Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonunining 7 va 51-moddalariga asosan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:

1. Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ushbu qaror kuchga kirgan kundan boshlab quyidagilar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin:

“Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash toʻgʻrisida”gi qaror (2001-yil 10-noyabr, roʻyxat raqami 1080 — Meʼyoriy hujjatlar axborotnomasi, 2001-yil, 21-son);

“Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qaror (2003-yil 29-sentabr, roʻyxat raqami 1080-1 — Meʼyoriy hujjatlar axborotnomasi, 2003-yil, 17-18-son);

“Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qaror (2007-yil 8-yanvar, roʻyxat raqami 1080-2 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 1-2-son, 17-modda);

“Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qaror (2007-yil 7-avgust, roʻyxat raqami 1080-3 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2007-yil, 31-32-son, 337-modda);

“Oʻzbekiston Respublikasi banklarida ochiladigan bank hisobvaraqlari toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi qaror (2008-yil 31-may, roʻyxat raqami 1080-4 — Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-yil, 22-23-son, 216-modda).

3. Ushbu qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kundan soʻng kuchga kiradi.

Ushbu Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi, “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi, “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi, “Valyutani tartibga solish toʻgʻrisida”gi va “Elektron hujjat aylanishi toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq, banklar tomonidan milliy va chet el valyutasida bank hisobvaraqlarini ochish, ularni qayta rasmiylashtirish hamda yopish tartibini belgilaydi.

1. Ushbu Yoʻriqnomada quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

bank hisobvaragʻi — bank hisobvaragʻi shartnomasini tuzish orqali bank mijoz (hisobvaraq egasi) hisobvaragʻiga kelib tushgan pul mablagʻlarini qabul qilish va kiritib qoʻyish, mijozning hisobvaragʻidagi tegishli mablagʻlarni oʻtkazish va berish hamda hisobvaraq boʻyicha boshqa operatsiyalarni amalga oshirish toʻgʻrisidagi topshiriqlarni bajarish vazifasini oʻz zimmasiga olishi natijasida bank va mijoz oʻrtasida vujudga keladigan munosabatlarni amalga oshirish vositasi.

jamgʻarma depozit hisobvaragʻi — bu mijozlarning davriy badallari asosida shakllanib, muayyan maqsadni amalga oshirish uchun jamgʻariladigan va shu maqsad uchun yoʻnaltiriladigan yoxud shartnoma bekor qilinishi natijasida qaytariladigan mablagʻlar hisobi yuritiladigan hisobvaraq;

muddatli depozit hisobvaragʻi — shartnomada qatʼiy kelishilgan muddatga qoʻyilgan mijozlarning mablagʻlari hisobi yuritiladigan hisobvaraq;

ssuda hisobvaragʻi — belgilangan tartibda mijozlarga berilgan kreditlarning hisobi yuritiladigan hisobvaraq;

talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi — mijozlarning birinchi talabi bilanoq beriladigan yoki oʻtkazib beriladigan mablagʻlarning hisobi yuritiladigan hisobvaraq.

2. Mijozlar banklarda quyidagi turdagi bank hisobvaraqlarini ochishlari mumkin:

a) talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari;

b) jamgʻarma depozit hisobvaraqlari;

v) muddatli depozit hisobvaraqlari;

g) ssuda hisobvaraqlari;

d) boshqa depozit hisobvaraqlari.

Xoʻjalik yurituvchi subyektning davlat roʻyxatidan oʻtganidan soʻng birinchi marta milliy valyutada ochgan talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi uning asosiy talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi (bundan keyingi oʻrinlarda asosiy hisobvaraq deb yuritiladi) hisoblanadi. Xoʻjalik yurituvchi subyekt asosiy hisobvaragʻini ochgandan keyin milliy va chet el valyutasida ochadigan barcha talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari uning ikkilamchi hisobvaraqlari hisoblanadi.

Ish haqi va unga tenglashtirilgan toʻlovlar yuridik shaxsning asosiy hisobvaragʻidan amalga oshiriladi, qonun hujjatlarida belgilangan hollar bundan mustasno.

3. Yuridik va jismoniy shaxslar oʻzlariga hisob-kitob va kassa xizmatlarini koʻrsatish uchun banklarni mustaqil ravishda tanlaydilar hamda bir yoki bir necha banklarda milliy va chet el valyutasidagi talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari, shuningdek, jamgʻarma, muddatli, ssuda va boshqa depozit hisobvaraqlarini ochish huquqiga egalar.

4. Budjetdan mablagʻ oluvchi muassasalarga Davlat budjeti hisobidan ajratiladigan mablagʻlarni kirim qilish va bu mablagʻlardan foydalanish uchun budjet hisobvaraqlari, shuningdek ushbu muassasalarning budjetdan tashqari mablagʻlari hisobini olib borish uchun talab qilib olinguncha, jamgʻarma va muddatli depozit hisobvaraqlari ochiladi.

Markazlashgan mablagʻlar hisobidan kapital qurilishni moliyalashtirish uchun yagona buyurtmachiga har bir qurilish obyekti boʻyicha alohida ikkilamchi talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlar ochiladi.

6. Oʻzbekiston Respublikasi “Bank siri toʻgʻrisida”gi Qonunining 11-moddasiga muvofiq, bank sirini tashkil etuvchi maʼlumotlar davlat soliq xizmati organlariga bank mijoziga (vakiliga) soliq solish masalalariga taalluqli hollarda qonun hujjatlariga muvofiq taqdim etiladi.

7. Mijozlar tomonidan bank hisobvaraqlari ochilayotganda, bank hisobvaragʻi shartnomasi (jismoniy shaxslarning omonati boʻyicha bank omonati shartnomasi) tuziladi.

Bank hisobvaragʻi shartnomasi (jismoniy shaxslarning omonati boʻyicha bank omonati shartnomasi) boʻyicha yuzaga keladigan munosabatlar Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi va boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi.

Bank hisobvaragʻi shartnomasida bank mijozning hisobvaragʻiga kelib tushayotgan mablagʻlarni hisobvaraqqa kirim qilish va uni kiritib qoʻyish, mijozning hisobvaraqdagi mablagʻlarni tasarruf etish borasidagi topshiriqlarini ijro etish shartlari, bu boradagi mijoz hamda bank huquqlari va majburiyatlari, bank xizmatlari uchun toʻlanishi lozim boʻlgan komissiyalar hamda boshqa shartlar belgilab olinadi.

Bank hisobvaragʻi shartnomasida mijozlarning bank hisobvaragʻiga kelib tushgan mablagʻlarni kiritib qoʻyganlik uchun (kredit aylanmasi uchun) vositachilik haqi undirish borasida shart belgilanishi taqiqlanadi.

Kichik tadbirkorlik subyektlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjetiga ularning hisobvaraqlaridan soliqlarni va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlashda banklar xizmatlari uchun toʻlovlar undirilmaydi.

8. Mijozlar tomonidan hisobvaraqlar ochish uchun bankka mazkur Yoʻriqnomada koʻzda tutilgan hujjatlar taqdim qilingan kundan soʻng, banklar keyingi ish kunidan kechiktirmay, agar qonun hujjatlarida boshqacha hollar nazarda tutilmagan boʻlsa, ularga hisobvaraqlar ochishlari shart.

Hisobvaraqlar ochish uchun hujjatlar mijozning imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchasida koʻrsatilgan yoki mijozning ishonchnomasi asosida vakil qilingan shaxslar tomonidan shaxsan taqdim qilinadi.

Banklar tomonidan ushbu Yoʻriqnomada koʻzda tutilgan hujjatlardan boshqa qoʻshimcha hujjatlarni talab qilish taqiqlanadi.

Mijozlar hisobvaraq ochish uchun taqdim qilingan hujjatlarning haqiqiyligi uchun javobgar boʻladilar.

Tadbirkorlik subyektlariga banklarda hisobvaraqlar ochish uchun eng kam oylik ish haqining 0,5 barobari, qishloq joylarda esa eng kam oylik ish haqining 0,1 barobari miqdorida haq olinadi.

Kichik biznes subyektlaridan tijorat banklarida milliy valyutada hisobvaraq ochganlik uchun haq olinmaydi.

8¹. Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq mijozni lozim darajada tekshirish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrish imkoniyati boʻlmagan taqdirda, bank mijozga hisobvaraq ochishni rad etadi.

9. Mijozlarga hisobvaraqlar ochish va yopish, shuningdek hisobvaraqlardan mablagʻlarni hisobdan chiqarish amallarini vaqtincha toʻxtatib turish hamda ularni qayta harakatga keltirish shu kunning oʻzidayoq amalga oshirilib, Bank depozitorlarining Milliy axborotlar bazasi orqali Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga uzatiladi.

10. Tadbirkorlik faoliyati subyektlarining, shu jumladan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar va xorijiy sarmoya ishtirokidagi korxonalarning hisobvaraq ochish uchun asos boʻlgan bank hisobvaragʻi shartnomasi va unga kiritilgan oʻzgartirishlar, bekor qilingan imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchalar, shuningdek mijoz nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport yoki uning oʻrnini bosadigan hujjat)ning nusxasi ularning yuridik yigʻmajildida saqlanadi. Banklar tadbirkorlik faoliyati subyektlariga hisobvaraq ochish va ularni qonunchilikda oʻrnatilgan tartibda identifikatsiya qilishlari uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni “Tadbirkorlik subyektlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazish va hisobga qoʻyishning avtomatlashtirilgan tizimi”dan oladilar.

Tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan rezident yuridik shaxslar hamda Budjetdan mablagʻ oluvchilar, rezident yuridik shaxslarning vakolatxonalari va filiallari, tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan norezident yuridik shaxslarning (immunitet hamda diplomatik imtiyozlardan foydalanadigan chet el diplomatiya va boshqa rasmiy vakolatxonalari, xalqaro tashkilotlar hamda ularning filiallari, shuningdek xorijiy tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasida xoʻjalik yoki boshqa tijorat faoliyati bilan shugʻullanmaydigan vakolatxonalari), tovar-xomashyo birjasining ochiq elektron savdolarida qatnashuvchi norezident yuridik shaxslarning, tashkiliy savdolarda aksiyalarni sotuvchi (sotib oluvchi) chet ellik investorlar — norezident yuridik shaxslarning hisobvaraq ochish uchun asos boʻlgan hujjatlari, bank hisobvaragʻi shartnomasi va unga kiritilgan oʻzgartirishlar, taʼsis hujjatlari (taʼsis shartnomasi, ustav) hamda ularga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarning nusxalari, ikkilamchi hisobvaraqlar ochilganligi toʻgʻrisidagi asosiy hisobvaragʻini ochgan bankka yuborgan xabarning nusxasi, bekor qilingan imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchalar, shuningdek mijoz nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport yoki uning oʻrnini bosadigan hujjat)ning nusxasi mijozning yuridik yigʻmajildida saqlanadi.

11. Banklarda mazkur Yoʻriqnomaning 1-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq, mijozlarning hisobvaraqlarini roʻyxatga olish kitobi yuritiladi. Ushbu kitob kompyuterda dasturiy tarzda yoki qoʻlda yozilgan holda yuritilishi mumkin. Qoʻlda yoziladigan kitob raqamlangan, ip oʻtkazib tikilgan, filial rahbari hamda bosh buxgalterining imzosi va filial muhri bilan tasdiqlangan boʻlishi lozim.

12. Tadbirkorlik faoliyati subyektlari boʻlgan rezident yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar hamda dehqon xoʻjaliklari tomonidan milliy valyutada talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari ochish uchun bankka quyidagi hujjatlar taqdim qilinadi:

a) mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza;

b) mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan ikki dona varaqcha;

v) mijoz nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport yoki uni oʻrnini bosadigan hujjat). Shaxsni tasdiqlovchi hujjatdan nusxa olinib, asli qaytarib beriladi.

13. Tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan rezident yuridik shaxslar hamda Budjetdan mablagʻ oluvchilar tomonidan milliy valyutada talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari ochish uchun bankka quyidagi hujjatlar taqdim qilinadi:

a) mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza;

v) mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan ikki dona varaqcha.

g) tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan rezident yuridik shaxslar tomonidan taʼsis hujjatlari (taʼsis shartnomasi, ustav) hamda ularga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar, shuningdek yuridik shaxs nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjati (pasport yoki uni oʻrnini bosadigan hujjat). Ushbu hujjatlardan nusxa olinib, asli qaytarib beriladi;

d) davlat soliq xizmati organlarida hisobga qoʻyilganligini tasdiqlovchi hujjat (maʼlumotnoma).

14. Rezident yuridik shaxslarning vakolatxonalari va filiallariga talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari ochish uchun vakolatxona va filiallar tomonidan bankka quyidagi hujjatlar taqdim qilinadi:

a) mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza;

b) yuridik shaxsning iltimosnomasi (iltimosnomada yuridik shaxsning “Soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami” va “Xos raqami” koʻrsatilgan boʻlishi shart);

v) mazkur Yoʻriqnomaning 3-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan ikki dona varaqcha;

g) vakolatxona yoki filialga berilgan vakolatlarni belgilovchi hujjat hamda vakolatxona yoki filial nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi (pasport yoki uni oʻrnini bosadigan) hujjati. Ushbu hujjatlardan nusxa olinib, asli qaytarib beriladi.

15. Oʻz faoliyatini yuridik shaxs tashkil etgan holda amalga oshirmoqchi boʻlgan xoʻjalik yurituvchi subyektlarga ustav kapitalini shakllantirish uchun davlat roʻyxatidan oʻtgunlariga qadar taʼsischilarning (ishtirokchilarning) dastlabki badallarini kiritish uchun milliy va/yoki chet el valyutasida vaqtinchalik (mablagʻ yigʻish uchun) 29801 — “Mijozlar bilan hisob-kitoblar” hisobvaragʻi ochilishi mumkin.

Vaqtinchalik hisobvaraq ochish uchun belgilangan tartibda bankka taʼsischilar (ishtirokchilar) nomidan ixtiyoriy shaklda hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ularning ishonchli vakili tomonidan ariza taqdim qilinadi.

Davlat roʻyxatidan oʻtgandan keyin ushbu xoʻjalik yurituvchi subyektga mazkur Yoʻriqnomaga muvofiq asosiy hisobvaraq ochiladi hamda vaqtinchalik hisobvaraqdagi mablagʻlar ushbu hisobvaraqqa oʻtkaziladi va vaqtinchalik hisobvaraq yopiladi.

16. Norezident yuridik shaxslar (immunitet hamda diplomatik imtiyozlardan foydalanadigan chet el diplomatiya va boshqa rasmiy vakolatxonalari, xalqaro tashkilotlar hamda ularning filiallari, shuningdek xorijiy tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasida xoʻjalik yoki boshqa tijorat faoliyati bilan shugʻullanmaydigan vakolatxonalari, tovar-xomashyo birjasining ochiq elektron savdolarida qatnashuvchilar, tashkiliy savdolarda aksiyalarni sotuvchi (sotib oluvchi) chet ellik investorlar), shuningdek norezidentlarning Oʻzbekiston Respublikasida qonunchilik bilan belgilangan tartibda faoliyat yuritayotgan doimiy muassasalari milliy valyutada talab qilib olinguncha depozit hisobvaraqlari ochish uchun bankka quyidagi hujjatlarni taqdim qiladilar:

a) mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza;

b) agar qonun hujjatlarida boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami berilganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasi;

v) mazkur Yoʻriqnomaning 4-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan ikki dona varaqcha;

g) norezident yuridik shaxs nomidan pul-hisob-kitob hujjatlarini imzolash vakolatiga ega shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki uni oʻrnini bosadigan hujjat). Shaxsini tasdiqlovchi hujjatning asli koʻrsatilgandan soʻng, bank tomonidan undan nusxa olinadi.

d) tovar-xomashyo birjasining ochiq elektron savdolarida qatnashuvchi, tashkiliy savdolarda aksiyalarni sotuvchi (sotib oluvchi) chet ellik investorlar — norezident yuridik shaxsning taʼsis hujjatlari (taʼsis shartnomasi, ustav) hamda ularga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarning konsullik yoki notarius tomonidan tasdiqlangan nusxasi;

e) tovar-xomashyo birjasining ochiq elektron savdolarida qatnashuvchi norezident yuridik shaxs va birja brokeri oʻrtasida brokerlik xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma nusxasi;

j) tashkiliy savdolarda aksiyalarni sotuvchi (sotib oluvchi) chet ellik investorlar norezident yuridik shaxslar va investitsion vositachi oʻrtasida brokerlik xizmatlarini koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma nusxasi.

17. Rezident va norezident jismoniy shaxslar tomonidan milliy valyutada depozit hisobvaraqlari ochish uchun bankka mazkur Yoʻriqnomaning 5-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza hamda shaxsini tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki uni oʻrnini bosadigan hujjat) taqdim qilinadi (nusxasi olinib, asli qaytariladi). Hisobvaraq ochish uchun ariza jismoniy shaxslar tomonidan shaxsan taqdim etilishi lozim, qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan hollar bundan mustasno.

Jismoniy shaxslar oʻzlari tanlagan bank (filial)da ushbu Yoʻriqnomada belgilangan tartibda depozit hisobvaraq ochganlaridan soʻng, shu bank (filial)da bank hisobvaraqlariga masofadan xizmat koʻrsatish tizimlaridan foydalangan holda boshqa depozit hisobvaraqlarni ochishlari mumkin.

18. Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan asosiy hisobvaraqqa xizmat koʻrsatuvchi bankda jamgʻarma va muddatli depozit hisobvaraqlarini ochish uchun mazkur Yoʻriqnomaning ilovalarida keltirilgan tegishli shakldagi ariza taqdim qilinadi.

19. Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar boshqa banklarda ikkilamchi talab qilib olinguncha, muddatli, jamgʻarma depozit hisobvaraqlarini ochishda ham asosiy hisobvaraq ochish uchun taqdim etiladigan barcha hujjatlarni taqdim etishlari shart.

Asosiy hisobvaraq ochilgan bankda qoʻshimcha ravishda milliy valyutada ikkilamchi talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻi ochilishiga yoʻl qoʻyilmaydi, markazlashtirilgan manbalar hisobidan moliyalashtiriladigan maqsadli tadbirlar uchun hamda qonunchilik hujjatlari asosida ochiladigan ikkilamchi depozit hisobvaraqlar bundan mustasno.

20. Boshqa depozit hisobvaraqlarini ochish tartibi qonun hujjatlari bilan belgilanadi.

21. Mijozlar tomonidan chet el valyutalarida hisobvaraqlar ochish uchun bankka quyidagi hujjatlar taqdim qilinadi:

a) tadbirkorlik faoliyati subyektlari tomonidan ushbu Yoʻriqnomaning 12-bandida keltirilgan hujjatlar;

b) tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan rezident yuridik shaxslar, jumladan budjetdan mablagʻ oluvchilar tomonidan ushbu Yoʻriqnomaning 13-bandida keltirilgan hujjatlar;

v) norezidentlar (jismoniy shaxslar bundan mustasno) tomonidan ushbu Yoʻriqnomaning 16-bandida keltirilgan hujjatlar;

g) rezident va norezident jismoniy shaxslar tomonidan ushbu Yoʻriqnomaning 17-bandida keltirilgan hujjatlar.

Bunda, jismoniy shaxslar tomonidan qoʻshimcha ravishda shaxsni tasdiqlovchi hujjat shaxsan taqdim qilinadi va bank tomonidan ushbu hujjatlardan nusxa olinadi.

22. Mijozlarga bitta bankda maʼlum bir chet el valyutasida faqat bitta talab qilib olinguncha depozit hisobvaraq ochilishiga ruxsat etiladi.

24. Kredit shartnomasi kuchga kirgandan soʻng keyingi bank ish kunidan kechiktirmasdan bank rahbari yoki rahbar tomonidan vakolat berilgan shaxs tomonidan beriladigan kreditning muddati, miqdori va foiz stavkasi koʻrsatilgan holda, mijoz uchun ssuda hisobvaragʻi ochish toʻgʻrisida buxgalteriyaga berilgan farmoyishga asosan shu ish kunidan kechiktirmasdan mijozga ssuda hisobvaragʻi ochiladi.

25. Banklar uchun quyidagi vakillik hisobvaraqlari ochiladi:

a) Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankidagi milliy va chet el valyutasidagi vakillik hisobvaraqlari;

b) rezident banklardagi vakillik hisobvaraqlari;

26. Rezident tijorat banklar milliy va chet el valyutasida vakillik hisobvaraqlarini Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Hisob-kitob markazida ochadilar.

27. Yangi tashkil etilayotgan bank taʼsischilari bank roʻyxatga olingunga qadar taʼsis badallarini yigʻish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida yoki boshqa tijorat bankida vaqtinchalik 29801 — “Mijozlar bilan hisob-kitoblar” hisobvaragʻini ochadi.

Vaqtinchalik hisobvaraqni ochish uchun vakolatli shaxs taʼsischilar nomidan hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza taqdim qiladi.

Banklarga Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida roʻyxatga olinib, bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun litsenziya berilgandan keyin mazkur Yoʻriqnomaning 26 va 28-bandlariga muvofiq vakillik hisobvaragʻi ochiladi.

Vakillik hisobvaragʻi ochilayotganda, vakillik munosabatlari toʻgʻrisida shartnoma tuziladi.

28. Tijorat banki milliy valyutada vakillik hisobvaragʻi ochish uchun quyidagilarni taqdim qiladi:

a) mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza;

b) soliq toʻlovchining identifikatsiya raqami berilganligi toʻgʻrisida guvohnoma nusxasi;

v) bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan berilgan litsenziyaning nusxasi;

d) imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqcha.

29. Rezident banklarga chet el valyutasida vakillik hisobvaraqlari bank faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlgan boshqa rezident tijorat banklarida ochiladi.

31. Norezident banklar tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida va Oʻzbekiston Respublikasining tijorat banklarida vakillik hisobvaraqlarini ochish uchun quyidagilar taqdim qilinadi:

a) norezident bankning toʻliq nomi va uni roʻyxatdan oʻtkazgan davlatdagi yuridik manzili koʻrsatilgan holda hisobvaraq ochish toʻgʻrisida ariza (2-ilova);

b) imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqcha hamda mazkur davlatning Markaziy (Milliy) banki tomonidan berilgan litsenziyaning legallashtirilgan nusxasi.

v) norezident bank tomonidan va u roʻyxatga olingan davlatda jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi xalqaro standartlar qoʻllanilishi toʻgʻrisidagi axborot.

32. Imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqcha ikki nusxada taqdim qilinadi. Varaqchaning bir nusxasi buxgalterda, ikkinchisi esa, pul cheklarini rasmiylashtiruvchi nazoratchida turadi. Banklarda mijozlarning bir nechta hisobvaraqlariga xizmat koʻrsatiladigan boʻlsa, ulardan imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchalar qoʻshimcha ravishda talab qilinishi mumkin. Imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchalarda hisobvaraqlarning raqamlari koʻrsatiladi.

33. Buxgalteriya hisobi subyektining rahbari imzolash huquqiga ega boʻlgan shaxslarning ikkita roʻyxatini tasdiqlaydi. Birinchi roʻyxatga buxgalteriya hisobi subyektida rahbarlik vazifalarini amalga oshiruvchi shaxslar, ikkinchisiga esa, buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqarish vazifalarini amalga oshiruvchi shaxslar kiradi. Agar buxgalteriya hisobi subyekti rahbari buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqarish vazifalarini oʻz zimmasiga olgan boʻlsa, u holda har ikkala roʻyxatda ham oʻzini koʻrsatadi.

Yuridik shaxs tashkil etmagan holda faoliyat koʻrsatayotgan dehqon xoʻjaligi boshligʻi va yakka tartibdagi tadbirkor dumaloq muhri boʻlmagan hollarda, oʻz imzolari namunalarini taqdim etadi.

Toʻlovga taqdim etiladigan cheklarning raqamlarini tekshirish maqsadida bank mijozlarga bergan pul cheklari raqamlarini bankka topshirilgan imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchada qayd etadi.

34. Mijozlar imzolarni bevosita oʻz qoʻllari bilan qoʻyishlari shart (faksimile imzo muhri qoʻyilishiga yoʻl qoʻyilmaydi).

Birinchi imzo huquqi ikkinchi imzo huquqiga ega boʻlgan bosh buxgalter yoki boshqa shaxslarga berilishi mumkin emas, buxgalteriya hisobi subyekti rahbari buxgalteriya hisobi va moliyaviy boshqarish vazifalarini oʻz zimmasiga olgan hollar bundan mustasno.

35. Rahbar shaxslarga vaqtincha birinchi yoki ikkinchi imzo huquqi berilganda, shuningdek, rahbar tomonidan vakolat berilgan shaxslardan birortasi vaqtincha oʻzgarganda, vaqtincha vakolat berilgan shaxsning imzo namunasi qoʻyilib, amal qilish muddati koʻrsatilgan qoʻshimcha varaqcha taqdim qilinadi. Ushbu vaqtinchalik varaqcha rahbar tomonidan imzolanadi va muhrlanadi (muhr mavjud boʻlgan taqdirda).

36. Imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchaga yuridik shaxslarga berilgan asosiy muhr yoki yuridik shaxs filialining yoxud vakolatxonasining muhr izining namunasi qoʻyilishi shart. Maxsus maqsadlar uchun, masalan, “Paketlar uchun”, “Ruxsatnomalar uchun”, “Devonxona”, “Maʼlumotlar uchun”, “Guvohnomalar uchun” va shu kabilarga moʻljallangan muhrlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Muhr almashtirilganda yoki yoʻqolib qolganda, mijoz tomonidan birinchi va ikkinchi imzo huquqi berilgan shaxslar tomonidan rahbari va bosh buxgalteri (agar mijoz yakka tartibdagi tadbirkor yoki dehqon xoʻjaligi boʻlsa — yakka tartibdagi tadbirkor yoki dehqon xoʻjaligi boshligʻi) tomonidan imzolangan iltimosnoma asosida bank filiali rahbari tomonidan muhr tayyorlatish uchun zarur boʻlgan muhlat beriladi. Ushbu muhlat bir kalendar oyidan oshishi mumkin emas. Bir vaqtning oʻzida u muhr boʻlmagan vaqtda hisob-kitob-pul hujjatlarini rasmiylashtirish tartibini belgilaydi, vaziyatdan kelib chiqqan holda hujjatlar muhr izisiz topshirilishiga ruxsat beradi. Bunday hollarda bank rahbari yoki bosh buxgalteri imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchaga tegishli qaydlarni kiritadi.

Mazkur band talablari bank mijozida muhr mavjud boʻlgan taqdirdagina qoʻllaniladi.

37. Yuridik shaxslar va yuridik shaxs tashkil etmasdan faoliyat koʻrsatadigan dehqon xoʻjaliklari va yakka tartibdagi tadbirkorlarning yuridik manzili – ularning davlat roʻyxatidan oʻtganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasida koʻrsatilgan manzil hisoblanadi.

Jismoniy shaxsning manzili — uning shaxsini tasdiqlovchi yoki unga tenglashtirilgan hujjatda qayd etilgan roʻyxatga olingan manzili hisoblanadi.

Hisobvaraq egasi oʻz manzilining oʻzgarganligi toʻgʻrisida oʻzining hisobvaragʻiga xizmat koʻrsatayotgan bankka besh ish kuni davomida yozma xabar berishi shart.

38. Yuridik shaxsning muhri oʻzgarganda, varaqchada koʻrsatilgan imzolardan birortasi almashtirilganda yoki qoʻshilganda hisobvaraq egasi yangi imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchani taqdim qiladi. Bekor qilingan imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqchalar yuridik shaxsning yuridik yigʻmajildiga tikiladi.

39. Qayta tashkil etilishi natijasida yangi tashkil etilgan yuridik shaxslarga hisobvaraqlar ushbu Yoʻriqnomada koʻrsatilgan tegishli hujjatlar taqdim qilinishi asosida ochiladi.

Tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan rezident yuridik shaxslar hamda Budjetdan mablagʻ oluvchilar, rezident yuridik shaxslarning vakolatxonalari va filiallari, tadbirkorlik faoliyati subyekti boʻlmagan norezident yuridik shaxslarning (immunitet hamda diplomatik imtiyozlardan foydalanadigan chet el diplomatiya va boshqa rasmiy vakolatxonalari, xalqaro tashkilotlar hamda ularning filiallari, shuningdek xorijiy tashkilotlarning Oʻzbekiston Respublikasida xoʻjalik yoki boshqa tijorat faoliyati bilan shugʻullanmaydigan vakolatxonalari) hamda tovar-xomashyo birjasining ochiq elektron savdolarida qatnashuvchi norezident yuridik shaxslarning, tashkiliy savdolarda aksiyalarni sotuvchi (sotib oluvchi) chet ellik investorlar — norezident yuridik shaxslarning taʼsis hujjatlarida (taʼsis shartnomasida, ustavda) koʻrsatilgan maʼlumotlar (muassislar, aʼzolar yoki boshqa maʼlumotlar) oʻzgargan taqdirda, ular taʼsis hujjatlariga kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarning nusxasini bankka taqdim qiladi.

40. Yuridik shaxsga nisbatan sanatsiya eʼlon qilinganda, uning hisobvaraqlari boʻyicha yuzaga keladigan munosabatlar “Sanatsiya qilinayotgan korxona maxsus sanatsiya hisobvaragʻining ishlash tartibi toʻgʻrisida”gi nizom (roʻyxat raqami 1636, 2006-yil 3-noyabr) asosida tartibga solinadi.

41. Yuridik shaxs tugatilayotganda, uning barcha bank hisobvaraqlari tugatish komissiyasining tasarrufiga oʻtadi. Bunday holda, asosiy hisobvaraqqa xizmat koʻrsatuvchi bankka tugatish komissiyasining amal qilish muddati koʻrsatilgan yuridik shaxsni tugatish toʻgʻrisidagi qarori hamda tugatish komissiyasi rahbari va bosh buxgalterining imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqcha taqdim qilinadi (yuridik shaxs boʻlgan nodavlat notijorat tashkilot tugatilayotganda bosh buxgalterning imzosi talab qilinmaydi). Shundan soʻng, yuridik shaxsning asosiy hisobvaragʻiga uni tugatishga doir yagona hisobvaraq maqomi beriladi.

43. Asosiy hisobvaraqni boshqa bankka oʻtkazish uchun mijoz tomonidan xizmat koʻrsatuvchi bankka ariza taqdim etiladi va chek daftarchalari qaytariladi. Shundan soʻng bank mijozning hisobvaragʻidagi qoldiqni yozma ravishda tasdiqlaydi.

Mijoz asosiy hisobvaragʻi yopilayotgan bankdan olingan tasdiqnomani ariza bilan birga asosiy hisobvaraq ochilayotgan bankka taqdim etadi. Ushbu arizaga asosan, asosiy hisobvaraq ochilayotgan bank mijozga vaqtinchalik 29801 — “Mijozlar bilan hisob-kitoblar” hisobvaragʻini ochadi va bu toʻgʻrisida mijoz hamda hisobvaraq yopilayotgan bankka yozma ravishda xabar beradi.

44. Mijoz vaqtinchalik hisobvaraq ochilganligi toʻgʻrisidagi xabarni olgandan soʻng asosiy hisobvaraq yopilayotgan bankka asosiy hisobvaraqdagi mavjud mablagʻlar qoldigʻini asosiy hisobvaraq ochilayotgan bankdagi vaqtinchalik ochilgan hisobvaraqqa oʻtkazish toʻgʻrisida toʻlov topshiriqnomasi taqdim etadi. Asosiy hisobvaraqni yopayotgan bank mijoz yuridik yigʻmajildidagi hujjatlar va 2-sonli kartotekadagi (agar, mavjud boʻlsa) toʻlov hujjatlari roʻyxatini kiritib, ushbu hujjatlar asosiy hisobvaraq ochayotgan bankka topshirilganligi haqida ikki nusxada dalolatnoma tuzadi. Dalolatnoma bank boshqaruvchisi va bosh buxgalteri tomonidan imzolanib, asosiy muhr qoʻyiladi.

Dalolatnomaning har ikki nusxasiga mijozning yuridik yigʻmajildidagi hujjatlar va 2-sonli kartotekadagi toʻlov hujjatlarining asl nusxalari ilova qilinib, pochta, feldyeger aloqasi yoki kuryer orqali asosiy hisobvaraq ochilayotgan bankka yetkazib beriladi.

Asosiy hisobvaraqni ochayotgan bank ushbu dalolatnomaga ilova qilingan hujjatlarni qabul qilib olgandan keyin mazkur dalolatnomaga ilova qilingan yuridik yigʻmajilddagi hujjatlar va 2-sonli kartotekadagi toʻlov hujjatlarining asl nusxalarini olganligini tasdiqlab, bank boshqaruvchisi va bosh buxgalteri tomonidan imzolanib, asosiy muhr qoʻyiladi. Dalolatnomaning bir nusxasi pochta, feldyeger aloqasi yoki kuryer orqali asosiy hisobvaraq yopilayotgan bankka yetkazib beriladi.

Ushbu hujjatlarni hisobvaraq egasi yoki uchinchi shaxslar orqali berib yuborish qatʼiyan taqiqlanadi.

45. Dalolatnomaning asosiy hisobvaraq ochayotgan bank boshqaruvchisi va bosh buxgalteri tomonidan imzolangan va muhr qoʻyilgan nusxasi olingandan keyin mijoz tomonidan yopilayotgan asosiy hisobvaraqdagi mablagʻlarni ushbu hisobvaraq ochilayotgan bankda ochilgan vaqtinchalik hisobvaraqqa oʻtkazish toʻgʻrisidagi toʻlov topshiriqnomasi ijro qilinadi.

Asosiy hisobvaraqni yopayotgan bank berib yuborilgan barcha hujjatlardan nusxa koʻchirib, belgilangan tartibda oʻz arxivida saqlaydi.

Asosiy hisobvaraqni ochayotgan bank ushbu hisobvaraqni yopayotgan bankdan hujjatlar va mablagʻlarni olgandan keyin mijozga yangi asosiy hisobvaraqni ochadi, unga vaqtinchalik hisobvaragʻidagi qoldiqni oʻtkazadi va mazkur vaqtinchalik hisobvaraqni yopadi.

Asosiy hisobvaraq oʻtkazilganligi toʻgʻrisidagi maʼlumot axborotlar bazasida qonun hujjatlarida belgilangan muddatda saqlanadi. Ushbu muddat tugagandan soʻng oʻtkazilgan asosiy hisobvaraq toʻgʻrisidagi maʼlumot arxivlanadi va belgilangan tartibda saqlanadi.

Oʻtkazilgan asosiy hisobvaraq boʻyicha kelib tushgan toʻlov hisob-kitob hujjatlari roʻyxatdan oʻtkazilgach, quyidagi mazmundagi xabar bilan joʻnatuvchiga qaytariladi: “Hisobvaraq yopildi. __________ bankning __________ filialiga murojaat qiling”.

46. Asosiy hisobvaraq boʻyicha operatsiyalar faqat hisobvaraq egasining farmoyishiga koʻra yoki hisobvaraqdagi pul mablagʻlari surishtiruvchi, tergovchi qarori boʻyicha yoxud sud ajrimiga koʻra xatlanganda, shuningdek, qonun hujjatlarida koʻzda tutilgan boshqa hollarda toʻxtatib qoʻyilishi mumkin. Bunday holda, pul mablagʻlari faqat qaror yoki ajrimda koʻrsatilgan summaga xatlanadi.

Tadbirkorlik faoliyati subyektlarining banklardagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyish sud tartibida amalga oshiriladi, qonunda koʻzda tutilgan holatlar bundan mustasno.

Banklardagi hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalar faqat chiqim qismida toʻxtatiladi.

Yuqoridagi tartibda xatlangan yoki toʻxtatilgan hisobvaraqlarni (ham asosiy, ham ikkilamchi) boshqa banklarga oʻtkazish hamda ushbu hisobvaraqlar egalarining boshqa hisobvaraqlarni ochishiga yoʻl qoʻyilmaydi.

47. Bank hisobvaragʻi shartnomasi hisobvaraq egasining arizasiga yoki bankning talabiga koʻra bekor qilinadi.

Bankning talabiga koʻra bank hisobvaragʻi shartnomasi sud orqali quyidagi hollarda bekor qilinishi mumkin:

1) mijozning hisobvaragʻida saqlanayotgan pul mablagʻlari summasi bank qoidalarida yoki shartnomada koʻzda tutilgan eng kam miqdordan oz boʻlsa, agar bunday summa bank tomonidan bu haqda mijozni ogohlantirgan kundan boshlab bir oyda tiklanmasa;

2) bank hisobvaragʻi shartnomasida boshqa muddat nazarda tutilgan boʻlmasa, ushbu hisobvaraq boʻyicha bir yil davomida operatsiyalar amalga oshirilmagan boʻlsa.

Hisobvaraqdagi pul mablagʻlarining qoldigʻi mijozning tegishli yozma arizasi olingandan keyin kechi bilan yetti kun ichida mijozga beriladi yoki uning koʻrsatmasiga muvofiq boshqa hisobvaraqqa oʻtkaziladi.

Bank hisobvaragʻi shartnomasining bekor qilinishi mijozning hisobvaragʻini yopish uchun asos boʻladi.

48. Tadbirkorlik faoliyati subyektlari — yuridik shaxslar ixtiyoriy tugatilayotganda, xabardor qilish muddatidan boshlab:

a) ularning milliy valyutadagi ikkilamchi depozit hisobvaraqlari, jamgʻariladigan depozit hisobvaraqlari hamda muddatli depozit hisobvaraqlariga xizmat koʻrsatuvchi banklar — tugatuvchining ularni yopish haqidagi arizasi asosida mazkur hisobvaraqlarni yopadilar va uning toʻlov topshiriqnomasi asosida ulardagi mavjud mablagʻlar qoldiqlarini tugatilayotgan yuridik shaxslarning asosiy hisobvaragʻiga oʻtkazadilar;

b) ularning xorijiy valyutadagi ikkilamchi depozit hisobvaraqlari, jamgʻariladigan depozit hisobvaraqlari hamda muddatli depozit hisobvaraqlariga xizmat koʻrsatuvchi banklar — tugatuvchining ularni yopish haqidagi arizasi asosida mazkur hisobvaraqlarni yopadilar va uning toʻlov topshiriqnomasi asosida mavjud mablagʻlar qoldiqlarini tugatilayotgan yuridik shaxslarning uning milliy valyutadagi asosiy hisobvaragʻi ochilgan joyda ochilgan xorijiy valyutadagi talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻiga yoki boshqa tijorat bankidagi xorijiy valyutadagi talab qilib olinguncha depozit hisobvaragʻiga oʻtkazadilar;

v) yuridik shaxslarning asosiy hisobvaragʻiga xizmat koʻrsatuvchi bank tugatish jarayoni tugaganidan soʻng tugatuvchining arizasiga asosan bir ish kuni davomida asosiy hisobvaragʻini yopadi va tugatuvchiga asosiy hisobvaraqning yopilishi haqida maʼlumotnoma beradi.

49. Yuridik shaxslar olti oy mobaynida (savdo va savdo-vositachilik korxonalari — uch oy mobaynida) bank hisobvaraqlari boʻyicha pul operatsiyalarini oʻtkazish bilan moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmagan hollarda (dehqon va fermer xoʻjaliklari hamda nodavlat notijorat tashkilotlari bundan mustasno), banklar uch kunlik muddat ichida bunday korxonalar haqida ular hisobga qoʻyilgan joydagi davlat soliq xizmati organiga tegishli choralar koʻrish uchun axborot berishlari shart.

Sudning bank hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyish toʻgʻrisidagi tegishli qarori taqdim etilganda, banklar keyingi ish kunidan kechiktirmay xoʻjalik yurituvchi subyektlarning hisobvaraqlarini yopadilar. Bunda, korxonalarning yopiladigan hisobvaraqlaridagi mablagʻlari qoldiqlari bank tomonidan foydalanish huquqisiz maxsus hisobvaraqlarga oʻtkaziladi. Korxonalarning bankka toʻlash uchun taqdim etilgan kreditorlik qarzi esa alohida koʻzda tutilmagan holatlar hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

Korxonalarning bank hisobvaraqlari yopilgandan soʻng ularning nomiga kelib tushadigan mablagʻlar foydalanish huquqisiz maxsus hisobvaraqlarga oʻtkaziladi. Foydalanish huquqisiz maxsus hisobvaraqlarga toʻplangan mablagʻlar banklar tomonidan birinchi navbatda korxonalarning budjet va budjetdan tashqari jamgʻarmalar oldidagi qarzlarini toʻlashga, qolgan summalar esa ularning kreditorlik qarzlarini kalendar navbatida toʻlashga yoʻnaltiriladi.

Korxonalarning yopiladigan hisobvaraqlardagi mablagʻlari bank tomonidan foydalanish huquqisiz 29842 — “Harakatsiz depozit majburiyatlari” hisobvaragʻiga kirim qilinadi va bankka toʻlov uchun taqdim etilgan korxonaning kreditorlik qarzdorligi alohida koʻzda tutilmagan holatlar hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.

Korxonalarni tugatish boʻyicha maxsus komissiya tomonidan korxona keyingi faoliyatining maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida qaror qabul qilingan yoki belgilangan tartibda tugatish komissiyasi tayinlangan paytdan boshlab ushbu korxonaning hisobvaraqlari tegishlicha korxonaning oʻz tasarrufiga yoki tugatish komissiyasining tasarrufiga oʻtadi.

50. Xoʻjalik yurituvchi subyektning asosiy hisobvaragʻi yopilayotganda, oldindan u bilan bogʻliq boʻlgan barcha hisobvaraqlar yopiladi. Bir vaqtning oʻzida hisobvaraqni yopish moʻljallanayotgani toʻgʻrisida soliq va bojxona (chet el valyutasida hisobvaraq ochilgan boʻlsa) organlariga xabar beriladi, shuningdek xoʻjalik yurituvchi subyektning budjet oldidagi qarzlari toʻgʻrisida maʼlumot soʻraladi. Soliq va bojxona organlari tomonidan bankka xoʻjalik yurituvchi subyektning budjet oldida majburiyatlari yoʻqligi toʻgʻrisidagi xulosa taqdim qilingandan keyin bank (bank filiali) tomonidan berilgan hamda toʻliq yoki qisman foydalanilmagan chek daftarchalari bankka (bank filialiga) qaytariladi. Shundan keyin, mijozning foydalanilmagan cheklar raqamlari koʻrsatilgan arizasiga asosan hisobvaraqni yopish kunida qoldiq tasdiqlangan holda hisobvaraq yopiladi.

51. Yopilayotgan, shuningdek, boshqa banklarga oʻtkazilayotgan hisobvaraqlar boʻyicha foydalanilmagan cheklarni mijozlardan faqat bosh buxgalter yoki uning oʻrinbosari qabul qilish huquqiga ega. Bosh buxgalter va uning oʻrinbosari topshirilgan har bir chekning imzo qoʻyiladigan qismini qirqib olish yoʻli bilan ularni darhol soʻndirishi zarur. Shundan keyingina cheklar unga xizmat koʻrsatuvchi masʼul ijrochiga beriladi. ijrochi hisobvaraqni yopish uchun taqdim qilingan toʻlov topshiriqnomasini dasturiy yoʻl bilan kiritishi hamda uni tekshirish va imzolash uchun bosh buxgalterga yoki uning oʻrinbosariga taqdim etishi shart.

52. Hisobvaraqlar yopilayotganda, bank bosh buxgalteri yoki uning oʻrinbosari yopilayotgan hisobvaraqdan mijozga oxirgi marta koʻchirma berilgan kundan boshlab ushbu hisobvaraqqa kiritilgan barcha yozuvlarni hujjatlar boʻyicha sinchiklab tekshirishi, ssuda va bank xizmatlari uchun hisoblangan hamda toʻlangan foizlarni inobatga olgan holda chiqarilgan oxirgi qoldiqning toʻgʻriligiga ishonch hosil qilishi va yopilayotgan hisobvaraqqa tegishli yozuvlarni kiritib, imzo chekishi shart.

Hisobvaraq yopilgandan soʻng bank mijozga (mijoz tugatilganda — taʼsischilarga) barcha taqdim qilingan talablardan ozod boʻlgan pul mablagʻlarning qoldigʻi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani taqdim etadi.

53. Boshqa depozit hisobvaraqlarning barchasi mijozning arizasiga asosan istalgan vaqtda yopiladi. Bunda, ushbu mijozga ochilgan maxsus hisobvaraqlar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yopiladi.

Ssuda hisobvaraqlari bank rahbari yoki rahbar tomonidan vakolat berilgan shaxsning farmoyishiga asosan berilgan kreditlar va unga hisoblangan foizlar toʻlovi toʻliq amalga oshirilgandan keyin yoki ssuda hisobvaragʻining kredit qoldigʻi koʻzda tutilmagan holatlar hisobvaragʻiga oʻtkazilgandan keyin yopiladi.

54. Mijoz majburiy tugatilganda, mijozning asosiy hisobvaragʻi tugatish komissiyasi nomiga rasmiylashtiriladi va uning tasarrufiga oʻtkaziladi. Asosiy hisobvaraqqa xizmat koʻrsatuvchi bankka mijozni tugatish toʻgʻrisida qarorni, shuningdek, tugatish muddati koʻrsatilgan va tugatish komissiyasini tuzgan tashkilot yoki shaxs tomonidan tasdiqlangan rahbar hamda bosh buxgalterning imzolar namunalari va muhr izi qoʻyilgan varaqcha taqdim etiladi. Mijozning hisobvaraqlariga xizmat koʻrsatuvchi boshqa banklarga tugatish muddati koʻrsatilgan tugatish toʻgʻrisidagi qaror nusxasi taqdim etiladi. Shundan soʻng barcha ikkilamchi hisobvaraqlar yopiladi va ushbu hisobvaraqlardagi mablagʻlar majburiy ravishda tugatish komissiyasiga rasmiylashtirilgan asosiy hisobvaraqqa oʻtkaziladi.

55. Tugatish komissiyasi oʻz ishini yakunlaganidan keyin oʻz hisobvaragʻini yopish uchun bankka quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:

a) xoʻjalik yurituvchi subyektlar budjet oldidagi oʻz majburiyatlarini bajarganliklari toʻgʻrisida davlat soliq xizmati organlarining xulosasi;

b) tugatish ishlari tugallanganligi toʻgʻrisida maxsus komissiya tomonidan rasmiylashtirilgan bayonnoma;

v) foydalanilmagan cheklar va foydalanilgan cheklarning milklari bilan chek daftarchasi.

56. Tugatish komissiyasining hisobvaragʻida taqdim qilingan talablardan ozod boʻlgan pul mablagʻlarining kredit qoldigʻi mavjud boʻlsa, ushbu qoldiq mijozlarning taʼsischilariga yoki tugatish komissiyasining va tugatilgan mijozning taʼsischilari majlisining qaroriga asosan boshqa hisobvaraqqa oʻtkaziladi.

57. Hisobvaraq yopilganligi uchun haq olinmaydi.

58. Tijorat banklarining vakillik hisobvaraqlari banklarni tugatish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari asosida yopiladi.