Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining faoliyatini samarali tashkil etishni, uning respublika markaziy iqtisodiyot organlari bilan oʻzaro hamkorligini muvofiqlashtirish darajasini oshirishni taʼminlash maqsadida:

1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining asosiy vazifalari etib belgilansin:

Davlat budjeti va makroiqtisodiy koʻrsatkichlar loyihasini shakllantirish jarayonini chuqur oʻrganish, ularni oʻtkazilayotgan iqtisodiy siyosatning ustuvor yoʻnalishlariga, oʻrtaga qoʻyilgan siyosiy va strategik vazifalarga, qabul qilingan maqsadli, kompleks dasturlarga toʻla-toʻkis mos kelishi nuqtai nazaridan tanqidiy baholash;

Davlat budjeti ijrosi hamda davlat mablagʻlarining sarflanishi, birinchi navbatda budjet mablagʻlarining sarflanishi ustidan nazoratni tashkil etish va taʼminlash, davlat xarajatlarini qisqartirish zaxiralarini aniqlash. Markazda va joylarda budjet mablagʻlaridan maqsadli (belgilangan maqsadda) va qonuniy foydalanishni tekshirib, ulardan foydalanishdagi qoidabuzarlik va suiisteʼmolchilik faktlarini aniqlash hamda bunday hollarning oldini olish choralarini amalga oshirish;

mahalliy boshqaruv idoralari va fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari oʻzlarining joylarga topshirilayotgan hokimiyat vakolatlarini amalga oshirishlari uchun ularga real moliyaviy resurslar ajratib berish, jamiyatni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishda ularning rolini oshirish vazifasini hal etishdan kelib chiqqan holda respublika va mahalliy budjetlar oʻrtasidagi nisbatni maqbullashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

Davlat budjeti toʻldirilishi ustidan nazoratni amalga oshirish, budjetning daromad qismi moddalar boʻyicha ijro etilishiga baho berish, belgilangan istiqbol (reja) koʻrsatkichlar bajarilmagani haqida oʻz vaqtida xabardor qilish. Iqtisodiyotda sodir boʻlayotgan tendensiyalarni oʻtkazib kelinayotgan soliq siyosati bilan oʻzaro bogʻlagan holda muntazam va chuqur tahlil etish, ilgʻor soliq siyosatini shakllantirish boʻyicha takliflar tayyorlash;

oʻtkazilayotgan pul-kredit siyosati, milliy valyutani mustahkamlash, uning xarid qobiliyatini oshirish, pul massasi va pul tarkibini maqbullashtirish, bankdan tashqari pul aylanishini keskin qisqartirish borasida koʻrilayotgan chora-tadbirlarni chuqur tahlil etish va baholash. Pulning qadrsizlanishiga qarshi faol va taʼsirchan siyosat amalga oshirilishini, ichki bozorning tovar resurslari bilan toʻldirilishini nazorat qilish;

oltin-valyuta zaxiralarining holati va harakati ustidan nazoratni amalga oshirish, tashqi aktivlarni boshqarish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni tahlil etish hamda ularni xorijiy banklarda samarali joylashtirish va qayta joylashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish, oltin-valyuta zaxiralari, shu jumladan qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlar bilan oʻtkaziladigan operatsiyalar ustidan nazoratni taʼminlash;

tashqi savdo va toʻlov balanslari shakllanishini hamda ijrosini chuqur tahlil etish. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) eksporti istiqbol (reja) koʻrsatkichi bajarilishi, mahsulot importining maqbullashtirilishini taʼminlash, tashqi savdoda ijobiy saldoga erishish ustidan monitoringni amalga oshirish;

tashqi qarzlarning hajmlari va maqsadga muvofiqligini tanqidiy baholash, Hukumat tomonidan yoki Hukumat kafolati ostida olingan tashqi kreditlar oʻz vaqtida qaytarilishini qattiq nazorat qilish, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, mamlakat iqtisodiyotiga investitsiyalarning umumiy hajmida ularning ulushini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlash.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi toʻgʻrisida yangi tahrirdagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

3. “Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasini tashkil etish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 21-iyundagi PF-3093-son Farmoni 2-bandi, 3-bandining ikkinchi xatboshi, shuningdek mazkur Farmonning 2-ilovasi oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.

4. Ushbu Farmonning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining raisi S.B. Rahimov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2002-yil 21-iyundagi PF-3093-son va 2002-yil 4-noyabrdagi PF-3157-son Farmonlariga muvofiq ishlab chiqilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasining (quyida “Hisob palatasi” deb yuritiladi) asosiy vazifalari hamda vakolatlarini belgilab beradi.

2. Hisob palatasi oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga hisobot beradi.

3. Oʻz faoliyatida Hisob palatasi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonun hujjatlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmon va farmoyishlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi va Hukumatining qarorlariga, shuningdek mazkur Nizomga amal qiladi.

4. Hisob palatasi mustaqil organ boʻlib, baho berishda mustaqil va xolisdir, u Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va budjetdan tashqari maqsadli jamgʻarmalarning ijrosi, davlat aktivlari va passivlarining holati hamda harakati, oltin-valyuta zaxiralari va tashqi qarzlarni boshqarish hamda tasarruf etish monitoringi va davlat nazoratini amalga oshiradi.

5. Hisob palatasi oʻziga berilgan vakolatlar doirasida qabul qilgan qarorlar davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, vazirliklar, idoralar, mulkchilik shaklidan va kimga boʻysunishidan qatʼi nazar, xoʻjalik yurituvchi subyektlar va mansabdor shaxslar tomonidan ijro etish uchun majburiy hisoblanadi.

6. Hisob palatasi oʻz zimmasiga yuklangan vazifalarni qonuniylik, xolislik, mustaqillik va oshkoralik tamoyillari asosida amalga oshiradi.

7. Hisob palatasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

Davlat budjet va makroiqtisodiy koʻrsatkichlar loyihasini shakllantirish jarayonini chuqur oʻrganish, ularni oʻtkazilayotgan iqtisodiy siyosatning ustuvor yoʻnalishlariga, oʻrtaga qoʻyilgan siyosiy va strategik vazifalarga, qabul qilingan maqsadli, kompleks dasturlarga toʻla-toʻkis mos kelishi nuqtai nazaridan tanqidiy baholash;

Davlat budjeti ijrosi hamda davlat mablagʻlarining sarflanishi, birinchi navbatda budjet mablagʻlarining sarflanishi ustidan nazoratni tashkil etish va taʼminlash, davlat xarajatlarini qisqartirish zaxiralarini aniqlash. Markazda va joylarda budjet mablagʻlaridan maqsadli (belgilangan maqsadda) va qonuniy foydalanishni tekshirib, ulardan foydalanishdagi qoidabuzarlik va suiisteʼmolchilik faktlarini aniqlash hamda bunday hollarning oldini olish choralarini amalga oshirish;

mahalliy boshqaruv idoralari va fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari oʻzlarining joylarga topshirilayotgan hokimiyat vakolatlarini amalga oshirishlari uchun ularga real moliyaviy resurslar ajratib berish, jamiyatni iqtisodiy va ijtimoiy rivojlantirishda ularning rolini oshirish vazifasini hal etishdan kelib chiqqan holda respublika va mahalliy budjetlar oʻrtasidagi nisbatni maqbullashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish;

Davlat budjeti toʻldirilishi ustidan nazoratni amalga oshirish, budjetning daromad qismi moddalar boʻyicha ijro etilishiga baho berish, belgilangan istiqbol (reja) koʻrsatkichlar bajarilmagani haqida oʻz vaqtida xabardor qilish. Iqtisodiyotda sodir boʻlayotgan tendensiyalarni oʻtkazib kelinayotgan soliq siyosati bilan oʻzaro bogʻlagan holda muntazam va chuqur tahlil etish, ilgʻor soliq siyosatini shakllantirish boʻyicha takliflar tayyorlash;

oʻtkazilayotgan pul-kredit siyosati, milliy valyutani mustahkamlash, uning xarid qobiliyatini oshirish, pul massasi va pul tarkibini maqbullashtirish, bankdan tashqari pul aylanishini keskin qisqartirish borasida koʻrilayotgan chora-tadbirlarni chuqur tahlil etish va baholash. Pulning qadrsizlanishiga qarshi faol va taʼsirchan siyosat amalga oshirilishini, ichki bozorning tovar resurslari bilan toʻldirilishini nazorat qilish;

oltin-valyuta zaxiralarining holati va harakati ustidan nazoratni amalga oshirish, tashqi aktivlarni boshqarish boʻyicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni tahlil etish hamda ularni xorijiy banklarda samarali joylashtirish va qayta joylashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqish, oltin-valyuta zaxiralari, shu jumladan qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlar bilan oʻtkaziladigan operatsiyalar ustidan nazoratni taʼminlash;

tashqi savdo va toʻlov balanslari shakllanishini hamda ijrosini chuqur tahlil etish. Tovarlar (ishlar, xizmatlar) eksporti istiqbol (reja) koʻrsatkichi bajarilishi, mahsulot importining maqbullashtirilishini taʼminlash, tashqi savdoda ijobiy saldoga erishish ustidan monitoringni amalga oshirish;

tashqi qarzlarning hajmlari va maqsadga muvofiqligini tanqidiy baholash, Hukumat tomonidan yoki Hukumat kafolati ostida olingan tashqi kreditlar oʻz vaqtida qaytarilishini qattiq nazorat qilish, toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalarni jalb etish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, mamlakat iqtisodiyotiga investitsiyalarning umumiy hajmida ularning ulushini oshirish boʻyicha takliflar tayyorlash.

8. Hukumat yoki u vakil qilgan organlar oltin-valyuta zaxiralari bilan operatsiyalarni amalga oshirish boʻyicha tomonlardan biri sifatida harakat qiladigan barcha qarorlar Hisob palatasi bilan kelishilgan holda qabul qilinishi shart.

9. Hisob palatasi asosiy vazifalarga muvofiq nazorat, monitoring va tahliliy ishlar kabi funksiyalarni, jumladan quyidagilarni amalga oshiradi:

makroiqtisodiy koʻrsatkichlar, budjet-soliq va pul-kredit sohasidagi koʻrsatkichlarning shakllanish jarayonlarini, ularning qonunchilik talablariga muvofiq boʻlishiga rioya etilishini muntazam suratda oʻrganish;

Davlat budjeti, uning daromad va xarajat qismlari asosiy koʻrsatkichlari hamda moddalarining ijrosi ustidan nazoratni amalga oshirish;

Davlat budjeti, soliq tushumlari va pul koʻrsatkichlari ijrosining tasdiqlangan parametrlarini toʻgʻrilash boʻyicha takliflarning asosli ekanligini hamda ularning makroiqtisodiyot koʻrsatkichlariga taʼsirini koʻrib chiqish;

mintaqalarni va umuman jamiyatni rivojlantirishda mahalliy boshqaruv idoralari hamda fuqarolarning oʻzini-oʻzi boshqarish organlari rolini oshirish maqsadida respublika va mahalliy budjetlar oʻrtasida eng maqbul nisbatga erishish boʻyicha takliflarni tahlil etish va baholash;

mintaqalar, tarmoqlar va korxonalar boʻyicha davlat mablagʻlarini sarflashda tasdiqlangan koʻrsatkichlarga rioya qilmaslik hollari aniqlangan taqdirda tekshirish oʻtkazib, ulardan foydalanishdagi qoidabuzarlik va suiisteʼmolchiliklarning oldini olish chora-tadbirlarini amalga oshirish;

manbalar boʻyicha umuman va mintaqalarda budjetning daromad qismi ijrosi, soliq va bojxona organlaridan toʻlovlarning toʻliq kelib tushishi ustidan monitoringni amalga oshirish;

budjet jarayonidagi chekinishlarni tahlil etish va oʻrganish, ularni bartaraf etish hamda budjet qonunchiligini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlash;

milliy valyutani mustahkamlash, pul qadrsizlanishini kamaytirish hamda iqtisodiy oʻsish va narxlar barqarorligi koʻrsatkichlarining maqbul darajada uygʻunlashuviga erishish boʻyicha takliflarni koʻrib chiqish va baholash;

oltin-valyuta zaxiralari, shu jumladan, qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlarning oʻrni qayta toʻldirilishi va ular bilan amalga oshiriladigan operatsiyalarni nazorat qilish, nobudgarchilik va suiisteʼmolchilik yoʻllari hamda imkoniyatlarini bartaraf etish maqsadida davlatning oltin-valyuta zaxiralari harakatidagi barcha jarayonlar oshkora boʻlishini taʼminlash;

tashqi aktivlarni boshqarish boʻyicha hisobotlar va balans hisob-kitoblarini tahlil etish, oltin-valyuta zaxiralarini xorijiy banklarda joylashtirish hamda qayta joylashtirishning asosli va samarali ekanligini nazorat qilish;

davlat tashqi qarzini boshqarish ustidan monitoringni amalga oshirish hamda bu qarz, birinchi navbatda Hukumat tomonidan va Hukumatning kafolati ostida olingan kreditlar oʻz vaqtida qaytarilishini nazorat qilish;

eksport salohiyatini rivojlantirish, tovarlar (ishlar, xizmatlar) eksporti istiqbol (reja) koʻrsatkichlarini bajarish, mahsulot importini maqbullashtirish, tashqi savdo va toʻlov balanslarida ijobiy saldoga erishishni taʼminlash chora-tadbirlari roʻyobga chiqarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;

chet mamlakatlarda davlat mulkini sotish bilan bogʻliq masalalarni tahlil etish hamda ularning nazoratini taʼminlash;

respublikada qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlarning konlarini ochish hamda ulardan foydalanish boʻyicha xorijiy kompaniyalarning takliflarini koʻrib chiqish;

Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan yoki uning kafolati ostida xorijiy kreditlar va qarzlarni jalb etish maqsadga muvofiqligi hamda ulardan foydalanish samaradorligini, xalqaro moliya bozorlarida respublikaning qarz majburiyatlarini chiqarishni tahlil etish;

oʻtkazib kelinayotgan budjet-soliq, pul-kredit, valyuta va tashqi savdo siyosatiga taʼsir qiluvchi qonun hujjatlari loyihalarini ekspertizadan oʻtkazish;

Hisob palatasining vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha vazirliklar va idoralar, korxonalar va tashkilotlarning faoliyatini muvofiqlashtirish;

Hisob palatasining zimmasidagi vazifalardan kelib chiqadigan masalalar boʻyicha tahliliy ishlanmalarni tashkil etish va amalga oshirish, ular asosida hisobot va takliflarni tayyorlab, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining koʻrib chiqishi uchun taqdim etish.

10. Hisob palatasi oʻz zimmasidagi vazifalarni amalga oshirish uchun quyidagi huquqlarga ega:

oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha maʼlumot va hujjatlarni davlat hokimiyati va boshqaruvi organlaridan, idoralar, korxonalar, tashkilotlar va banklardan belgilangan tartibda soʻrab olish;

zimmasiga yuklangan vazifalarni bajarish uchun zarur hollarda tekshirishlarni tashkil etish hamda ularning natijalari boʻyicha ijro etish uchun majburiy boʻlgan koʻrsatmalar yuborish;

oʻz vakolati doirasida tekshirishlarni oʻtkazish uchun davlat organlari va ularning vakillarini, nodavlat auditorlik xizmatlari va ayrim mutaxassislarni tekshirishlarda qatnashishga jalb etish;

Hisob palatasi bilan oldindan kelishib olinishi lozim boʻlgan barcha masalalar boʻyicha tegishli xulosa berish;

nazorat tadbirlarining natijalari boʻyicha, qonunchilikni takomillashtirish, davlat organlari, korxonalar va tashkilotlarning faoliyatini yaxshilash maqsadida takliflar kiritish.

11. Hisob palatasining tuzilmasi va xodimlar soni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan tasdiqlanadi.

12. Hisob palatasiga Hisob palatasining Raisi boshchilik qiladi, u Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga muvofiq lavozimga tayinlanadi va ozod qilinadi.

13. Hisob palatasi Hisob palatasining Raisidan, Hisob palatasi masʼul xodimlari (inspektorlari)dan iborat boʻladi.

14. Hisob palatasining Raisi:

Hisob palatasi faoliyatiga rahbarlik qiladi va uning ishini tashkil etadi;

Hisob palatasi vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha tekshirishlarni tashkil qilish toʻgʻrisidagi qarorlarni tasdiqlaydi;

Hisob palatasi qabul qilgan qarorlarning ijrosi ustidan nazoratni tashkil qiladi;

Hisob palatasining faoliyatiga taalluqli masalalar koʻrib chiqilishi chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi sessiyalari, uning qoʻmitalari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi majlislarining ishida qatnashadi;

amalga oshirilgan ishlar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga hisobotlar taqdim etadi;

berilgan vakolatga muvofiq boshqa vazifalarni amalga oshiradi.

15. Hisob palatasining masʼul xodimlari (inspektorlari):

ushbu Nizomda belgilangan vazifalarga muvofiq Hisob palatasi faoliyatining muayyan yoʻnalishlariga rahbarlik qiluvchi mansabdor shaxslar hisoblanadi;

oʻz vakolatlari doirasida, oʻzlari boshchilik qilayotgan yoʻnalishlardagi faoliyatni tashkil etishga oid barcha masalalarni mustaqil ravishda hal etadilar va uning natijalari uchun javobgar boʻladilar;

Hisob palatasining faoliyatiga taalluqli masalalar koʻrib chiqilishi chogʻida Oliy Majlis qoʻmitalarining, ijroiya hokimiyat organlari va boshqa davlat organlari hayʼatlarining majlislarida ishtirok etish huquqiga egadirlar;

muallimlik va ilmiy ishlardan tashqari tijorat hamda tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishlari mumkin emas.

16. Hisob palatasi faoliyatining ichki masalalari, inspektorlar oʻrtasida vazifalarni taqsimlash, ishlarni yuritish tartibi, nazorat tadbirlarini tayyorlash va oʻtkazish Hisob palatasining Raisi tomonidan tasdiqlanadigan Hisob palatasi Reglamenti bilan belgilanadi.

17. Hisob palatasi huzurida Hayʼat tashkil etiladi, uning shaxsiy tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan tasdiqlanadi.

Hisob palatasi huzuridagi Hayʼat aʼzolari boshqa ishga oʻtishganida ularning lavozimiga yangi tayinlangan shaxslar uning tarkibiga kiritiladi.

18. Hisob palatasi huzuridagi Hayʼat aʼzolari Hayʼat majlislarida koʻrib chiqiladigan masalalarni oʻrganish va tayyorlashni taʼminlaydilar, ana shu masalalarni muhokama etishda va ular yuzasidan qarorlar qabul qilishda qatnashadilar, uning ishini takomillashtirish boʻyicha takliflar kiritadilar.

19. Hisob palatasi huzuridagi Hayʼat majlislari zaruratga qarab, ammo yilning har choragida kamida bir marta muntazam oʻtkazib turiladi. Majlisda Hayʼat aʼzolarining kamida yarmi ishtirok etgan taqdirda u vakolatli deb hisoblanadi.

Hayʼat majlislarida koʻrib chiqiladigan masalalarning mohiyatiga qarab vazirlik va idoralar, banklarning rahbarlari, shuningdek mutaxassislar va ekspertlar taklif etilishlari mumkin.

20. Hayʼat majlisi yakunlari boʻyicha oddiy koʻpchilik ovoz bilan qaror qabul qilinadi, qaror majlisda raislik qiluvchi tomonidan imzolanadi. Shoshilinch hollarda Hayʼat qarori soʻrov yoʻli bilan qabul qilinib, keyin u Hayʼatning navbatdagi majlisida tasdiqlanishi mumkin.

21. Tekshirishlarning koʻpchilikka oshkor qilib boʻlmaydigan maʼlumotlari bayon etilgan hujjatlari Hayʼatning yopiq majlislarida koʻrib chiqiladi. Ana shu majlislarda qabul qilingan qarorlar belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.

22. Hayʼat kotibi Hayʼat majlisi oʻtkaziladigan sana, vaqt va joy toʻgʻrisida Hayʼat aʼzolarini va taklif etilgan shaxslarni xabardor qiladi, kerakli hujjatlarni rasmiylashtiradi va zarur hollarda ana shu hujjatlarni ularga tarqatadi, Hayʼat majlislarining bayonnomalari yuritilishi, rasmiylashtirilishi hamda Hisob palatasining Raisi bilan kelishilgan holda Hayʼat qarorlari tarqatilishini tashkil qiladi.

23. Hisob palatasi oʻz faoliyatini Hisob palatasining vakolatiga kiruvchi masalalar ustidan amaliy muntazam nazoratni taʼminlash zaruratidan kelib chiqqan holda tuziladigan yillik rejalar va dasturlar asosida tashkil etadi. Ish rejalari Hisob palatasi huzuridagi Hayʼat majlisida tasdiqlanadi.

24. Hisob palatasi xorijiy mamlakatlarning hisob va nazorat palatalari hamda parlament nazorati organlari va ularning xalqaro birlashmalari bilan aloqa bogʻlab turadi, ular bilan hamkorlik toʻgʻrisida bitimlar tuzish huquqiga egadir.

25. Hisob palatasining ishi toʻgʻrisidagi yillik hisobot Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga taqdim etiladi.

26. Hisob palatasini qayta tashkil etish yoki tugatish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni asosida amalga oshiriladi.