O.) |
|
(imzo) | ||||||
| | | | M.O‘. | | | | | | | | |
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
4-ILOVA
4-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
11-ILOVA
11-ILOVA
Hisobot davri xarajatlarini hisobga olish kitobi
|
20 yil _________oyi uchun hisobot davri xarajatlarini hisobga olish kitobi | |||||||||||
| T/r | Hisobvaraq nomi | Xarajatlarni hisobga olish hisobvarag‘i debetidan hisobvaraqlar kreditiga | Xarajatlar hisobvarag‘i kreditidan hisobvaraqlar debetiga | Xarajatlar qoldig‘i | |||||||
| | | № | № | № | Jami | № | № | № | Jami | Oy boshiga | Oy oxiriga |
| | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | |
Rahbar |
|
| ________ | ||||||||
| | |
(F.I.O.) |
|
(imzo) | |||||||
| Bosh buxgalter ______________________ | | ________ | |||||||||
| | | |
(F.I.O.) |
|
(imzo) | ||||||
| | | | | M.O‘. | | | | | | | |
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
5-ILOVA
5-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
13-ILOVA
13-ILOVA
| ______________________________ mikrokredit tashkiloti | | |
Bet raqami ______ | ||
|
| |||||
|
Oy ____________ Yil _________ |
| | | ||
| Sana | Hisobvaraq raqami | Kassa hujjati raqami | Summa | Shartnoma | |
|
raqami |
sanasi | ||||
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalarga
6-ILOVA
6-ILOVA
Mikrokredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga
14-ILOVA
14-ILOVA
| ___________________________ mikrokredit tashkiloti |
| |
Bet raqami ______ | |||
|
Naqd pul chiqimi bo‘yicha kassa kitobi | ||||||
|
Oy ____________ Yil _________ |
| | | | ||
| Sana | Hisobvaraq raqami | Kassa hujjati raqami | Hujjat (qaydnoma va boshqalar) raqami | Summa | Shartnoma | |
|
raqami |
sanasi | |||||
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2011-y., 22-23-son, 239-modda)