Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Polsha Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Bitim
Xalqaro avtomobil qatnovi toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Polsha Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Tomonlar” deb ataluvchilar,
ikki davlat oʻrtasida yoʻlovchi va yuklarning avtomobil qatnovini, shuningdek ularning hududlari orqali tranzit tashishni rivojlantirishga boʻlgan intilishdan kelib chiqib hamda ushbu qatnovni yengillashtirishni istab,
quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:
Qoʻllanish sohasi
1-modda
1. Ushbu Bitimning qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi bilan Polsha Respublikasi oʻrtasidagi, ularning hududlari orqali tranzit hamda uchinchi davlat hududi va boshqa Tomon davlati hududi oʻrtasida, shuningdek teskari yoʻnalishda, Tomonlardan birining davlati hududida roʻyxatga olingan avtotransport vositalari tomonidan amalga oshiriladigan yoʻlovchi va yuklarni xalqaro tashishga nisbatan qoʻllaniladi.
2. Bir Tomonning tashuvchisiga, agarda ushbu Tomon davlat ichki qonunchiligida boshqacha tartib koʻzlanmagan boʻlsa, boshqa Tomon davlati hududida joylashgan ikki punkt oraligʻida yoʻlovchi va yuk tashishi man etiladi.
2-modda
Ushbu Bitim maqsadlarida unda qoʻllaniladigan taʼriflar quyidagilarni anglatadi;
1. Tashuvchi — ichki qonunchilik tomonidan belgilangan, Tomonlardan birining davlati hududida roʻyxatga olingan, ushbu davlat ichki qonunchiligiga muvofiq avtomobilda yoʻlovchi va yuklarni xalqaro tashish huquqiga ega boʻlgan jismoniy, yuridik shaxs yoki boshqa birlikni anglatadi;
2. Avtotransport vositasi — qurilishi yoʻlovchi va yuklarni avtomobilda tashishga moʻljallangan, dvigatel oʻrnatilgan transport vositasi;
ushbu atama, shuningdek shatakli avtomobil, tirkama yoki yarim tirkamadan tashkil topgan avtoyoʻl toʻplamini ham oʻz ichiga oladi.
3. Avtobus — haydovchi oʻrnini ham qoʻshib hisoblaganda toʻqqizdan ortiq oʻrindiqqa ega boʻlgan, yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan transport vositasi;
4. Yoʻlovchilarni muntazam tashish — kelishilgan harakat yoʻnalishi va jadvali hamda tarif boʻyicha amalga oshiriladigan avtobusda yoʻlovchilarni tashish;
5. Qatnab turish asosida tashish — quyidagi qoʻshimcha shartlarni bajargan holda, tashkillashtirilgan yoʻlovchilar guruhining qoʻzgʻalish joyi va belgilangan manzil oʻrtasida bir necha marta u yerga va orqaga tashishlar:
1) belgilangan manzilga yetkazib qoʻyilgan har bir guruh shaxslari, xuddi shu tarkibda qoʻzgʻalish joyiga qaytadilar;
2) belgilangan joyga joylashtirishda yoki qatnov davomida;
3) belgilangan manzilga birinchi va oxirgi qaytish qatnovi avtobusda yoʻlovchilarsiz amalga oshiriladi.
Qoʻzgʻalish joyi va belgilangan manzil deganda joʻnash yoki belgilangan manzildan 50 kilometr radiusda joylashgan yerlar bilan birga qoʻzgʻalish joyi va belgilangan manzil tushuniladi.
6. Yoʻlovchilarni nomuntazam tashish — mazkur moddaning 4- va 5-bandlaridan tashqari boshqa tashuvlar.
Yoʻlovchi tashishlar
3-modda
1. Muntazam, qatnab turish asosida va nomuntazam yoʻlovchilarni avtobusda tashish Tomonlar ichki qonunchiligi bilan belgilangan ruxsatnomalar asosida amalga oshiriladi, 4-moddada koʻrsatilgan tashuvlar bundan mustasnodir.
2. Muntazam tashuvlarni amalga oshirish uchun ruxsatnomalar Tomonlar davlatining vakolatli organlari tomonidan oʻzaro kelishilgach, ular davlatlari hududlari orqali amalga oshirilayotgan tushuvlar qismiga beriladi.
4-modda
1. Yoʻlovchilarni avtobuslarda nomuntazam tashish ruxsatnomalarsiz amalga oshiriladi, qachonki:
1) avtobus faqat bitta yoʻlovchilar guruhini ikkala yoʻnalishda, yoʻlovchilarni boshqa Tomon davlati hududida almashtirmasdan yoki tushirib qoldirmasdan tashisa;
2) avtobus toʻgʻri yoʻnalishdagi tashishni yoʻlovchilar bilan amalga oshirsa, teskari yoʻnalishda esa avtobusning qatnovi yoʻlovchilarsiz amalga oshirilsa;
3) oldindan xuddi shu avtobus tomonidan yetkazib qoʻyilgan yoʻlovchilarni olish va qaytib olib kelish maqsadida qatnov amalga oshirilsa.
2. Ushbu moddaning 1-bandida koʻzda tutilgan tashuvlarni amalga oshirishda avtobus haydovchisi Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari tomonidan tasdiqlangan nusxaga muvofiq yoʻlovchilarning nomma-nom roʻyxatiga ega boʻlishi lozim.
Yuklarni tashish
5-modda
1. Tomonlar hududlari oʻrtasida ularning hududlari orqali tranzit tarzida oʻtadigan va uchinchi davlatga tranzit tarzida boradigan yoki uchinchi davlatdan keladigan yuklarni tashish Tomonlar vakolatli organlari tomonidan beriladigan ruxsatnomalar asosida amalga oshiriladi, ushbu Bitimning 6-moddasida koʻrsatilgan tashishlar bundan mustasnodir.
2. Har bir qatnov va har bir avtotransport vositasiga alohida ruxsatnoma berilishi kerak. Har bir ruxsatnoma bir marta borish va qaytishni amalga oshirish huquqini beradi. Yuksiz tashuvlarga ham ruxsatnoma talab qilinadi.
3. Tomonlarning vakolatli organlari har yili kelishilgan miqdordagi ruxsatnomalarni almashadilar.
4. Shatakli avtomobil va tirkama yoki yarim tirkama har xil davlatda roʻyxatdan oʻtgan avtoyoʻl toʻplamining harakatlanishida shatakli avtomobil Tomonlardan birining davlati hududida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, ushbu Bitim qoidalari butun avtoyoʻl toʻplami uchun qoʻllaniladi.
5. Ruxsatnomalar bir taqvimiy yil davomida haqiqiydir.
6-modda
1. Quyidagi tashuvlar uchun ruxsatnoma talab etilmaydi:
1) koʻchayotganda qoʻzgʻatish mumkin boʻlgan mulkni tashishda;
2) yarmarkalar va koʻrgazmalar uchun, shuningdek notijorat xarakterdagi tadbirlarga moʻljallangan material hamda uskunalar, shu jumladan sanʼat asarlarini tashishda;
3) sport tadbirlarini oʻtkazish uchun moʻljallangan transport vositalari, hayvonlar, shuningdek sport jihozlari va mulkni tashishda;
4) teatr dekoratsiyalari va rekvizitlar, musiqa asboblari, faqat axborot hamda reklama maqsadlari uchun moʻljallangan material va jihozlar, kinoni suratga olish, radioeshittirishlar, televizion koʻrsatuvlar hamda sirk tomoshalari uchun moʻljallangan uskunalarni tashishda;
5) vafot etganlarning murdalari va jasadlarini tashishda;
6) insonparvarlik yordami va meditsina yordamini bajarishda, qutqaruv xizmati yoki tabiiy ofat oqibatlarida;
7) yuk koʻtarishi, tirkamalarni ham qoʻshib hisoblaganda 3,5 tonnadan oshmaydigan yoki toʻla ogʻirligi, tirkamalarni ham qoʻshib hisoblaganda 6 tonnagacha boʻlgan avtotransport vositalari bilan yuk tashishda.
2. Quyidagilarni oʻtkazishda ruxsatnoma talab qilinmaydi:
1) uchinchi mamlakat hududida yoki boshqa Tomon davlati hududida shikastlangan avtotransport vositalaridan yuklarni ortishga va ularni almashtirishga moʻljallangan yuksiz avtotransport vositalariga;
2) yoʻl texnik yordami avtotransport vositalariga.
7-modda
1. Avtotransport vositalarining umumiy ogʻirligi, oʻqqa tushgan bosim yoki oʻlchamlari yuk bilan yoki yuksiz ushbu Tomon davlat hududida belgilangan meʼyordan ortiq boʻlsa, mazkur tashuvlar boshqa Tomon davlatining ichki qonunchiligi tomonidan belgilangan maxsus ruxsatnomalarni talab qiladi.
2. Ushbu moddaning 1-bandida koʻrsatilgan maxsus ruxsatnomalar, avtotransport vositasining harakatlanishini maʼlum bir yoʻnalish boʻyicha chegaralashi yoki boshqa majburiyatlar va cheklashlar qoʻyishi mumkin.
3. Maxsus ruxsatnoma ushbu Bitimning 5-modda 1-bandida koʻrsatilgan ruxsatnomalarning oʻrnini bosadi.
4. Xavfli va harbiy maqsadlarda qoʻllaniladigan yuklarni tashish va shuningdek Tomonlar davlati hududidan ularni tranzit olib oʻtish, Tomonlar davlati ichki qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.
Umumiy qoidalar
8-modda
Ushbu Bitim qoidalariga muvofiq, shuningdek Tomonlar davlatlarining ichki qonunchiligi bilan talab qilinadigan ruxsatnoma va boshqa hujjatlar avtotransport vositasida turishi va nazorat organlarining har bir talabida koʻrsatilishi lozim.
9-modda
Ushbu Bitim doirasida yoʻlovchi va yuklarni tashish Tomonlar davlatlarining ichki qonunchiligiga muvofiq boj, soliq, yigʻim va boshqa toʻlovlar solinadi, avtomobil yoʻllaridan foydalanish va ularni saqlash bilan bogʻliq boʻlgan toʻlov va yigʻimlar ushbu Tomon davlati hududida roʻyxatga olingan transport vositalariga nisbatan qoʻllanilmasa, bundan mustasnodir.
10-modda
1. Jihoz, shuningdek avtotransport vositasining normal ekspluatatsiyasi uchun zarur boʻlgan zaxiralar, shu jumladan har bir avtotransport vositasining modeli uchun tayyorlovchi zavodda koʻzda tutilgan idishlardagi yoqilgʻi hamda mashina moylari va moylash materiallarini Tomonlar davlati hududiga olib kirishda ushbu Tomon davlatining ichki qonunchiligiga muvofiq boj, soliq va boshqa toʻlovlardan ozod etiladi.
2. Boshqa Tomon davlati hududida halokatga uchragan yoki shikastlangan avtotransport vositasini taʼmirlash maqsadida vaqtincha olib kirilgan ehtiyot qismlar Ushbu Tomon davlati ichki qonunchiligiga muvofiq boj, soliq va boshqa toʻlovlardan ozod qilinadi.
Ishlatilmagan ehtiyot qismlar va almashtirilgan ehtiyot qismlar ushbu Tomon davlati ichki qonunchiligiga muvofiq mazkur Tomon davlati hududidan olib chiqib ketilishi lozim.
11-modda
1. Ushbu Bitim qoidalarining toʻgʻri bajarilishini taʼminlash maqsadida Tomonlarning vakolatli organlari Aralash Komissiya tuzadilar.
2. Aralash Komissiya har ikkala Tomonlardan birining iltimosiga koʻra navbatma-navbat Oʻzbekiston Respublikasi hududida va Polsha Respublikasi hududida chaqiriladi.
3. Aralash Komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1) yoʻlovchilarni tashishga ruxsatnomalar berish tartibi va shartini aniqlash;
2) yuk tashishga beriladigan ruxsatnomalarning toifasini, shuningdek ularni ishlatish shartlari va usullarini aniqlash;
3) ushbu Bitimning alohida qoidalari bajarilishiga javobgar boʻlgan vakolatli organlar toʻgʻrisida axborot almashish;
4) ushbu Bitimning qoʻllanilishi borasida yuzaga keladigan masalalarni koʻrib chiqish.
12-modda
1. Bir Tomon tashuvchisi boshqa Tomon davlat hududida ushbu Bitim qoidalarini buzgan taqdirda, boshqa Tomon davlatining vakolatli organlari bu qoidabuzarlik toʻgʻrisida avtotransport vositasi roʻyxatdan oʻtgan Tomon davlatining vakolatli organlarini xabardor qiladilar.
2. Hududida qoidabuzarlik amalga oshirilgan Tomon davlatining vakolatli organlari qoidabuzarlikni amalga oshirgan tashuvchiga nisbatan zarur choralarni koʻrish uchun boshqa Tomon davlatining vakolatli organlariga murojaat qilishlari mumkin.
3. Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari koʻrilgan choralar toʻgʻrisida bir-birlarini xabardor qilishlari lozim.
13-modda
Ushbu Bitim Tomonlarning ular ishtirok etgan xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
14-modda
Tomonlardan birining tashuvchilari avtotransport vositasining ekipaji kabi boshqa Tomon davlati hududida boʻlgan davrlarida ushbu Tomon davlatining ichki qonunlariga rioya qilishlari shart.
15-modda
Ushbu Bitim, shuningdek ikkala Tomon ishtirok etgan xalqaro Shartnomalar orqali tartibga solinmagan masalalar Tomonlar davlatlarining ichki qonunchiligiga koʻra hal etiladi.
Yakuniy qoidalar
16-modda
Tomonlarning oʻzaro roziliklariga koʻra ushbu Bitimga uning 17-moddasida belgilangan protseduraga koʻra kuchga kiradigan oʻzgartish va toʻldirishlar kiritilishi mumkin.
17-modda
1. Ushbu Bitim uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan davlat ichki protseduralarini Tomonlar bajarganliklarini tasdiqlovchi oxirgi nota olingan sanadan boshlab 30 kun oʻtgach kuchga kiradi.
2. Ushbu Bitim cheklanmagan muddatga tuzilgan. Har bir Tomon ushbu Bitimning faoliyatini toʻxtatish toʻgʻrisidagi oʻz niyati haqida diplomatik kanallar orqali boshqa Tomonni xabardor qilishi mumkin. Bu holda ushbu Bitim xabardor qilingan kundan boshlab olti oy oʻtgach oʻz kuchini yoʻqotadi.
Ushbu Bitim Varshava shahrida 2003-yil 10-iyulda ikki nusxada, har biri oʻzbek, polyak va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Ushbu Bitim qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelsa, rus tilidagi matn hal qiluvchi hisoblanadi.
(imzolar)
(Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari toʻplami, 2004-y., 2-son)