O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi va O‘zbekiston Respublikasining “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi Qonunining 7-moddasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun yo‘naltiriladigan mablag‘larga jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i bo‘yicha imtiyozni qo‘llash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgandan keyin kuchga kiradi.

1. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga muvofiq fuqarolarning soliq solinadigan ish haqi va boshqa daromadlarining O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olishga (o‘zining, farzandlarining, shuningdek yigirma olti yoshga to‘lmagan erining (xotinining) yo‘naltiriladigan to‘lovlariga jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i solinmaydi.

2. Ushbu Nizomning 1-bandida nazarda tutilgan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i bo‘yicha imtiyoz jismoniy shaxslarning soliq solinadigan daromadlarini O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlarida o‘zining, farzandlarining, shuningdek yigirma olti yoshga to‘lmagan erining (xotinining) o‘qishi uchun yo‘naltiriladigan to‘lovlariga (keyingi o‘rinlarda o‘qish uchun to‘lov deb yuritiladi) kamaytirish (keyingi o‘rinlarda soliq chegirmasi deb yuritiladi) ko‘rinishida beriladi.

3. Ushbu Nizom maqsadlarida oliy ta’lim tashkiloti deganda oliy ta’limning ta’lim dasturlarini (bakalavriat va magistratura) amalga oshiradigan, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda tashkil etilgan, o‘z Ustavi va Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom (ro‘yxat raqami 1222, 2002-yil 22-fevral) asosida faoliyat yurituvchi yuridik shaxs tushuniladi.

Professional ta’lim tashkiloti deganda O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 7-avgustdagi 466-son qarori bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida uzluksiz boshlang‘ich, o‘rta va o‘rta maxsus professional ta’lim to‘g‘risidagi nizom asosida faoliyat yurituvchi tashkilot tushuniladi.

4. Jismoniy shaxslarga soliq chegirmasi o‘qish uchun to‘lov quyidagilar hisobidan amalga oshirilganda taqdim etiladi:

o‘z mablag‘lari;

jismoniy shaxsga tijorat banklari tomonidan berilgan ta’lim kreditlari (foizlari bilan);

yuridik shaxslar tomonidan jismoniy shaxslarga qaytarish sharti bilan berilgan mablag‘lari (ssudalar).

5. O‘zining, farzandlarining yoki erining (xotinining) o‘qishi uchun to‘langanda soliq chegirmasi jismoniy shaxs — ta’lim oluvchiga, uning ota-onalariga, shuningdek, agar o‘qish uchun to‘lov ta’lim oluvchi yigirma olti yoshga to‘lguniga qadar amalga oshirilgan bo‘lsa xotiniga (eriga) beriladi.

6. Soliq chegirmasi 2010-yilning 1-yanvaridan keyin o‘tkazilgan o‘qish uchun to‘lov summalariga beriladi. O‘qish uchun to‘lov yuridik shaxslar tomonidan jismoniy shaxslarga qaytarish sharti bilan berilgan mablag‘lar hisobiga 2010-yilning 1-yanvariga qadar amalga oshirilgan hollarda, soliq chegirmasi 2010-yilning 1-yanvaridan keyin yuridik shaxslar tomonidan berilgan ssudalarni qoplash hisobiga ushlab qolingan mablag‘lar summasiga beriladi.

7. Yuridik shaxslar tomonidan talabalarning ta’lim olishi uchun O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tuzilgan shartnomalar bo‘yicha pulli-kontrakt asosida o‘tkaziladigan, ushbu yuridik shaxsning xarajati bo‘lgan mablag‘lar summasiga soliq chegirmasi tatbiq etilmaydi.

8. Agar hisobot soliq davrida soliq chegirmasini to‘liq qo‘llashning imkoni bo‘lmasa (jami yillik daromad summasi ta’lim olish uchun haqiqatda amalga oshirilgan xarajatlar summasidan kam bo‘lsa), uning qoldig‘i keyingi soliq davrlariga ko‘chirilmaydi.

9. Soliq chegirmasi davlat soliq xizmati organlari orqali jismoniy shaxsning jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etish yo‘li bilan hamda soliq to‘lovchining yozma arizasiga binoan to‘lov manbaida — ish beruvchi tomonidan ham berilishi mumkin.

10. To‘lov manbaida soliq chegirmasi ta’lim uchun to‘lov quyidagilar hisobiga amalga oshirilganda taqdim etiladi:

to‘langan summalarni jismoniy shaxsning soliq solinadigan daromadlaridan keyinchalik ushlab qolish sharti bilan berilgan ish beruvchining mablag‘lari;

O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlariga yoki tijorat bankiga olingan ta’lim kreditini (foizlari bilan) qoplash evaziga ish beruvchi tomonidan o‘tkazib beriladigan jismoniy shaxsning soliq solinadigan ish haqi va boshqa daromadlari.

11. Jismoniy shaxslar soliq chegirmasini olish uchun ish beruvchiga daromadlarini o‘qish uchun to‘lovga (kreditni qoplashga foizlari bilan) o‘tkazish to‘g‘risidagi arizani quyidagi hujjatlarni ilova qilgan holda taqdim etadi:

talaba (talabalar) bilan O‘zbekiston Respublikasining professional yoki oliy ta’lim tashkilotlari o‘rtasida to‘lovli-kontrakt asosida o‘qitish to‘g‘risida tuzilgan shartnoma (shartnomalar) nusxasi;

tijorat banki bilan ta’lim kreditini olish uchun tuzilgan shartnoma (shartnomalar) nusxasi.

12. Ushbu Nizomning 11-bandida ko‘rsatilgan hujjatlarning taqdim etilishi jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lov manbaida ushlab qolmaslik uchun asos bo‘ladi.

13. To‘lov manbaida soliq chegirmasi qo‘llanilganda jami yillik daromad to‘g‘risidagi deklaratsiya taqdim etilishi talab qilinmaydi, O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 393-moddasida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.

14. Jismoniy shaxsga to‘lov manbaida soliq chegirmasi taqdim etilmagan holda, soliq chegirmasi ushbu Nizomning III bobida nazarda tutilgan tartibda jismoniy shaxsning jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyasi asosida taqdim etilishi mumkin.

15. Professional va oliy ta’lim tashkilotlari hamda tijorat banklari tomonidan mablag‘larni qaytarib berish ushbu mablag‘lar olingan shaxslarning hisobvaraqlariga o‘tkazib berish orqali amalga oshiriladi.

Avval o‘tkazilgan pul mablag‘lari ish beruvchining hisob raqamiga qaytarib berilganda, to‘lov manbaida imtiyozni qo‘llagan ish beruvchi qaytarib berilgan summani jismoniy shaxsning soliq solinadigan jami daromadi tarkibiga kiritishi va O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksida belgilangan tartibda jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini ushlab qolishi lozim.

16. O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlarida o‘qish uchun to‘lov jismoniy shaxs tomonidan mustaqil ravishda (naqd pul hisobiga, jismoniy shaxslarning banklardagi omonat va boshqa hisob raqamlaridan yoki plastik kartalardan foydalangan holda) amalga oshirilganda, soliq chegirmasi O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 396 — 398-moddalarida nazarda tutilgan tartibda davlat soliq xizmati organlariga jismoniy shaxsning jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani topshirish yo‘li orqali berilishi mumkin. Bunda, soliq chegirmasi O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim olish uchun haqiqatda amalga oshirilgan xarajatlar summasiga, soliq davri uchun ko‘rsatilgan jismoniy shaxsning jami yillik daromadi miqdorida beriladi.

17. Soliq chegirmasiga bo‘lgan huquqni tasdiqlash uchun jismoniy shaxs quyidagilarni taqdim etadi:

talaba (talabalar) bilan O‘zbekiston Respublikasining professional yoki oliy ta’lim tashkilotlari o‘rtasida to‘lovli-kontrakt asosida o‘qitish to‘g‘risida tuzilgan shartnoma (shartnomalar) nusxasi;

tijorat banki bilan ta’lim kreditini olish uchun tuzilgan shartnoma (shartnomalar) nusxasi;

O‘zbekiston Respublikasining professional va oliy ta’lim tashkilotlari hisob raqamiga (ta’lim kreditini (foizlari bilan) qoplaganda tijorat banki hisob raqamiga) pul mablag‘larini mustaqil to‘laganligini tasdiqlovchi hujjatlar nusxasi.

18. Agar soliq chegirmasi summasi jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etgan jismoniy shaxsning jami yillik daromadi summasidan ortiq bo‘lsa, qolgan summaga soliq chegirmasi uni olish huquqiga ega bo‘lgan boshqa jismoniy shaxslarga beriladi.

Davlat soliq xizmati organlari o‘zlarida mavjud ma’lumotlar va taqdim etilgan hujjatlar asosida mustaqil ravishda soliq chegirmasini olish huquqiga ega bo‘lgan boshqa jismoniy shaxslar tomonidan soliq chegirmasi ko‘rinishidagi imtiyoz summasi qo‘llanilganligini aniqlaydilar.

19. Soliq chegirmasini olish huquqiga ega bo‘lgan jismoniy shaxslar bitta davlat soliq xizmati organida hisobda turmagan taqdirda jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiya quyidagi tartibda taqdim etiladi:

jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etuvchi jismoniy shaxs deklaratsiyani taqdim etish bilan bir vaqtda ushbu Nizomning 1-ilovasiga muvofiq soliq chegirmasini amalga oshirish huquqiga ega bo‘lgan boshqa jismoniy shaxslar tomonidan soliq chegirmasi tariqasidagi imtiyoz summasi qo‘llanilmaganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomani (ma’lumotnomalarni) taqdim etadi (masalan, ta’lim oluvchining otasi jismoniy shaxsning jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etmoqda. Ta’lim oluvchining otasi deklaratsiyani taqdim etish bilan bir vaqtda uning farzandi (farzandlari) va rafiqasi soliq chegirmasini qo‘llamaganliklari to‘g‘risida belgilangan shakldagi ma’lumotnomani taqdim etadi);

agar soliq chegirmasi summasi jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etgan jismoniy shaxsning jami yillik daromadi summasidan ortiq bo‘lsa, qolgan summaga soliq chegirmasi uni olish huquqiga ega bo‘lgan boshqa jismoniy shaxslarga, mazkur shaxslar tomonidan boshqa jismoniy shaxslar soliq chegirmasini qo‘llaganligi to‘g‘risida ushbu Nizomning 2-ilovasiga muvofiq shaklda davlat soliq xizmati organlari tomonidan beriladigan ma’lumotnoma taqdim etilgandagina beriladi (masalan, ta’lim oluvchining onasi jismoniy shaxsning jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etmoqda. Avval jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiya ta’lim oluvchining otasi tomonidan taqdim etilgan va u tomonidan ta’lim olishga yo‘naltirilgan mablag‘larning bir qismiga soliq chegirmasi qo‘llanilgan. Ta’lim oluvchining onasi jami yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiyani taqdim etish bilan bir vaqtda otasining soliq hisobiga qo‘yilgan joydagi davlat soliq xizmati organi tomonidan berilgan qo‘llanilgan soliq chegirmasi summasi to‘g‘risidagi ma’lumotnomani taqdim etadi).

20. Ushbu Nizomda nazarda tutilgan soliq chegirmalarining to‘g‘ri qo‘llanilishi ustidan nazorat davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi.